Ahşap Kalıpçı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (11UY0011-3)
MYK Ahşap Kalıpçı (11UY0011-3) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
A1 - İş Sağlığı ve Güvenliği ile Çevre Koruma
1. Ahşap kalıpçı, sökülmüş kalıp panolarının istiflendiği alanda çalışacaktır ve zeminde çivisi çıkarılmamış tahtalar bulunmaktadır. Ayak yaralanmalarına karşı en uygun kişisel koruyucu donanım hangisidir?
- A) Kaymaz tabanlı, bilek destekli kumaş iş ayakkabısı
- B) Çelik burunlu, ince kauçuk tabanlı klasik bot
- C) Delinmez ara tabanlı ve çelik burunlu ayakkabı
- D) Su geçirmez, yüksek konçlu düz tabanlı çizme
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Delinmez ara tabanlı ve çelik burunlu ayakkabı
Sökülen kalıp tahtalarında yukarı bakan çiviler bulunur ve bunlar ayakkabı tabanını delerek derin yaralanmaya yol açar; bu risk ancak delinmez ara tabanlı ve çelik burunlu iş ayakkabısı ile karşılanır. Yalnızca çelik burunlu klasik bot parmakları düşen malzemeye karşı korur, tabandan gelen çiviye karşı koruma sağlamaz; kumaş ayakkabı ve düz tabanlı çizme ise her iki riske de açıktır.
Dayanak: A1 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.4: İş sağlığı ve güvenliği için gerekli kişisel koruyucu donanım
2. Döşeme kalıbı kurulan katta, korkuluğu bulunmayan asansör boşluğunun kenarında çalışılacaktır. Kalıpçının bu alanda öncelikle tanımlaması gereken risk faktörü hangisidir?
- A) Korunmasız boşluk kenarından yüksekten düşme riski
- B) Kereste tozunun uzun sürede solunumu etkilemesi riski
- C) El aleti kablosunun nemli zeminde ıslanma ihtimali
- D) Kalıp yağının döküldüğü yerde zeminin kayganlaşması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Korunmasız boşluk kenarından yüksekten düşme riski
Kalıp katındaki en ölümcül risk, korkuluğu veya kapağı bulunmayan şaft ve asansör boşluğundan düşmedir; risk değerlendirmesinde önce bu tehlike tanımlanır, boşluk kapatılır veya korkuluk çekilir. Toz, ıslak kablo ve kaygan zemin de gerçek risklerdir ancak yaralanma şiddeti bakımından ikinci sıradadır ve boşluk güvenliği alınmadan yapılan çalışmayı güvenli hâle getirmez.
Dayanak: A1 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.1: Çalışacağı alandaki tehlike ve risk faktörlerini sıralar
3. Kalıp kurulumu sırasında bir işçi iskeleden düşer ve yerde hareketsiz kalır. Olayı gören ahşap kalıpçının ilk yapması gereken davranış hangisidir?
- A) Yaralıyı hemen sırtından kaldırarak gölgelik alana taşımak
- B) Yaralıyı oturtup su içirerek kendine gelmesini beklemek
- C) Baretini ve emniyet kemerini çözüp yatar pozisyona almak
- D) Alanı güvene alıp acil yardım çağırmak, yaralıyı oynatmamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Alanı güvene alıp acil yardım çağırmak, yaralıyı oynatmamak
Yüksekten düşen ve hareketsiz kalan kişide omurga yaralanması ihtimali vardır; bu nedenle alan güvene alınır, acil yardım çağrılır ve kişi zorunlu bir tehlike olmadıkça oynatılmaz. Yaralıyı taşımak, oturtmak veya su içirmek sahada sık yapılan hatalardır; omurga hasarını büyütebilir ve bilinci kapalı kişide boğulmaya yol açabilir.
Dayanak: A1 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.2: Acil durumlarda yapılması gerekenleri açıklar
4. Kalıp sökümü yapılan katın altındaki bölüm, diğer ekiplerin yaya geçişine açıktır. İSG açısından bu bölümde uygulanması gereken önlem hangisidir?
- A) Kat girişine 'Dikkat kaygan zemin' levhası asılması
- B) Alanın şeritle kapatılıp 'Girilmez' uyarısı konması
- C) Giriş kapısına 'Baret takınız' levhası yerleştirilmesi
- D) Alana yangın söndürücü ve kum kovası yerleştirilmesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Alanın şeritle kapatılıp 'Girilmez' uyarısı konması
Kalıp sökümünde pano, kalas ve çivili tahta düşmesi kaçınılmazdır; bu nedenle alt bölge fiziksel olarak şeritlenip kapatılır ve giriş yasağı uyarısıyla işaretlenir. Baret uyarısı ya da kaygan zemin levhası tek başına yeterli değildir; yüksekten düşen bir kalıp parçasına karşı baret yeterli koruma sağlamaz ve alan kapatılmadıkça geçiş sürer.
Dayanak: A1 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.3: Çalışma alanında bulundurulması gereken ikaz ve uyarı levhaları ile ekipmanları ayırt eder
5. Kalıp yağı sürülürken kullanılan yağlı üstüpüler ve boşalan yağ bidonu iş sonunda ortaya çıkmıştır. Bu atıklar için doğru uygulama hangisidir?
- A) Tehlikeli atık kabında ayrı toplanıp teslim edilmesi
- B) Ahşap atıklarla birlikte moloz konteynerine atılması
- C) Şantiye içinde yakılarak hacimlerinin azaltılması
- D) Kurumaları için toprak zemine serilip bekletilmesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Tehlikeli atık kabında ayrı toplanıp teslim edilmesi
Kalıp yağı bulaşmış üstüpü ve boş yağ bidonu tehlikeli atık sınıfındadır; diğer atıklardan ayrı, kapaklı ve etiketli bir kapta toplanıp yetkili birime teslim edilir. Molozla karıştırmak, yakmak veya toprağa sermek toprak ve yeraltı suyu kirliliği yaratır; şantiyede atık yakmak ayrıca yangın ve zehirli duman riski doğurur.
Dayanak: A1 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.5: Ortaya çıkan atıkların ve dönüştürülebilen malzemelerin türlerine göre toplanması ve sınıflandırılması
6. Kalıp tahtası keserken kalıpçı, daire testerenin koruma kapağının sökülmüş olduğunu fark eder. Bu durumda doğru davranış hangisidir?
- A) Kesim hızını düşürüp tahtayı elle bastırarak devam etmek
- B) Koruma kapağı yerine kalın deri eldiven takarak çalışmak
- C) Kesimi durdurup koruma takılmadan tezgâhı çalıştırmamak
- D) Yalnızca kısa parçaları keserek işi tamamlamaya çalışmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Kesimi durdurup koruma takılmadan tezgâhı çalıştırmamak
Daire testeredeki koruma kapağı, elin bıçağa temasını ve geri tepen parçanın çarpmasını engelleyen ana korumadır; koruma takılmadan tezgâh çalıştırılmaz ve durum amire bildirilir. Eldiven bu korumanın yerine geçmez, hatta dönen bıçağa kapılma riskini artırır; hızı düşürmek veya kısa parça kesmek geri tepme ihtimalini azaltmaz, yükseltir.
Dayanak: A1 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.1: Çalışacağı alandaki tehlike ve risk faktörlerini sıralar
A2 - Ahşap Kalıp İşlerinde Genel Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerisi
7. Kalıp planında bir kolon 'S1 30/60' olarak gösterilmiştir. Kalıp panolarını hazırlayacak olan kalıpçı bu gösterimden ne anlamalıdır?
- A) Kolonun 30 cm eninde, 60 cm yüksekliğinde olduğunu
- B) Kolon kesitinin 30 cm x 60 cm ölçüsünde olduğunu
- C) Kolon donatısının 30 mm, pas payının 60 mm olduğunu
- D) Kolonun 30 numaralı akstan 60 cm öteye kurulacağını
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kolon kesitinin 30 cm x 60 cm ölçüsünde olduğunu
Kalıp planında kolon adının yanındaki iki sayı, kolonun kesit ölçüleridir; 30/60 gösterimi 30 cm x 60 cm kesitli bir kolonu ifade eder ve pano genişlikleri bu kesite göre hazırlanır. Bu sayıları kolon yüksekliği sanmak yaygın bir okuma hatasıdır; kolon yüksekliği kat kotlarından belirlenir, donatı ve pas payı bilgisi ise betonarme detay paftasında yer alır.
Dayanak: A2 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.6: Projede verilen kolon elemanlarının teknik bilgi ve boyutunu açıklar
8. Serbest duran bir kolon kalıbı kurulmuş, payandalar yalnızca tek doğrultuda bağlanmıştır. Beton dökümünde en olası sonuç nedir?
- A) Kalıp dibinden şerbet kaçıp alt bölgede boşluk oluşması
- B) Kolon yüzeyinde kalıp eklerinden çapak oluşması
- C) Kolon üst kotunun projedekinden aşağıda kalması
- D) Kalıbın desteklenmeyen yönde şakülünden kaçması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kalıbın desteklenmeyen yönde şakülünden kaçması
Serbest kolon kalıbı döküm sırasında her doğrultuda yanal basınç ve itme alır; bu nedenle payandalar en az iki dik doğrultuda ve karşılıklı bağlanır. Tek yönde desteklenen kalıp, desteklenmeyen doğrultuda şakülünden kaçar ve kolon eğik çıkar. Şerbet kaçağı kalıp dibindeki sızdırmazlığın, çapak pano eklerinin, kot düşüklüğü ise markalama ve teraz hatasının sonucudur; payanda yönü bu kusurların doğrudan nedeni değildir.
Dayanak: A2 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.6: Projede verilen kolon elemanlarının teknik bilgi ve boyutunu açıklar
9. Kalıp planında 'K3 25/50' kirişi gösterilmiş; kiriş yüksekliği döşeme kalınlığı dâhil toplam yükseklik olarak verilmiştir. Kiriş yanak kalıbının yüksekliğini belirlerken kalıpçı ne yapmalıdır?
- A) Yanak yüksekliğini plandaki 50 cm'nin tamamı kadar yapmak
- B) Yanak yüksekliğini 25 cm, taban genişliğini 50 cm almak
- C) 50 cm'den döşeme kalınlığını düşüp yanağı buna göre kesmek
- D) 50 cm'ye döşeme kalınlığını ekleyip yanağı ona göre kesmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) 50 cm'den döşeme kalınlığını düşüp yanağı buna göre kesmek
Soruda kiriş yüksekliğinin döşeme kalınlığı dâhil verildiği belirtilmiştir; yanak kalıbı ise döşeme kalıbının oturacağı seviyede biter, dolayısıyla yüksekliği toplam yükseklikten döşeme kalınlığı düşülerek bulunur. Yanağı 50 cm yapmak kirişi döşeme kalınlığı kadar derin döker, üzerine ekleme yapmak kesiti büsbütün büyütür, ölçüleri ters okuyup 25 cm almak ise kirişi tamamen yanlış kesitte üretir.
Dayanak: A2 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.7: Projede verilen kiriş elemanlarının teknik bilgi ve boyutunu açıklar
10. Uzun açıklıklı bir kirişin taban kalıbı kurulurken kalıpçı dikmeleri yalnızca kiriş uçlarına yerleştirmiştir. Beton dökümünde beklenen sonuç nedir?
- A) Kiriş yanaklarının içe doğru gönyesinden kaçması
- B) Kiriş tabanının ortadan aşağı doğru sehim yapması
- C) Betonun kiriş uçlarında daha hızlı priz alması
- D) Kiriş donatısının pas payının üst yüzde artması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kiriş tabanının ortadan aşağı doğru sehim yapması
Uzun açıklıkta kiriş taban kalıbı, taze betonun ağırlığı altında açıklık ortasında aşağı doğru sehim yapar; bu nedenle dikmeler açıklık boyunca uygun aralıklarla dizilir ve taban kalası desteklenir. Yalnızca uçlara dikme koymak kirişin ortasında çökmeye ve alt yüzde düzensiz bir profile yol açar; beton priz aldıktan sonra bu şekil bozukluğu giderilemez.
Dayanak: A2 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.7: Projede verilen kiriş elemanlarının teknik bilgi ve boyutunu açıklar
11. Döşeme kalıbı iskelesi kurulurken bazı dikmelerin, üzerinde gevşek dolgu bulunan zemine oturduğu görülmüştür. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Dikmeleri sağlam zemine ya da yük dağıtıcı altlığa oturtmak
- B) Dikmenin altına tuğla koyup yüksekliği kama ile ayarlamak
- C) Dikme sayısını artırıp gevşek zemin üzerinde devam etmek
- D) Dikmelerin üst başlıklarını çivi ile kirişe sabitlemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Dikmeleri sağlam zemine ya da yük dağıtıcı altlığa oturtmak
Kalıp iskelesinin taşıma gücü, dikmenin oturduğu zeminin taşıma gücü kadardır; bu yüzden dikmeler sağlam zemine veya yükü yayan taban altlığına oturtulur. Dikme altına tuğla koymak sahada sık görülen ve tuğlanın ezilmesiyle ani çökmeye yol açan bir hatadır; gevşek zeminde dikme sayısını artırmak da oturmayı ve kot kaybını önlemez.
Dayanak: A2 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.8: Projede verilen döşeme elemanlarının teknik bilgi ve boyutunu açıklar
12. Döşeme kalıbının üst yüzeyi tamamlanmıştır. Plandaki döşeme kalınlığının yerinde sağlandığını görmek için kalıpçının yapması gereken kontrol hangisidir?
- A) Kalıp tahtalarının ek yerlerini çift çiviyle sıkılaması
- B) Dikmeler arasındaki mesafeyi metre ile ölçüp not etmesi
- C) Kalıp yüzeyine sürülen yağ miktarını gözle kontrol etmesi
- D) Kalıp üst kotunu kat kot çizgisinden nivo ile ölçmesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kalıp üst kotunu kat kot çizgisinden nivo ile ölçmesi
Döşeme kalınlığı, kalıp üst yüzeyi ile beton üst kotu arasındaki farktır; bu nedenle kalıbın üst kotu, kata aktarılmış kot çizgisinden nivo veya hortumlu su terazisi ile ölçülerek doğrulanır. Çivileme, dikme aralığı ve yağ miktarı kalıbın dayanımı ve yüzey kalitesiyle ilgilidir; hiçbiri döşeme kalınlığının projeye uygun olduğunu göstermez.
Dayanak: A2 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.8: Projede verilen döşeme elemanlarının teknik bilgi ve boyutunu açıklar
13. Tekil temel yan kalıbı kurulurken kalıp yalnızca içten tutulmuş, dış tarafa kazık ve payanda yapılmamıştır. Beton dökümünde en olası sonuç nedir?
- A) Temel üst kotunun projede verilenden yüksek çıkması
- B) Yan kalıbın dışa açılıp temel kesitinin büyümesi
- C) Temel betonunun priz süresinin belirgin kısalması
- D) Grobeton yüzeyinde su birikip kabarma oluşması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Yan kalıbın dışa açılıp temel kesitinin büyümesi
Taze beton temel yan kalıbını dışa doğru iten bir yanal basınç uygular; bu nedenle temel yan kalıpları kazık ve payanda ile dıştan desteklenir. Dış destek yapılmazsa kalıp dışa açılır, temel kesiti projeden büyük çıkar ve dipten beton kaçağı ile kot kaybı oluşur; bu kusur ancak sertleşmiş betonun kırılmasıyla düzeltilebilir.
Dayanak: A2 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.9: Projede verilen temel elemanlarının teknik bilgi ve boyutunu açıklar
14. Kolon kalıplarının yerini belirlerken kalıpçı, ölçüyü daha önce dökülmüş bir perde yüzeyinden almıştır. Bu yaklaşımın sakıncası nedir?
- A) Perdeden ölçü alınınca kolon yüksekliği hatalı çıkar
- B) Perdeden ölçü almak donatı pas payını değiştirir
- C) Perdedeki imalat sapması tüm kolonlara aktarılır
- D) Perdeden alınan ölçü kalıp sökme sırasını bozar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Perdedeki imalat sapması tüm kolonlara aktarılır
Kalıp yerleri projedeki aks çizgilerinden kurulur; akslar zemine aplike edilir ve her eleman bu çizgilere göre ölçülür. Dökülmüş bir perdeden ölçü almak, o elemandaki imalat sapmasını referans kabul etmek demektir; hata sıradaki kolonlara ve üst katlara büyüyerek taşınır, kat planı aksından kayar.
Dayanak: A2 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.10: Projede verilen aksları açıklar
15. Kalıp planında akslar bir yönde rakamlarla, diğer yönde harflerle gösterilmiştir. Kalıpçı 'C-3 aksındaki kolon' ifadesinden ne anlamalıdır?
- A) Kolonun C aksından 3 metre uzaklıkta olduğunu
- B) Kolonun 3. kattaki C tipi bir kolon olduğunu
- C) Kolon kesit tipinin C harfi ile kodlandığını
- D) Kolonun C ile 3 aksının kesişiminde olduğunu
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kolonun C ile 3 aksının kesişiminde olduğunu
Aks sistemi, birbirini kesen iki takım çizgiden oluşur; bir eleman 'C-3' gibi iki aks adıyla, bu iki çizginin kesişim noktasına göre konumlandırılır. Aks adını mesafe, kat numarası veya eleman tipi sanmak yaygın bir plan okuma hatasıdır ve kolon kalıbının tümüyle yanlış yere kurulmasına yol açar.
Dayanak: A2 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.10: Projede verilen aksları açıklar
16. Merdiven kalıbı kurulduktan sonra ilk basamağın rıht yüksekliğinin diğerlerinden farklı olduğu görülmüştür. Bunun sahadaki en yaygın nedeni nedir?
- A) Kat kaplama kalınlıklarının hesaba katılmaması
- B) Merdiven kolu genişliğinin projeden dar alınması
- C) Merdiven kovası boşluğunun geniş bırakılmış olması
- D) Basamak genişliğinin projeden fazla alınmış olması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kat kaplama kalınlıklarının hesaba katılmaması
Rıht yüksekliği bitmiş kaplama yüzeyinden ölçülür; alt ve üst kat döşemelerindeki kaplama kalınlıkları hesaba katılmazsa ilk ya da son basamak diğerlerinden farklı yükseklikte kalır. Kol genişliği, kova boşluğu veya basamak genişliğindeki hatalar kullanım rahatlığını bozar; ancak tek bir basamağın rıht yüksekliğini bu şekilde değiştirmez.
Dayanak: A2 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.11: Merdiven kalıp planından merdivene ilişkin teknik bilgi ve ölçüleri açıklar
17. Merdiven kalıp planında bir kol için rıht sayısı, rıht yüksekliği ve basamak genişliği verilmiştir. Kalıpçı basamakları markalamadan önce bu ölçülerin sahadaki duruma uyduğunu nasıl doğrular?
- A) Basamak genişliğini basamak sayısıyla çarpıp kat kot farkına eşit olduğunu görerek
- B) Kol genişliğini merdiven kovası ölçüsüne ekleyip kat kot farkına bölerek
- C) Rıht yüksekliğini rıht sayısıyla çarpıp kat kot farkıyla karşılaştırarak
- D) Rıht yüksekliği ile basamak genişliğini toplayıp kol genişliğine bölerek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Rıht yüksekliğini rıht sayısıyla çarpıp kat kot farkıyla karşılaştırarak
Bir merdiven kolunda rıht yüksekliği ile rıht sayısının çarpımı, iki kat döşemesi arasındaki kot farkına eşit olmalıdır; kalıpçı markalamaya başlamadan bu denetimi yaparak plandaki ölçünün sahadaki kot farkını gerçekten karşılayıp karşılamadığını görür, uymuyorsa yetkiliye bildirir. Basamak genişliği yatay ilerlemeyi belirler; kol genişliği ve merdiven kovası ise yerleşim ölçüleridir, bunların kat kot farkıyla çarpılıp bölünmesi anlamlı bir kontrol vermez.
Dayanak: A2 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.11: Merdiven kalıp planından merdivene ilişkin teknik bilgi ve ölçüleri açıklar
18. Kalıpçı, donatısı bağlanmış perde kalıbının içine kalıp yağını donatı üzerine de gelecek biçimde püskürtmüştür. Bu uygulamanın sakıncası nedir?
- A) Yağ betonun priz süresini kısaltıp yüzeyde çatlak açar
- B) Yağ donatı ile beton arasındaki aderansı azaltır
- C) Yağ kalıp panosunun ömrünü kısaltıp şişmesine yol açar
- D) Yağ donatı üzerinde paslanmayı hızlandırıp kesiti azaltır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Yağ donatı ile beton arasındaki aderansı azaltır
Kalıp yağı yalnızca kalıp yüzeyine, donatı bağlanmadan önce ve ince bir tabaka hâlinde sürülür. Donatıya bulaşan yağ, çelik ile beton arasındaki aderansı düşürerek elemanın taşıma gücünü azaltır; bu kusur beton döküldükten sonra gözle görülmediği için fark edilmez ve düzeltilemez.
Dayanak: A2 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.12: Beton döküm öncesi kalıp malzemelerinin yağlanmasının ve sulanmasının nedenlerini açıklar
19. Sıcak ve rüzgârlı bir günde kuru ahşap kalıba beton dökülecektir. Döküm öncesinde kalıbın sulanmasının temel nedeni nedir?
- A) Kalıbın söküm sırasında betondan kolay ayrılması
- B) Betonun kalıba yaptığı yanal basıncın düşürülmesi
- C) Kalıp yağının yüzeyde daha düzgün yayılmasının sağlanması
- D) Kuru ahşabın betonun karma suyunu emmesinin önlenmesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kuru ahşabın betonun karma suyunu emmesinin önlenmesi
Kuru ahşap, temas ettiği taze betonun karma suyunu emer; bu da yüzeyde tozuma ve çatlak oluşumuna, ayrıca ahşabın şişip şekil değiştirmesine yol açar. Döküm öncesi sulama ahşabı doygun hâle getirerek su kaybını engeller. Kalıbın betondan kolay ayrılmasını sağlayan işlem yağlamadır; sulama yanal basıncı düşürmez ve yağın yayılmasını kolaylaştırmak amacıyla yapılmaz.
Dayanak: A2 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.12: Beton döküm öncesi kalıp malzemelerinin yağlanmasının ve sulanmasının nedenlerini açıklar
20. Beton dökümüne başlanmadan hemen önce ahşap kalıpçının kalıp sisteminde yapması gereken son kontrol hangisidir?
- A) Şakül, teraz ve destek bağlantılarının sıkılığı kontrolü
- B) Kalıp panolarının markalanıp sökme sırasının belirlenmesi
- C) Beton numunesi alınacak kalıpların ayrı yere taşınması
- D) Kalıp tahtalarının nem oranının ölçülerek kaydedilmesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Şakül, teraz ve destek bağlantılarının sıkılığı kontrolü
Döküm öncesi son kontrol kalıbın geometrisi ve taşıyıcılığı üzerinedir: şakül, teraz ve gönye ile konum; payanda, kuşak ve gergilerin sıkılığı ile dayanım doğrulanır. Markalama, numune yeri ya da nem ölçümü döküm anındaki güvenliği belirlemez; gevşek kalan tek bir bağlantı bile döküm sırasında kalıbın açılmasına yol açar.
Dayanak: A2 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.13: Beton döküm öncesinde kalıp sisteminde yapılacak kontrolleri açıklar
21. Kolon kalıbı kapatılmadan önce dibinde talaş, bağ teli ve çivi parçaları görülmüştür. Kalıpçının yapması gereken nedir?
- A) Vibratörle sıkıştırıp artıkların betona gömülmesini sağlamak
- B) Dip temizlik penceresinden artıkları alıp pencereyi kapatmak
- C) Kalıbın dibine bir miktar şerbet dökerek artıkları örtmek
- D) Artıkları basınçlı hava ile kalıbın üst ağzından üflemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Dip temizlik penceresinden artıkları alıp pencereyi kapatmak
Kolon kalıbının dibinde kalan talaş, tel ve çivi parçaları beton içinde zayıf bölge ve yüzey kusuru oluşturur; bu nedenle kalıp dibinde bırakılan temizlik penceresinden artıklar alınır, pencere kapatılıp döküme geçilir. Vibratörle gömmek veya şerbetle örtmek artığı ortadan kaldırmaz; kolon dibinde donatı ile beton arasında boşluk kalır.
Dayanak: A2 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.13: Beton döküm öncesinde kalıp sisteminde yapılacak kontrolleri açıklar
22. Kolon betonu hızla dökülüp yoğun vibrasyon uygulanan bir kalıpta, alt bölgede yanal genişleme (şişme) görülmüştür. Bu durumun temel nedeni nedir?
- A) Betonun priz almaya alt bölgeden başlamış olması
- B) Kalıp yağının fazla sürülüp yüzeyi kayganlaştırması
- C) Hızlı döküm ve vibrasyonun yanal basıncı artırması
- D) Donatı aralıklarının projeden sık bağlanmış olması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Hızlı döküm ve vibrasyonun yanal basıncı artırması
Taze beton kalıba sıvı gibi yanal basınç uygular; döküm hızı arttıkça ve vibrasyon yoğunlaştıkça bu basınç özellikle kolonun alt bölgesinde büyür ve kalıbı dışa şişirir. Bu nedenle kolon betonu tabakalar hâlinde ve kontrollü hızda dökülür; yağ miktarı veya priz sırası bu şişmenin nedeni değildir.
Dayanak: A2 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.14: Beton döküm süresince kalıp sisteminde görülebilecek olumsuzlukları listeler
23. Döşeme betonu dökülürken bir bölgede kalıbın çöktüğü ve kotun düştüğü fark edilir. Kalıpçının doğru müdahalesi hangisidir?
- A) Dökümü sürdürüp priz sonrası yüzeyi şap ile düzeltmek
- B) Çöken bölgeye fazladan beton dökerek kotu tutturmak
- C) Vibratörle betonu yayıp çöken bölgeyi dengelemeye çalışmak
- D) Dökümü durdurup destekleri takviye ederek kotu düzeltmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Dökümü durdurup destekleri takviye ederek kotu düzeltmek
Döküm sırasında çökme görülen bölgede döküm derhal durdurulur, amire haber verilir ve beton priz almadan destekler takviye edilerek kot düzeltilir. Dökümü sürdürüp sonradan şapla kapatmak ya da çöken yere fazladan beton yığmak, yükü artırarak çökmeyi büyütür ve taşıyıcı sistemde kalıcı kalınlık ve kot hatası bırakır.
Dayanak: A2 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.15: Beton döküm sürecinde kalıpta görülen olumsuzlukların nasıl düzeltileceğini açıklar
24. Bir üst kattaki döşeme kalıbının sökümüne başlanacaktır. Söküm öncesinde alınması gereken güvenlik önlemi hangisidir?
- A) Alt katta çalışma alanının kapatılıp uyarı konulması
- B) Sökülen panoların kat boşluğundan aşağı atılması
- C) Taşıyıcı dikmelerin tamamının önceden gevşetilmesi
- D) Kalıp yüzeyinin söküm öncesinde yeniden yağlanması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Alt katta çalışma alanının kapatılıp uyarı konulması
Sökümde pano, kalas ve dikme düşmesi kaçınılmaz olduğundan alt kat kapatılır, uyarı levhası konur ve geçiş engellenir; ayrıca söküme betonun yeterli dayanıma ulaştığı teyit edilip sorumlusundan onay alındıktan sonra başlanır. Panoları boşluktan aşağı atmak ve dikmelerin tümünü birden gevşetmek sahada sık görülen, ölümle sonuçlanabilen hatalardır.
Dayanak: A2 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.16: Kalıp sökme işlemleri öncesi alınması gereken güvenlik önlemlerini açıklar
25. Sökülen kalıp panolarının üzerinde beton artıkları ve çıkarılmamış çiviler bulunmaktadır. Panoların bir sonraki işe hazırlanması için doğru uygulama nedir?
- A) Beton sertleştikten sonra kırıcı uçla kazınıp yıkanması
- B) Çiviler sökülmeden panoların üst üste istiflenmesi
- C) Yüzeyin zımparalanıp doğrudan güneşte kurutulması
- D) Artıklar tazeyken temizlenip çivilerin sökülmesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Artıklar tazeyken temizlenip çivilerin sökülmesi
Beton artığı henüz tazeyken mala veya spatula ile kazınır, çiviler sökülür; ardından pano yağlanıp kuru ve düz bir zeminde istiflenirse bir sonraki dökümde yüzey kalitesi korunur. Artığın sertleşmesini bekleyip kırıcı uçla kazımak pano yüzeyini bozar ve panonun ömrünü kısaltır; çivileri sökmeden istiflemek ise el ve ayak yaralanmasına yol açar.
Dayanak: A2 birimi / teorik sınav kontrol listesi ölçütü BG.17: Kalıp elemanlarının bir sonraki işe hazırlanması için temizleme ve bakım yöntemlerini açıklar
İlgili sayfalar
Ahşap Kalıpçı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.