Alçı Sıva Uygulayıcısı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (12UY0055-3)
MYK Alçı Sıva Uygulayıcısı (12UY0055-3) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
A1 - İş Sağlığı ve Güvenliği ile Çevre Koruma
1. Tavan alçı sıvası için basit iş iskelesine çıkan uygulayıcı, torbadaki alçıyı karıştırma kabına boşaltırken ortamda yoğun toz oluşuyor. Bu aşamada kullanması gereken kişisel koruyucu donanım bileşimi hangisidir?
- A) Baret ve iş ayakkabısı takılır, toz maskesi harç bitince takılır
- B) Yalnızca iş eldiveni takılır, iş gözlüğü mastarlama sırasında takılır
- C) Baret, iş gözlüğü, toz maskesi ve iş eldiveni birlikte kullanılır
- D) Reflektif yelek giyilir, maske yerine ıslatılmış bez bağlanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Baret, iş gözlüğü, toz maskesi ve iş eldiveni birlikte kullanılır
Alçının torbadan boşaltılıp karıştırılması işin en yoğun toz üreten adımıdır; bu nedenle toz maskesi, iş gözlüğü, baret ve eldiven aynı anda kullanılır. Maskeyi "harç bitince takarım" diyerek geciktirmek ya da ıslak bez gibi çözümlere gitmek solunabilir tozu filtrelemez; koruyucu, riskin oluştuğu anda üzerinde olmalıdır.
Dayanak: 12UY0055-3/A1 - İş Sağlığı ve Güvenliği ile Çevre Koruma / Öğrenme Kazanımı 1, alt kazanım 1.2 (Ek A1-2, BG.6 - A.1.2; KKD listesi Ek A2-2, BY.2)
2. Kat koridorunda alçı sıva çalışması sürerken zemin ıslak ve karıştırıcı kablosu geçişin ortasından uzanıyor; aynı koridoru boya ve elektrik ekipleri de kullanıyor. Uygulayıcının yapması gereken nedir?
- A) Islak zemin ve geçiş uyarı levhası asılıp alan şeritlenir
- B) Kablo duvar dibine çekilir, levha iş bitiminde koridora asılır
- C) Ustabaşı diğer ekipleri sözlü uyarır, levha ihtiyaca göre asılır
- D) Zemine talaş dökülür, levha yalnızca asansör önüne yerleştirilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Islak zemin ve geçiş uyarı levhası asılıp alan şeritlenir
Çalışma alanındaki tehlike ancak görülebilir ve kalıcı bir uyarıyla yönetilebilir; ıslak zemin ile kablo geçişi için ikaz levhası asmak ve alanı fiziksel olarak sınırlamak, alandan geçen diğer ekipleri de kapsayan tek doğru önlemdir. Levhayı iş bitimine ertelemek veya sözlü uyarıyla yetinmek, vardiya ve ekip değiştiğinde bilgiyi taşımadığı için kayma ve elektrik kaynaklı kazaların yaygın nedenidir.
Dayanak: 12UY0055-3/A1 / Öğrenme Kazanımı 1, alt kazanım 1.1 (Ek A1-2, BG.5 - A.1.8: ikaz ve uyarı levhaları)
3. Alçı sıva uygulaması sürerken şantiyede yangın alarmı çalıyor; uygulayıcının kabında prizini almamış harç, iskele üzerinde ise el aletleri bulunuyor. Doğru davranış hangisidir?
- A) Harç donmasın diye önce kap boşaltılır, sonra alan terk edilir
- B) Alarmın tatbikat olup olmadığı öğrenilinceye kadar beklenir
- C) El aletleri toplanıp asansörle hızla zemin kata inilir
- D) Ekipman durdurulup enerjisi kesilir, toplanma yerine gidilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Ekipman durdurulup enerjisi kesilir, toplanma yerine gidilir
Acil durum talimatı işin değil canın önceliklendirilmesini gerektirir: makine ve karıştırıcının enerjisi kesilir, alan terk edilir ve önceden belirlenen toplanma yerine gidilir. Harcı kurtarmak için kabı boşaltmak, alarmın gerçek olup olmadığını araştırmak veya tahliyede asansör kullanmak sahada sık görülen hatalardır; asansör, enerji kesildiğinde içeride kalma riski taşır.
Dayanak: 12UY0055-3/A1 / Öğrenme Kazanımı 1, alt kazanım 1.1 (Ek A1-2, BG.2 - A.1.3: acil durumlarda yapılması gerekenler)
4. Vardiya başında ekip, dış cephesi henüz kapatılmamış bir katta elle alçı sıvaya başlayacak. Çalışmaya geçmeden önce yapılması gereken güvenlik kontrolü hangisidir?
- A) Alçı ve su miktarı ile mastar boyları gözden geçirilerek başlanır
- B) Kat boşluğu korkuluğu, açık elektrik uçları ve iskele kontrol edilir
- C) Kontrol iş sonunda yapılır, sabah doğrudan yüzey hazırlığına geçilebilir
- D) Ustabaşı kontrolü yaptığından ekip doğrudan ano çakmaya başlar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kat boşluğu korkuluğu, açık elektrik uçları ve iskele kontrol edilir
Çalışma alanının güvenlik kontrolü işe başlamadan önce yapılır ve kenar boşluğu korkuluğu, açıkta kalan elektrik uçları ile iskele bağlantılarını kapsar. Malzeme sayımını güvenlik kontrolü sanmak ya da kontrolü vardiya sonuna bırakmak, gece başka ekiplerin söktüğü korkuluğun veya açılan boşluğun fark edilmemesine yol açar; sorumluluk ustabaşında olsa bile uygulayıcı kendi alanını doğrulamadan işe başlamaz.
Dayanak: 12UY0055-3/A1 / Öğrenme Kazanımı 1, alt kazanım 1.3 (Ek A1-2, BG.7 - A.1.7/A.2.1/A.2.2 ve BG.8 - tehlikeye neden olabilecek durumlar)
5. Gün sonunda sahada prizini almış artık alçı harcı, boşalmış kağıt alçı torbaları ve eğrilmiş alüminyum ano çıtaları birikmiş durumda. Bu atıklarla ilgili doğru uygulama hangisidir?
- A) Priz almış harç, kağıt torba ve alüminyum ayrı toplanır
- B) Kaptaki sulu harç lavaboya dökülür, kap gider başında yıkanır
- C) Kağıt torbalar sahada yakılır, külü moloz yığınına karıştırılır
- D) Üç atık tek konteynere doldurulup döküm sahasına gönderilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Priz almış harç, kağıt torba ve alüminyum ayrı toplanır
Atıklar türlerine göre ayrılır: prizini almış alçı inşaat atığı, kağıt torba geri kazanılabilir ambalaj, alüminyum ano çıtası ise metal olarak ayrı toplanır ve sınıflanır. Sulu harcı lavabo veya gidere dökmek, alçının tesisat içinde priz alarak tıkanma oluşturması nedeniyle en pahalı saha hatasıdır; torba yakmak veya tümünü tek konteynere atmak da geri kazanım zincirini bozar.
Dayanak: 12UY0055-3/A1 / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.1 ve 2.2 (Ek A1-2, BG.9 - A.3.1; BG.10 - A.3.2)
A2 - Elle Alçı Sıva Uygulaması
6. Uygulayıcı, tavan alçı sıvası için basit iş iskelesi kuracak ve iskele üzerinde mastarla çalışacak. İskelenin kullanıma hazır sayılması için hangisi sağlanmalıdır?
- A) Korkuluk yerine iskele kenarına gergin halat çekilerek çalışılır
- B) Platforma tek kalas serilir, kalan kısım açık bırakılarak çalışılır
- C) Bel ve diz korkulukları takılır, platform tam kapatılarak kurulur
- D) Erişim için iskele platformuna ayrıca boya bidonu yerleştirilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Bel ve diz korkulukları takılır, platform tam kapatılarak kurulur
Yeterlilikte basit iş iskelesi, tavan ve diğer duvar uygulamalarında kullanılan ve İSG standartlarına uygun şekilde bel ile diz korkuluğu bulunan ekipman olarak tanımlanır; platformun tam kapatılması ise düşme ile malzeme düşürme riskini birlikte azaltır. Korkuluk yerine halat çekmek, platformu tek kalasla geçmek ya da yüksekliği bidonla artırmak sahada sık denenen fakat düşme korumasını ortadan kaldıran uygulamalardır.
Dayanak: 12UY0055-3/A2 - Elle Alçı Sıva Uygulaması / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.1 (Ek A2-2, BG.2 - B.1.5; yeterlilikteki basit iş iskelesi tanımı)
7. Betonarme perde duvarın yüzeyinde kalıp yağı izleri, ince toz ve gevşek kür artıkları görülüyor. Alçı sıvaya geçmeden önce uygulayıcının yapması gereken nedir?
- A) Harç daha koyu karılıp yağlı yüzeye doğrudan bastırarak çekilir
- B) Yüzey bol suyla ıslatılarak yağ tabakasının yumuşaması sağlanır
- C) İlk kat çok ince çekilir, yapışma ikinci katta güçlendirilir
- D) Yağ, toz ve gevşek artıklar temizlenerek yüzey hazırlanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Yağ, toz ve gevşek artıklar temizlenerek yüzey hazırlanır
Alçı yalnızca temiz ve tutunma sağlayan yüzeye yapışır; kalıp yağı, toz ve gevşek kür artıkları mekanik bağı kesen bir ayırıcı tabaka gibi davrandığı için sıvadan önce giderilmelidir. Harcı koyulaştırmak, yüzeyi bol suyla ıslatmak veya "ilk kat ince, yapışma ikinci katta olur" mantığı yağı yüzeyden kaldırmaz; sıva kısa sürede levha halinde kabararak duvardan ayrılır.
Dayanak: 12UY0055-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.2 (Ek A2-2, BG.3 - B.2.1: yüzeyde yapışmayı engelleyecek durumlar)
8. Perdahlı ve çok parlak bir beton yüzeye alçı sıva yapılacak. Yüzeyin alçıyı tutması için uygulayıcının yapması gereken işlem hangisidir?
- A) Yüzey bağlayıcı astar uygulanır veya yüzeyde çentik açılır
- B) Yüzey ince zımpara ile matlaştırılıp kalın harç doğrudan çekilir
- C) Beton yüzey suya doyurulduktan sonra harç doğrudan uygulanır
- D) Harcın içine yapıştırıcı katılarak astar adımı yerine geçirilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yüzey bağlayıcı astar uygulanır veya yüzeyde çentik açılır
Çok parlak yüzeylerde tutunma ya kimyasal olarak yüzey bağlayıcı astarla ya da mekanik olarak çentik açılarak sağlanır; yeterlilik bu iki kavramı da tanımlar ve ikisi de alçının kavrayacağı bir zemin oluşturur. Yüzeyi hafifçe zımparalamak, suya doyurmak veya harcın içine yapıştırıcı katmak sahada denenen çözümlerdir, ancak parlak betonun kapalı yüzeyini açmadıkları için sıva zamanla boşluk yapıp dökülür.
Dayanak: 12UY0055-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.2 (Ek A2-2, BG.5 - B.2.8; yüzey bağlayıcı astar ve çentik tanımları)
9. Sıva yapılacak duvarda elektrik buat boşlukları açık; ayrıca kırım işlerinden kalan delikler ve pürüzler bulunuyor. Yüzey hazırlığında izlenecek doğru sıra hangisidir?
- A) Delikler ilk mastar geçişinde harçla birlikte doldurulup geçilir
- B) Pürüzler alınır, buat ve delikler ön dolgu ile kapatılır
- C) Buat ağzı bantlanır, sıva bitince yeri sonradan delinerek açılır
- D) Pürüzler bırakılıp sıva kalınlığı 30 mm'ye çıkarılarak örtülür
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Pürüzler alınır, buat ve delikler ön dolgu ile kapatılır
Yüzey hazırlığında önce pürüzler uygun el aleti ile alınır, ardından buat boşlukları uygun malzemeyle kapatılır ve çatlak ile deliklere ön dolgu yapılır; böylece sıva her noktada tek katta uygulanabilir kalınlıkta oturur. Derin boşlukları mastar geçişinde harçla kapatmaya çalışmak o bölgede tek seferde kalın dolgu oluşturarak çatlama ve dökülmeye yol açar; pürüzü örtmek için kalınlığı 30 mm'ye çıkarmak ise sıva alçısının tek kat sınırını aşar.
Dayanak: 12UY0055-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.2 (Ek A2-2, BY.4 - B.1.4/B.2.2/B.2.3/B.2.4; BY.5 - B.2.5)
10. Tuğla duvar ile betonarme kolonun birleştiği hatta, aynı binanın önceki katlarında sıva çatlakları oluştuğu görülmüş. Uygulayıcı bu birleşimde nasıl davranmalıdır?
- A) File kolon yüzüne yapıştırılır, tuğla tarafı harçla kapatılır
- B) Birleşime derz açılıp esnek macunla doldurularak sıvaya geçilir
- C) File, sıva tamamlandıktan sonra perdah katının altına serilir
- D) Sıva filesi birleşimi ortalayacak biçimde harçla yapıştırılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Sıva filesi birleşimi ortalayacak biçimde harçla yapıştırılır
Yeterlilik, farklı malzemelerin birleşim yerlerinde sıva filesinin birleşimi ortalayacak şekilde alçı harcı ile yapıştırılmasını öngörür; böylece genleşme ve oturma farkından doğan gerilme iki malzemeye dağıtılır. Fileyi tek tarafa kaydırmak veya sıvadan sonra perdah altına sermek, fileyi çatlağın oluştuğu düzlemden uzaklaştırır; derzi esnek macunla doldurmak ise bu birleşim için tanımlanan file uygulamasının yerini tutmaz.
Dayanak: 12UY0055-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.2 (Ek A2-2, BY.6 - B.2.7)
11. Uygulayıcı iki metrelik mastarla çalışacak ve duvara alüminyum anoları yerleştirecek. Anoların doğru hazırlanması için hangisi geçerlidir?
- A) Anolar mastar boyundan geniş aralıkla yerleştirilerek işlem hızlanır
- B) Anolar göz kararı düşeye alınıp harçla noktalar halinde tutturulur
- C) Anolar mastar boyuna uygun aralıkta, terazisinde sabitlenir
- D) Anolar tavan ve taban hizasına yatay olarak yerleştirilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Anolar mastar boyuna uygun aralıkta, terazisinde sabitlenir
Anolar, kullanılacak mastarın iki uçtan da oturabileceği aralıkta, yatay ve düşey terazisinde ve uygulama boyunca yerinden oynamayacak biçimde alçı harcı ile sabitlenir; bu adım performans sınavında başarılması zorunlu kritik adımdır. Aralığı mastar boyundan geniş bırakmak mastarın orta bölgede havada kalmasına ve yüzeyin çukurlaşmasına, gözle düşey almak ise duvarın terazisinden sapmasına yol açar.
Dayanak: 12UY0055-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.3 (Ek A2-2, BY.7 - B.3.1/B.3.2/B.3.3, kritik adım)
12. Salon ile koridoru ayıran duvarın dış köşesine köşe profili yerleştirilecek; bu köşe kullanımda yoğun geçiş alacak. Uygulayıcının izlemesi gereken yöntem nedir?
- A) Profil gönyesinde ve terazisinde alçı harcı ile yapıştırılır
- B) Profil çelik çivi ile duvara çakılıp üzeri harçla kapatılır
- C) Profil sıva tamamlandıktan sonra köşeye bastırılarak eklenir
- D) Profil yerine köşeye ince alüminyum bant çekilerek geçilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Profil gönyesinde ve terazisinde alçı harcı ile yapıştırılır
Köşe profili, dış köşelerin darbe dayanımını artırmak ve yüzey dikliğini sağlamak için kullanılır; projedeki yerine gönyesinde ve terazisinde hazırlanan alçı harcı ile yapıştırılır, kenardan taşan harç uygun el aleti ile sıyrılır. Profili çiviyle çakmak veya sıva bittikten sonra eklemek, profilin sıva düzlemiyle aynı hizaya oturmamasına ve köşede kabarma ya da çukurluk kalmasına yol açar.
Dayanak: 12UY0055-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.4 (Ek A2-2, BY.8 - B.4.1/B.4.2; BY.9 - B.4.3)
13. Uygulayıcı elle alçı sıva için harç hazırlayacak ve kabında ölçülü su bulunuyor. Harcın kıvamında ve topaksız olması için izlenmesi gereken sıra hangisidir?
- A) Suyu alçının üzerine döküp yüksek devirde hemen karıştırmak
- B) Alçıyı suya ekleyip beklemek, düşük devirde karıştırmak
- C) Alçıyı suya dökerken yüksek devirle sürekli köpürterek açmak
- D) Kabın yarısını alçı ile doldurup üzerine azar azar su eklemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Alçıyı suya ekleyip beklemek, düşük devirde karıştırmak
Doğru sıra, alçının su yüzeyini örtecek biçimde karıştırma kabındaki suya eklenmesi, ıslanarak suyu emmesi için beklenmesi ve ardından düşük devirli mekanik karıştırıcı ile homojen olana kadar karıştırılmasıdır; bekleme adımı topaklanmayı önler. Suyu alçının üzerine dökmek veya yüksek devirde karıştırmak harca hava sürükler; yeterlilikte sayılan topaklanma, tozuma ve boşluk oluşumu gibi olumsuzluklar çoğunlukla bu adımdaki hatadan doğar.
Dayanak: 12UY0055-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (Ek A2-2, BY.10 - D.1.2 kritik adım; BY.11 - D.1.3; BY.12 - D.1.1 kritik adım; BY.13 - D.1.4)
14. Duvarın terazi farkı ölçüldüğünde bir bölgede yaklaşık 35 mm dolgu gerektiği görülüyor. Elle alçı sıva uygulamasında bu bölge nasıl doldurulmalıdır?
- A) Tek katta 35 mm çekilip mastarla sıkıştırılarak düzeltilir
- B) Harca fazla su katılarak akıcı harçla tek seferde doldurulur
- C) Kalınlık farkı son katta perdah alçısı ile kapatılarak giderilir
- D) İlk kat prizini aldıktan sonra ikinci kat halinde uygulanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) İlk kat prizini aldıktan sonra ikinci kat halinde uygulanır
Yeterlilikte sıva alçısı, tek seferde en az 5 mm en fazla 25 mm kalınlıkta uygulanan alçı çeşidi olarak tanımlanır; gereken kalınlık bu sınırı aşıyorsa ilk kat donduktan sonra ikinci, gerekirse üçüncü kat uygulanır. Tek katta 35 mm çekmek harcın kendi ağırlığıyla akmasına ve iç kesimin geç kurumasıyla çatlamaya, su katarak akıcılaştırmak ise dayanım kaybına yol açar; perdah alçısı düzeltme değil boya öncesi son kat malzemesidir.
Dayanak: 12UY0055-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.2 (Ek A2-2, BY.14 - D.2.1; yeterlilikteki sıva alçısı tanımı: tek seferde 5-25 mm)
15. Ano araları alçı harcı ile dolduruldu ve sıra yüzeydeki fazlalıkların alınmasına geldi. Bıçak mastarın doğru kullanımı hangi seçenekte anlatılmıştır?
- A) Mastar çıtalara değdirilmeden yukarıdan aşağıya indirilerek çekilir
- B) Mastar yatay tutulup sağdan sola gezdirilerek yüzey alınır
- C) Mastar ano çıtalarına bastırılıp aşağıdan yukarıya çekilir
- D) Mastar çıtalara bastırmadan dairesel hareketlerle döndürülür
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Mastar ano çıtalarına bastırılıp aşağıdan yukarıya çekilir
Bıçak mastar ano çıtalarına bastırılarak aşağıdan yukarıya doğru çekilir ve yüzeydeki alçı harcının fazlalıkları bu şekilde alınır; çıtalara temas, yüzeyin anoların belirlediği düzleme oturmasını sağlar. Mastarı çıtalara değdirmeden veya dairesel hareketle kullanmak referans düzlemi kaybettirir; yukarıdan aşağıya inmek ise alınan harcın taze yüzeye yeniden yığılmasına ve dalgalanmaya yol açar.
Dayanak: 12UY0055-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.2 (Ek A2-2, BY.15 - D.2.3)
16. Öğleden sonra hazırlanan harç kısa sürede priz alıyor, kapta topaklar oluşuyor ve uygulayıcı yüzeyde çizikler görüyor. Bu tabloya karşı doğru davranış hangisidir?
- A) Topaklı harca su eklenip yeniden karıştırılarak kıvamı açılır
- B) Kap ve el aletleri temizlenir, priz almış harç kullanılmaz
- C) Topaklar mastar bastırılarak yüzeyde dağıtılıp düzeltilir
- D) Kalan eski harç yeni karışıma katılarak birlikte kullanılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kap ve el aletleri temizlenir, priz almış harç kullanılmaz
Topaklanma, alçının kısa sürede priz alması ve uygulama sırasında çizik oluşması yeterlilikte sayılan olumsuzluklardandır; yaygın nedeni kap ile el aletlerinde kalan eski alçı kalıntısıdır. Bu kalıntı yeni harcın prizini hızlandırdığı için kap ve aletler her karışım öncesi temizlenir, priz almaya başlamış harç kullanılmaz. Topaklı harca su ekleyip yeniden karıştırmak dayanımı düşürüp tozumaya yol açar, topakları yüzeyde ezmek ise çizik ve boşluk oluşumunu artırır.
Dayanak: 12UY0055-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.2 (Ek A2-2, BG.7 - D.2.5/D.2.6; BY.17)
17. Ano araları doldurulup mastarlama tamamlandı; alüminyum ano çıtaları hâlâ yüzeyde duruyor. Uygulayıcının bu aşamada yapması gereken nedir?
- A) Çıtalar çıkarılıp boşluklar alçı harcıyla doldurulur
- B) Çıtalar yerinde bırakılıp üzerleri perdah alçısı ile kapatılır
- C) Çıtalar çıkarılır, boşluklar perdah alçısı ile doldurulur
- D) Çıtalar yüzey tamamen sertleştikten günler sonra sökülür
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Çıtalar çıkarılıp boşluklar alçı harcıyla doldurulur
Ano çıtaları mastarlama bittikten sonra yüzeyden çıkarılır ve bıraktıkları boşluklar, uygulamada hazırlanmış olan alçı harcı ile doldurularak yüzey tek düzleme tamamlanır. Çıtaları yerinde bırakmak farklı malzemeler arasında çatlak hattı oluşturur; boşlukları perdah alçısı ile doldurmak ise o kalınlığa uygun olmayan, boya öncesi son kat için üretilmiş bir malzeme kullanmak demektir ve bu hatlar zamanla belirginleşir.
Dayanak: 12UY0055-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.3 (Ek A2-2, BY.18 - D.3.1; BY.19 - D.3.2)
18. Alçı sıvası prizini alan duvara boya öncesi perdah alçısı çekilecek; yüzeyde ince toz ve birkaç kurumuş harç kabartısı bulunuyor. Perdahın yüzeye uygulanmasında doğru yol nedir?
- A) Toz üflenip perdah harcı tek geçişte kalın olarak çekilir
- B) Kabartılar perdah harcının altında kalacak biçimde kapatılır
- C) Yüzey temizlenir, mala ile çekilip iz bırakmadan sonlanır
- D) Perdah çekilir, mala izleri kuruyunca zımpara ile alınır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Yüzey temizlenir, mala ile çekilip iz bırakmadan sonlanır
Perdah alçısı yapılacak yüzey önce uygun el aletleriyle temizlenir; ardından çelik mala üzerine alınan harç tekniğine uygun olarak uygulanır ve malanın iz bırakmamasına dikkat edilerek sonlama yapılır. Yüzeydeki tozu ve harç kabartısını perdahın altında bırakmak ince son kat içinde iz ve kabarma olarak geri döner; izi zımparaya havale etmek ise son kat kalınlığını yer yer inceltip boyada leke oluşturur.
Dayanak: 12UY0055-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 4, alt kazanım 4.2 (Ek A2-2, BY.25 - B.2.3; BY.26 - E.2.1; BY.27 - E.2.2)
19. İş sonu kontrolünde duvarın bir bölgesinde hafif çukurluk ve birkaç mala izi tespit ediliyor. Uygulayıcının izlemesi gereken yol nedir?
- A) Çukurlar boya öncesi macun katında kapanacağı için bırakılır
- B) Çukurlara kalın dolgu atılıp harç ıslakken zımpara çekilir
- C) Tüm duvar yeniden perdahlanarak fark tek seferde giderilir
- D) Dolgu yapılıp kuruduktan sonra zımpara ile düzeltilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Dolgu yapılıp kuruduktan sonra zımpara ile düzeltilir
İş sonu kontrolünde yüzeyin düzgünlüğü mastarla ve gözle denetlenir; dolgu gerektiren bölgelere dolgu uygulanır ve zımpara yardımıyla son düzeltme işlemi tamamlanır. Çukurları boya öncesi macuna havale etmek kusuru bir sonraki ekibe aktarır, ıslak yüzeyi zımparalamak alçıyı düzeltmek yerine sürükler, tüm duvarı yeniden perdahlamak ise gereksiz kalınlık ekleyerek köşe ve kenar ölçülerini bozar.
Dayanak: 12UY0055-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 5, alt kazanım 5.1 (Ek A2-2, BG.9 - F.1.2; BG.10 - F.1.3; BY.28 - F.1.1; BY.29 - F.1.4)
B1 - Makine ile Alçı Sıva Uygulaması
20. Makine ile alçı sıvaya başlanacak ve uygulayıcı makinenin başında hazneyi dolduracak. Bu adımda doğru davranış hangisidir?
- A) Hazneye elle uygulama alçısı doldurulup su oranı sonradan artırılır
- B) Makine kontrol edilip haznesine uygun makine alçısı boşaltılır
- C) Hazne tam doldurulup makine çalışırken filtreye sonradan bakılır
- D) Torba ağzı yırtılıp hazne kenarına dayanarak akması beklenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Makine kontrol edilip haznesine uygun makine alçısı boşaltılır
Makine ile uygulamada önce makinenin çalışma durumu kontrol edilir, ardından haznesine uygun alçı boşaltılır. Makine alçısı, yeterlilikte makine ile uygulanmak üzere tanımlanan ve tek katta en az 7 mm en fazla 25 mm kalınlıkta uygulanabilen alçı çeşididir; elle uygulanan sıva alçısı ile aynı ürün değildir. Hazneye elle uygulama alçısı doldurmak ya da kontrolü atlayıp makineyi çalıştırmak, hortum tıkanması ve püskürtme kesintilerinin başlıca nedenidir.
Dayanak: 12UY0055-3/B1 - Makine ile Alçı Sıva Uygulaması / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (Ek B1-2, BY.10 - C.1.1/C.1.2; yeterlilikteki makine alçısı tanımı)
21. Sıva makinesinden çıkan harç ilk denemede fazla sulu geliyor ve duvara tutunmadan akıyor. Uygulayıcının yapması gereken müdahale nedir?
- A) Su seviyesi ve püskürtme ayarları ile oran yeniden ayarlanır
- B) Hazneye kuru alçı eklenerek karışım koyulaştırılmaya çalışılır
- C) Akan bölge mastarla toplanıp aynı ayarla uygulama sürdürülür
- D) Püskürtme mesafesi artırılarak duvara daha az harç ulaştırılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Su seviyesi ve püskürtme ayarları ile oran yeniden ayarlanır
Makinede harç kıvamı, makine üzerindeki su seviyesi ve püskürtme ayar düğmeleri kullanılarak uygun su ve alçı oranına getirilir; bu adım performans sınavında başarılması zorunlu kritik adımlardan biridir. Hazneye elle kuru alçı eklemek karışımı homojenlikten uzaklaştırır, püskürtme mesafesini artırmak ise duvara ulaşan harcın hem kalınlığını hem tutunmasını düşürür ve akma sorununu çözmez.
Dayanak: 12UY0055-3/B1 / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (Ek B1-2, BY.11 - C.1.3, kritik adım)
22. Makine yeni çalıştırıldı ve ilk çıkan harç düzensiz; bazen akıyor, bazen yığılma yapıyor. Uygulayıcı duvara püskürtmeye ne zaman başlamalıdır?
- A) Makine çalışır çalışmaz başlanır, kıvam duvarda düzelir
- B) İlk harç kovaya alınıp elle inceltildikten sonra başlanır
- C) Yığılma yapan harç mastarla dağıtılarak uygulamaya geçilir
- D) Harç akma ve yığılma yapmayan kıvama gelince başlanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Harç akma ve yığılma yapmayan kıvama gelince başlanır
Sıva makinesinden gelen harcın akma da yığılma da yapmayacak bir kıvama gelmesi beklenir; bu bekleme kritik adım olarak tanımlanmıştır, çünkü kararsız kıvamla başlanan uygulamada kalınlık duvar boyunca değişir. Kıvamın duvarda düzeleceğini varsayarak hemen başlamak veya yığılan harcı mastarla dağıtmaya çalışmak, ano düzleminin altında ve üstünde kalan bölgeler oluşturarak mastarlamayı da boşa çıkarır.
Dayanak: 12UY0055-3/B1 / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (Ek B1-2, BY.12 - C.1.4, kritik adım)
23. Anoları hazırlanmış duvara makine ile alçı harcı püskürtülecek. Harcın doğru biçimde yerleştirilmesi hangi seçenekte anlatılmıştır?
- A) Harç önce köşelere yığılır, sonra orta bölgeye doğru yayılır
- B) Harç dairesel hareketlerle noktasal olarak duvara bırakılır
- C) Harç ano araları boyunca yatay hat izleyerek püskürtülür
- D) Harç tavandan tabana düşey şeritler halinde indirilerek atılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Harç ano araları boyunca yatay hat izleyerek püskürtülür
Makine ile uygulamada alçı harcı, ano çıtalarının arasına yatay bir hat izleyecek şekilde püskürtülür ve uygun kalınlıkta doldurulur; bu düzen bıçak mastarın çıtalar üzerinden düzgün çalışabilmesini sağlar. Harcı köşelere yığmak, noktasal bırakmak veya düşey şeritler halinde atmak kalınlık farkı yaratır ve mastarlamada kimi bölgelerde boşluk, kimilerinde fazla harç kalmasına yol açar.
Dayanak: 12UY0055-3/B1 / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.2 (Ek B1-2, BY.13 - C.2.1/C.2.2)
24. Makine ile uygulanan alçı sıvada mastarlama bitti ve yüzey rötuş aşamasına geldi. Çelik mala ile rötuşun doğru sırası nedir?
- A) Yüzey kuruduktan sonra zımparalanır, ardından tirfil çekilir
- B) Yüzey ıslatılıp tirfillenir, sonra çelik mala ile parlatılır
- C) Çelik mala ile parlatılır, ardından yüzey ıslatılıp tirfillenir
- D) Yüzey kuru haldeyken tirfillenip perdah alçısı ile kapatılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Yüzey ıslatılıp tirfillenir, sonra çelik mala ile parlatılır
Makine ile alçı sıva uygulamasında rötuş, yüzeyin ıslatılarak tirfillenmesi ve tirfilleme sonrası çelik mala ile parlatılması sırasıyla yapılır; ardından yüzeye su atılarak parlak, sert ve sırlı yüzey elde edilinceye kadar perdah sürdürülür. Sırayı ters çevirmek veya yüzeyi kuruyken tirfillemek malanın kavramasını engeller; kurumuş yüzeyi zımparayla açmak ise sırlı yüzey yerine tozuyan bir kaplama bırakır.
Dayanak: 12UY0055-3/B1 / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.4 (Ek B1-2, BY.18 - C.4.2; BY.19 - C.4.3; BY.20 - C.4.6)
25. Makine ile alçı sıva uygulaması gün sonunda tamamlandı; hortum ve hazne içinde harç kalıntısı bulunuyor. Uygulayıcının yapması gereken nedir?
- A) Makine, hortum ve el aletleri priz almadan temizlenir
- B) Makine kapatılır, temizlik ertesi sabah ilk iş yapılır
- C) Hortum içindeki harç bir sonraki gün için içeride bırakılır
- D) Yıkama suyu ve harç artığı en yakın gidere boşaltılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Makine, hortum ve el aletleri priz almadan temizlenir
İş sonunda kullanılan araç ve gereçler toplanarak temizlenir, alçı sıva makinesinin temizliği yapılır ve çalışma alanının çevre temizliği tamamlanır; alçı priz aldıktan sonra hortum ve hazne içinde sertleşeceği için temizlik ertelenemez. Temizliği sabaha bırakmak veya harcı hortumda bekletmek makinenin tıkanmasına ve maliyetli sökümlere yol açar; yıkama suyunu gidere dökmek ise tesisatta priz alarak tıkanma oluşturur.
Dayanak: 12UY0055-3/B1 / iş sonu çalışma alanı temizliği (Ek B1-2, BY.23 - F.2.1; BY.24 - F.2.2; BY.25 - F.2.3)
İlgili sayfalar
Alçı Sıva Uygulayıcısı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.