Emlakçı Komisyonu 2026: Yasal Tavan, Hesaplama ve Paylaşım Kuralı
Emlakçı komisyonunun yasal tavanı satışta satış bedelinin KDV hariç %4'ü, kiralamada KDV hariç bir aylık kiradır. Yönetmelik md. 20'ye göre hesaplama, KDV, varsayılan eşit paylaşım kuralı, hak ediş anı ve tavanı aşan taleplerde izlenecek adımlar.
2026-08-15 · Brodemy Editör Ekibi · 10 dk okuma
Editöryel inceleme: Dr. Ali Şimşek · Dr. Erkan Erhan · Dr. Mehmet Ali Kırkpınar
Emlakçı komisyonunun (yönetmelikteki adıyla "hizmet bedeli") 2026'da geçerli yasal tavanı şudur: taşınmaz alım satımında, aracılık sözleşmesinde yer alan satış bedelinin KDV hariç %4'ünü; kiralamada ise aracılık sözleşmesinde yer alan kira bedelinin KDV hariç bir aylık tutarını aşamaz. Bu sınırlar Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'in 20. maddesinde düzenlenmiştir ve bir tavandır; yani "en fazla" bu kadar alınabilir, altında bir bedel serbestçe kararlaştırılabilir. Tavan işlem başınadır: alıcı ve satıcıyla ayrı ayrı yetkilendirme sözleşmesi yapılmış olsa bile tek bir hizmet bedeli alınabilir; satışta %4 alıcıdan, ayrıca %4 satıcıdan istenemez.
Yasal dayanak: Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik md. 20
Türkiye'de emlak aracılığı serbest bir pazarlık alanı değildir; Ticaret Bakanlığı'nın düzenlediği Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 05.06.2018 / 30442) ile çerçevelenmiştir. Yönetmeliğin 20. maddesi hem hizmet bedeline üst sınır koyar hem de bedelin nasıl paylaşılacağını ve ne zaman hak edileceğini düzenler. Buradaki mantık açıktır: taşınmaz işlemleri tutarı çok yüksek, tekrar sıklığı çok düşük işlemlerdir; tüketicinin pazarlık gücü ve karşılaştırma imkânı çoğu zaman zayıftır. Bu nedenle bedel bir orana bağlanmış, paylaşımı da boşlukta bırakılmamıştır.
- Alım satımda hizmet bedeli oranı, aracılık sözleşmesinde yer alan satış bedelinin KDV hariç %4'ünden fazla olamaz (md. 20/1).
- Kiralamada hizmet bedeli, aracılık sözleşmesinde yer alan kira bedelinin KDV hariç bir aylık tutarından fazla olamaz (md. 20/2).
- İşletme hizmet bedeline, taşınmaz alım satımının tapu siciline tescili ile veya iş sahibi ile kiracı arasındaki kira sözleşmesinin kurulması ile hak kazanır.
- Hizmet bedeli, aksi yazılı olarak kararlaştırılmadıkça iş sahibi ile alıcı veya kiracı arasında eşit paylaştırılır.
- Alıcı ve satıcıyla (ya da kiralayan ve kiracıyla) ayrı ayrı yetkilendirme sözleşmesi yapılması, iki ayrı hizmet bedeli doğurmaz; yalnızca bir hizmet bedeli alınabilir.
- İki işletmenin ortak çalıştığı işlemlerde bedelin ofisler arasındaki paylaşımı sözleşmede belirlenen usule göre, sözleşmede hüküm yoksa eşit olarak yapılır.
Bir noktayı baştan ayırmak gerekir: bu tavan, taşınmaz ticaretiyle uğraşan ve yetki belgesi bulunan işletmelerin hizmetleri için geçerlidir. Yetki belgesi olmayan kişilerin "aracılık" adı altında bedel talep etmesi zaten yönetmeliğe aykırıdır; böyle bir durumda tartışma komisyonun oranından çok, faaliyetin hukuka uygunluğuna kayar.
Satışta komisyon nasıl hesaplanır? Adım adım ve örnek hesap
Hesaplama üç adımdır. Birincisi, matrahı doğru belirlemek: yönetmelik matrahı "aracılık sözleşmesinde yer alan satış bedeli" olarak tanımlar. İkincisi, bu bedelin %4'ünü almak — bu, KDV hariç tavandır. Üçüncüsü, üzerine yürürlükteki genel oranda KDV eklemek. Aşağıdaki tablo, yaygın satış tutarları için tavanı ve yönetmeliğin varsayılanı olan eşit paylaşım halinde taraf başına düşen tutarı gösterir. Tablodaki KDV, bu yazının hazırlandığı tarihte yürürlükte olan genel oran (%20) esas alınarak hesaplanmıştır; oran mevzuatla değişebileceği için işlem öncesinde güncel oranı teyit edin.
| Satış bedeli | Tavan hizmet bedeli (KDV hariç, %4) | KDV (yürürlükteki genel oran, %20) | KDV dahil toplam | Eşit paylaşımda taraf başına (KDV dahil) |
|---|---|---|---|---|
| 2.000.000 TL | 80.000 TL | 16.000 TL | 96.000 TL | 48.000 TL |
| 3.500.000 TL | 140.000 TL | 28.000 TL | 168.000 TL | 84.000 TL |
| 5.000.000 TL | 200.000 TL | 40.000 TL | 240.000 TL | 120.000 TL |
| 8.000.000 TL | 320.000 TL | 64.000 TL | 384.000 TL | 192.000 TL |
| 12.000.000 TL | 480.000 TL | 96.000 TL | 576.000 TL | 288.000 TL |
Piyasada en sık duyulan formül "%2 alıcıdan, %2 satıcıdan"dır. Bu, yönetmeliğe aykırı olmadığı gibi, aslında yönetmeliğin varsayılan paylaşım kuralının pratikteki karşılığıdır: toplam %4, aksi yazılı kararlaştırılmadıkça iki taraf arasında eşit bölünür. Aykırı olan, alıcıdan %4 ve satıcıdan ayrıca %4 istenerek toplamın %8'e çıkarılmasıdır. Sözleşme imzalamadan önce metinde "toplam hizmet bedeli" ifadesinin bulunup bulunmadığına bakın; yalnızca "alıcıdan %4" yazan bir metin, karşı taraftan da aynı oranın istendiği bir yapıyı gizleyebilir.
Kiralamada komisyon: bir aylık kira bedeli tavanı
Kiralamada tavan bir oran değil, bir tutardır: KDV hariç bir aylık kira bedeli. Yani aylık kirası 30.000 TL olan bir konutta hizmet bedeli, KDV hariç en fazla 30.000 TL olabilir. "Bir buçuk kira", "iki kira" gibi talepler yönetmeliğin üst sınırını aşar. Burada da tavan işlem başınadır; kiracıdan bir kira, mal sahibinden ayrıca bir kira alınarak toplam iki kiraya çıkılamaz — aksi yazılı olarak kararlaştırılmadıkça bir aylık kira, kiralayan ile kiracı arasında eşit paylaştırılır.
| Aylık kira bedeli | Tavan hizmet bedeli (KDV hariç) | KDV (yürürlükteki genel oran, %20) | KDV dahil toplam |
|---|---|---|---|
| 15.000 TL | 15.000 TL | 3.000 TL | 18.000 TL |
| 25.000 TL | 25.000 TL | 5.000 TL | 30.000 TL |
| 40.000 TL | 40.000 TL | 8.000 TL | 48.000 TL |
| 60.000 TL | 60.000 TL | 12.000 TL | 72.000 TL |
Depozito, aidat ya da demirbaş bedelleri hizmet bedelinin matrahı değildir; matrah, aracılık sözleşmesinde yer alan aylık kira bedelidir. Kira ilişkisinin ilerleyen yıllarda kendiliğinden uzaması bakımından yönetmelikte açık bir hüküm bulunmamaktadır; ancak hizmet bedeli kira sözleşmesinin kurulmasıyla hak edildiğinden, aynı sözleşmenin uzaması kural olarak yeni bir aracılık hizmeti sayılmaz. Bu konuda talep gelirse önce imzaladığınız sözleşme metnine bakılması, gerekirse hukuki görüş alınması yerinde olur.
KDV tavanın içinde mi, üstünde mi?
Yönetmelik metni bu noktada açıktır: tavan "katma değer vergisi hariç" hesaplanır. Yani %4 oranı ya da bir aylık kira, KDV'siz tutardır; KDV bunun üzerine ayrıca eklenir ve fatura ile belgelenir. Uygulamada iki tipik yanlış görülür: KDV'yi tavanın içinden düşerek işletmenin eline geçen tutarı azaltmak (işletme aleyhine), ya da KDV'yi %4'ün üzerine ekledikten sonra bir de "dosya masrafı", "ilan bedeli", "evrak ücreti" gibi kalemler ekleyerek fiilen tavanı aşmak (tüketici aleyhine).
Komisyonu kim öder? Yönetmeliğin varsayılan paylaşım kuralı
"Komisyonu kim öder?" sorusunun yaygın sanılanın aksine bir varsayılan cevabı vardır. Yönetmelik md. 20, hizmet bedelinin aksi yazılı olarak kararlaştırılmadıkça iş sahibi ile alıcı veya kiracı arasında eşit paylaştırılacağını öngörür. Yani sözleşmede farklı bir paylaşım açıkça ve yazılı olarak yer almıyorsa, yasal varsayılan yarı yarıyadır. Taraflar bunun dışına çıkabilir; ama bunun için yazılı bir kararlaştırma gerekir.
- Varsayılan (satış): toplam %4'ün yarısı iş sahibinden, yarısı alıcıdan — KDV her taraf için kendi payı üzerinden hesaplanır.
- Varsayılan (kiralama): bir aylık kiranın yarısı kiralayandan, yarısı kiracıdan.
- Yazılı olarak farklı kararlaştırma: bedelin tamamının tek taraftan tahsil edilmesi mümkündür; kiralamada sık görülen "tamamı kiracıdan" uygulaması ancak sözleşmede yazılıysa geçerlidir.
- Ayrı ayrı yetkilendirme: alıcı ve satıcıyla ayrı sözleşme yapılması ikinci bir hizmet bedeli doğurmaz; toplam yine tek tavanla sınırlıdır.
- İki farklı işletmenin ortak işlemi: tavan aşılmadan, sözleşmedeki usule göre; sözleşmede hüküm yoksa ofisler arasında eşit paylaşılır.
- Ofis içi paylaşım (danışman primi, ofis payı, franchise payı) tüketiciyi ilgilendirmez ve tavanı yükseltmez.
Paylaşım oranı ne olursa olsun kritik nokta değişmez: taraflardan tahsil edilen toplam, işlem bazında yasal tavanı aşamaz.
Komisyon ne zaman hak edilir? Sözleşme kurulmazsa ne olur?
Yönetmelik hak ediş anını da belirlemiştir. Alım satımda işletme hizmet bedeline taşınmazın tapu siciline tescili ile, kiralamada ise iş sahibi ile kiracı arasındaki kira sözleşmesinin kurulması ile hak kazanır. Dolayısıyla "görüşme ayarladık", "ilan verdik", "üç kez yer gösterdik" gibi ara faaliyetler tek başına hizmet bedeli doğurmaz.
Bunun önemli bir istisnası vardır ve iki tarafı da ilgilendirir: yetkilendirme sözleşmesinin geçerlilik süresi içinde, işletme devre dışı bırakılarak taşınmazın doğrudan malikinden satın alınması veya kiralanması halinde işletme yine hizmet bedeline hak kazanır. Yani "emlakçıyı atlayıp doğrudan anlaşmak" sözleşme süresi içinde ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle yetkilendirme sözleşmesinin süresini, münhasır (tek yetkili) olup olmadığını ve cezai şart maddesini imzadan önce mutlaka okuyun.
Yer gösterme için ayrıca ücret istenebilir mi?
Hayır. Yönetmelik, her taşınmaz gösteriminde ayrı bir taşınmaz gösterme belgesi düzenlenmesini zorunlu tutar; ancak taşınmazın gösterilmesi hizmeti için ayrıca bir bedel talep edilemez. Gösterme belgesinde yazan oran veya tutar, gösterim ücreti değil, işlem gerçekleşirse uygulanacak hizmet bedelinin bilgisidir. Tek istisna ulaşım gideridir: taşınmazın bulunduğu ilçe belediyesi sınırları dışına yapılan gösterme faaliyetlerinde ulaşım gideri, belgede belirtilmek kaydıyla alıcı veya kiracıdan istenebilir.
Tavanı aşan komisyon talebiyle karşılaşırsanız: adım adım ne yapılır
Karşınıza tavanı aşan bir talep çıktığında ilk refleks tartışmak değil, belgelemek olmalıdır. Şu sırayı izleyin:
- 1. Yazılı hale getirin: talep edilen tutarı ve kalem adlarını sözleşme, teklif ya da yazışma üzerinden kayıt altına alın. Sözlü beyanı ispatlamak zordur.
- 2. Toplamı hesaplayın: tüm kalemleri toplayıp KDV'yi ayırın ve KDV hariç tutarı, sözleşmedeki satış bedelinin %4'üyle (kiralamada bir aylık kirayla) karşılaştırın.
- 3. Yönetmeliği hatırlatın: aşımı, Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik md. 20'ye dayanarak yazılı olarak bildirin. Uyuşmazlıkların çoğu bu adımda çözülür.
- 4. Fatura isteyin: ödeme yaptıysanız hizmet bedeli karşılığında fatura talep edin. Fatura, hem ödemenin hem tutarın kanıtıdır.
- 5. İdari başvuru yapın: yetki belgesi ve yönetmelik denetimi Ticaret Bakanlığı'nın görev alanındadır; başvuru, işletmenin bulunduğu ilin Ticaret İl Müdürlüğü'ne ya da Bakanlığın tüketici başvuru kanalları üzerinden yapılır.
- 6. Tüketici yolunu değerlendirin: tutara göre Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesi devreye girer; fazladan ödenen kısmın iadesi bu yolla talep edilebilir.
- 7. Hukuki destek alın: cezai şart, münhasır yetki veya yüksek tutarlı satış işlemlerinde bir avukata danışmak süreci kısaltır.
Emlak işletmesi tarafındaysanız aynı çerçeve sizi de korur. Sözleşmenizde toplam hizmet bedelini, paylaşım oranını, hak ediş anını ve KDV'nin ayrıca ekleneceğini açıkça yazmak; taşınmaz gösterme belgesini eksiksiz düzenlemek, hem denetimde hem uyuşmazlıkta en güçlü savunmanızdır.
2026'da ne değişti? Güvenli ödeme sistemi
2026'nın hizmet bedeliyle doğrudan ilgili olmayan ama emlak işlemlerini yakından etkileyen gelişmesi, taşınmaz satışlarında güvenli ödeme sistemi uygulamasıdır. 29 Nisan 2026 tarihli ve 33238 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, satış bedelinin doğrudan satıcıya aktarılması yerine yetkili banka nezdindeki bir emanet hesap üzerinden, mülkiyet devri ile ödemenin eş anlı gerçekleşmesini sağlayacak biçimde yapılması öngörülmüştür. Zorunluluğun başlangıcı önce 1 Temmuz 2026 olarak belirlenmiş, ardından Ticaret Bakanlığı duyurusuyla teknik entegrasyon çalışmaları gerekçesiyle 1 Ekim 2026'ya ertelenmiştir. İşlem öncesinde güncel durumu Bakanlık duyurularından teyit etmenizi öneririz. Hizmet bedeli tavanlarında ise 2026 itibarıyla bir değişiklik yapılmamıştır: satışta %4, kiralamada bir aylık kira sınırı yürürlüktedir.
Komisyon tartışmasının arkasındaki asıl mesele: yetki belgesi, Seviye 5 ve Seviye 4
Tavanı aşan komisyon taleplerinin büyük kısmı, yönetmeliğe hâkim olmayan ya da yetki belgesi bulunmayan aktörlerden gelir. Yetki belgesi ise mesleki yeterlilik belgesine bağlıdır. Yönetmelik md. 6/1-(ç)'ye göre bir işletmenin yetki belgesi alabilmesi için sorumlu emlak danışmanlarından en az birinin Seviye 5 (17UY0333-5 Sorumlu Emlak Danışmanı) belgesine sahip olması gerekir. İşletmede iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personeli — yönetmeliğin md. 4/1-(c) tanımıyla emlak danışmanları — için ise Seviye 4 (17UY0332-4) belgesi aranır. Yetki belgesi her işletme ve sözleşmeli işletme için ayrı düzenlendiğinden, pratikte her şubede en az bir Seviye 5 belgeli sorumlu bulunması gerekir.
| Karşılaştırma | Sorumlu Emlak Danışmanı — 17UY0333-5 (Seviye 5) | Emlak Danışmanı — 17UY0332-4 (Seviye 4) |
|---|---|---|
| Kim için | Gerçek kişi tacir/esnaf-sanatkârın kendisi; tüzel kişide faaliyeti yürüten yetkili temsilci; şubelerde şube sorumlusu (md. 4/1-ı) | İşletmede veya sözleşmeli işletmede iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personeli (md. 4/1-c) |
| Yönetmelikteki işlevi | İşletmeye yetki belgesi verilebilmesi için sorumlu danışmanlardan en az birinde bulunmalı (md. 6/1-ç) | Personelin bu sıfatla çalıştırılabilmesi için aranan yeterlilik |
| Belge muafiyeti (md. 10/2) | Yalnızca yükseköğretimin taşınmaz ticaretiyle ilgili alanından mezuniyet | Ortaöğretimin ilgili alanı (Emlak, Emlak Komisyonculuğu) veya yükseköğretimin ilgili alanı |
| Asgari öğrenim (md. 6/1-d-2) | İlköğretim mezuniyeti (16.04.2021 değişikliği; MYK sınav şartı değil, yönetmelik şartı) | Bu bent sorumlu emlak danışmanına ilişkindir |
| Geçiş kuralı | — | 31.03.2021'den önce Seviye 5 almış emlak danışmanlarından, belgeleri iptal edilmedikçe ayrıca Seviye 4 aranmaz (geçici md. 1/7) |
Muafiyet farkı sık karıştırılan ve pahalıya mal olan noktadır: sorumlu emlak danışmanı yalnızca yükseköğretimin ilgili alanından mezuniyetle belge şartından muaf olabilirken, emlak danışmanı için ortaöğretim düzeyindeki Emlak veya Emlak Komisyonculuğu mezuniyeti de muafiyet sağlar. Yani meslek lisesinin emlak bölümünden mezun olmak, Seviye 5 belgesinden muaf tutulmak için yeterli değildir. Muafiyet sağlayan alanlar Bakanlıkça belirlenir; başvurudan önce güncel listeyi teyit edin.
- Her iki ulusal yeterlilikte de sınava giriş için önceden belge, deneyim veya öğrenim şartı öngörülmemiştir; Seviye 4, Seviye 5'in ön koşulu değildir — ayrı yeterliliklerdir.
- Seviye 5 sınavı üç birimden oluşur: A1 (İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite — yalnız teorik), A2 (Pazarlama Stratejisi ve İş Organizasyonu), A3 (Emlak Satış ve Kiralama Süreçleri).
- Başarı barajı her birimden ayrı ayrı 100 üzerinden 70'tir; bir birimden kalmak, o birimin tekrarını gerektirir.
- Belge 5 yıl, başarılı birim sonucu 2 yıl geçerlidir; bu süre içinde kalan birimler tamamlanarak belge alınabilir.
- Ofis sahibi / şube sorumlusu iseniz: Sorumlu Emlak Danışmanı (Seviye 5) rehberimiz başvuru ve sınav sürecinin tamamını anlatır.
- Bir ofiste iş sözleşmesiyle çalışan danışman iseniz: Emlak Danışmanı (Seviye 4) sayfası, sizin için aranan yeterliliği ve muafiyet koşullarını açıklar.
- Hesap yaparken: emlak araçları bölümündeki komisyon hesaplayıcı ile satış ve kira senaryolarını test edebilir, birim barajı aracıyla 70 puan eşiğini görebilirsiniz.
- Sınava hazırlanıyorsanız: emlak deneme sınavı, A1, A2 ve A3 birimlerinin konu dağılımına göre kendinizi ölçmenizi sağlar.
Sık sorulan sorular
Emlakçı komisyonu yüzde kaç?
Satışta yasal tavan, aracılık sözleşmesinde yer alan satış bedelinin KDV hariç %4'üdür. Bu, alıcı ve satıcıdan alınan toplamdır. Kiralamada oran değil tutar sınırı vardır: KDV hariç bir aylık kira bedeli.
Komisyon pazarlık edilebilir mi?
Evet. %4 bir üst sınırdır, sabit bir tarife değildir. Daha düşük bir oran kararlaştırmak serbesttir ve yazılı sözleşmeye geçirilmelidir.
Komisyonu alıcı mı satıcı mı öder?
Sözleşmede aksi yazılı olarak kararlaştırılmadıkça hizmet bedeli, iş sahibi ile alıcı veya kiracı arasında eşit paylaştırılır. Tamamının tek taraftan tahsil edilmesi ancak yazılı kararlaştırma ile mümkündür.
Komisyona KDV ayrıca eklenir mi?
Evet. Yönetmelik tavanı "KDV hariç" olarak belirlediği için, yürürlükteki genel orandaki KDV bu tutarın üzerine eklenir ve fatura ile belgelenir.
Hem alıcıdan hem satıcıdan %4 alınabilir mi?
Hayır. Tavan işlem başınadır; taraflarla ayrı ayrı yetkilendirme sözleşmesi yapılmış olsa bile yalnızca bir hizmet bedeli alınabilir. Toplam %4 taraflar arasında paylaşılır.
Yer gösterildi ama satış olmadı, komisyon ödemek zorunda mıyım?
Kural olarak hayır. Hizmet bedeli satışta tapu siciline tescil, kiralamada kira sözleşmesinin kurulmasıyla hak edilir; taşınmazın gösterilmesi için ayrıca bedel istenemez (ilçe dışı ulaşım gideri istisnası saklıdır). Ancak yetkilendirme sözleşmesinin süresi içinde işletme devre dışı bırakılarak taşınmaz doğrudan malikinden alınmış veya kiralanmışsa, işletme hizmet bedeline hak kazanır.
Emlakta çalışmak için Seviye 5 belgesi şart mı?
Hayır. Seviye 5, işletmeye yetki belgesi aldıran sorumlu emlak danışmanı içindir. İş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personeli için aranan Seviye 4'tür. "Herkese Seviye 5 zorunlu" iddiası yönetmelik metnine dayanmaz.
Belgesiz emlakçıya komisyon ödemek zorunda mıyım?
Yetki belgesi olmadan taşınmaz ticareti faaliyeti yürütmek yönetmeliğe aykırıdır ve idari yaptırıma tabidir. Böyle bir durumda ödeme talebine itiraz etmeden önce durumu belgeleyip Ticaret İl Müdürlüğü'ne bildirmeniz, hem sizi hem sektörü korur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; somut uyuşmazlıklarda güncel mevzuat metnini esas alın ve gerekirse avukata başvurun. Brodemy, MYK mesleki yeterlilik belgesi süreçlerinde adayları TÜRKAK akreditasyonuna sahip yetkili belgelendirme kuruluşlarına yönlendiren bir aracılık platformudur; belge düzenlemez. Emlak alanında Seviye 4 mü Seviye 5 mi gerektiğinden emin değilseniz, önce yönetmelikteki rolünüzü (işletme sahibi / şube sorumlusu mu, iş sözleşmesiyle çalışan danışman mı) netleştirin; süreç bu ayrımla başlar.