Asansör Bakım ve Onarımcısı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (12UY0092-4)
MYK Asansör Bakım ve Onarımcısı (12UY0092-4) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite
1. Bakım ekibi makine dairesinde tahrik grubu üzerinde çalışacaktır. Ekip lideri, yapılacak işe uygun kişisel koruyucu donanımın nasıl belirleneceğini sormaktadır. Doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Firmanın stokta en çok bulundurduğu donanım tipine göre seçim yapılır
- B) Ekipteki en kıdemli teknisyenin alışkanlığı esas alınarak seçim yapılır
- C) O iş adımındaki tehlikeler ve riskler değerlendirilerek seçim yapılır
- D) İşin tahmini süresi kısa ise tek tip donanımla yetinilerek seçilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) O iş adımındaki tehlikeler ve riskler değerlendirilerek seçim yapılır
Kişisel koruyucu donanım, yapılan işin kendisine ve o iş adımında ortaya çıkan tehlikeye göre seçilir; makine dairesinde dönen aksam, elektrik ve gürültü riskleri birbirinden farklı donanım gerektirir. Stok durumuna ya da kıdemli kişinin alışkanlığına göre seçim yapmak sahada sık görülen bir hatadır, çünkü risk değiştiği halde donanım sabit kalır ve koruma boşluğu doğar.
Dayanak: 12UY0092-4/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite birimi; işe uygun KKD seçimi ve kullanımı konusu
2. Periyodik bakım sırasında kuyu dibinde anında giderilemeyecek nitelikte bir tehlike tespit ediliyor: yapıdan gelen su sızıntısı kuyu dibindeki elektrik bağlantılarına ulaşmış durumda. Teknisyenin doğru davranışı hangisidir?
- A) Asansörü hizmet dışı bırakıp durumu yetkiliye ve ilgili birime bildirmek
- B) Bakımı tamamlayıp tespiti yalnızca sonraki bakım formuna yazarak geçmek
- C) Sızıntıyı bezle kuruttuktan sonra asansörü çalıştırıp bildirimi ertelemek
- D) Bağlantıyı yalıtım bandıyla kapatıp asansörü kullanıma açık halde bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Asansörü hizmet dışı bırakıp durumu yetkiliye ve ilgili birime bildirmek
Anında giderilemeyecek tehlikelerde doğru sıra, önce riski taşıyan asansörü kullanımdan çekmek, ardından tesis yetkilisine ve ilgili birime bildirimde bulunmaktır; su ile elektriğin bir arada bulunduğu kuyu dibi doğrudan can güvenliği riskidir. Tespiti forma yazıp asansörü çalışır bırakmak sahada sık yapılan bir hatadır; kayıt tutmak riski ortadan kaldırmaz, yalnızca belgelemiş olur.
Dayanak: 12UY0092-4/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite birimi; giderilemeyen tehlikelerin bildirimi konusu
3. Bakım sonunda ortaya çıkan malzemeler arasında halat yağı bulaşmış üstüpü, boşalmış yağ bidonu ve sökülen bakır kablo parçaları bulunmaktadır. Teknisyen bu atıkları nasıl ayırmalıdır?
- A) Hepsi metal ağırlıklı olduğu için tek bir hurda kabında toplanmalıdır
- B) Yağlı üstüpü ile kablo parçaları aynı kapta, bidon ayrı toplanmalıdır
- C) Tümü bina çöp konteynerine, yalnızca bidon geri dönüşüme verilmelidir
- D) Yağ bulaşmış atıklar ayrı bir kapta, kirlenmiş atık olarak biriktirilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Yağ bulaşmış atıklar ayrı bir kapta, kirlenmiş atık olarak biriktirilir
Yağ bulaşmış üstüpü ve boşalmış yağ bidonu kirlenmiş atık sınıfındadır; geri kazanılabilir bakır kablo ile aynı kapta toplanamaz, ayrı biriktirilip işletmenin belirlediği toplama bölümüne teslim edilir. Sahada en sık yapılan hata, nasıl olsa hurdaya gidiyor düşüncesiyle yağlı bezleri metalle karıştırmaktır; bu hem geri kazanım akışını hem de atık kaydının doğruluğunu bozar.
Dayanak: 12UY0092-4/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite birimi; atıkların ayrıştırılması ve çevre koruma konusu
4. Bakım sonunda kabinin kat hizasında durma sapması ölçülüyor ve sonuç, bakım talimatında verilen tolerans aralığının hemen dışında çıkıyor. Fark küçüktür ve asansör çalışmaktadır. Kalite gereklilikleri açısından doğru davranış nedir?
- A) Asansör çalıştığı için ölçüm tekrarlanmadan bakım tamamlanmalıdır
- B) Sapma kayda alınıp giderilmeli, giderilemiyorsa yetkiliye iletilmelidir
- C) Tolerans dışı değer, sonraki periyodik bakımda düzeltilmek üzere not edilir
- D) Ölçüm aleti hatalı sayılıp değer talimattaki değerle değiştirilmelidir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Sapma kayda alınıp giderilmeli, giderilemiyorsa yetkiliye iletilmelidir
Kalite gerekliliği, ölçülen değerin talimatta tanımlı aralık içinde olmasını şart koşar; aralığın dışına çıkan her sapma kayıt altına alınır, giderilir, giderilemiyorsa yetkiliye aktarılır. Kat hizası sapması küçük görünse de yolcunun takılıp düşmesine yol açan bilinen bir nedendir. Farkı küçük diye geçmek ya da ölçüm aletini peşinen suçlayıp kâğıt üzerinde düzeltmek sahada görülen hatalardır; ikincisi kaydı gerçeğe aykırı hale getirdiği için sonraki bakımı da yanıltır.
Dayanak: 12UY0092-4/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite birimi; kalite gerekliliklerine uygunluk ve sapma yönetimi konusu
5. Makine dairesinde bakımda kullanılan temizlik solventi ve yağlar bulunmaktadır. Yanıcı ve parlayıcı malzemelerin güvenli bulundurulması bakımından hangi uygulama doğrudur?
- A) Kapakları hızlı erişim için açık bırakılıp pano yanında bulundurulmalıdır
- B) Kapalı ve etiketli kaplarda, ısı ve kıvılcım kaynaklarından uzak saklanır
- C) Tanınabilmesi için etiketsiz şeffaf pet şişelere aktarılarak saklanmalıdır
- D) Buharlaşmayı önlemek amacıyla kuyu dibinin serin bölümünde saklanmalıdır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kapalı ve etiketli kaplarda, ısı ve kıvılcım kaynaklarından uzak saklanır
Yanıcı ve parlayıcı malzemeler kapalı ve etiketli kaplarda, ısı, kıvılcım ve elektrik panosu gibi tutuşturucu kaynaklardan uzakta bulundurulur. Sahada en sık görülen hatalar solventi şeffaf içecek şişesine aktarmak ve kabı pano dibinde açık bırakmaktır; birincisi yanlış kullanım ve zehirlenme, ikincisi buhar birikmesi nedeniyle yangın riski doğurur. Kuyu dibi de kaçak yağın toplandığı ve havalandırmanın zayıf olduğu bir yer olduğu için depolama alanı değildir.
Dayanak: 12UY0092-4/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite birimi; yanıcı-parlayıcı malzemelerin güvenli bulundurulması konusu
İş Organizasyonu ve Bakım - Onarım Ön Hazırlığı
6. Teknisyen bir apartmanda periyodik bakıma başlayacaktır. Bakım öncesi iş organizasyonu açısından ilk yapması gerekenler hangi seçenekte birlikte verilmiştir?
- A) Tesis yetkilisine haber vermek ve kat kapılarına uyarı levhası asmak
- B) Kabine binip tüm katları dolaşmak ve kabin aydınlatmasını değiştirmek
- C) Makine dairesinde ana şalteri kapatıp bakım defterini imzalatmak
- D) Kuyu dibine inip zemini temizlemek ve yağ kaplarını boşaltmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Tesis yetkilisine haber vermek ve kat kapılarına uyarı levhası asmak
Bakım öncesi ön hazırlığın iki temel adımı, tesis yetkilisine çalışmanın başladığını bildirmek ve kat kapılarına görülebilir uyarı levhaları asmaktır; böylece bina sorumlusu haberdar olur ve kullanıcı kapıya yönelmez. Doğrudan kuyuya inmek veya kabin üstüne çıkmak, çevre güvenliği alınmadan çalışmaya başlamak demektir ve üçüncü kişiler için ciddi risk yaratır.
Dayanak: 12UY0092-4/A2 — İş Organizasyonu ve Bakım - Onarım Ön Hazırlığı birimi; çalışma alanının güvenliğe alınması konusu
7. Teknisyen bakım için kuyu dibine inecektir. Kuyuya girmeden önce mutlaka test edilerek doğrulanması gereken kontrol hangisidir?
- A) Kabin içi butonyer ve gösterge panelinin temizlik durumunun gözle kontrolü
- B) Kabin kapısı tahrik motorunun ses seviyesinin kulakla kontrol edilmesi
- C) Kapı emniyet kontağı ve durdurma cihazının çalışarak test edilmesi
- D) Makine dairesindeki yağ toplama kaplarının doluluk durumunun kontrolü
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Kapı emniyet kontağı ve durdurma cihazının çalışarak test edilmesi
Kuyuya girişten önce kat kapısı emniyet kontağının devreyi gerçekten kestiği ve kuyu dibindeki durdurma cihazının çalıştığı, buton komutu verilerek test edilir; teknisyen kuyudayken kabinin hareket etmemesini sağlayan zincir budur ve atlanması ölümcül sonuç doğurabilir. Butonyer temizliği ya da yağ kabı doluluğu bakımın parçasıdır ancak kuyuya iniş güvenliğini kurmaz; bunları giriş öncesi kontrolün yerine koymak sık rastlanan bir hatadır.
Dayanak: 12UY0092-4/A2 — İş Organizasyonu ve Bakım - Onarım Ön Hazırlığı birimi; kuyuya giriş öncesi güvenlik kontrolleri konusu
8. Bakımda kullanılan bir ölçü aletinin kalibrasyon süresinin ne sıklıkta yenileneceği tartışılıyor. Kalibrasyon aralığını belirleyen etkenler bakımından doğru ifade hangisidir?
- A) Aletin satın alma bedeli yüksekse aralık kendiliğinden uzatılabilir
- B) Aralık yalnızca üretim yılına bakılarak her alet için sabit tutulur
- C) Aralık, aletin ekranında sayısal gösterge olup olmamasına göre belirlenir
- D) Kullanım sıklığı, ölçüm ortamı ve aletin kararlılığı aralığı belirler
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kullanım sıklığı, ölçüm ortamı ve aletin kararlılığı aralığı belirler
Kalibrasyon aralığı; aletin kullanım sıklığı, maruz kaldığı ortam koşulları, taşınma ve darbe geçmişi ile ölçüm kararlılığı gibi etkenlere göre belirlenir, herkese uyan sabit bir takvim kuralı yoktur. Asansör bakımında aletler çanta içinde sürekli taşındığı ve kuyu ortamında toza maruz kaldığı için bu etkenler belirgindir. Aletin fiyatına ya da dijital olup olmadığına bakarak aralık belirlemek yaygın bir yanlıştır; pahalı ve dijital bir alet de sarsıntı ile ortam etkisiyle sapma gösterebilir.
Dayanak: 12UY0092-4/A2 — İş Organizasyonu ve Bakım - Onarım Ön Hazırlığı birimi; ölçüm ve ayar aletlerinin hazırlanması konusu
9. Makine dairesinde elektrik güç panosu inceleniyor. Panodaki cihazlar ve topraklama bağlantısı bakımından doğru kontrol yaklaşımı hangisidir?
- A) Cihazların işlevselliği ve topraklama, talimatlara göre kontrol edilir
- B) Sigortalar üzerlerindeki akım değerine bakılmadan gözle kontrol edilir
- C) Şalter kapağı hiç açılmadan yalnızca pano dış yüzeyi silinerek geçilir
- D) Topraklama iletkeni gözle görülüyorsa ölçüm yapılmadan uygun sayılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Cihazların işlevselliği ve topraklama, talimatlara göre kontrol edilir
Elektrik güç panosunda bulunması istenen cihazların hem varlığı hem işlevselliği, topraklamanın ise bağlantı uygunluğu talimatlara göre kontrol edilir; bir iletkeni görmek onun gerçekten ilettiğini kanıtlamaz. Sahada en sık yapılan hata, topraklama iletkenini görüp ölçüm yapmadan uygun saymaktır; gevşemiş ya da oksitlenmiş bir bağlantı görünürde yerindedir ama koruma sağlamaz.
Dayanak: 12UY0092-4/A2 — İş Organizasyonu ve Bakım - Onarım Ön Hazırlığı birimi; makine dairesi elektrik panosu kontrolü konusu
10. Bakım tamamlandıktan sonra teknisyen iş alanını terk etmeye hazırlanıyor. İş organizasyonu gereklilikleri açısından bu aşamada hangisi yapılmalıdır?
- A) Takımlar olduğu gibi bırakılıp yalnızca kabin içi süpürülmelidir
- B) Sökülen parçalar kuyu dibinde toplanıp sonraki bakıma bırakılmalıdır
- C) Yapılan işlemler ve değişen parçalar bakım defterine kaydedilmelidir
- D) Bakım defteri yalnızca arıza çıkan bakımlarda doldurulup imzalanmalıdır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Yapılan işlemler ve değişen parçalar bakım defterine kaydedilmelidir
Her bakımda yapılan işlemler ve değiştirilen parçalar bakım defterine kaydedilir; bu kayıt, sonraki bakımda parça ömrünü ve tekrar eden arızayı izlemenin tek yoludur. Defteri sadece arıza çıkınca doldurmak sahada yaygındır ama izlenebilirliği kırar; sökülen parçaları kuyu dibinde bırakmak ise hem düşme hem de sonraki çalışmada karışıklık riski yaratır.
Dayanak: 12UY0092-4/A2 — İş Organizasyonu ve Bakım - Onarım Ön Hazırlığı birimi; iş alanının toparlanması ve kayıt tutma konusu
Kuyu Bileşenleri ve Bakım - Onarım Sonu İşlemler
11. Teknisyen kabin üstüne çıkarak bakım yapacaktır. Kabin üstüne geçmeden önce izlenmesi gereken doğru sıra hangisidir?
- A) Kabin içi aydınlatma seviyesi ölçülür, ardından kabin üstüne geçilir
- B) Kapı emniyet kontağı doğrulanır, durdurma alınır, sonra revizyona geçilir
- C) Kat kapısı camının sağlamlığı elle bastırılarak kontrol edilip çıkılır
- D) Karşı ağırlık patenlerinin aşınması gözle kontrol edilip kabine geçilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kapı emniyet kontağı doğrulanır, durdurma alınır, sonra revizyona geçilir
Kabin üstüne çıkışta sıra bellidir: kat kapısı açılıp emniyet kontağının devreyi kestiği doğrulanır, kabin üstündeki durdurma cihazı devreye alınır ve çalıştığı buton komutuyla test edilir, ardından asansör revizyon (bakım) konumuna alınarak revizyon kumandasının çalıştığı doğrulanır. Bu sıra, teknisyen kabin üstündeyken asansörün normal çağrılarla hareket etmesini engeller. Aydınlatma ölçümü veya paten kontrolü bakımın parçasıdır ama çıkış güvenliğini kurmaz; güvenlik adımını atlayıp doğrudan bakım kontrollerine geçmek ağır kazaların bilinen nedenidir.
Dayanak: 12UY0092-4/A3 — Kuyu Bileşenleri ve Bakım - Onarım Sonu İşlemler birimi; kabin üstüne çıkma ve güvenli çalışma konusu
12. Kabin hareketinde titreşim ve sarsıntı şikâyeti gelen bir asansörde, kılavuz raylar üzerinde toz ile katılaşmış yağ birikintisi görülüyor. Bu birikintinin sistem üzerindeki etkisi nedir?
- A) Birikinti patenlerde yağlama etkisi yaparak sürtünmeyi azaltır
- B) Birikinti yalnızca askı halatlarının gerginliğini değiştirir
- C) Birikinti kabin ağırlığını artırarak fren mesafesini uzatır
- D) Rayın kılavuzluk işlevini bozup sarsıntı ve aşınmayı artırır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Rayın kılavuzluk işlevini bozup sarsıntı ve aşınmayı artırır
Ray yüzeyindeki toz ve katılaşmış yağ, patenlerin ray üzerinde düzgün kılavuzlanmasını engeller; sonuçta kabinde sarsıntı ve gürültü, paten ile ray yüzeyinde ise hızlanmış aşınma ortaya çıkar. Yağ birikintisi zaten yağlama yapar düşüncesi sahada yaygın bir yanılgıdır; kurumuş ve tozla karışmış yağ yağlayıcı gibi değil aşındırıcı gibi davranır. Birikinti uygun araçlarla temizlenir, yağlama ise ancak ray ve paten tipinin gerektirdiği durumda ve talimata göre yapılır.
Dayanak: 12UY0092-4/A3 — Kuyu Bileşenleri ve Bakım - Onarım Sonu İşlemler birimi; kılavuz ray ve paten bakımı konusu
13. Kat kapısı kapalı görünmesine rağmen kabinin zaman zaman hareket etmediği bildiriliyor. Kapı kilit kontağının sağlamlığı nasıl doğrulanmalıdır?
- A) Kapı hızlıca açılıp kapatılarak sesin değişip değişmediğine bakılır
- B) Kilit dili elle bastırılıp kabinin hareket edip etmediği denenir
- C) Kontak elektrikli ölçme aleti ile ölçülüp uygunsuzluğu düzeltilir
- D) Kilit mekanizması yağlanıp arızanın kendiliğinden geçmesi beklenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Kontak elektrikli ölçme aleti ile ölçülüp uygunsuzluğu düzeltilir
Kapı kilit kontağının sağlamlığı elektrikli ölçme aleti ile doğrulanır ve tespit edilen uygunsuzluk giderilir; kontak yüzeyindeki oksitlenme ya da temassızlık gözle veya sesle anlaşılamaz. Kilidi yağlayıp beklemek ya da dile elle bastırıp denemek sahada sık başvurulan yöntemlerdir; ikisi de kontağın devreyi gerçekten kestiğini kanıtlamaz ve kapı açıkken hareket riskini gizler. Bu kontak, kapı açıkken kabinin hareket etmesini önleyen temel güvenlik elemanıdır.
Dayanak: 12UY0092-4/A3 — Kuyu Bileşenleri ve Bakım - Onarım Sonu İşlemler birimi; kat kapısı kilit ve kontak kontrolü konusu
14. Askı halatlarında yapılan kontrolde bazı tellerde kılcal kırılmalar ve halatlar arasında gerginlik farkı gözleniyor. Teknisyenin doğru değerlendirmesi hangisidir?
- A) Aşınma, uzama ve gerginlik birlikte değerlendirilip talimat uygulanır
- B) Kırık teller görülen halat kesilip kısaltılarak gerginlik eşitlenmelidir
- C) Halatların tümü bolca yağlanarak kırık tellerin ilerlemesi durdurulur
- D) Yalnızca en gergin halat gevşetilerek yük dağılımı dengelenmelidir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Aşınma, uzama ve gerginlik birlikte değerlendirilip talimat uygulanır
Askı halatlarında tel kırılması, uzama ve halatlar arası gerginlik farkı birbirinden ayrı düşünülemez; bunlar birlikte değerlendirilir ve talimatta tanımlı kabul ölçütlerine göre bakım ya da değişim kararı verilir. Halat değişimi gerektiğinde takım halinde yapılır. Kırık telli halatı yağlamak veya tek halatı gevşetip dengelemeye çalışmak sahada görülen hatalardır; yağ kırılmayı durdurmaz, tek halata müdahale ise yük dağılımını daha da bozar.
Dayanak: 12UY0092-4/A3 — Kuyu Bileşenleri ve Bakım - Onarım Sonu İşlemler birimi; askı halatlarının kontrolü konusu
15. Kabin güvenlik tertibatının (paraşüt sistemi) bakımı yapılacaktır. Bu tertibata yönelik doğru bakım yaklaşımı hangisidir?
- A) Tertibat sökülüp tüm parçalar solvent banyosunda bekletilerek temizlenir
- B) Tertibatın kontağı devre dışı bırakılıp mekanik kısmı serbest çalıştırılır
- C) Tertibat gres ile bolca doldurularak kavrama yüzeyleri kaplanmış olur
- D) Tertibat sökülmeden temizlenir ve kontağının çalıştığı test edilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Tertibat sökülmeden temizlenir ve kontağının çalıştığı test edilir
Güvenlik tertibatı sökülmeden temizlenir ve kontağının çalıştığı test edilerek doğrulanır; sökmek ayarı ve kavrama geometrisini bozma riski taşıdığı için talimat gerektirmedikçe tercih edilmez. Kavrama yüzeylerini gresle doldurmak ya da kontağı devre dışı bırakıp mekanizmayı serbest denemek sahada rastlanan hatalardır; ilki tertibatın raya kavramasını zayıflatır, ikincisi tam da test anında güvenlik devresini ortadan kaldırır.
Dayanak: 12UY0092-4/A3 — Kuyu Bileşenleri ve Bakım - Onarım Sonu İşlemler birimi; kabin güvenlik tertibatı bakımı konusu
16. Kuyu dibi bakımında kabin altı tamponu inceleniyor ve kuyu dibindeki yağ toplama kabının taştığı görülüyor. Doğru müdahale hangisidir?
- A) Taşan yağ kuyu dibi zeminine yayılarak tozun bastırılması sağlanır
- B) Yağ kabı boşaltılır, tampon konumu ve sabitliği ayrıca kontrol edilir
- C) Yağ kabı boşaltılır, tampon yüksekliği gözle bakılarak yeterli sayılır
- D) Tampon sökülüp temizlenir ve yağ kabı sonraki bakımda boşaltılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Yağ kabı boşaltılır, tampon konumu ve sabitliği ayrıca kontrol edilir
Kuyu dibinde yağ toplama kabının doluluğu kontrol edilip boşaltılır; ayrıca kabin altı ve karşı ağırlık tamponlarının konumu ile sabitlenmesinin uygunluğu talimatlara göre kontrol edilir. Taşan yağ hem kayma hem yangın riski doğurur, gevşemiş tampon ise ani duruşta enerji sönümleme kaybına yol açar; tampon durumunu yalnızca gözle yeterli saymak yaygın bir kısayoldur ve sabitleme gevşekliğini kaçırır.
Dayanak: 12UY0092-4/A3 — Kuyu Bileşenleri ve Bakım - Onarım Sonu İşlemler birimi; kuyu dibi ve tampon kontrolü konusu
17. Kuyu bileşenlerinin bakımı bitmiştir. Asansörü tekrar kullanıma açmadan önce izlenmesi gereken doğru sıra hangisidir?
- A) Levhalar toplanır, enerji verilir, çalışırlık kontrol edilir, form doldurulur
- B) Enerji verilir, form doldurulur, uyarı levhaları kuyu dibinde depolanarak saklanır
- C) Form doldurulur, levhalar toplanır ve asansör ertesi gün kendiliğinden açılır
- D) Enerji verilir, kabin bir tur gezdirilir ve levhalar sonraki bakıma bırakılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Levhalar toplanır, enerji verilir, çalışırlık kontrol edilir, form doldurulur
Bakım sonu düzenlemesinde kat kapılarındaki uyarı levhaları toplanır, sisteme enerji verilerek çalışırlık tesis görevlisiyle birlikte talimatlara göre kontrol edilir ve bakım formu istenen bilgi başlıklarına göre doldurulur. Levhaları kuyuda bırakmak ya da formu doldurup çalışırlık kontrolünü atlamak sahada sık görülür; ilki sonraki çalışmada uyarı eksikliği, ikincisi bakım sırasında oluşmuş bir hatanın doğrudan kullanıcıya yansıması demektir.
Dayanak: 12UY0092-4/A3 — Kuyu Bileşenleri ve Bakım - Onarım Sonu İşlemler birimi; bakım sonu işlemleri ve devreye alma konusu
Sürtünme Tahrik ve Kumanda Sistemi Asansör Bakım - Onarımı
18. Sürtünme tahrikli bir asansörde makine-motor grubu çalışırken normalde olmayan bir uğultu ve titreşim duyuluyor. Teknisyenin izlemesi gereken doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Ses geçene kadar motor devri düşürülerek asansör hizmette tutulur
- B) Sehpa altına ilave takoz konarak titreşimin yayılması engellenir
- C) Ölçüm cihazıyla titreşim ve ses kontrol edilip kaynağı belirlenmeli
- D) Dişli kutusuna yağ eklenerek sesin kesilip kesilmediğine bakılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Ölçüm cihazıyla titreşim ve ses kontrol edilip kaynağı belirlenmeli
Anormal ses ve titreşimin kaynağı (yatak aşınması, balanssızlık, gevşek bağlantı ya da dişli hasarı) uygun ölçüm cihazlarıyla yapılan kontrolle belirlenir; kaynak bulunmadan yapılan müdahale yalnızca belirtiyi bastırır. Sehpa altına takoz koymak veya yağ ekleyip sesin kesilmesini beklemek sahada yaygındır ama ilerleyen bir yatak hasarını gizleyerek arızanın ani duruşa dönüşmesine yol açar.
Dayanak: 12UY0092-4/B1 — Sürtünme Tahrik ve Kumanda Sistemi Asansör Bakım - Onarımı birimi; makine-motor grubu kontrolü konusu
19. Sürtünme tahrikli asansörde fren sisteminin kontrolü yapılacaktır. Fren balatası, fren bobini, fren yayı ve fren açma kolu bakımından doğru kontrol yaklaşımı hangisidir?
- A) Yalnızca balata kalınlığı ölçülür, kol ve yay hareketi gözle geçilir
- B) Bobin gerilimi ölçülür, balata kalınlığı sonraki bakıma bırakılır
- C) Fren açma kolu yağlanır ve frenleme sesi kulakla değerlendirilir
- D) Balata kalınlığı ile bobin, yay ve kolun birlikte çalışması ölçülür
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Balata kalınlığı ile bobin, yay ve kolun birlikte çalışması ölçülür
Fren tek bir parça değildir; balata kalınlığının uygunluğu ile fren bobini, fren yayı ve fren açma kolunun birlikte çalışması bir bütün olarak kontrol edilir, ayrıca kol bırakıldığında frenin tekrar kavradığı doğrulanır. Yalnızca balata ölçüp diğerlerini gözle geçmek ya da kolu yağlayıp sesle karar vermek sahada sık görülür; yayı yorulmuş bir frende balata kalınlığı yeterli olsa bile frenleme kuvveti düşer. Balata yüzeyine yağ bulaşması ise frenleme kuvvetini doğrudan düşürdüğü için ayrıca aranır.
Dayanak: 12UY0092-4/B1 — Sürtünme Tahrik ve Kumanda Sistemi Asansör Bakım - Onarımı birimi; fren sistemi kontrolü konusu
20. Makine dairesinde hız regülatörünün bakımı yapılıyor ve regülatörün mührü ile kontağı inceleniyor. Bu elemana yönelik doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Regülatör mührü sökülüp yayı sıkılarak tepki hızı artırılmalıdır
- B) Mührün varlığı ve kontağın uygunluğu talimata göre kontrol edilir
- C) Regülatör kasnağı greslenerek dönüş direncinin azaltılması sağlanır
- D) Regülatör halatının gerginliği elle çekilerek yeterli kabul edilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Mührün varlığı ve kontağın uygunluğu talimata göre kontrol edilir
Hız regülatörünün mührü, devreye girme hızı ayarının yetkisiz biçimde değiştirilmediğinin göstergesidir; bakımda mührün varlığı ile kontağın uygunluğu talimatlara göre kontrol edilir, mühürde bozulma varsa durum yetkiliye bildirilir. Ayar değişikliği bakım teknisyeninin işi değildir. Mührü sökerek yaya müdahale etmek sahada karşılaşılan ağır bir hatadır; devreye girme hızı ayarından kaydığında güvenlik tertibatı ya erken kilitler ya da gerektiği anda kavramaz.
Dayanak: 12UY0092-4/B1 — Sürtünme Tahrik ve Kumanda Sistemi Asansör Bakım - Onarımı birimi; hız regülatörü kontrolü konusu
21. Tahrik kasnağında halatların kanallara oturuşu inceleniyor; bir halatın kanal içinde diğerlerinden belirgin şekilde daha derine indiği görülüyor. Bu bulgunun anlamı nedir?
- A) Yük dağılımı bozulmuş, kanal ile halat arasındaki uygunluk kaybolmuştur
- B) Kasnak kanalı doğru açılmış ve halat istenen şekilde oturmuş demektir
- C) Halatın yeni olduğunu, henüz oturmadığını gösteren olağan bir durumdur
- D) Kabin tam yüklendiğinde kendiliğinden düzelecek geçici bir durumdur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yük dağılımı bozulmuş, kanal ile halat arasındaki uygunluk kaybolmuştur
Bir halatın kanal içinde diğerlerinden farklı derinlikte oturması, halatlar arasındaki gerginlik ve yük dağılımının bozulduğunu, kanal ile halat uygunluğunun kaybolduğunu gösterir; sürtünme tahrikinde bu durum kayma ve hızlanmış aşınma yaratır. Halat yenidir, zamanla oturur açıklaması sahada sık duyulur; oysa farklı derinlik yükü belirli halatlara bindirdiği için beklemek hem halat hem kasnak hasarını büyütür.
Dayanak: 12UY0092-4/B1 — Sürtünme Tahrik ve Kumanda Sistemi Asansör Bakım - Onarımı birimi; tahrik kasnağı ve halat oturumu kontrolü konusu
22. Elektrik kesintisinde kabinde kalan yolcunun kurtarılması gündeme geliyor. Acil kurtarma düzeneğine yönelik bakımda doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Kurtarma düzeneği yalnızca yıllık kontrolde test edilerek yeterli sayılır
- B) Kurtarma sırasında fren tam açılıp kabin serbest bırakılarak indirilir
- C) Kurtarma düzeneği aküsünün şarjı ölçülmeden bağlantı gözle doğrulanır
- D) Düzeneğin çalışması test edilip aksaklıklar bakım sırasında giderilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Düzeneğin çalışması test edilip aksaklıklar bakım sırasında giderilir
Acil kurtarma sisteminin her an çalışır durumda olması gerekir; bu nedenle bakımda çalışması test edilir, besleme aküsünün şarj doluluğu ile bağlantı uygunluğu ölçülerek doğrulanır ve tespit edilen aksaklık bakım sırasında giderilir. Elle kurtarmada fren, üreticinin tarif ettiği yönteme göre kısa aralıklarla ve hareket denetlenerek açılır; freni tam açıp kabini serbest bırakmak sahada karşılaşılan tehlikeli bir uygulamadır, çünkü kabin ile karşı ağırlık arasındaki dengesizlik nedeniyle kabin kontrolsüz hızlanabilir.
Dayanak: 12UY0092-4/B1 — Sürtünme Tahrik ve Kumanda Sistemi Asansör Bakım - Onarımı birimi; acil durum kurtarma düzeneği konusu
Hidrolik Tahrik ve Kumanda Sistemi Asansör Bakım - Onarımı
23. Yoğun kullanılan hidrolik bir asansörde gün içinde hidrolik sıvı sıcaklığının belirgin şekilde yükseldiği gözleniyor. Bu durumun sistem üzerindeki etkisi nedir?
- A) Sıvı ısındıkça yağlama iyileşir ve valf hassasiyeti artmış olur
- B) Isınan sıvı piston hızını sabitler, katta durma hassasiyetini artırır
- C) Sıvı incelir; kaçak, katta durma sapması ve keçe hasarı görülebilir
- D) Isınma yalnızca pompa motorunun gürültüsünü kalıcı olarak artırır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Sıvı incelir; kaçak, katta durma sapması ve keçe hasarı görülebilir
Hidrolik sıvının sıcaklığı arttıkça viskozitesi düşer; incelen sıvı keçelerden daha kolay sızar, valf davranışı ve kabinin katta durma hassasiyeti bozulur, uzun vadede keçe ile conta ömrü kısalır. Isınan yağ daha iyi yağlar düşüncesi sahada yaygın bir yanılgıdır; belirli bir sınırın üstünde ısınma yağlama değil kaçak, ayar kayması ve katta durma sapması getirir. Sıcaklık sınırı sistemin kendi üretici belgesinde tanımlıdır ve bakımda o değerle karşılaştırılır.
Dayanak: 12UY0092-4/B2 — Hidrolik Tahrik ve Kumanda Sistemi Asansör Bakım - Onarımı birimi; hidrolik ünite ve sıvı kontrolü konusu
24. Hidrolik asansörde makine dairesinde el pompası ve acil iniş valfi inceleniyor. Bu elemanlar için doğru kontrol yaklaşımı hangisidir?
- A) Varlıkları görüldüğünde işaretleme ve işlerlik kontrolü ertelenir
- B) Varlığı, işaretlemesi ve gerçekten işlediği test edilerek doğrulanır
- C) Yalnızca acil iniş valfi test edilir, el pompası gözle kontrol edilir
- D) El pompası test edilir, acil iniş valfinin mührü sökülerek ayar yapılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Varlığı, işaretlemesi ve gerçekten işlediği test edilerek doğrulanır
El pompası ve acil iniş valfi, kabinde mahsur kalan yolcunun elektriksiz durumda indirilmesini sağlayan elemanlardır; bakımda yalnızca varlıkları değil, işaretlemelerinin okunur olduğu ve gerçekten işledikleri test edilerek doğrulanır. Varlığı görüp testi sonraya bırakmak veya valfe ayar amaçlı müdahale etmek sahada rastlanan hatalardır; ilki acil anda işlemeyen bir düzenek, ikincisi ayarı bozulmuş bir güvenlik elemanı bırakır.
Dayanak: 12UY0092-4/B2 — Hidrolik Tahrik ve Kumanda Sistemi Asansör Bakım - Onarımı birimi; el pompası ve acil iniş valfi kontrolü konusu
25. Hidrolik asansörde silindir-piston boğaz keçesinden sızıntı olduğu ve boru kırılma valfinin mühründe gevşeme bulunduğu görülüyor. Doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Sızıntı toplama kabına yönlendirilir, mühürlü valf uygunluğu doğrulanır
- B) Sızıntı silinerek izlenir, valf mührü teknisyenin kendisince yeniden takılır
- C) Sızıntı kuyu dibine bırakılır, valf ayarı tecrübeye göre değiştirilir
- D) Keçe sıkılarak sızıntı kesilir, valf kontrolü sonraki bakıma bırakılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Sızıntı toplama kabına yönlendirilir, mühürlü valf uygunluğu doğrulanır
Sızan hidrolik sıvının toplama kabına tahliye edildiği kontrol edilir; boru kırılma valfinin mührünün varlığı ile uygun konumda olup olmadığı talimatlara göre doğrulanır ve mühürde bozulma varsa durum yetkiliye bildirilir. Mührü teknisyenin kendi takması ya da valf ayarını tecrübeye göre değiştirmesi sahada karşılaşılan hatalardır; boru kırılma valfi hidrolik hat patlamasında kabinin kontrolsüz inişini durduran elemandır, ayarı bozulduğunda gerektiği anda görevini yapmayabilir.
Dayanak: 12UY0092-4/B2 — Hidrolik Tahrik ve Kumanda Sistemi Asansör Bakım - Onarımı birimi; silindir-piston ve boru kırılma valfi kontrolü konusu
İlgili sayfalar
Asansör Bakım ve Onarımcısı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.