Alçı Levha Uygulayıcısı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (12UY0054-3)
MYK Alçı Levha Uygulayıcısı (12UY0054-3) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
İş Sağlığı ve Güvenliği ile Çevre Koruma
1. Asma tavan levhalarını maket bıçağıyla kesip kesilen kenarlara suni pah açan usta, kapalı hacimde yoğun alçı tozu oluştuğunu fark ediyor. Bu aşamada kişisel koruyucu donanım kullanımı nasıl olmalıdır?
- A) Toz maskesi ile iş gözlüğünü birlikte takar, baretini de çıkarmaz
- B) Toz maskesini takar, kesim yönünü yüzünden uzaklaştırarak gözlüksüz çalışır
- C) Baret siperliğini indirir, maske yerine ortamı sık sık havalandırmayı seçer
- D) Bez maske bağlayarak çalışır, gözlüğü yalnız zımpara aşamasında kullanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Toz maskesi ile iş gözlüğünü birlikte takar, baretini de çıkarmaz
Ulusal yeterlilikte sayılan kişisel koruyucu donanımlar baret, iş ayakkabısı, iş eldiveni, toz maskesi, emniyet kemeri, iş gözlüğü ve reflektif yelektir. Alçı levha kesimi ve suni pah açma işlemi solunabilir ince toz ile keskin kıymık açığa çıkardığı için toz maskesi ile iş gözlüğü aynı anda kullanılmalı, şantiyede zaten takılı olan baret ve eldiven de çıkarılmamalıdır. Sahada en sık yapılan hata maskeyle yetinip gözlüğü atlamak ya da bez maske kullanmaktır; bez maske ince alçı tozunu tutmaz, göze kaçan toz ise kesim sırasında ani hareket doğurarak daha ciddi bir kazaya yol açar. Havalandırma tozu seyreltir ama kişiyi kaynağında korumadığı için kişisel koruyucu donanımın yerini alamaz.
Dayanak: 12UY0054-3/A1 – İSG ile Çevre Koruma / Öğrenme Kazanımı 1, alt kazanım 1.2 (BG.6; A2 birimi BY.2 kritik adım)
2. Kullanımda olan bir binanın koridorunda asma tavan uygulaması yapılacak, koridordan gün içinde başka çalışanlar geçmeye devam edecektir. Ekip çalışma alanını nasıl düzenlemelidir?
- A) Uyarı levhalarını iskele korkuluğuna asıp geçiş yolunu tümüyle açık tutar
- B) Alanı ayırmadan malzemeleri duvar kenarına dizerek geçiş genişliğini daraltır
- C) Çalışma alanını şeritle ayırır, ikaz ve uyarı levhalarını görünür yere asar
- D) Geçenleri sözlü olarak uyarır, alan işaretlemesini vardiya sonunda yapar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Çalışma alanını şeritle ayırır, ikaz ve uyarı levhalarını görünür yere asar
Çalışma alanında bulundurulması gereken ikaz ve uyarı levhaları ile fiziksel ayırma, düşen malzeme ve iskele altına girme riskini önlemenin ilk adımıdır; bu nedenle alan şeritle ayrılıp levhalar geçenlerin görebileceği yere asılır. Sahada sık görülen hata, uyarıyı sözlü yapmak veya levhayı iskelenin üstüne asıp alanı fiilen ayırmamaktır; koridordan geçen kişi levhayı okumadan iskele altına girebilir. Malzemeyi geçiş yoluna dizmek ise ayrı bir takılma ve düşme tehlikesi yaratır. İSG kurallarına ve ikaz levhalarına uyarak çalışmak performans sınavında da başarılması zorunlu kritik adımlardandır.
Dayanak: 12UY0054-3/A1 – İSG ile Çevre Koruma / Öğrenme Kazanımı 1, alt kazanım 1.1 (BG.5, BG.4)
3. Asma tavan uygulaması süren şantiyede yangın alarmı çalmaya başlıyor; ekip o sırada basit iş iskelesi üzerinde levha vidalamaktadır. Acil durum talimatlarına uygun davranış hangisidir?
- A) Vidalama makinesini prizde bırakıp asansöre binerek hızlıca aşağı iner
- B) Elektrikli aletleri kapatıp iskeleden inerek toplanma alanına yönelir
- C) Alarmın tatbikat olup olmadığını sorup elindeki levhayı bitirmeye çalışır
- D) Önce malzemeleri istifleyip iskeleyi sökerek çıkışa yönelmeyi tercih eder
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Elektrikli aletleri kapatıp iskeleden inerek toplanma alanına yönelir
Acil durumda öncelik can güvenliğidir; elektrikli el aletleri kapatılarak yeni bir tutuşma kaynağı bırakılmaz ve iskeleden kontrollü inilerek belirlenen toplanma alanına gidilir. Sahadaki tipik hatalar, işi bitirme refleksiyle alarmı sorgulamak veya çıkmadan önce malzeme toplayıp iskele sökmeye kalkmaktır; bu gecikme duman yayılımı karşısında kaçış süresini tüketir. Yangında asansör kullanmak da hatalıdır, çünkü asansör enerji kesintisinde içeride mahsur kalmaya yol açar. Acil durumlarda yapılması gerekenler bu birimin teorik sınavında ölçülen bilgi ifadeleri arasındadır.
Dayanak: 12UY0054-3/A1 – İSG ile Çevre Koruma / Öğrenme Kazanımı 1, alt kazanım 1.1 (BG.2)
4. Sabah işe başlayan alçı levha ustası çalışma alanında zemine serili uzatma kablosu, profil kırpıntıları ve önceki günden kalan harç izleri olduğunu görüyor. İlk olarak ne yapmalıdır?
- A) Kırpıntıların üzerine karton serip çalışma alanını genişleterek işe başlar
- B) Kabloyu iskele ayağına dolar, kayan zemine talaş dökerek uygulamaya geçer
- C) Malzemeleri temiz köşeye yığar, kablo ve kırpıntıyı gün sonunda toplar
- D) Kabloyu geçiş hattından alır, kırpıntı ve harcı temizleyerek başlar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kabloyu geçiş hattından alır, kırpıntı ve harcı temizleyerek başlar
Çalışma alanının İSG açısından güvenlik kontrolü işe başlamadan önce yapılır; zeminde serili kablo elektrik ve takılma tehlikesi, keskin galvaniz profil kırpıntıları ise kesik ve düşme tehlikesi yarattığı için önce ortadan kaldırılır. Sahada yaygın hata, temizliği gün sonuna bırakıp çalışmaya başlamaktır; oysa iskeleye çıkıp inerken en çok o kırpıntı ve kablonun üzerinden geçilir. Kırpıntıyı karton veya talaşla örtmek tehlikeyi görünmez kılar, yani riski azaltmak yerine artırır. Kabloyu iskele ayağına dolamak da hem kablo yalıtımını zedeler hem de iskeleyi enerjilendirme riski taşır.
Dayanak: 12UY0054-3/A1 – İSG ile Çevre Koruma / Öğrenme Kazanımı 1, alt kazanım 1.3 (BG.7, BG.8)
5. Vardiya sonunda alanda kesilmiş alçı levha parçaları, galvaniz profil kırpıntıları, boş alçı torbaları ve kap dibinde kalmış priz alçısı harcı birikmiştir. Atıklar nasıl uzaklaştırılmalıdır?
- A) Tamamı tek moloz kabında toplanır, hacmi küçültmek için ayakla sıkıştırılır
- B) Atıklar türlerine göre ayrı kaplara alınır, harç lavabo veya gidere dökülmez
- C) Kalan harç sulandırılarak gidere boşaltılır, katı atıklar çuvala doldurulur
- D) Karton ve torbalar şantiye içinde yakılır, metal kırpıntılar ayrı toplanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Atıklar türlerine göre ayrı kaplara alınır, harç lavabo veya gidere dökülmez
Ortaya çıkan atıklar türlerine göre ayrılarak toplanır; alçı esaslı harç suyla karıştığında priz alarak tesisatta tıkanmaya yol açtığı için lavaboya veya gidere dökülmez, kabın dibinde prizini alması beklenip katı hâlde uzaklaştırılır. Sahadaki en yaygın hata, hızlı olsun diye her şeyi tek moloz kabına atmaktır; bu, geri kazanılabilecek metal ve kâğıdı da kirleterek ayrıştırmayı imkânsız kılar. Ambalajı şantiyede yakmak ise hem yasak hem de zehirli duman ve yangın riski doğuran bir davranıştır.
Dayanak: 12UY0054-3/A1 – İSG ile Çevre Koruma / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.1 (BG.9)
6. Şantiyede geri kazanım için atık ayrıştırma alanı kurulmuştur. Alçı levha ekibinin ürettiği artıklar bakımından doğru ayırma ve sınıflama hangisidir?
- A) Galvaniz profil kırpıntısı metal, karton ambalaj kâğıt bölümüne ayrılır
- B) Karton kaplı levha artığı kâğıt bölümüne, profil kırpıntısı moloza konulur
- C) Tüm ambalaj ve kırpıntılar geri dönüşüm kabına karışık olarak doldurulur
- D) Metal kırpıntı keskin olduğu için moloza, karton ambalaj metale konulur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Galvaniz profil kırpıntısı metal, karton ambalaj kâğıt bölümüne ayrılır
Dönüştürülebilen malzemelerin geri kazanılabilmesi için kaynağında doğru sınıflama gerekir: galvaniz profil kırpıntısı metal, temiz karton ambalaj ise kâğıt akışına verilir. Sahada sık yapılan hata, iki yüzü kartonlu alçı levha artığını kâğıt sanıp kâğıt bölümüne atmaktır; levha artığı alçı çekirdek içerdiği için kâğıt geri kazanım akışını bozar ve inşaat atığı olarak değerlendirilmesi gerekir. Keskin diye metali moloza atmak da geri kazanılabilir hurdayı çöpe göndermek demektir; karışık doldurulan konteyner ise ayrıştırma maliyeti nedeniyle çoğu zaman tümüyle moloza gider.
Dayanak: 12UY0054-3/A1 – İSG ile Çevre Koruma / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.2 (BG.10)
Alçı Levha Uygulama İşlemleri – Hazırlık
7. Mevcut bir duvarın önüne giydirme duvar yapılacaktır; duvar üzerinde priz, anahtar ve görünmeyen kablo hatları bulunmaktadır. Profiller sabitlenmeden önce yapılması gereken nedir?
- A) Priz kapakları sökülür ve profiller doğrudan priz hattı üzerine sabitlenir
- B) Levha kaplandıktan sonra yüzeyden kanal açılarak tesisat hattı yeniden çekilir
- C) Görünen kablolar bantlanır, gizli hatlar uygulama sırasında kontrol edilir
- D) Tesisat güzergâhı belirlenip işaretlenir, enerji kestirilerek sabitleme yapılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Tesisat güzergâhı belirlenip işaretlenir, enerji kestirilerek sabitleme yapılır
Alçı levha yapılacak alandaki elektrik ve mekanik tesisatın kontrolü, uygulama öncesi hazırlığın ayrılmaz parçasıdır; güzergâh belirlenip işaretlenmeden ve enerji kestirilmeden dübel vida ya da çivi tabancasıyla sabitleme yapmak kablo delinmesi ve elektrik çarpması demektir. Sahadaki tipik hata, gizli hatları uygulama sırasında denk gelirse fark etmeyi ummak ya da tesisatı sonraya bırakıp kapatılmış yüzeyde kanal açmaktır; sonradan açılan kanal hem yeni kaplamayı bozar hem de levhayı taşıyıcı profilden ayırarak derz çatlağı doğurur. Güzergâhın önceden işaretlenmesi ayrıca profil aksının ve priz kutusu yerlerinin doğru planlanmasını sağlar.
Dayanak: 12UY0054-3/A2 – Alçı Levha Uygulama İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.1 (BG.2)
8. Asma tavan uygulamasına başlayan ekip, tavan U profillerinin sabitleneceği hattı yan duvarlara aktaracaktır. Kot ve hat belirleme için doğru uygulama hangisidir?
- A) Mevcut tavandan metreyle ölçülüp köşelerden geçen düz bir hat çekilir
- B) İlk profil göz kararıyla yerleştirilip diğer profiller ona göre hizalanır
- C) Projedeki kota göre hat, lazer veya çırpı ipiyle duvarlara işaretlenir
- D) Duvardaki mevcut boya veya sıva hattı referans alınarak profiller çakılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Projedeki kota göre hat, lazer veya çırpı ipiyle duvarlara işaretlenir
Sınav alanında önceden belirlenen kot işaretine göre asma tavan başlangıç ve bitiş kotu projesine göre belirlenir ve tavan U profillerinin eksenlerinin sabitleneceği hat lazer, çırpı ipi ya da kalem ile duvar yüzeylerine aktarılır; böylece dört duvarda da aynı düzlem yakalanır. Sahada en sık yapılan hata, mevcut tavandan aşağı ölçü indirmek veya eski boya hattını referans almaktır; kaba yapıda tavan döşemesi ve sıva çoğu zaman terazisinde olmadığı için bu yöntem tavana görünür bir eğim taşır. Göz kararı yerleştirilen ilk profil de tüm sistemin hatasını büyüterek devam ettirir. Kot belirleme performans sınavında kritik adım olarak işaretlenmiştir.
Dayanak: 12UY0054-3/A2 – Alçı Levha Uygulama İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.4 (BY.5 kritik adım, BY.6)
Alçı Levha Uygulama İşlemleri – Asma Tavan
9. Asma tavan taşıyıcı sistemi kurulurken projede özel bir sınırlama belirtilmemiştir. Ustanın uyması gereken azami aralıklar hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) Askı çubuğu en fazla 120 cm, tali tavan C profili en fazla 90 cm aralıkla
- B) Askı çubuğu en fazla 90 cm, tali tavan C profili en fazla 50 cm aralıkla
- C) Askı çubuğu en fazla 60 cm, tali tavan C profili en fazla 120 cm aralıkla
- D) Askı çubuğu en fazla 150 cm, tali tavan C profili en fazla 75 cm aralıkla
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Askı çubuğu en fazla 90 cm, tali tavan C profili en fazla 50 cm aralıkla
Ulusal yeterlilikte askı çubukları, ana taşıyıcı profil için işaretlenen hat üzerinde duvardan 15 cm mesafeden başlayarak azami 90 cm aralıkla; tali tavan C profilleri ise ana profillerin altına dik doğrultuda azami 50 cm aralıkla yerleştirilir. Ana taşıyıcı tavan C profillerinin aks aralığı ise en fazla 90-110 cm'dir. Sahada sık rastlanan hata, malzemeden kazanmak için askı ve tali profil aralığını açmaktır; aralık büyüdükçe levha kendi ağırlığıyla profiller arasında sarkar ve derzlerde çatlama başlar. Bu değerler azami sınırdır, yani proje daha sık aralık istiyorsa proje değeri uygulanır.
Dayanak: 12UY0054-3/A2 – Alçı Levha Uygulama İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BG.7, BY.12, BY.18)
10. Asma tavanda ilk ana taşıyıcı tavan C profilinin yeri işaretlenecektir. Uzun duvara paralel yerleştirilecek bu ilk profil için doğru uygulama hangisidir?
- A) Duvardan en fazla 15 cm uzakta olacak şekilde paralel işaretlenir
- B) Duvardan en az 50 cm uzakta kalacak şekilde duvara paralel işaretlenir
- C) Diğer profillerle aynı aks aralığında, duvardan 90 cm işaretlenir
- D) Duvara bitişik olacak şekilde tavan U profilinin içine oturtulur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Duvardan en fazla 15 cm uzakta olacak şekilde paralel işaretlenir
İlk ana taşıyıcı tavan C profilinin yeri, varsa uzun duvara paralel ve duvardan en fazla 15 cm uzak olacak biçimde lazer veya çırpı ipiyle işaretlenir; böylece duvar kenarındaki levha bandı da taşıyıcı bir profil üzerinde mesnetlenir. Sahada sık yapılan hata, ilk profili de diğerleriyle aynı aks aralığında, yani 90-110 cm'de başlatmaktır; bu durumda duvar kenarındaki levha şeridi yalnızca tavan U profiline dayanır ve zamanla sarkarak duvar birleşiminde çatlak verir. Profili duvara bitişik geçirmek ise askı düzenini bozar ve terazi ayarını zorlaştırır.
Dayanak: 12UY0054-3/A2 – Alçı Levha Uygulama İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BY.10, BY.11)
11. Tavan U profilleri yan duvarlara sabitlenecektir. Sabitlemeye nereden başlanacağı ve vida aralığı için doğru uygulama nedir?
- A) Köşeden yaklaşık 30 cm mesafeden başlanır, aralık 100 cm'e kadar açılır
- B) Profilin yalnız iki ucundan ve tam ortasından üç noktada sabitleme yapılır
- C) Tam köşeden başlanır, vidalar duvar boyunca 80-90 cm aralıkla atılır
- D) Köşeden yaklaşık 5 cm mesafeden başlanır, aralık en fazla 60 cm olur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Köşeden yaklaşık 5 cm mesafeden başlanır, aralık en fazla 60 cm olur
Tavan U profilleri yan duvarlara yaklaşık 5 cm mesafeden başlanarak, uygun ekipmanla (dübel vida, çivi tabancası ve benzeri) vida aralıkları en fazla 60 cm olacak şekilde sabitlenir; ilk vidanın köşeye yakın olması profil ucunun oynamasını engeller. Sahada en sık yapılan hata, vida sayısını azaltmak için profili yalnız uçlarından ve ortasından tutturmak ya da aralığı 80-100 cm'e açmaktır; bu durumda profil uçları duvardan ayrılır, levha kenarı mesnetsiz kalır ve birleşimde çatlak oluşur. En fazla 60 cm vida aralığı kuralı, bölme duvar ve giydirme duvar profillerinin sabitlenmesinde de aynen uygulanır.
Dayanak: 12UY0054-3/A2 – Alçı Levha Uygulama İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BY.8; ayrıca BY.33, BY.53)
12. Asma tavanda askı çubuğu için işaretlenen noktada, mevcut tavanda geçen bir tesisat borusu bulunduğu görülmüştür. Usta nasıl davranmalıdır?
- A) Çakışan askıyı iptal eder ve komşu askıların aralığını bir miktar büyütür
- B) Askı noktasını izin verilen aralığı aşmadan kaydırıp düzeni yeniden kurar
- C) Askı çubuğunu tesisat borusuna kelepçeleyip yükü boru üzerinden taşıtır
- D) Askı çubuğunu borunun etrafından bükerek işaretlenen noktaya sabitler
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Askı noktasını izin verilen aralığı aşmadan kaydırıp düzeni yeniden kurar
Askı çubuklarının ve ana taşıyıcı profillerin tesisatlarla çakışması durumunda yapılması gerekenler bu birimin teorik sınavında ölçülen bilgi ifadelerindendir. Doğru çözüm, askı noktasını azami askı aralığını aşmayacak biçimde kaydırarak taşıyıcı düzeni yeniden kurmaktır. Sahada en sık yapılan hata, çakışan askıyı tamamen iptal edip komşu aralıkları açmaktır; bu, o bölgede sınır değerin aşılması ve tavanın sarkması demektir. Askıyı boruya kelepçelemek veya çubuğu bükerek zorlamak ise asma tavan yükünü taşıyıcı olmayan bir tesisata bindirir; hem tavan hem tesisat için tehlikelidir, ayrıca bükülmüş çubuk eksenel yük taşıma kabiliyetini kaybeder.
Dayanak: 12UY0054-3/A2 – Alçı Levha Uygulama İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BG.9)
13. Ana taşıyıcı tavan C profilleri teraziye alındıktan sonra tali tavan C profilleri bunların altına dik doğrultuda bağlanacaktır. Birleşim noktasındaki doğru uygulama nedir?
- A) Tek klips takılır, profiller ayrıca mercimek başlı vida ile sıkıştırılır
- B) Klips yerine perçin kullanılır, profil aralarında oynama payı bırakılır
- C) Her birleşime iki yandan klips takılır, arada boşluk bırakılmaz
- D) Klipsler bir birleşim atlanarak takılır, ara birleşimler vidayla geçilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Her birleşime iki yandan klips takılır, arada boşluk bırakılmaz
Ana ve tali tavan C profilleri, birleşim noktasında her iki yanından iki adet klips kullanılarak ve aralarında boşluk kalmayacak şekilde sabitlenir; böylece tali profil yükünü ana taşıyıcıya oynamadan aktarır. Sahada sık yapılan hata, hız kazanmak için tek klipsle geçmek veya bazı birleşimleri atlamaktır; tek taraftan tutturulan profil yük altında döner ve tavan yüzeyinde dalgalanma ile derz çatlağı ortaya çıkar. Klips yerine oynama paylı bir bağlantı kullanmak da aynı sonucu doğurur; birleşimde bırakılan en küçük boşluk levha yüklendiğinde oturma yaparak kotu bozar.
Dayanak: 12UY0054-3/A2 – Alçı Levha Uygulama İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BY.19, BY.18)
14. Alçı levhaları vidalamaya başlamadan hemen önce yapılan son kontrolde, asma tavan profil sisteminin bir bölümünün terazisinden kaçtığı görülmüştür. Doğru davranış nedir?
- A) Levhaya geçmeden askıları ayarlayıp sistemi terazisine alır
- B) Levhaları vidalayıp sarkan bölümü derz dolgu alçısıyla düzeltmeyi planlar
- C) Sapan bölgeye ilave vida atarak levhayı profile doğru çekmeyi dener
- D) Terazi farkını levha kesim ölçüsünü değiştirerek dengelemeye çalışır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Levhaya geçmeden askıları ayarlayıp sistemi terazisine alır
Alçı levha vidalanmadan önce asma tavan profil sisteminin terazisi ve projeye uygunluğu son kez kontrol edilir; uygunsuzluk tespit edildiğinde askı maşaları ayarlanarak sistem terazisine alınır ve ancak ondan sonra kaplamaya geçilir. Kontrollerde tespit edilen uygunsuzluklara yönelik yapılacak işlemler bu birimin teorik sınav kapsamındadır. Sahada en sık yapılan hata, farkı dolguda kapatırız diyerek levhayı vidalamaktır; derz dolgu ve perdah alçısı yüzey düzeltme kalınlığı sunmaz, sonuçta yan ışıkta belli olan dalgalı bir tavan kalır. İlave vida atmak da levhayı zorlayıp kartonu yırtar, taşıyıcıdaki hatayı düzeltmez.
Dayanak: 12UY0054-3/A2 – Alçı Levha Uygulama İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.3 (BY.20, BG.16, BG.17)
15. Alçı levhalar tavana kaplanırken derz bandı ve dolgunun sağlıklı oturması için kenar hazırlığı yapılır. Suni pah hangi kenarlara açılmalıdır?
- A) Yalnızca fabrika inceltmesi bulunan uzun kenarların iç yüzeyine
- B) Bütün kenarlara, fabrika inceltmeli uzun kenarlar da dâhil olmak üzere
- C) Yalnızca duvara ve köşe profiline yaslanan dış kenarların tamamına
- D) Levhanın kısa kenarları ile maket bıçağıyla kesilmiş kenarlarına
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Levhanın kısa kenarları ile maket bıçağıyla kesilmiş kenarlarına
Suni pah, alçı levhaların kısa kenarları ile kesim sonucu ortaya çıkan kenarlarına açılır; çünkü bu kenarlarda fabrika inceltmesi yoktur ve dolgu alçısı ile derz bandının yerleşeceği yuvayı usta kendisi oluşturmak zorundadır. Aynı kural asma tavanda, bölme duvarda ve giydirme duvarda geçerlidir. Sahada yapılan tipik hata, kesilmiş kenarı olduğu gibi bırakıp bandı düz yüzeye yapıştırmaktır; bant yüzeyden taşar, perdah kalınlaşır ve derz zamanla çatlayarak belirginleşir. Zaten inceltilmiş uzun kenarlara ayrıca pah açmak ise derz yuvasını gereğinden derin yapar.
Dayanak: 12UY0054-3/A2 – Alçı Levha Uygulama İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.3 (BY.22; ayrıca BY.40, BY.58)
16. Asma tavanda alçı levhalar tavan C profillerine vidalanmaktadır. Vida aralığı ve levhanın profil üzerindeki oturumu için doğru uygulama hangisidir?
- A) Vidalar en fazla 60 cm aralıklarla atılır, kenarlarda sıklaştırma yapılır
- B) Vidalar en fazla 30 cm aralıklarla atılır, levha profil tabanını ortalar
- C) Vidalar levha köşelerine ve orta noktasına gelecek biçimde yerleştirilir
- D) Vidalar en fazla 50 cm aralıkla, yalnız levhanın uzun kenarlarına atılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Vidalar en fazla 30 cm aralıklarla atılır, levha profil tabanını ortalar
Alçı levhalar tavan C profillerine en fazla 30 cm aralıklarla vidalanır ve levhaların tali tavan C profillerinin tabanını ortalaması sağlanır; vidalama, performans sınavında başarılması zorunlu kritik adımlar arasında yer alır. Sahada en yaygın hata, vida sayısını azaltmak için aralığı 50-60 cm'e açmaktır; levha kendi ağırlığıyla vidalar arasında kabararak profilden ayrılır ve derz hattı çatlar. Levha kenarı profil tabanını ortalamazsa komşu levha aynı profile tutunamaz, derz mesnetsiz kalır ve ilk yüklenmede açılır.
Dayanak: 12UY0054-3/A2 – Alçı Levha Uygulama İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.3 (BY.25 kritik adım, BY.24)
17. Vidalama makinesiyle levhaları sabitleyen usta, derz ve perdah öncesinde vida başlarının konumunu kontrol ediyor. Doğru sonuç hangisidir?
- A) Vida başı karton yüzeyle tam aynı hizada, hiç gömülmeden durmalıdır
- B) Vida başı kartonu delip alçı çekirdeğe gömülecek kadar sıkılmalıdır
- C) Vida başı kartonu yırtmadan yüzeyin biraz altında kalmış olmalıdır
- D) Vida başı yüzeyin biraz üstünde kalıp dolgu alçısıyla kapatılmalıdır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Vida başı kartonu yırtmadan yüzeyin biraz altında kalmış olmalıdır
Vida başları, karton yüzeyi yırtmadan yüzeyin biraz altında kalacak şekilde sıkılır; böylece hem dolgu alçısı vida başını örtebilir hem de levhanın taşıma gücünü sağlayan karton tabaka zarar görmez. Sahada iki uçtaki hata da sıktır: vidayı fazla sıkıp kartonu delmek levhanın tutunmasını bitirir ve vida zamanla boşa çıkar; yüzeyde veya üstte bırakılan vida başı ise perdah sonrası yüzeyden kabarık iz olarak belli olur ve boya altında görünür. Doğru derinlik, vidalama makinesinin derinlik ayarlı ucuyla sağlanır.
Dayanak: 12UY0054-3/A2 – Alçı Levha Uygulama İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.3 (BY.26)
Alçı Levha Uygulama İşlemleri – Bölme Duvar
18. Bölme duvar taşıyıcı sistemi kurulurken duvar C profilleri hazırlanmakta ve U profilleri zemin ile tavana sabitlenmektedir. Doğru uygulama hangisidir?
- A) C profili tavan yüksekliğine tam ölçüde kesilir, bant en sonda yapıştırılır
- B) C profili 5 cm kısa kesilir, kalan boşluk yapıştırma alçısıyla doldurulur
- C) C profili tam ölçüde kesilir, U profili doğrudan zemine sabitlenerek geçilir
- D) C profili tavan yüksekliğinden 1 cm kısa kesilir, U altına ses bandı çekilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) C profili tavan yüksekliğinden 1 cm kısa kesilir, U altına ses bandı çekilir
Bölme duvarda duvar C profilleri tavan yüksekliğinden 1 cm daha kısa olacak şekilde ayarlanır; zemin ve tavana gelen U profillerinin altlarına ise kullanılan profil genişliğine uygun yapışkanlı ses yalıtım bandı yapıştırılır. Sahada sık yapılan hata, profili tam ölçüde kesip zorlayarak yerleştirmektir; yapı hareketlerinde bu profil tavana yüklenir ve levhada çatlak oluşur. Ses bandını atlamak ya da sonra yapıştırırız diye ertelemek ise profil ile yapı arasında doğrudan temas bırakır; bu ses köprüsü sonradan telafi edilemez, çünkü profil sökülmeden banda ulaşılamaz. Yan duvarlara tutturulacak C profillerinin altına da aynı bant çekilir.
Dayanak: 12UY0054-3/A2 – Alçı Levha Uygulama İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 4, alt kazanım 4.1 (BY.31, BY.32, BY.34)
19. Bölme duvarda duvar C profilleri, U profillerinin arasına dik olarak yerleştirilmiştir. Profillerin aks aralığı için doğru uygulama nedir?
- A) Projeye uygun olarak en fazla 60 cm aks aralığıyla sabitlenir
- B) Levha genişliğine göre en fazla 120 cm aks aralığı bırakılarak sabitlenir
- C) Levha eklerine denk gelmesi için 80 cm aks aralığı uygulanarak sabitlenir
- D) Yalıtım şiltesi genişliğine göre 100 cm aks aralığı alınarak sabitlenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Projeye uygun olarak en fazla 60 cm aks aralığıyla sabitlenir
Duvar C profilleri projeye uygun olarak maksimum 60 cm aks aralığıyla ve terazisinde sabitlenir; bu adım performans sınavında başarılması zorunlu kritik adımlar arasındadır. Sahada sık görülen hata, 120 cm genişliğindeki levhanın iki kenarının profile denk gelmesini yeterli sayıp aradaki profili atlamaktır; bu durumda levhanın orta bölgesi mesnetsiz kalır, elle bastırıldığında esner ve duvar darbe dayanımını kaybeder. Aks aralığını yalıtım şiltesi ölçüsüne göre belirlemek de taşıyıcı mantığını tersine çevirir; yalıtım profil düzenine uydurulur, profil düzeni yalıtıma değil.
Dayanak: 12UY0054-3/A2 – Alçı Levha Uygulama İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 4, alt kazanım 4.1 (BY.36 kritik adım)
20. Bölme duvarda alçı levhalar ilk yüzden vidalanmak üzere yerleştirilecektir. Levha ölçüsü ve konumlandırma için doğru uygulama nedir?
- A) Levha tam ölçüde kesilir, zemine oturtulup üst kenarda boşluk bırakılır
- B) Levha 5 cm kısa kesilir, alttaki boşluk süpürgelikle kapatılmak üzere kalır
- C) Levha 1-1,5 cm kısa kesilir, takozla kaldırılıp üst kenarı tavana oturtulur
- D) Levha tam ölçüde kesilir, tavana dayanacak biçimde zorlanarak yerleştirilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Levha 1-1,5 cm kısa kesilir, takozla kaldırılıp üst kenarı tavana oturtulur
Alçı levhalar duvar yüksekliğinden 1-1,5 cm daha kısa olacak şekilde ayarlanır, takoz konularak zeminden o kadar yükseğe kaldırılır ve üst kenarı tavana oturtulacak şekilde uygulanır; alttaki boşluk hem zeminden gelebilecek nemi hem de yapı hareketini karşılar. Sahada en sık yapılan hata, levhayı tam ölçüde kesip zemine oturtmak ve boşluğu üstte bırakmaktır; bu durumda üst birleşimde derz açılır ve levha alttan gelen suyu emerek kabarır. Boşluğu 5 cm'e çıkarmak da levha kenarını profil üzerinde mesnetsiz bırakır ve duvarın alt bölgesini zayıflatır.
Dayanak: 12UY0054-3/A2 – Alçı Levha Uygulama İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 4, alt kazanım 4.2 (BY.39, BY.41)
21. Bölme duvarın ilk yüzü kaplanmış, yalıtım yerleştirilmiş ve ikinci yüz kaplanacaktır. İkinci yüzdeki levhaların yerleşimi nasıl olmalıdır?
- A) İkinci yüzün dikey derzleri ilk yüzle aynı profile denk getirilir
- B) İkinci yüzün dikey derzleri ilk yüzdekilerle aynı hizaya getirilmez
- C) İkinci yüz levhaları ilk yüzün tam aynısı olacak biçimde dizilir
- D) İkinci yüzde levhalar yatay çevrilip derzler duvar ortasında birleşir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) İkinci yüzün dikey derzleri ilk yüzdekilerle aynı hizaya getirilmez
İlk yüzdeki dikey derz ile ikinci yüzdeki dikey derzler aynı hizaya gelmeyecek şekilde, ikinci yüzdeki alçı levhalar şaşırtmalı olarak yerleştirilir ve en fazla 30 cm aralıklarla vidalanır; bu adım performans sınavında kritik adım olarak işaretlenmiştir. Sahada sık yapılan hata, kesim kolaylığı için iki yüzü aynı dizilimde kaplamaktır; karşılıklı çakışan derz duvarın en zayıf kesitini oluşturur, hem çatlak riski hem de ses geçişi o hat boyunca artar. Levhaları yatay çevirip derzleri duvar ortasında toplamak da aynı zayıf hattı yaratır.
Dayanak: 12UY0054-3/A2 – Alçı Levha Uygulama İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 4, alt kazanım 4.4 (BY.45 kritik adım, BG.14)
22. Bölme duvarın ilk yüzü kapatıldıktan sonra duvar C profilleri arasına yalıtım malzemesi yerleştirilecektir. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Şilteler profil kanatlarının önünden geçirilerek levha yüzeyine yaslanır
- B) Şilteler bir aralık atlanarak, ses köprüsü olmasın diye seyrek yerleştirilir
- C) Şilteler profil aralığından dar kesilip aralarında pay bırakılarak konulur
- D) Şilteler profil aralarına boşluk kalmayacak biçimde tam olarak oturtulur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Şilteler profil aralarına boşluk kalmayacak biçimde tam olarak oturtulur
Yalıtım malzemesi, projesine göre duvar C profilleri arasına boşluk kalmayacak şekilde yerleştirilir; malzemenin performansı sürekliliğine bağlı olduğu için bırakılan her boşluk ses ve ısı için doğrudan bir geçiş yolu oluşturur. Sahada sık yapılan hata, şilteyi profil aralığından dar kesip nasıl olsa duruyor diyerek pay bırakmaktır; şilte zamanla aşağı kayar ve duvarın üst bölgesi tamamen boş kalır. Şilteyi profil kanatlarının önünden geçirmek ise levhanın profile tam oturmasını engelleyerek vidalamayı bozar; aralık atlayarak seyrek yerleştirmek de duvarın yalıtım bütünlüğünü ortadan kaldırır.
Dayanak: 12UY0054-3/A2 – Alçı Levha Uygulama İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 4, alt kazanım 4.3 (BY.44)
Alçı Levha Uygulama İşlemleri – Giydirme Duvar
23. Galvaniz profillerle giydirme duvar yapılacak; agrafların sabitleneceği hat mevcut duvar yüzeyine işaretlenecektir. Düşeydeki agraf aralığı için doğru uygulama nedir?
- A) Projeye uygun olarak düşeyde en fazla 1,5-2 metre aralık uygulanır
- B) Düşeyde en fazla 3 metre aralık, yatayda profil aksı kadar uygulanır
- C) Düşeyde tek sıra agraf, duvarın orta yüksekliğine gelecek şekilde konur
- D) Agraflar yalnız profil uçlarına, alt ve üst U profillerinin yanına konur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Projeye uygun olarak düşeyde en fazla 1,5-2 metre aralık uygulanır
Giydirme duvarda seçilen agrafların sabitleneceği hat, mevcut duvar yüzeyine düşeyde uygun aralıklara göre, azami 1,5-2 metrede bir gelecek biçimde işaretlenir ve agraflar dübel vida kullanılarak sabitlenir. Agraf, tavan C profilini mevcut duvara bağlayarak profilin öne doğru hareketini engelleyen elemandır. Sahada sık yapılan hata, montajı hızlandırmak için tek sıra agrafla yetinmek, aralığı 3 metreye çıkarmak veya agrafları yalnız profil uçlarına koymaktır; iki agraf arasındaki serbest boy uzadıkça profil öne doğru eser ve giydirme duvar yüzeyi dalgalanır. Agraf kanatları kıvrılarak profilin terazisi ayarlandığı için agraf sıklığı düzlem doğruluğunu da belirler.
Dayanak: 12UY0054-3/A2 – Alçı Levha Uygulama İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 5, alt kazanım 5.1 (BY.48, BY.52, BY.56)
24. Yapıştırma alçısı ile giydirme duvar yapılacak yüzeyde tozlanma vardır; yüzeyin bir bölümü ise perdahlı ve pürüzsüzdür. Uygulama öncesi yapılması gereken nedir?
- A) Yüzey ıslatılır ve harç, tutunmayı artırmak için daha sulu hazırlanır
- B) Tozlu yüzeye harç öbekleri kalınlaştırılarak doğrudan uygulanmaya başlanır
- C) Yüzey fırçayla temizlenir, pürüzsüz bölüm çentiklenir veya astar uygulanır
- D) Pürüzsüz bölüme levha, öbek yerine tam yüzey harcı ile yapıştırılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Yüzey fırçayla temizlenir, pürüzsüz bölüm çentiklenir veya astar uygulanır
Yapıştırma alçısıyla giydirme duvarda önce yüzeydeki toz ve tutunmayı önleyici maddeler fırça ile temizlenir; tutunmayı artırmak üzere pürüzsüz yüzeylere çentikleme yapılır veya aderans arttırıcı malzeme uygulanır. Sahada en sık yapılan hata, tozlu ya da perdahlı yüzeye doğrudan harç basmaktır; toz tabakası ayırıcı gibi davrandığı için levha bir süre sonra öbeklerle birlikte yüzeyden ayrılır. Öbeği kalınlaştırmak bu ayrılmayı önlemez, yalnız levhanın terazisini bozar. Harcı sulandırmak da yapışmayı artırmaz; tam tersine alçının priz dayanımını düşürerek bağı zayıflatır.
Dayanak: 12UY0054-3/A2 – Alçı Levha Uygulama İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 6, alt kazanım 6.1 (BY.63, BY.64; BG.5, BG.6)
25. Üretici talimatına göre hazırlanan yapıştırma alçısı harcı, giydirme duvar levhalarına öbekler hâlinde uygulanacaktır. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Kenarlardan 40 cm'de başlanır, öbekler 10'ar cm aralıklarla uygulanır
- B) Kenarlardan 10 cm'de başlanır, öbekler 40'ar cm aralıklarla uygulanır
- C) Levha ortasından başlanır, kenarlara doğru sürekli şerit hâlinde çekilir
- D) Kenarlardan 25 cm'de başlanır, öbekler 80'er cm aralıklarla uygulanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kenarlardan 10 cm'de başlanır, öbekler 40'ar cm aralıklarla uygulanır
Üretici kullanım talimatına uygun hazırlanan yapıştırma alçısı harcı, uygun el aleti ile alçı levhaların veya duvarın kenarlarından 10 cm'den başlanarak 40'ar cm aralıklarla öbekler hâlinde uygulanır; kenara yakın başlamak levha kenarının boşta kalmasını, 40 cm aralık ise yükün dengeli dağılmasını sağlar. Sahada sık yapılan hata, öbek aralığını açıp malzemeden kazanmaktır; bu durumda öbekler arasındaki bölge davul gibi boş kalır ve levha darbede kırılır. Harcı ortadan başlatmak veya sürekli şerit çekmek de arada kalan havanın çıkışını engelleyerek levhanın terazisinde oturmasını zorlaştırır.
Dayanak: 12UY0054-3/A2 – Alçı Levha Uygulama İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 6, alt kazanım 6.2 (BY.65, BY.66)
İlgili sayfalar
Alçı Levha Uygulayıcısı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.