Asansör Bakım ve Onarımcısı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (12UY0092-3)
MYK Asansör Bakım ve Onarımcısı (12UY0092-3) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
A1 - İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite
1. Makine dairesinde periyodik bakım yaparken kumanda panosundan yanık kokusu ve hafif duman geldiğini fark ettiniz. Anında giderilemeyecek bu tehlike karşısında doğru davranış hangisidir?
- A) Pano kapağını açıp dumanın dağılmasını bekledikten sonra bakıma devam eder.
- B) Atan sigortayı yenisiyle değiştirip kokunun tekrarını gözlemleyerek çalışır.
- C) Asansörü durdurup ana şalterden enerjisini keser ve amirine bildirir.
- D) Durumu bakım formuna not düşerek sonraki periyodik bakıma bırakır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Asansörü durdurup ana şalterden enerjisini keser ve amirine bildirir.
Anında giderilemeyecek türden bir tehlikede öncelik, tehlike kaynağını enerjiden ayırmak, asansörü kullanım dışı bırakmak ve durumu yetkiliye bildirmektir; bakımcıdan beklenen, yetkisini aşan bir arızayı yerinde çözmeye çalışmak değil güvenliği sağlayıp bildirimi yapmaktır. Enerji altındaki panoyu açmak ya da atan sigortayı değiştirip yeniden denemek arızanın kaynağını (kısa devre, kontaktör yanması) gidermediği için yangın ve elektrik çarpması riskini büyütür; forma not düşüp bırakmak ise tehlikeyi bir sonraki bakıma kadar canlı tutar.
Dayanak: 12UY0092-3/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite: acil durum ve tehlike bildirimi
2. Revizyon konumuna alınmış bir asansörde kabin üstüne çıkıp çalışacaksınız. Kişisel koruyucu donanım kullanımı açısından doğru uygulama hangisidir?
- A) Baret ve ayakkabıyla çıkılır, kemer sabit ankraja bağlanır.
- B) Emniyet kemerini takar, kancasını askı halatına kilitleyerek çalışır.
- C) Baret ve eldivenle çıkar, kemeri yalnızca kuyu dibinde kullanır.
- D) Kemeri kuşanır ancak kancayı boşta bırakarak kabin üstünde ilerler.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Baret ve ayakkabıyla çıkılır, kemer sabit ankraja bağlanır.
Kabin üstü yüksekte çalışma alanıdır; baret ve iş ayakkabısının yanında düşmeyi durdurma donanımının sabit ve taşıyıcı bir ankraj noktasına bağlanması gerekir. Kancayı askı halatına takmak yaygın bir saha hatasıdır, çünkü halat hareketli bir eleman olduğundan ankraj sayılmaz ve kabin hareket ederse kemer koruma sağlamaz. Kemeri kuşanıp kancayı boşta bırakmak da sahada sık görülür ve bağlanmamış donanım düşmeyi durdurmaz; kemeri yalnızca kuyu dibinde kullanmak ise kabin üstündeki asıl düşme riskini karşılıksız bırakır.
Dayanak: 12UY0092-3/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite: kişisel koruyucu donanım kullanımı
3. Bakım sonunda elinizde kullanılmış dişli kutusu yağı ve yağa doymuş üstübü kaldı. Çevre koruma gerekliliklerine uygun davranış hangisidir?
- A) Süzülüp yeniden dişli kutusuna basılır, üstübü ise çöpe atılır.
- B) Tehlikeli atık olarak ayrı toplanır ve etiketli kapta teslim edilir.
- C) Kuyu dibinde bidonda biriktirilip yıl sonunda hurdacıya verilir.
- D) Ambalaj atıklarıyla aynı konteynere konularak binadan uzaklaştırılır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Tehlikeli atık olarak ayrı toplanır ve etiketli kapta teslim edilir.
Atık yağ ve yağa doymuş temizlik bezi tehlikeli atıktır; diğer malzemelerden ayrıştırılarak sızdırmaz ve etiketli kapta biriktirilip yetkili tarafa teslim edilmesi gerekir. Yağı süzüp geri basmak metal talaşı ve kirliliği sisteme geri verdiği için dişli aşınmasını hızlandırır; kuyu dibinde biriktirmek yangın yükü ve sızıntı riski yaratır, ambalaj atığıyla karıştırmak ise geri kazanım zincirini bozar.
Dayanak: 12UY0092-3/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite: atık yönetimi ve çevre koruma
4. Sekiz katlı bir binada bakıma başlıyorsunuz ve asansör çalışma boyunca kullanım dışı kalacak. Uyarı işaret ve levhaları açısından doğru uygulama hangisidir?
- A) Yalnız makine dairesi kapısına asılır, katlarda kabin bekletilir.
- B) Giriş ve son kat kapısına asılması yeterli görülüp ara katlar atlanır.
- C) Kabin içine not bırakılıp bina yöneticisi sözlü olarak uyarılır.
- D) Bakım süresince tüm kat kapılarına görülebilir uyarı levhası asılır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Bakım süresince tüm kat kapılarına görülebilir uyarı levhası asılır.
Bakım sırasında kabin beklenmedik konumlarda olabileceği için her duraktaki kullanıcı risk altındadır; bu nedenle uyarı levhası bakım yapılan tüm kat kapılarına, görülebilecek biçimde asılır. Yalnız giriş ve son kata ya da makine dairesine levha asmak ara kattaki bir kullanıcının kapıyı zorlamasını engellemez; kabin içine not bırakmak ise kabin o katta değilken hiç kimseye ulaşmaz.
Dayanak: 12UY0092-3/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite: uyarı işaret ve levhaları
5. Bakım sırasında kendi yetki ve talimatlarınızın dışında kalan bir uygunsuzluk tespit ettiniz. Kalite gereklilikleri açısından doğru davranış hangisidir?
- A) Kendi bulduğu geçici çözümü uygulayıp bakım formuna hiç yazmaz.
- B) Uygunsuzluğu kayıt altına alıp amirine raporlar ve talimat bekler.
- C) Yalnızca bina yöneticisine sözlü bildirip işlemi tamamlanmış sayar.
- D) Kişisel not defterine yazıp sonraki bakımda değerlendirmeyi planlar.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Uygunsuzluğu kayıt altına alıp amirine raporlar ve talimat bekler.
Kalite gerekliliği, saptanan hata ve arızanın izlenebilir biçimde kayda geçirilmesini ve yetki sınırı aşıldığında amire raporlanmasını gerektirir; böylece uygunsuzluk takip edilebilir ve doğru kişi tarafından giderilir. Kayıt dışı geçici çözüm uygulamak sonraki bakımcının yanlış bilgiyle çalışmasına yol açar; sözlü bildirim ya da kişisel deftere not almak ise resmi kayıt yerine geçmediği için uygunsuzluk sistemde kaybolur.
Dayanak: 12UY0092-3/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite: uygunsuzlukların kaydı ve raporlanması
A2 - Bakım Ön Hazırlığı ve Makine Dairesi Bileşenleri Bakım-Onarım
6. Periyodik bakım için binaya geldiniz ve tesis görevlisi ortalıkta görünmüyor. Bakım ön hazırlığı açısından doğru davranış hangisidir?
- A) Kabin içine bilgi notu bırakıp doğrudan makine dairesine çıkarak başlar.
- B) Asansörü en üst kata gönderip enerjisini keserek işe koyulur ve bekler.
- C) Tesis görevlisine ulaşıp çalışmayı bildirdikten sonra işe başlar.
- D) Bakım formuna görevli bulunamadı notunu yazıp çalışmayı tamamlar.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Tesis görevlisine ulaşıp çalışmayı bildirdikten sonra işe başlar.
Bakım ön hazırlığının ilk adımı, tesis yetkilisine veya görevlisine çalışmanın başladığının haber verilmesidir; bu bildirim hem binanın kullanıcılarının yönlendirilmesini hem de acil bir durumda bakımcıya ulaşılmasını sağlar. Görevliye ulaşmadan işe başlamak, kabin ve kuyudaki hareketlerden habersiz kişilerin kapıyı zorlaması riskini doğurur; forma sonradan not düşmek yapılmamış bir bildirimi geçerli hale getirmez.
Dayanak: 12UY0092-3/A2 — Bakım Ön Hazırlığı ve Makine Dairesi Bileşenleri Bakım-Onarım: bakım öncesi bilgilendirme
7. Bir kat kapısı elle açıldığında kabinin normal çalışmada hareket edebildiğini gördünüz. Bu bulgu öncelikle hangi değerlendirmeyi gerektirir?
- A) Kapı kilit kontağı köprülenmiş olabilir, güvenlik devresi incelenir.
- B) Kapı amortisörü zayıflamıştır, yayın gerginliği artırılarak giderilir.
- C) Kat seviyeleme hatasıdır, panodan durak ayarları yeniden yapılır.
- D) Fotosel kirlenmiştir, lens temizlenerek asansör servise alınır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kapı kilit kontağı köprülenmiş olabilir, güvenlik devresi incelenir.
Kat kapısı açıkken kabinin normal çalışmada hareket edebilmesi, kapı kilit kontağının görevini yapmadığını, çoğunlukla da devrenin köprülendiğini gösterir; bu nedenle elektrikli güvenlik zinciri baştan sona incelenmelidir. Amortisör, kat seviyeleme veya fotosel kaynaklı açıklamalar konfor ve duruş sorunlarını anlatır; hiçbiri kapı açıkken hareketi açıklamaz ve bu yönde harcanan zaman, düşme tehlikesi olan asansörün servise açık kalmasına yol açar.
Dayanak: 12UY0092-3/A2 — Bakım Ön Hazırlığı ve Makine Dairesi Bileşenleri Bakım-Onarım: kat kapısı kilit kontağı ve güvenlik devresi
8. Kumanda panosunda faz gerilimini ve tahrik motorunun devrini ölçmeniz gerekiyor. Hazırlanacak ölçü aletleri için doğru eşleşme hangisidir?
- A) Gerilim için takometre, devir ölçümü için avometre hazırlanır.
- B) Her iki ölçüm de izolasyon test cihazı ile birlikte gerçekleştirilir.
- C) Devir ölçümü kronometreyle, gerilim ölçümü megger ile yapılır.
- D) Gerilim için avometre, devir ölçümü için takometre hazırlanır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Gerilim için avometre, devir ölçümü için takometre hazırlanır.
Avometre gerilim, akım ve direnç ölçümü için; takometre ise dönen bir milin devir sayısını ölçmek için kullanılır, dolayısıyla doğru eşleşme gerilim-avometre ve devir-takometredir. İki cihazın yerinin değiştirilmesi sık görülen bir karışıklıktır; megger yalıtım direnci ölçmek için yüksek gerilim uygular ve çalışma gerilimini okumaz, kronometre ise devri doğrudan vermez.
Dayanak: 12UY0092-3/A2 — Bakım Ön Hazırlığı ve Makine Dairesi Bileşenleri Bakım-Onarım: ölçme ve kontrol cihazlarının hazırlanması
9. Makine dairesindeki yangın söndürme tüpünün etiketi solmuş ve dolum bilgisi okunamıyor. Bakım kontrolünde doğru uygulama hangisidir?
- A) Tüp elle tartılıp ağırlığı yeterli görülürse tarih kontrolü atlanır.
- B) Pimi çekilip kısa bir püskürtme ile dolu olduğu yerinde denenir.
- C) Dolum tarihi ve manometre göstergesi kontrol edilerek kayda alınır.
- D) Tüp bina yönetiminin sorumluluğu sayılıp forma işlenmeden geçilir.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Dolum tarihi ve manometre göstergesi kontrol edilerek kayda alınır.
Makine dairesinin uygunluk kontrolünde yangın söndürme tüpünün dolum tarihi ve manometre göstergesi birlikte değerlendirilip sonuç kayda geçirilir; etiketi okunamayan bir tüpün durumu doğrulanmadan uygun sayılamaz. Tüpü deneme amacıyla püskürtmek basıncı düşürüp tüpü gerçek yangında yetersiz bırakır; elle tartıp yeterli görmek ya da sorumluluğu bina yönetimine bırakmak ise kontrolün hiç yapılmaması anlamına gelir.
Dayanak: 12UY0092-3/A2 — Bakım Ön Hazırlığı ve Makine Dairesi Bileşenleri Bakım-Onarım: makine dairesi uygunluk kontrolü
10. Makine dairesinde dişli kutusunun yağ seviyesinin gösterge alt sınırının altına düştüğünü belirlediniz. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Elde bulunan farklı viskozitedeki yağ ile seviye hızlıca tamamlanır.
- B) Talimattaki tip ve seviyede yağ tamamlanır, kaçak nedeni araştırılır.
- C) Seviye düşüklüğü olağan sayılıp sonraki periyodik bakıma bırakılır.
- D) Kutu boşaltılıp aynı yağ süzülerek geri doldurulur ve kapatılır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Talimattaki tip ve seviyede yağ tamamlanır, kaçak nedeni araştırılır.
Yağ seviyesindeki düşüş hem tamamlanması hem de nedeninin araştırılması gereken bir uygunsuzluktur; tamamlama üretici talimatında belirtilen yağ tipi ve referans seviyesine göre yapılır. Farklı viskozitede yağ eklemek yağ filminin taşıma kapasitesini bozarak dişli ve rulman aşınmasını hızlandırır; seviyeyi olağan sayıp ertelemek ise sızıntı kaynağı büyürken sonsuz vida grubunun yağsız çalışma riskini artırır.
Dayanak: 12UY0092-3/A2 — Bakım Ön Hazırlığı ve Makine Dairesi Bileşenleri Bakım-Onarım: makine grubu ve yağlama bakımı
11. Askı halatlarından birinin kordonunda kopmuş teller ve yoğun tellenme gördünüz. Seviye 3 bakımcı olarak doğru davranış hangisidir?
- A) Durumu talimata göre değerlendirip amirine rapor eder ve kaydeder.
- B) Kopan telleri keserek halatı yağlar ve bakımı tamamlanmış sayar.
- C) Halat gerginliğini artırarak tellenmenin etkisini dengelemeye çalışır.
- D) Tellenen bölgeyi bantlayıp bir sonraki bakımda tekrar bakmayı planlar.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Durumu talimata göre değerlendirip amirine rapor eder ve kaydeder.
Askı halatındaki kopmuş tel, tellenme ve aşınma bulguları talimatlarda tanımlı ölçütlere göre değerlendirilir ve sonuç amire raporlanarak kayda geçirilir; halatın değişimi bakımcının tek başına vereceği bir karar değil, yetkili değerlendirme gerektiren bir işlemdir. Kopan telleri kesmek bulguyu gizler ve taşıyıcı kesiti daha da azaltır; gerginliği artırmak yükü diğer halatlara kaydırarak yeni kopmaları hazırlar, bantlamak ise sürtünmeyi ve kasnak kanalındaki davranışı bozar.
Dayanak: 12UY0092-3/A2 — Bakım Ön Hazırlığı ve Makine Dairesi Bileşenleri Bakım-Onarım: askı halatlarının kontrolü ve raporlanması
12. Fren balatalarında ileri düzeyde aşınma var ve kabin durakta durduktan sonra hafifçe kayıyor. Doğru davranış hangisidir?
- A) Fren yayı sonuna kadar sıkılarak tutma kuvveti kendince artırılır.
- B) Balata yüzeyi zımpara ile pürüzlendirilerek bakım tamamlanır ve kapatılır.
- C) Panodan yavaşlama süresi uzatılarak duruş kayması gizlenmeye çalışılır.
- D) Uygunsuzluk amirine raporlanır, asansör kullanıma açılmadan bekletilir.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Uygunsuzluk amirine raporlanır, asansör kullanıma açılmadan bekletilir.
Fren, kabini yükle birlikte tutan güvenlik işlevi taşır; balata aşınması ve duruşta kayma tespit edildiğinde asansör kullanıma açılmadan uygunsuzluk amire raporlanmalıdır. Fren yayını gelişigüzel sıkmak tasarlanan fren kuvvetini bozar ve açma kolunun işlevini engelleyebilir; balatayı zımparalamak sürtünme yüzeyinin karakterini değiştirir, yavaşlama süresini uzatmak ise belirtiyi gizleyip asıl kusuru yerinde bırakır.
Dayanak: 12UY0092-3/A2 — Bakım Ön Hazırlığı ve Makine Dairesi Bileşenleri Bakım-Onarım: fren sistemi kontrolü
13. Hidrolik tahrikli bir asansörde tanktaki yağ seviyesini kontrol edeceksiniz. Ölçümün hangi koşulda yapılması doğrudur?
- A) Kabin en üst duraktayken bakılır, çünkü seviye orada en yüksektir.
- B) Kabin en alt duraktayken talimattaki referans sınırına göre bakılır.
- C) Pompa çalışır ve kabin hareket halindeyken göstergeden okuma yapılır.
- D) Tank kapağı açılıp çubuk daldırılarak sıcak yağ içinde ölçüm alınır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kabin en alt duraktayken talimattaki referans sınırına göre bakılır.
Hidrolik asansörde kabin yükseldikçe yağ tanktan silindire geçtiği için tanktaki seviye düşer; bu nedenle karşılaştırılabilir ve doğru bir okuma ancak kabin en alt duraktayken, üretici talimatındaki referans sınırlarına göre yapılır. Kabin yukarıdayken ölçmek seviyeyi olduğundan düşük gösterip gereksiz yağ eklenmesine ve sistem tekrar indiğinde taşmaya yol açar; pompa çalışırken okumak ise köpüklü ve dalgalı yüzey nedeniyle güvenilir değildir.
Dayanak: 12UY0092-3/A2 — Bakım Ön Hazırlığı ve Makine Dairesi Bileşenleri Bakım-Onarım: hidrolik ünite bakımı
14. Makine dairesinde hız regülatörünün ayar mühürünün koptuğunu fark ettiniz. Doğru davranış hangisidir?
- A) Regülatör ayar vidası tornavidayla düzeltilip yeni mühür takılır.
- B) Mühür artığı temizlik kalıntısı sayılarak bakıma kaldığı yerden devam edilir.
- C) Mühürün bozulduğu kayda geçirilip amirine bildirilir, ayara girilmez.
- D) Regülatör sökülüp atölyede ayarlandıktan sonra yerine geri takılır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Mühürün bozulduğu kayda geçirilip amirine bildirilir, ayara girilmez.
Hız regülatörünün mühürü, cihazın devreye girme hızının yetkili tarafından ayarlandığını ve sonradan değiştirilmediğini gösterir; mühür koptuğunda bakımcı ayara müdahale etmeden durumu kayda geçirir ve amirine bildirir. Ayar vidasına dokunmak veya cihazı söküp yeniden ayarlamak, güvenlik tertibatının hangi hızda devreye gireceğini belirsizleştirir ve doğrulanmamış bir ayarla asansörün çalışmasına yol açar.
Dayanak: 12UY0092-3/A2 — Bakım Ön Hazırlığı ve Makine Dairesi Bileşenleri Bakım-Onarım: hız regülatörü bakımı
15. Kumanda panosunun temizliğini yapıp klemens bağlantılarını kontrol edeceksiniz. Doğru iş sırası hangisidir?
- A) Enerji altında basınçlı hava tutulur, ardından vidalar sıkılır ve kapatılır.
- B) Islak bezle silinip kontaktör yüzeyleri parlatılır, vidalara dokunulmaz.
- C) Kapak açılıp gözle kontrol edilir, tozlanma varsa üflenerek geçilir.
- D) Enerji kesilir, uygun araçla temizlenir, vida sıkılığı denetlenir.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Enerji kesilir, uygun araçla temizlenir, vida sıkılığı denetlenir.
Kumanda panosunda temizlik ve klemens kontrolü, panonun elektriği kesildikten sonra uygun araçlarla yapılır; ardından klemens vidalarının sıkılığı talimatta belirlenen değerlere göre denetlenir. Enerji altında basınçlı hava tutmak toz ve nemi canlı baraya taşıyarak kısa devre ve ark riski doğurur; ıslak bezle silmek yalıtımı bozar, gözle bakıp geçmek ise gevşemiş bir klemensin ısınıp bağlantıyı yakmasını fark etmeden bırakır.
Dayanak: 12UY0092-3/A2 — Bakım Ön Hazırlığı ve Makine Dairesi Bileşenleri Bakım-Onarım: kumanda panosu bakımı
16. Elektrik kesintisinde kabinde mahsur kalan yolcu var ve mekanik kurtarma yapacaksınız. Ön tedbirler açısından doğru sıra hangisidir?
- A) Ana şalter kapatılır, kabin konumu belirlenir, fren kolu kontrollü açılır.
- B) Enerji açık bırakılıp volan hızla çevrilerek kabin en yakın kata alınır.
- C) Kat kapısı açılıp yolcunun kabin üstünden çıkması sağlanır ve beklenir.
- D) Fren kolu tam açılıp kabinin ağırlıkla kendiliğinden inmesi beklenir.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Ana şalter kapatılır, kabin konumu belirlenir, fren kolu kontrollü açılır.
Mekanik kurtarmada önce ana şalter kapatılarak enerjinin beklenmedik biçimde gelmesi engellenir, kabinin kuyudaki konumu belirlenir ve fren kolu volanla birlikte kontrollü biçimde, kısa aralıklarla açılır. Enerjiyi açık bırakmak kurtarma sırasında asansörün kendiliğinden hareket etmesine yol açar; freni tam açıp kabini serbest bırakmak dengesizlik yönünde kontrolsüz hızlanma yaratır, yolcuyu kabin üstünden çıkarmaya çalışmak ise yolcuyu kuyuya sokar.
Dayanak: 12UY0092-3/A2 — Bakım Ön Hazırlığı ve Makine Dairesi Bileşenleri Bakım-Onarım: mekanik kurtarma ön tedbirleri
A3 - Kuyu Bileşenleri Bakımı ve Onarım Sonu İşlemler
17. Kabin üstüne çıkıp kuyu bileşenlerinin bakımına başlayacaksınız. İlk yapılması gereken işlem hangisidir?
- A) Kabin üstü aydınlatması açılıp panodan kabin yukarı gönderilir.
- B) Kat kapısı kapatılıp normal çalışmada kabinin tepkisi izlenir.
- C) Bakım konumuna alınır ve kabin üstü acil stop butonu test edilir.
- D) Halatların yağı kontrol edilip revizyon iş sonunda devreye alınır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Bakım konumuna alınır ve kabin üstü acil stop butonu test edilir.
Kabin üstünde çalışmanın ön koşulu, sistemin bakım (revizyon) kumandasına alınması ve kabin üstü acil stop butonunun gerçekten kabini durdurduğunun test edilmesidir; bu, atlanması hâlinde diğer tüm önlemleri işlevsiz bırakan kritik bir güvenlik adımıdır. Normal çalışmada kabin üstünde bulunmak, kat çağrılarıyla kabinin hareket etmesine ve çalışanın üst boşlukta sıkışmasına yol açar; revizyonu iş sonunda devreye almak ise koruma sağlaması gereken anı tamamen boş bırakır.
Dayanak: 12UY0092-3/A3 — Kuyu Bileşenleri Bakımı ve Onarım Sonu İşlemler: bakım kumandası ve kabin üstü güvenlik hazırlığı
18. Kuyuda sınır kesici şalterlerin konumu değerlendirilecek. Konumlandırmada esas alınan ilke hangisidir?
- A) Kabin tampona oturduktan hemen sonra devreye girecek şekilde konur.
- B) Son durakların hemen ötesinde, tampona temas etmeden devreye girer.
- C) Kat seviyeleme mıknatısıyla aynı hizaya gelecek biçimde ayarlanır.
- D) Kuyunun ortasına konularak bakım hızının sınırlanması sağlanır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Son durakların hemen ötesinde, tampona temas etmeden devreye girer.
Sınır kesici şalterin görevi, kabin son durağı aştığında tampona çarpmadan önce tahrik devresini kesmektir; bu nedenle şalter, normal çalışmanın son durak konumunun hemen ötesine, tampon temasından önce devreye girecek biçimde konumlandırılır. Şalteri tampon temasından sonrasına ayarlamak korumayı işlevsiz bırakır çünkü darbe zaten gerçekleşmiştir; kat seviyeleme mıknatısıyla aynı hizaya almak ise asansörü normal çalışmada durdurur.
Dayanak: 12UY0092-3/A3 — Kuyu Bileşenleri Bakımı ve Onarım Sonu İşlemler: sınır kesici şalterlerin kontrolü
19. Kılavuz raylarda ve tırnak bölgesinde katılaşmış yağ ile toz birikintisi tespit ettiniz. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Ray yüzeyine bol gres sürülerek kayganlık artırılır ve iş kapatılır.
- B) Yalnız paten yüzeyi silinir, ray üzerindeki birikinti olduğu gibi kalır.
- C) Tırnak vidaları gevşetilip ray zorlanarak birikinti sıyrılmaya çalışılır.
- D) Birikinti temizlenir, birleşim yerlerinde doğrultu ve boşluk denetlenir.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Birikinti temizlenir, birleşim yerlerinde doğrultu ve boşluk denetlenir.
Kılavuzluk işlevini bozan toz ve katılaşmış yağ birikintisi ray, konsol, flanş ve tırnak bölgesinden temizlenir; temizlik sonrası rayların birleşim yerlerindeki doğrultu ve boşluk kontrolü de yapılmalıdır çünkü bu bölgeler kabin titreşiminin ilk hissedildiği yerlerdir. Raya bol gres sürmek tozu tutarak birikintiyi büyütür ve paten tipine göre kılavuzluğu bozar; tırnak vidalarını gevşetip rayı zorlamak ise ray hizasını kalıcı biçimde bozma riski taşır.
Dayanak: 12UY0092-3/A3 — Kuyu Bileşenleri Bakımı ve Onarım Sonu İşlemler: konsol, flanş ve kılavuz ray bakımı
20. Ray tırnaklarının bir kısmında gevşeklik saptadınız. Sıkma işleminde doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Talimatlarda belirlenen standart değerlere göre sıkılır ve denetlenir.
- B) Kol uzatılarak azami kuvvetle sıkılır, böylece gevşeme tümden önlenir.
- C) Gevşek tırnak sökülüp konsola kaynatılarak sabitlenmesi sağlanır.
- D) Tırnak altına sac takoz yerleştirilip boşluk kapatılarak bırakılır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Talimatlarda belirlenen standart değerlere göre sıkılır ve denetlenir.
Ray tırnaklarının sıkılığı talimatlarda belirlenmiş standart değerlere göre ayarlanır ve sonuç denetlenir; ölçüye göre sıkma hem bağlantının gevşemesini hem de rayın zorlanmasını önler. Kolu uzatıp azami kuvvetle sıkmak rayın binadaki hareket ve ısıl genleşmeye uyum sağlamasını engelleyerek eğilme ve kabin titreşimi yaratır; kaynak yapmak veya sac takoz koymak ise tasarlanmamış bir bağlantı biçimidir ve söküm ile ayarı imkânsızlaştırır.
Dayanak: 12UY0092-3/A3 — Kuyu Bileşenleri Bakımı ve Onarım Sonu İşlemler: ray tırnaklarının sıkılık kontrolü
21. Otomatik kapı kanadına elle hareket verdiğinizde kızakta takılma ve zorlanma hissediliyor. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Kapı motorunun kuvvet ayarı artırılarak takılma etkisi bastırılır.
- B) Kızak ve patenlere gres basılarak sürtünme azaltılır ve iş bitirilir.
- C) Kapı kanadı hafifçe eğilerek kızakla teması azaltılır ve öyle bırakılır.
- D) Kızaktaki engelleyici maddeler fırça ile temizlenip paten kontrol edilir.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kızaktaki engelleyici maddeler fırça ile temizlenip paten kontrol edilir.
Kapı kızağında hareketi önleyici madde bulunduğunda bunlar fırça ile temizlenir ve alt patenlerde aşınma ile boşluk olup olmadığı kontrol edilir; kapı mekanizmasının işlevselliği elle hareket verilerek doğrulanır. Kapı kuvvetini artırmak belirtiyi bastırırken kapanma kuvvetini yükselterek yolcunun sıkışma riskini büyütür; kızağa gres basmak tozu yapıştırıp kısa sürede yeniden takılmaya yol açar, kanadı eğmek ise kapı kanatlarının birleşimini bozar.
Dayanak: 12UY0092-3/A3 — Kuyu Bileşenleri Bakımı ve Onarım Sonu İşlemler: kapı mekanizması ve kızak bakımı
22. Kabin üstünde güvenlik hacmi ve korkuluğun uygunluğunu değerlendireceksiniz. Doğru ölçüt hangisidir?
- A) Çalışan teknisyenin boyuna göre yeterli görülmesi esas alınır.
- B) Kabin üstünde geçirilen süre kısa olduğundan göz kararıyla değerlendirilir.
- C) Standartlarda tanımlı referans ölçülere göre uygunluk aranır.
- D) Üst boşluğu dar kuyularda korkuluk tümüyle sökülerek çalışılır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Standartlarda tanımlı referans ölçülere göre uygunluk aranır.
Kabin üstündeki güvenlik hacmi ve korkuluk, kişisel değerlendirmeyle değil ilgili standartlarda tanımlanmış referans ölçülerle karşılaştırılarak denetlenir; bu ölçüler kabin üst boşlukta sıkışmayı önlemek için belirlenmiştir. Teknisyenin boyunu veya çalışma süresini ölçüt saymak, farklı kişiler için farklı sonuç veren güvensiz bir değerlendirme yaratır; korkuluğu tümüyle sökmek ise kabin üstünde düşmeye karşı tek fiziksel engeli ortadan kaldırır.
Dayanak: 12UY0092-3/A3 — Kuyu Bileşenleri Bakımı ve Onarım Sonu İşlemler: kabin üstü güvenlik hacmi ve korkuluk
23. Askı halatlarında aşırı yağ birikmesi ve kasnak kanalından yağ sıçraması olduğunu gördünüz. Doğru davranış hangisidir?
- A) Halata ilave gres sürülerek tellenme ve aşınma önlenmeye çalışılır.
- B) Fazla yağ temizlenir, sürtünmenin azalması riski değerlendirilir.
- C) Yağ fazlası kanalı koruduğundan olduğu gibi bırakılıp forma yazılır.
- D) Halatlar deterjanlı su ile yıkanıp basınçlı hava ile kurutulur.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Fazla yağ temizlenir, sürtünmenin azalması riski değerlendirilir.
Halat tahrikli asansörde hareket, halat ile tahrik kasnağı kanalı arasındaki sürtünmeyle sağlanır; aşırı yağ bu sürtünmeyi düşürerek kayma riski doğurduğu için fazla yağ temizlenir ve durum değerlendirilerek kayda geçirilir. Halata ilave gres sürmek kaymayı artırıp frenleme mesafesini uzatır; yağ fazlasını koruyucu sayıp bırakmak aynı riski sürdürür, deterjanlı su ile yıkamak ise halat içindeki üretim yağını ve korozyon korumasını bozar.
Dayanak: 12UY0092-3/A3 — Kuyu Bileşenleri Bakımı ve Onarım Sonu İşlemler: askı halatları ve tespit noktaları
24. Kuyu dibinde su birikintisi ve dolmak üzere olan yağ toplama kapları buldunuz. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Kaplar boşaltılır, kuyu dibi temizlenir ve durum kayda geçirilir.
- B) Su tahliyesi için kuyu dibi betonu delinerek tahliye deliği açılır.
- C) Yağ kapları taşana kadar beklenip sonraki bakımda boşaltılır.
- D) Üzerine talaş dökülüp emmesi beklenerek kuyu dibi kapatılır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kaplar boşaltılır, kuyu dibi temizlenir ve durum kayda geçirilir.
Kuyu dibi bakımında yağ toplama kaplarının doluluk durumu kontrol edilir, kaplar boşaltılır, kuyu dibi uygun araçlarla temizlenir ve su sızıntısı gibi bulgular kayda geçirilerek raporlanır. Kuyu dibi betonunu delmek yapısal ve su yalıtımı sorunu yaratır ve bakımcının yetkisinde değildir; kapların taşmasını beklemek ya da talaşla örtmek yağın tampon bölgesine ve elektrikli elemanlara yayılmasına, kayma ve yangın riskine yol açar.
Dayanak: 12UY0092-3/A3 — Kuyu Bileşenleri Bakımı ve Onarım Sonu İşlemler: kuyu dibi elemanlarının bakımı
25. Bakım tamamlandı ve asansörü kullanıma açacaksınız. Onarım sonu işlemlerinde doğru sıra hangisidir?
- A) Önce uyarı levhaları toplanır, deneme ise yolcularla birlikte yapılır.
- B) Bakım formu ofiste doldurulmak üzere boş bırakılıp asansör açılır.
- C) Kabin boşken tek kat denenip diğer katlar kullanıcıya bırakılır.
- D) Sistem enerjilendirilip görevliyle denenir, ardından levhalar toplanır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Sistem enerjilendirilip görevliyle denenir, ardından levhalar toplanır.
Onarım sonu işlemlerinde önce sisteme enerji verilir, asansörün çalışması tesis görevlisiyle birlikte talimatlara göre denenir, sonra kat kapılarındaki uyarı levhaları toplanır ve bakım formu istenen başlıklara göre doldurulur. Levhaları denemeden önce toplamak kullanıcıların henüz doğrulanmamış bir asansöre binmesine yol açar; formu sonraya bırakmak izlenebilirliği kaldırır, tek katlık deneme ise diğer duraklardaki seviyeleme ve kapı sorunlarını gizler.
Dayanak: 12UY0092-3/A3 — Kuyu Bileşenleri Bakımı ve Onarım Sonu İşlemler: onarım sonu işlemler ve bakım formu
İlgili sayfalar
Asansör Bakım ve Onarımcısı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.