Atık Koordinatörü Sınav Soruları ve Cevapları (Seviye 5)
Kısa cevap: Atık Koordinatörü MYK sınavı 2 birimden oluşur: A1 İSG, İş Organizasyonu, Çevre Koruma, Kalite (teorik sınavda en az 30 soru); A2 Atık Yönetimi (teorik sınavda en az 13 soru). Her birim ayrı değerlendirilir; geçmek için teorik sınavda soruların en az %70'ine doğru cevap vermeniz, performans sınavında en az %70 başarı ve tüm kritik adımları doğru yapmanız gerekir. Bu sayfada bu birimlerin konularından hazırlanmış 60 açıklamalı çalışma sorusu var. Sorular gerçek sınav sorusu değildir; ulusal yeterlilikteki bilgi maddelerinden ve yürürlükteki mevzuattan yazılmıştır.
Bilmeniz gerekenler
Sınav ve başvuru
- Sınav: teorik ve performans (uygulama) sınavı
- Belge geçerliliği: 5 yıl
- Ücret: 6.150 TL: 4.650 TL sınav ve belgelendirme ücreti (KDV dahil) + 1.500 TL MYK belge masrafı (2026; ödemede ayrı satırda gösterilir, belge düzenlenmezse iade edilir).
- Ücret ayrıntısı · Sınav hangi ilde, ne zaman? · Bilgi: 0543 113 17 44
Nasıl kullanılır: soruyu okuyun, cevabınızı seçin; doğru/yanlış anında görünür ve açıklama açılır. Önce kendiniz düşünün, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
25 soruluk deneme sınavını çöz
Not: Meslek 2026/1 Tebliği ile MYK belgesi zorunlu meslekler listesine eklendi; 23 Mart 2027'den itibaren belgesi olmayan ve muaf olmayan kişi atık koordinatörü olarak çalıştırılamaz.
A1 · İSG, İş Organizasyonu, Çevre Koruma, Kalite
Bu bölümde 30 çalışma sorusu var. Gerçek sınavda bu birimde teorik (çoktan seçmeli) sınavı yapılır; teorik sınavda en az 30 soru sorulur.
Tehlike ve risk
1. Atık sahasında forklift yolunun üzerine hidrolik yağ dökülmüş. Bu durumda tehlike ile riski doğru ayıran ifade hangisidir?
- A) Tehlike, birinin kayarak düşme olasılığıdır; risk ise dökülen yağın kendisidir
- B) Tehlike, kaygan zeminin zarar verme potansiyelidir; risk, zarara dönüşme ihtimalidir
- C) Tehlike ve risk aynı anlamdadır; ikisi de yağın dökülmüş olmasını ifade eder
- D) Tehlike yalnızca biri yaralandığında ortaya çıkar; yaralanma olmadıkça yalnızca risk vardır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Tehlike, kaygan zeminin zarar verme potansiyelidir; risk, zarara dönüşme ihtimalidir
6331 sayılı Kanun'a göre tehlike, zarar veya hasar verme potansiyelidir (burada kaygan zemin); risk ise bu tehlikeden kayıp, yaralanma ya da başka zarar doğma ihtimalidir. İlk şık iki kavramı ters çevirir; yaralanma olmasa da tehlike vardır, bu yüzden son şık da yanlıştır.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.1; 6331 sayılı İSG Kanunu md.3
2. Kapalı bir atık deposunda solvent bidonlarının kapakları açık kalıyor ve içeride yoğun buhar kokusu var. Risklerden korunma ilkelerine göre öncelikli önlem hangisidir?
- A) Depoya girenlere toz maskesi dağıtıp çalışmayı ve depolama düzenini aynen sürdürmek
- B) Bidon kapaklarını kapalı tutup depoyu havalandırarak buharı kaynağında azaltmak
- C) Depo kapısına uyarı levhası asıp içeride kalma süresini kısaltmak
- D) Kokunun alışılmış olduğunu düşünüp ölçümü yıllık kontrole bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Bidon kapaklarını kapalı tutup depoyu havalandırarak buharı kaynağında azaltmak
6331 sayılı Kanun md.5'teki korunma ilkelerine göre riskle kaynağında mücadele edilir ve toplu korunma önlemleri kişisel korunmaya göre önceliklidir; kapakları kapatmak buharın kaynağını keser, havalandırma da ortamdaki buharı azaltır. Toz maskesi buhara karşı uygun KKD değildir; levha ve süre kısaltma ise tehlikeyi ortadan kaldırmaz.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.2; 6331 sayılı İSG Kanunu md.5
Uyarı işaretleri ve KKD
3. Tehlikeli atık deposunun girişine "Göz koruyucu kullanmak zorunludur" mesajını veren bir işaret asılacak. Bu mesaj hangi işaret biçimiyle verilir?
- A) Sarı zeminli, siyah kenarlı üçgen içinde siyah piktogram
- B) Kırmızı çerçeveli, çapraz çizgili yuvarlak içinde piktogram
- C) Mavi zeminli yuvarlak içinde beyaz piktogram
- D) Yeşil zeminli dikdörtgen içinde beyaz piktogram
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Mavi zeminli yuvarlak içinde beyaz piktogram
Güvenlik ve sağlık işaretlerinde mavi zeminli yuvarlak işaret emredici işarettir ve KKD kullanma zorunluluğunu bildirir. Sarı üçgen bir tehlikeye karşı uyarır, kırmızı çapraz çizgili daire bir davranışı yasaklar, yeşil dikdörtgen ise acil çıkış ve ilk yardım yerini gösterir.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.3; Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yön.
4. Sıvı asidik bir atık, el pompasıyla bir bidondan diğerine aktarılacak ve sıçrama ihtimali var. Bu iş için uygun KKD birlikteliği hangisidir?
- A) Deri iş eldiveni, baret ve yansıtıcı yelek
- B) Toz maskesi, kulak koruyucu ve pamuklu tulum
- C) Kaynakçı eldiveni, kaynak maskesi ve iş ayakkabısı
- D) Kimyasala dayanıklı eldiven, yüz siperi ve önlük
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kimyasala dayanıklı eldiven, yüz siperi ve önlük
Asit sıçramasına karşı eli, yüzü ve gövdeyi korumak gerekir; bu yüzden kimyasala dayanıklı eldiven, yüz siperi ve kimyasal önlük seçilir. Deri eldiven ve pamuklu giysi asidi emip cilde ulaştırabilir; kaynak donanımı ise ısı ve ışığa karşı tasarlanmıştır. Eldiven malzemesi ürünün güvenlik bilgi formuna göre seçilir.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.4; KKD'lerin İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yön.
İş kazası ve acil durum
5. Atık sahasında yaşanan olaylar İSG kavramlarıyla eşleştiriliyor. Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
- A) Forkliftin geri manevrada bir çalışanın ayağını ezmesi — ramak kala
- B) Devrilen varilden zehirli buhar yayılıp alanın boşaltılması — acil durum
- C) Kayan çalışanın düşmeden son anda korkuluğa tutunması — iş kazası
- D) Kontrolde söndürücünün dolum tarihinin geçtiğinin görülmesi — acil durum
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Devrilen varilden zehirli buhar yayılıp alanın boşaltılması — acil durum
Tehlikeli kimyasal yayılımı gibi ivedi müdahale ve tahliye gerektiren olay acil durumdur; buharın yayılıp alanın boşaltılması bu yüzden doğru eşleştirmedir. Ayağın ezilmesi yaralanmayla sonuçlandığı için iş kazasıdır, korkuluğa tutunup düşmemek ise zarar doğmadan atlatılan ramak kala olaydır. Dolum tarihi geçmiş söndürücü acil durum değil, hemen giderilmesi gereken bir uygunsuzluktur.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.5; 6331 sayılı İSG Kanunu md.3 ve md.14; İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yön. md.4
6. Atık aktarımı sırasında bir çalışanın gözüne kimyasal sıçradı. İş kazası prosedürüne uygun sıra hangisidir?
- A) İlk yardımı başlatıp 112'yi arar, işverene bildirir, sonra olayı kaydeder
- B) Önce olay tutanağını hazırlar, ardından çalışanı revire gönderir
- C) Önce kazanın nedenini bulmak için alanı inceler, ardından yardım çağırır ve bildirir
- D) Çalışanın vardiya sonunda hastaneye gitmesini ister, sonra kayıt açar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) İlk yardımı başlatıp 112'yi arar, işverene bildirir, sonra olayı kaydeder
Kazada önce can güvenliği gelir: ilk yardım başlatılır (gözde bol suyla yıkama) ve 112 aranır; ardından işverene bildirilir ve olay kayda geçirilir. İşveren iş kazasını mevzuattaki süre içinde SGK'ya bildirmekle yükümlüdür. Tutanak ya da kök neden araştırması müdahaleden önce yapılırsa yaralı zaman kaybeder.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.6; 6331 sayılı İSG Kanunu md.14
7. Kimyasal dökülme alarmıyla depo tahliye edildi ve çalışanlar toplanma yerine ulaştı. Bu aşamada acil durum planına uygun davranış hangisidir?
- A) Alarm susunca kimseye haber vermeden eski çalışma yerine geri dönmek
- B) Kişisel eşyalarını almak için kısa süreliğine depoya girip geri çıkmak
- C) Görünmeyen iş arkadaşlarını bulmak için kendi başına depoya girip aramak
- D) Toplanma yerinde kalıp sayıma katılmak, izin verilmeden depoya dönmemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Toplanma yerinde kalıp sayıma katılmak, izin verilmeden depoya dönmemek
Tahliyeden sonra içeride kalmış olabilecek kişileri belirlemek için sayım yapılır; sayımı koruma ekibi yürütür, arama ve kurtarmayı ise kurtarma ekibi yapar. Çalışan toplanma yerinde kalır, eksik gördüğü kişiyi ekibe bildirir ve izin verilmeden içeri dönmez. Kendi başına depoya girmek, buhara maruz kalan ikinci bir kazazede doğurabilir.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.7; İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yön. md.10 ve md.11
8. Bir çalışan atık solvent buharından etkilendi; 112 arandı ve ambulans yolda. Maddenin etkileri ve ilk yardım konusunda danışmak için ayrıca aranabilecek ulusal hat hangisidir?
- A) 110
- B) 156
- C) 114
- D) 177
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) 114
114, Sağlık Bakanlığı'na bağlı Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin (UZEM) numarasıdır ve kimyasal maruziyette ilk yardım bilgisi verir; acil müdahale için önce 112 aranır. 110 itfaiye, 156 jandarma, 177 orman yangını ihbar hattıdır ve zehirlenme danışmanlığı vermez.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.8
Atık bileşenleri ve etkileşimleri
9. Araç bakım atölyesinden çıkan atık kurşun-asit aküleri tehlikeli atık yapan temel bileşenler hangileridir?
- A) Lityum tuzları ve organik çözücülü elektrolit
- B) Nikel ve kadmiyum içeren elektrot plakaları ve alkali sıvı
- C) Kurşun plakalar ve sülfürik asitli elektrolit
- D) Cıva buharı ve fosfor kaplı cam gövde
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Kurşun plakalar ve sülfürik asitli elektrolit
Kurşun-asit akülerin içinde kurşun plakalar ve sülfürik asitli elektrolit bulunur; kurşun zehirli bir ağır metaldir, asit ise yakıcıdır. Lityum ve organik çözücü lityum iyon pillerin, nikel-kadmiyum Ni-Cd pillerin, cıva ve fosfor ise floresan lambaların bileşenidir.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.9; Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yön.
10. Temizlik biriminden gelen hipokloritli (çamaşır suyu) atık, hidroklorik asit içeren bir atıkla aynı bidona dökülürse temel tehlike nedir?
- A) Karışımın kendiliğinden nötrleşip tehlikesiz hâle gelmesi
- B) Karışımın soğuyup kap içinde katı bir kütleye dönüşmesi
- C) Karışımdan yalnızca renk değişimi ve köpük oluşması
- D) Karışımdan zehirli klor gazının açığa çıkması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Karışımdan zehirli klor gazının açığa çıkması
Hipoklorit asitle tepkimeye girdiğinde zehirli klor gazı açığa çıkar; kapalı alanda solunum yolu hasarına yol açabilir. Bu nedenle uyumsuz atıklar aynı kaba konmaz. Asitle karıştırmak hipokloriti nötrleştirip zararsız hâle getirmez; bu sık yapılan ve tehlikeli bir yanılgıdır.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.11
Atık türleri ve sınıflandırma
11. Bir fabrikada çıkan aşağıdaki atıklardan hangisi "inert atık" türüne örnektir?
- A) Kırılmış beton, tuğla ve seramik parçaları
- B) Yemekhaneden çıkan sebze ve meyve artıkları
- C) Boya kabinlerinden çıkan boya çamuru
- D) Yağ emmiş üstübü ve bakım bezleri
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kırılmış beton, tuğla ve seramik parçaları
İnert atık; önemli fiziksel, kimyasal ya da biyolojik değişime uğramayan, çözünmeyen ve yanmayan atıktır; karışık olmayan beton, tuğla ve seramik tipik örnektir. Sebze artıkları biyolojik olarak bozunur. Boya çamuru (ör. 08 01 13*) ve yağlı üstübü (ör. 15 02 02*) ise tehlikeli madde içeriyorsa yıldızlı kodla tehlikeli atık sayılır.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.10; Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yön. md.4
Çevre mevzuatı ve önlemler
12. Sahada biriken yağlı bezlerin hacmi azalsın diye tesisin arka bahçesinde yakılması öneriliyor. Mevzuata göre doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Az miktarda olduğu sürece açıkta yakmak hacmi azalttığı için uygun bir yoldur
- B) Belediyeye haber verildiğinde yakma işi tesis içinde rahatça yapılabilir
- C) Yakmak havayı ve toprağı kirletir; atık lisanslı tesise gönderilmelidir
- D) Bezler yakılmadan önce suyla ıslatılırsa çevreye zarar vermez
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Yakmak havayı ve toprağı kirletir; atık lisanslı tesise gönderilmelidir
Atık Yönetimi Yönetmeliği'ne göre atıklar doğrudan havaya verilmez ve düşük sıcaklıkta yakılmaz; Çevre Kanunu da atıkları çevreye zarar verecek şekilde alıcı ortama vermeyi yasaklar. Yağlı bezler tehlikeli maddelerle kirlendiği için çoğunlukla 15 02 02* kodlu tehlikeli atıktır ve lisanslı tesise gönderilir. Belediyeye haber vermek ya da ıslatmak açıkta yakmayı uygun hâle getirmez.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.12; Atık Yönetimi Yön. md.5; 2872 sayılı Çevre Kanunu md.8
13. Açık sahada bir varilden atık yağ sızıyor ve yağmur suyu ızgarasına doğru akıyor. Çevresel zararı sınırlamak için doğru müdahale hangisidir?
- A) Yağı tazyikli suyla yıkayıp ızgaradan kanala yönlendirmek
- B) Izgarayı kapatıp sızıntıyı emici bariyerle çevrelemek
- C) Sızıntının kendiliğinden durmasını bekleyip sonra temizlemek
- D) Yağın üzerine deterjan dökerek yüzeyde dağılmasını sağlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Izgarayı kapatıp sızıntıyı emici bariyerle çevrelemek
Öncelik yağın yağmur suyu kanalına ve toprağa ulaşmasını engellemektir: ızgara kapatılır, sızıntı emici bariyerle çevrelenir ve güvenliyse sızıntının kaynağı durdurulur. Yıkamak ya da deterjanla dağıtmak kirliliği kanala ve alıcı ortama taşır. Kullanılan emici malzeme de tehlikeli atık olarak toplanır.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.13; 2872 sayılı Çevre Kanunu md.8
14. Tesisin ÇED raporunda atıkların nasıl yönetileceğine dair taahhütler bulunuyor. Atık koordinatörü bu taahhütleri nasıl kullanmalıdır?
- A) Taahhütleri atık yönetim planına ve iş programına işleyip uygulamayı izlemek
- B) Raporu yalnızca tesisin kuruluş aşamasına ait bir belge olarak arşivlemek
- C) Taahhütleri ancak Bakanlık ya da il müdürlüğünden denetim duyurusu geldiğinde gözden geçirmek
- D) Taahhütler yerine tesisin geçmiş yıllardaki alışkanlıklarını esas almak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Taahhütleri atık yönetim planına ve iş programına işleyip uygulamayı izlemek
ÇED Yönetmeliği'ne göre proje sahibi ÇED raporunda verdiği taahhütlere uymakla yükümlüdür; Bakanlık da bu taahhütlerin yerine getirilip getirilmediğini izler ve denetler. Koordinatör atıkla ilgili taahhütleri atık planına ve iş programına aktarıp uygulamayı izler. Raporu yalnızca arşivlemek ya da denetim öncesine bırakmak, taahhüde aykırı uygulamanın fark edilmeden sürmesine yol açar.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.14; Çevresel Etki Değerlendirmesi Yön. md.6 ve md.18
İş programı
15. Fabrikada yıllık planlı bakım duruşu yaklaşıyor ve bakımda çok miktarda atık yağ ile yağlı filtre çıkacak. İş programında hangi düzenleme yapılmalıdır?
- A) Atıkların miktarını bakım bittikten sonra sahada nasıl biriktiğine bakarak belirleyip planlamak
- B) Bakım boyunca atık toplamayı durdurup ekibi üretim işlerine vermek
- C) Bakım atıklarını ek bir hazırlık yapmadan haftalık rutin içinde toplamak
- D) Bakım takvimine göre ek kap, depo yeri ve lisanslı firma alımını önceden ayarlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Bakım takvimine göre ek kap, depo yeri ve lisanslı firma alımını önceden ayarlamak
İş programı hazırlanırken üretim ve bakım takvimi gibi atık miktarını değiştiren olaylar hesaba katılır; ek kap, depolama yeri ve lisanslı firmanın alım günü önceden ayarlanır. Bakım bittikten sonra planlamak ya da rutin programla toplamak, kapların taşmasına ve depolama alanının dolmasına yol açabilir.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.15
İş programı ve planlama
16. Programdaki toplama turu geride kaldı. Ekipten biri, zaman kazanmak için atölyedeki yağlı bezleri ve boya artıklarını aynı varile boşaltıp tek seferde taşımayı öneriyor. Koordinatörün değerlendirmesi hangisi olmalıdır?
- A) Gecikme bu seferlik olduğu için birleştirmeyi onaylar, atıkları depoda sonradan ayırtmayı planlar
- B) Atıkları karıştırtmaz; tur sırasını ve ekip dağılımını yeniden düzenleyip gecikmeyi bildirir
- C) Birleştirmeyi onaylar, varilin etiketine yalnızca miktarı daha fazla olan atığın kodunu yazdırır
- D) Ekip hızlansın diye kısa turlarda eldiven ve gözlük kullanma kuralını geçici olarak kaldırır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Atıkları karıştırtmaz; tur sırasını ve ekip dağılımını yeniden düzenleyip gecikmeyi bildirir
Atık Yönetimi Yönetmeliği, farklı türdeki atıkların kaynağında karıştırılmadan ayrı toplanmasını esas alır ve atıkların başka bir atıkla doğrudan karıştırılmasını yasaklar; programdaki gecikme bu kuralı esnetmenin gerekçesi olamaz. Gecikme, tur sırası ve ekip dağılımı yeniden düzenlenerek giderilir; karışmış atığı sonradan ayırmak çoğu zaman mümkün olmaz, yanlış kodlamaya ve atığın işleme tesisince kabul edilmemesine yol açar.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.16; Atık Yönetimi Yön. md.5
17. Koordinatör, aylık programdaki işleri ekibine dağıtıyor. Ekipte tehlikeli atık konusunda henüz eğitim almamış yeni bir çalışan da var. Görev dağılımında esas alınacak ölçüt hangisidir?
- A) Her çalışana sırayla her işi vermek; yeni çalışan da ilk hafta tehlikeli atık işini almak
- B) İşleri kıdem sırasına göre dağıtmak; en ağır işleri her zaman en yeni çalışana bırakmak
- C) Kritik işlerin hepsini en hızlı çalışan kişide toplayıp diğerlerini yedekte bekletmek
- D) İşin gerektirdiği bilgi ve eğitimle çalışanın yetkinliğini eşleştirerek görev vermek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) İşin gerektirdiği bilgi ve eğitimle çalışanın yetkinliğini eşleştirerek görev vermek
Görev dağılımında işin gerektirdiği yetkinlik ile çalışanın eğitimi ve deneyimi eşleştirilir; tehlikeli atıkla çalışacak kişi önce gerekli eğitimi almalıdır. Eğitimsiz yeni çalışana tehlikeli atık işi vermek kaza ve yanlış ayrıştırma riski doğurur; tüm kritik işi tek kişiye yüklemek ise iş yükünü dengesizleştirir.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.17
18. Ekip yarın programa göre bakım atölyesindeki yağlı bezleri ve boş yağ bidonlarını toplayacak. Koordinatör ekibin malzeme listesini neye dayanarak hazırlamalıdır?
- A) Atığın türü, miktarı ve risklerine göre KKD, kap, taşıma aracı ve dökülme kiti seçerek
- B) Bir önceki işin listesini aynen kopyalayarak, atık türü değişse de aynı malzemeyi vererek
- C) Depoda o gün hangi malzeme fazlaysa onu vererek, eksikleri ekibin sahada bulmasını isteyerek
- D) Yalnızca torba ve eldiven vererek, diğer ekipmanı ihtiyaç doğduğunda sonradan göndererek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Atığın türü, miktarı ve risklerine göre KKD, kap, taşıma aracı ve dökülme kiti seçerek
Malzeme listesi işin içeriğinden çıkar: yağlı atık için uygun eldiven ve gözlük, kapaklı sızdırmaz kap, taşıma arabası ve olası dökülmeye karşı emici malzeme gerekir. Önceki işin listesini aynen kullanmak, farklı atık türünün gerektirdiği ekipmanın atlanmasına yol açar.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.18
Kayıt ve raporlama
19. Bir denetimde, geçen yıl tesisten çıkan atık yağın hangi tesise ne miktarda gönderildiği soruluyor. Bu soruyu yanıtlayabilmek için kayıt düzeni nasıl olmalıdır?
- A) Sevkiyatlar yalnızca lisanslı firmanın kayıtlarında tutulur, istendiğinde firmadan bilgi alınır
- B) Yıl sonunda depo sorumlusunun hatırladıklarına göre toplu bir özet tablo hazırlanıp dosyalanır
- C) Her sevkiyat atık kodu, miktar, tarih ve alıcı tesisle kaydedilip taşıma belgeleriyle saklanır
- D) Yalnızca fatura ve ödeme belgeleri saklanır, atık kodu ile miktar ayrıca kayda geçirilmez
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Her sevkiyat atık kodu, miktar, tarih ve alıcı tesisle kaydedilip taşıma belgeleriyle saklanır
Atık üreticisi, atıklarının kaynağından alıcı tesise kadar izlenebilmesi için her sevkiyatı atık kodu, miktarı, tarihi ve teslim edildiği yetkili tesisle kayda geçirir, taşıma belgelerini saklar. Kaydı lisanslı firmaya bırakmak üreticinin kendi yükümlülüğünü kaldırmaz; hafızaya dayalı yıl sonu özeti de doğrulanamaz.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.19; Atık Yönetimi Yön. md.9
20. Bir sanayi tesisinin atık koordinatörü, önceki yıl üretilen atıkların yıllık beyanını hazırlıyor. Bu beyan nasıl yapılır?
- A) Atık listesi dilekçeyle belediyenin temizlik işleri müdürlüğüne elden verilerek
- B) Bakanlığın çevrimiçi uygulamasında atık beyan formu, atık kodu ve miktarıyla doldurularak
- C) Atıkları alan lisanslı firmanın tesis adına yaptığı beyanın bir kopyası alınıp dosyalanarak
- D) Atık bilgileri faaliyet raporuna eklenip yalnızca yönetim kuruluna sunularak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Bakanlığın çevrimiçi uygulamasında atık beyan formu, atık kodu ve miktarıyla doldurularak
Atık Yönetimi Yönetmeliğinin 9. maddesine göre atık üreticisi, bir önceki yıla ait atık bilgilerini içeren atık beyan formunu Bakanlıkça hazırlanan çevrimiçi uygulama üzerinden doldurup onaylar ve bir nüshasını saklar. Lisanslı firmanın kendi bildirimleri üreticinin beyan yükümlülüğünün yerini tutmaz; belediyeye dilekçe vermek de bu beyanı karşılamaz.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.20; Atık Yönetimi Yön. md.9
21. Ekip, geçici depolama alanında korozyona uğramış bir tehlikeli atık varilini fark edip içeriğini sağlam bir varile aktardı. Koordinatörün yönetime iletmesi gereken bilgi hangisidir?
- A) Aktarmayı yapan çalışanların adları ve o gün sahada çalıştıkları saatlerin dökümü
- B) Yeni varilin satın alma maliyeti ile varilin tedarik edildiği firmanın iletişim bilgisi
- C) Olayın bir sonraki yılın atık beyanında toplu biçimde gösterileceğine ilişkin not
- D) Tespit edilen durum, yapılan müdahale, etkilenen atık miktarı ve önerilen kalıcı önlem
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Tespit edilen durum, yapılan müdahale, etkilenen atık miktarı ve önerilen kalıcı önlem
Yapılan çalışmalara ilişkin bildirim; ne olduğunu, ne yapıldığını, etkisinin ne kadar olduğunu ve tekrarını önlemek için ne önerildiğini içermelidir ki yönetim karar verebilsin. Yalnızca çalışan adları ya da maliyet bilgisi, örneğin diğer varillerin de kontrol edilmesi gibi bir kararın alınmasını sağlamaz.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.23
Kalite ve iyileştirme
22. Sıfır atık kutularından aylardır karışık atık çıkıyor. Koordinatör sorunu kalıcı biçimde iyileştirmek istiyor. Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al (PUKÖ) yaklaşımına uygun yol hangisidir?
- A) Karışmanın nedenini veriyle bulup önlem uygular, sonucu ölçüp gerekirse yeniden düzenler
- B) Karışık atık çıkan bölümün sorumlusunu uyarır, başka bir adım atmadan konuyu kapatır
- C) Kutuların hepsini yenileriyle değiştirir, etkisini ölçmeden yeni düzeni kalıcı kabul eder
- D) Karışık atıkları her gün ekibe elle ayıklatır, nedenini araştırmadan bu düzeni sürdürür
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Karışmanın nedenini veriyle bulup önlem uygular, sonucu ölçüp gerekirse yeniden düzenler
Kalite iyileştirmede PUKÖ döngüsü izlenir: sorunun nedeni veriyle belirlenir, önlem uygulanır, sonucun işe yarayıp yaramadığı ölçülür ve gerekirse yeni önlem alınır. Etkisini ölçmeden yeni kutuları kalıcı çözüm saymak ya da yalnızca birini uyarmak, sorunun nedenini ortadan kaldırmaz.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.21
23. Ayrı toplama kabına yanlış atık atıldığı tespit edildi ve ekip atığı hemen doğru kaba aktardı. Kalite yönetiminde bu aktarma neye karşılık gelir ve hangi adım eksik kalmıştır?
- A) Düzeltici faaliyettir; atık doğru kaba aktarıldığı için uygunsuzluk tümüyle kapanmış sayılır
- B) Önleyici faaliyettir; uygunsuzluk oluşmadan önce alınmış bir tedbir olarak kaydedilir
- C) Düzeltmedir; tekrarını önlemek için nedeni bulunup düzeltici faaliyet de planlanmalıdır
- D) İç denetimdir; bulgu yalnızca yıllık iç denetim raporunda gösterilerek kapatılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Düzeltmedir; tekrarını önlemek için nedeni bulunup düzeltici faaliyet de planlanmalıdır
Tespit edilen uygunsuzluğu hemen gidermek (atığı doğru kaba aktarmak) düzeltmedir; düzeltici faaliyet ise uygunsuzluğun nedenini bulup ortadan kaldırarak tekrarını önlemeyi amaçlar. Yalnızca aktarma yapıp konuyu kapatmak, kabın yanlış yerde durması ya da bilgilendirme eksikliği gibi nedeni olduğu gibi bırakır.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.22
24. Koordinatör, atık miktarını düşürmek için üretim müdürüne bir süreç iyileştirme önerisi sunacak. Önerisini en çok güçlendirecek bilgi hangisidir?
- A) Hangi üretim adımında hangi atığın ne miktarda çıktığını gösteren kayıt ve gözlemler
- B) Tesisin yıllık toplam atık miktarı; bölüm ve proses ayrımı yapılmadan tek rakam olarak
- C) İnternetten bulunan başka firmaların atık oranları; kendi tesis verisiyle karşılaştırmadan
- D) Lisanslı firmaların güncel fiyat teklifleri; atığın nerede oluştuğu bilgisi olmadan
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Hangi üretim adımında hangi atığın ne miktarda çıktığını gösteren kayıt ve gözlemler
Süreç geliştirmeye katkı, üretimin hangi adımında hangi atığın ne kadar oluştuğunu bilmeye dayanır; bu veri, iyileştirmenin nereye odaklanacağını gösterir. Yalnızca yıllık toplam miktar ya da başka firmaların oranları, sorunun tesisin hangi noktasında olduğunu göstermez.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.24
Eğitim ve bilgi aktarımı
25. Koordinatör, ekibinin eğitim ihtiyacını belirlemek için son altı ayın saha kayıtlarını (ayrıştırma hataları, ramak kala bildirimleri, denetim bulguları) inceliyor. Bu kayıtları nasıl kullanmalıdır?
- A) Kayıtlardaki toplam hata sayısına bakar, sayı yüksekse ekibin tamamına aynı genel eğitimi verir
- B) Tekrarlayan hataları konu ve kişiye göre gruplar, eğitimin kime, hangi konuda gerektiğini çıkarır
- C) Hata kaydı en çok olan çalışanı uyarıp kayıtları dosyalar, eğitim planını geçen yıldan aynen alır
- D) Yaralanma olmadığı için ramak kala bildirimlerini dışarıda bırakır, yalnızca kazaları inceler
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Tekrarlayan hataları konu ve kişiye göre gruplar, eğitimin kime, hangi konuda gerektiğini çıkarır
Saha kayıtları eğitim ihtiyacını belirlemenin somut kaynağıdır: tekrarlayan ayrıştırma hataları, ramak kala olaylar ve denetim bulguları konu ve kişiye göre gruplanınca hangi bilgi ya da beceri eksiğinin kimde olduğu ortaya çıkar. Yalnızca toplam hata sayısına bakıp herkese aynı genel eğitimi vermek asıl eksiği gidermeyebilir; ramak kala bildirimlerini dışarıda bırakmak da kazadan önceki uyarıları kaçırmak demektir.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.25
26. Koordinatör iki haftalık izne çıkacak ve görevini geçici olarak bir ekip arkadaşına devredecek. Devir sırasında aktarması gereken bilgi hangisidir?
- A) Masasındaki dosyaların yeri ile bilgisayar klasörlerinin nasıl düzenlendiği
- B) Bekleyen sevkiyatlar, depolama alanının durumu, yaklaşan yasal süreler ve iletişim kişileri
- C) Ekibin vardiya listesi ile izin dönüşünde yapılacak haftalık değerlendirme toplantısının saati
- D) Önceki yılların atık beyan özetleri ile geçmiş dönemlere ait denetim raporları
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Bekleyen sevkiyatlar, depolama alanının durumu, yaklaşan yasal süreler ve iletişim kişileri
Görev devrinde, işin kesintisiz ve mevzuata uygun sürmesi için açık işler aktarılır: bekleyen sevkiyatlar, depolama alanının doluluk durumu, yaklaşan süreler ve lisanslı firma gibi iletişim kişileri. Yalnızca dosya yerlerini ya da geçmiş yıl raporlarını göstermek, izin süresince ortaya çıkacak işlerin yönetilmesine yetmez.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.29
Mesleki gelişim ve mevzuat
27. Koordinatör, bir sosyal medya grubunda 'tehlikeli atık geçici depolama kuralları değişti' diye bir paylaşım görüyor. Bu bilgiyi doğrulamak için en güvenilir kaynak hangisidir?
- A) Paylaşımın altındaki yorumlarda en çok beğeni alan meslektaşların yaptığı açıklamalar
- B) Tesise gelen lisanslı taşıma firmasının şoförünün sözlü olarak aktardığı bilgi
- C) Resmî Gazete ve mevzuat.gov.tr'deki güncel yönetmelik metni ile Bakanlık duyuruları
- D) Bir yıl önce katılınan eğitimde dağıtılan sunum dosyasındaki yönetmelik özeti
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Resmî Gazete ve mevzuat.gov.tr'deki güncel yönetmelik metni ile Bakanlık duyuruları
Mevzuat değişiklikleri Resmî Gazete'de yayımlanır; yönetmeliğin güncel hâli mevzuat.gov.tr'de, uygulama açıklamaları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı duyurularında yer alır. Sosyal medya yorumları ya da bir yıl önceki eğitim notları değişikliği yansıtmayabilir; işyerinde karar resmî metne dayanarak verilmelidir.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.26
28. Bir fabrika, çevresel etkilerini yönetmek için uluslararası bir yönetim sistemi standardı kurup belgelendirmek istiyor. Koordinatörün başvuracağı standart hangisidir?
- A) ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi
- B) ISO 45001 İSG Yönetim Sistemi
- C) ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi
- D) ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi
ISO 14001, kuruluşların çevresel etkilerini yönetmek için kullandığı çevre yönetim sistemi standardıdır; atık yönetimi de bu sistemin bir parçasıdır. ISO 9001 kalite yönetimini, ISO 45001 iş sağlığı ve güvenliği yönetimini kapsar; çevre yönetim sistemi kurmak için doğru standart değildir.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.27
29. Atık koordinatörü, meslekteki ve sektördeki gelişmeleri ilgili kurumlardan izler. Aşağıdaki kurum–görev eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
- A) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı – atık mevzuatını hazırlar ve denetler
- B) Mesleki Yeterlilik Kurumu – atık işleme tesislerine çevre izni ve lisansı verir
- C) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı – yıllık atık beyan sistemini yönetir ve denetler
- D) Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı – atık koordinatörü ulusal yeterliliğini yayımlar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı – atık mevzuatını hazırlar ve denetler
Atık Yönetimi Yönetmeliğine göre atık yönetimine ilişkin program, düzenleme ve denetim Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığındadır; çevre lisansları, çevrimiçi beyan uygulamaları ve denetimler Bakanlık ile il müdürlükleri eliyle yürütülür. Mesleki Yeterlilik Kurumu ise lisans vermez; atık koordinatörü gibi mesleklerin ulusal standart ve yeterliliklerini onaylar ve belgelendirmeyi düzenler.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.28; Atık Yönetimi Yön. md.6-7
Temel kavramlar
30. Sıfır Atık Yönetmeliğindeki tanıma göre 'sıfır atık' kavramı neyi ifade eder?
- A) Tesiste hiç atık oluşmamasını şart koşan ve aşılması yasak olan yasal bir atık sınırı
- B) Oluşan tüm atıkların yakılarak hacminin sıfıra indirilmesini hedefleyen bertaraf yöntemi
- C) Atığı önleyip azaltmayı, oluşanı kaynağında ayrı toplayıp geri kazanmayı hedefleyen yaklaşım
- D) Atıkların tamamının belediyeye teslim edilip işletmenin atık sorumluluğunun bitmesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Atığı önleyip azaltmayı, oluşanı kaynağında ayrı toplayıp geri kazanmayı hedefleyen yaklaşım
Sıfır Atık Yönetmeliği sıfır atığı; atık oluşumunun önlenmesi ya da azaltılması, yeniden kullanıma öncelik verilmesi, oluşan atığın kaynağında ayrı biriktirilip geri dönüşüm veya geri kazanıma gönderilmesiyle bertarafa giden atığı azaltmayı hedefleyen bir yaklaşım olarak tanımlar. Hiç atık çıkmamasını şart koşan yasal bir sınır değildir; tüm atıkları yakarak yok etmek ise sıfır atığın azaltmaya çalıştığı bertaraf yoludur.
Dayanak: 17UY0311-5/A1 — BG.30; Sıfır Atık Yön. md.4
A2 · Atık Yönetimi
Bu bölümde 30 çalışma sorusu var. Gerçek sınavda bu birimde performans (uygulama) ve teorik (çoktan seçmeli) sınavı yapılır; teorik sınavda en az 13 soru sorulur.
Atık sınıflandırma mevzuatı
31. Atık kaydında boya bölümünden çıkan bir atık "08 01 11*" koduyla yazılmış. Koddaki yıldız (*) işareti koordinatöre ne söyler?
- A) Kodun Bakanlık onayı alınmadan hiç kullanılamayacağını
- B) Atığın yalnızca yakma tesisinde bertaraf edilebileceğini
- C) Atığın tehlikeli atık olduğunu ve öyle yönetileceğini
- D) Atığın belediyenin toplama sistemine verilebileceğini
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Atığın tehlikeli atık olduğunu ve öyle yönetileceğini
Atık Yönetimi Yönetmeliği'ne göre Ek-4 atık listesinde altı haneli kodun yanında yıldız (*) bulunan atıklar tehlikeli atıktır; ayrı biriktirme, etiketleme ve lisanslı tesise gönderme buna göre yapılır. Bakanlık onayı şartı yıldızlı kodlar için değil, son iki hanesi 99 olan kodlar içindir.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.1; Atık Yönetimi Yön. md.11 ve Ek-1
32. Atık listesinde (A) işaretli bir tehlikeli atık için bir firma, analizde zararlı madde oranlarının düşük çıktığını söyleyip atığın tehlikesiz sayılmasını öneriyor. Doğru değerlendirme hangisidir?
- A) (A) işaretli atık, oranlardan bağımsız tehlikeli sayılır
- B) Analiz düşük çıktıysa atık yıldızsız bir koda alınabilir
- C) Atık, il müdürlüğüne bildirilerek tehlikesiz sayılabilir
- D) Oranlar düşükse atık yarı tehlikeli atık olarak kaydedilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) (A) işaretli atık, oranlardan bağımsız tehlikeli sayılır
(A) işaretli atıklar, Ek-3/B'deki konsantrasyon değerlerine bakılmaksızın tehlikeli atık sınıfındadır; analizle tehlikesiz olduğunu belgeleme yolu (M) işaretli atıklar içindir. Mevzuatta 'yarı tehlikeli' diye bir sınıf yoktur; atık ya tehlikeli ya tehlikesizdir.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.1; Atık Yönetimi Yön. md.11
33. Bir tesis, iki yıl önce analizle tehlikesiz olduğunu belgelediği atığın çıktığı proseste hammaddeyi ve katkı maddesini değiştirdi. Koordinatör ne yapmalıdır?
- A) Eski analizin süresi dolmadığı için mevcut kodla devam eder
- B) Yalnızca yeni hammaddenin satış belgesini dosyaya ekler
- C) Tedarikçiden atığın tehlikesiz olduğuna dair yazı ister
- D) Girdi değiştiği için tehlikelilik analizini yeniletir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Girdi değiştiği için tehlikelilik analizini yeniletir
Tehlikelilik analizinin sonucu, üretim prosesi, hammadde ve katkı maddeleri değişmediği sürece geçerlidir; bunlardan biri değişince analiz yenilenir. Eski analizin süresinin dolmamış olması ya da tedarikçinin yazısı, yeni girdinin atığın içeriğini değiştirme ihtimalini ortadan kaldırmaz.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.1; Atık Yönetimi Yön. md.11
Atık kodu belirleme
34. Metal parça işleyen bir tesiste koordinatör, tezgâhlardan çıkan bir atığın altı haneli kodunu arıyor. Atık listesinde aramaya nereden başlamalıdır?
- A) Listede başka şekilde belirtilmemiş atıklar bölümünden (16)
- B) Atığın çıktığı faaliyete ait sektör bölümlerinden
- C) Son iki hanesi 99 olan "diğer atıklar" kodlarından
- D) Her tesis için ortak olan ambalaj atıkları bölümünden (15)
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Atığın çıktığı faaliyete ait sektör bölümlerinden
Yönetmeliğin Ek-1'indeki atık kodu belirleme hiyerarşisine göre önce atığın çıktığı faaliyet 01-12 ve 17-20 arasındaki kaynak bölümlerinde aranır (metal işlemede 12. bölüm). Burada uygun kod yoksa 13, 14 ve 15. bölümlere (yağ, çözücü, ambalaj), sonra 16. bölüme bakılır; 99 ile biten kod en son, Bakanlık onayıyla kullanılır.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.2; Atık Yönetimi Yön. md.12 ve Ek-1
35. Bir atık için listede (M) işaretli tehlikeli bir kod ile ona karşılık gelen yıldızsız bir kod var. İşletme atığı yıldızsız koddan yönetmek istiyor. Koordinatör ne yapmalıdır?
- A) Atığın görünüşüne ve kokusuna bakarak yıldızsız kodu seçer
- B) Taşıyıcı firmanın daha önce kullandığı kodu beyana yazar
- C) İki koddan bertaraf maliyeti daha düşük olanı seçer
- D) Yetkili laboratuvarda Ek-3/B analizi yaptırıp belgeler
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Yetkili laboratuvarda Ek-3/B analizi yaptırıp belgeler
(M) işaretli atığın tehlikelilik özellikleri Ek-3/B konsantrasyon değerlerine göre belirlenir; atığın tehlikesiz olduğu iddia ediliyorsa atık üreticisi bunu Bakanlıkça yetkilendirilmiş bir laboratuvarın analiziyle belgelemek zorundadır. Sonuç sınır değerlerin altındaysa yıldızsız kod kullanılır; görünüş, maliyet ya da taşıyıcının alışkanlığı kod seçiminde dayanak olamaz.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.2; Atık Yönetimi Yön. md.9/1-e ve md.11
36. Bir teknisyen, uygun kodu hemen bulamadığı bir atık için son iki hanesi 99 olan "diğer atıklar" kodunu yazmayı öneriyor. Doğru yaklaşım hangisidir?
- A) 99 kodu Bakanlık onayı ister; önce listede uygun kod aranır
- B) 99 kodu tehlikesiz kabul edildiğinden analiz istenmez
- C) 99 kodunu her tesis kendi ihtiyacına göre seçip kullanır
- D) 99 kodu yalnızca evsel nitelikli atıklarda kullanılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) 99 kodu Bakanlık onayı ister; önce listede uygun kod aranır
Son iki hanesi 99 olan kodlar Bakanlığın onayı olmadan kullanılamaz ve bu atıkların tehlikeli olup olmadığı Ek-3/B değerlerine göre analizle belgelenmelidir. Bu yüzden 99, listede başka uygun kod bulunmadığında başvurulan son seçenektir; 'analiz istenmez' görüşü yönetmeliğe aykırıdır.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.2; Atık Yönetimi Yön. md.12
Atık oluşumunu önleme
37. Koordinatör bir üretim tesisinde atık oluşumunu önleme çalışması başlatacak. Adımların doğru sıralaması hangisidir?
- A) Önlemi uygula → atıkları tespit et → nedeni bul → sonucu izle
- B) Nedeni bul → önlemi uygula → sonucu izle → atıkları tespit et
- C) Atıkları tespit et → nedeni bul → önlemi uygula → sonucu izle
- D) Atıkları tespit et → önlemi uygula → sonucu izle → nedeni bul
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Atıkları tespit et → nedeni bul → önlemi uygula → sonucu izle
Önce hangi atığın, ne miktarda ve hangi proses adımında oluştuğu tespit edilir; sonra kök neden bulunur, uygun önlem seçilip uygulanır ve sonucu ölçülerek izlenir. Nedeni bilinmeden uygulanan önlem atığı başka bir noktaya kaydırabilir ya da hiç etki etmeyebilir.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.3
38. Yönetmelikteki tanıma göre önleme, bir malzeme atık hâline gelmeden önce alınan tedbirlerdir. Aşağıdakilerden hangisi bu anlamda bir önleme tedbiridir?
- A) Hurda kartonları balyalayıp geri dönüşüme göndermek
- B) Zararlı maddeli boyayı daha az zararlı olanla değiştirmek
- C) Atık yağları lisanslı geri kazanım tesisine göndermek
- D) Atıkları türlerine göre ayrı kaplarda biriktirmeye başlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Zararlı maddeli boyayı daha az zararlı olanla değiştirmek
Yönetmelik önlemeyi; ürünlerin yeniden kullanılması, ömrünün uzatılması ve üretimde zararlı maddelerin azaltılması gibi, malzeme atık olmadan önce alınan tedbirler olarak tanımlar. Kartonu balyalamak ya da atık yağı geri kazanıma göndermek atık oluştuktan sonra yapılan işlemlerdir, önleme değildir.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.3; Atık Yönetimi Yön. md.4 ve md.5
Kaynağında azaltma
39. Bir yüzey işlem hattında banyo kimyasalları göz kararı ekleniyor; banyo sık sık bozulup atık oluşuyor. Aşağıdakilerden hangisi kaynağında azaltma yöntemidir?
- A) Bozulan banyo çözeltisini daha büyük tanklarda biriktirmek
- B) Oluşan çamuru presleyip daha az hacimle göndermek
- C) Atık su arıtma tesisinin kapasitesini artırmak
- D) Dozajı ölçüme bağlayıp kimyasalı ihtiyaç kadar eklemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Dozajı ölçüme bağlayıp kimyasalı ihtiyaç kadar eklemek
Kaynağında azaltma, atığın çıktığı proseste girdiyi ve kaybı düşürerek daha az atık oluşmasını sağlar; ölçümlü dozaj banyonun ömrünü uzatır. Çamuru preslemek atık oluştuktan sonra yapılan bir ön işlemdir, arıtma kapasitesini artırmak ise oluşan kirliliği yönetir; ikisi de atığın kaynağına dokunmaz.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.4
40. Depoda her yıl raf ömrü dolmuş yapıştırıcı ve boya kutuları tehlikeli atık olarak ayrılıyor. Koordinatörün önereceği kaynağında azaltma yöntemi hangisidir?
- A) İhtiyaç kadar sipariş verip ilk gireni ilk kullanmak
- B) Miadı dolan kutuları daha sık lisanslı tesise göndermek
- C) Bu kutular için ayrı ve daha büyük bir depo alanı açmak
- D) Miadı dolan kutuları atık sözleşmesine ayrıca eklemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) İhtiyaç kadar sipariş verip ilk gireni ilk kullanmak
Raf ömrü dolan kimyasal, satın alma ve stok yönetimindeki aksaklıktan doğan bir atıktır; ihtiyaç kadar sipariş vermek ve 'ilk giren ilk çıkar' düzeni bu atığı kaynağında azaltır. Daha sık sevk, daha büyük depo ya da sözleşme düzenlemesi oluşan atığı yönetir ama miktarını düşürmez.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.4
Yeniden kullanım
41. Hammadde, tedarikçiden sağlam ve dayanıklı plastik kasalarla geliyor; boşalan kasalar şu anda geri dönüşüme veriliyor. Atık hiyerarşisine göre daha üst basamaktaki uygulama hangisidir?
- A) Kasaları kırıp temiz plastik olarak geri dönüşüme vermek
- B) Tedarikçiyle anlaşıp kasaları iade ederek tekrar doldurtmak
- C) Kasaları ek yakıt olarak enerji geri kazanımına göndermek
- D) Kasaları balyalayıp lisanslı bir ambalaj atığı tesisine vermek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Tedarikçiyle anlaşıp kasaları iade ederek tekrar doldurtmak
Yeniden kullanım, ürünün tasarlandığı şekilde aynı amaçla tekrar kullanılmasıdır ve hiyerarşide geri dönüşümden önce gelir; iade sistemi kasaların atık olmasını engeller. Kırma, balyalama ya da enerji geri kazanımı kasayı malzeme veya enerji olarak değerlendirir, bunlar daha alt basamaklardır.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.5; Atık Yönetimi Yön. md.4 ve md.5
42. Atık Yönetimi Yönetmeliği'ne göre "yeniden kullanıma hazırlama" hangi işlemi tanımlar?
- A) Atığın eritilerek yeni bir ürünün hammaddesine dönüştürülmesi
- B) Atığın yakılarak ortaya çıkan ısı enerjisinden yararlanılması
- C) Atığın temizlik, onarım ya da kontrolle tasarlandığı hâle getirilmesi
- D) Atığın preslenerek taşımaya ve depolamaya uygun hacme getirilmesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Atığın temizlik, onarım ya da kontrolle tasarlandığı hâle getirilmesi
Yeniden kullanıma hazırlama, atık hâline gelmiş ürünün başka ön işleme gerek kalmadan temizleme, onarım ya da kontrolle tasarlandığı hâle getirilmesidir ve çevre lisanslı geri kazanım tesislerinde yapılır. Eritip hammaddeye dönüştürmek geri dönüşüm, yakarak ısıdan yararlanmak enerji geri kazanımı, preslemek ise ön işlemdir.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.5; Atık Yönetimi Yön. md.4 ve md.20
Yeniden kullanılabilir atıklar
43. Atık olarak ayrılan plastik kasalar, geri kazanım için çevre lisansı olan bir tesiste temizlenip kontrol edilerek yeniden kullanıma hazırlandı ve bir işletmede yine ürün taşımada kullanılmaya başlandı. Bu kasaların atık mevzuatına göre durumu hangisidir?
- A) Bir kez atık olduğu için her kullanımda atık beyanına girer
- B) Ancak eritilip yeniden kalıplanırsa atık sayılmaktan çıkar
- C) Aynı amaçla kullanıldıkça ömrü bitene dek atık sayılmaz
- D) Başka amaçla kullanılsa da hiçbir zaman atık sayılmaz
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Aynı amaçla kullanıldıkça ömrü bitene dek atık sayılmaz
Yönetmeliğin 20. maddesine göre yeniden kullanıma hazırlanan atıklar, yalnız fiziksel işlemlerle tasarlandığı hâle getirilip aynı amaçla kullanıldıkları sürece kullanım ömrü bitinceye kadar atık sayılmaz; kırılıp kullanılamaz hâle gelen kasa yeniden atık olur. Eritip yeniden kalıplamak geri dönüşümdür, kasaların başka bir amaçla kullanılması ise bu hükmün kapsamına girmez.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.6; Atık Yönetimi Yön. md.20
44. Koordinatör, sahadaki uygulamaları yeniden kullanım ve geri dönüşüm olarak ayırıyor. Aşağıdakilerden hangisi yeniden kullanım DEĞİL, geri dönüşümdür?
- A) Atık kâğıdı hamura çevirip yeni kâğıt üretmek
- B) Depozitolu cam şişeyi yıkayıp yeniden doldurmak
- C) Sağlam ofis mobilyasını başka bir birimde kullanmak
- D) Tek yüzü basılı kâğıdı taslak çıktılarda kullanmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Atık kâğıdı hamura çevirip yeni kâğıt üretmek
Geri dönüşümde atık işlenerek yeni bir ürüne ya da malzemeye dönüştürülür; kâğıdın hamura çevrilip yeniden kâğıt yapılması buna örnektir. Şişenin yıkanıp doldurulması, mobilyanın başka birimde kullanılması ve kâğıdın boş yüzüne çıktı alınması ise malzemeyi işlemeden aynı amaçla kullanmaktır, yani yeniden kullanımdır.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.6; Atık Yönetimi Yön. md.4
45. Ofis yenilemesinde 40 bilgisayar değiştirildi; 25'i sorunsuz çalışıyor, 15'i arızalı. Atık hiyerarşisine en uygun ayrım hangisidir?
- A) Tamamını elektronik atık olarak lisanslı tesise göndermek
- B) Sağlamların verisini silip kullanmak, arızalıyı e-atığa vermek
- C) Sağlamları depoda bekletmek, arızalıları hurdacıya satmak
- D) Tamamını parça değeri için en yüksek teklif veren alıcıya satmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Sağlamların verisini silip kullanmak, arızalıyı e-atığa vermek
Çalışan cihazlar, verileri güvenli biçimde silindikten sonra başka birimde ya da bağışla aynı amaçla kullanılabilir; bu, geri dönüşümden önce gelen yeniden kullanımdır. Arızalılar atık elektrikli ve elektronik eşya olarak yetkili tesise verilir; tamamını atığa göndermek kullanılabilir cihazı boşa atık yapar, hurdacıya satış ise lisanssız işlemeye yol açabilir.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.6
Atık toplama
46. Bir tesiste konsantre asitli yıkama atığı ayrı bir tankta toplanıyor. Bir çalışan, tank çabuk dolmasın ve atık daha az tehlikeli olsun diye atığın suyla seyreltilmesini öneriyor. Mevzuata göre doğru tutum hangisidir?
- A) Atık seyreltilemez ve başka atıkla karıştırılamaz; ayrı toplanıp işleme tesisine gönderilir
- B) Seyreltme yapılabilir, ancak atık kodu seyreltme sonrası ölçülen değere göre yeniden belirlenir
- C) Atık seyreltildikten sonra pH değeri uygunsa tesis kanalizasyonuna kontrollü olarak verilebilir
- D) Seyreltme, iş güvenliği uzmanının yazılı onayı alınıp kayda geçirilerek tank içinde yapılabilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Atık seyreltilemez ve başka atıkla karıştırılamaz; ayrı toplanıp işleme tesisine gönderilir
Atık Yönetimi Yönetmeliği, işleme tesislerindeki faaliyetler dışında atıkların başka bir madde veya atıkla karıştırılmasını ve seyreltilmesini yasaklar; atıkların doğrudan kanalizasyona verilmesi de yasaktır. Seyreltme atığın tehlikesini ortadan kaldırmaz, yalnızca miktarını artırır; atık kodunu değiştirmeye de gerekçe olmaz.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.7; Atık Yönetimi Yön. md.5
47. Bir fabrikada atıkları bölümlerden toplayıp geçici depolama alanına taşıma işini fabrikanın kendi çalışanları yapıyor. Atık Yönetimi Yönetmeliği'ne göre bu çalışanların eğitimini sağlamak ve sağlık-güvenlik tedbirlerini almak kimin yükümlülüğüdür?
- A) Atığı teslim alacak lisanslı taşıma firmasının
- B) Atık üreticisi sıfatıyla fabrikanın kendisinin
- C) Tesisin bağlı olduğu çevre il müdürlüğünün
- D) Atığı işleyecek geri kazanım tesisinin yetkilisinin
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Atık üreticisi sıfatıyla fabrikanın kendisinin
Yönetmelik, ürettiği atıkların toplanması, taşınması ve geçici depolanması gibi işlerden sorumlu çalışanlarının eğitimini sağlama ve her türlü sağlık-güvenlik tedbirini alma yükümlülüğünü atık üreticisine verir; 6331 sayılı Kanun da işvereni bu yönden sorumlu tutar. Taşıma firması yalnız kendi personelinden sorumludur, fabrikanın çalışanlarının eğitimini devralmaz.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.7; Atık Yönetimi Yön. md.9; 6331 sayılı Kanun
Geçici depolama
48. Bir tesis tehlikeli atıklarını geçici depolama alanında bekletiyor ve ürettiği miktar az olduğu için geçici depolama izninden muaf. Bu alan için mali sorumluluk sigortası konusunda doğru bilgi hangisidir?
- A) Sigorta yalnızca alan için geçici depolama izni alınması gerektiğinde yaptırılır
- B) Tesisin mevcut yangın (mal) sigortası bu yükümlülüğü karşılamış sayılır
- C) Miktara bakılmaksızın tehlikeli atık mali sorumluluk sigortası yaptırılır
- D) Sigortayı atığı taşıyan lisanslı firma yaptırır, kapsamı depolama alanını da içerir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Miktara bakılmaksızın tehlikeli atık mali sorumluluk sigortası yaptırılır
Yönetmeliğe göre tehlikeli atık geçici depolama alanları ve konteynerleri için, izin muafiyeti olsa bile miktara bakılmaksızın Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yaptırılır. Bu sigorta kaza hâlinde üçüncü kişilere verilebilecek zararları karşılar; tesisin kendi malını koruyan yangın sigortası bunun yerine geçmez.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.9; Atık Yönetimi Yön. md.13 ve md.16
49. Geçici depolama alanında kullanılmış tiner ve solvent atıklarının tutulacağı bölme planlanıyor. Bu atıklar için bölmenin hangi özelliği öncelikle sağlanmalıdır?
- A) Buhar dışarı çıkmasın diye tamamen kapalı, penceresiz ve havalandırmasız bir bölme
- B) Kolay erişim için kapı girişine yakın, asidik atıklarla aynı raf sistemini kullanan bölme
- C) Güneş alan açık bir alanda, atığın buharlaşarak azalmasına imkân veren üstü açık bölme
- D) Ateş kaynaklarından uzak, iyi havalandırılan, yangın söndürme donanımı olan bir bölme
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Ateş kaynaklarından uzak, iyi havalandırılan, yangın söndürme donanımı olan bir bölme
Tiner ve solvent atıkları kolay alevlenen buhar çıkarır; bu nedenle bölme ateş ve kıvılcım kaynaklarından uzak tutulur, buharın birikmemesi için havalandırılır ve uygun yangın söndürme donanımı bulundurulur. Havalandırmasız kapalı bölmede buhar birikip patlayıcı ortam oluşturabilir; atığı açıkta buharlaştırmak ise havayı kirletir ve atığı yönetmek yerine çevreye bırakmaktır.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.8
50. Bir tesisin geçici depolama alanında kâğıt-karton balyaları ile yağlı atık varilleri aynı bölmede yan yana duruyor. Koordinatörün düzeltmesi gereken husus hangisidir?
- A) Tehlikeli ve tehlikesiz atıklar ayrı bölmelerde, birbirine bulaşmayacak şekilde tutulmalı
- B) Balyalar varillerin üzerine istiflenerek yer kazanılmalı ve bölme ortak kullanılmaya devam etmeli
- C) Variller güneşten korunmak için balyalarla örtülmeli, bölmedeki yerleşim olduğu gibi bırakılmalı
- D) Kâğıt balyaları yağı emeceği için açılıp varillerin altına serilerek sızıntı emici olarak kullanılmalı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Tehlikeli ve tehlikesiz atıklar ayrı bölmelerde, birbirine bulaşmayacak şekilde tutulmalı
Atıklar türlerine göre ayrı tutulur ve diğer atıklarla karıştırılmaz; tehlikesiz atıklar tehlikeli atıklardan ayrı bölmede depolanır. Yağ bulaşan kâğıt-karton temiz geri dönüşüm akışından çıkar ve bulaşmanın türüne göre tehlikeli maddeyle kirlenmiş atık olarak sınıflandırılması gerekebilir; kartonu varillerin altına sızıntı emici olarak sermek de aynı sonucu doğurur ve yangın yükünü artırır.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.8; Atık Yönetimi Yön. md.5
51. Bir atık üreticisinin tesis sınırları içinde tehlikeli atıkların geçici depolanması için uygun yer bulunmuyor. Atık Yönetimi Yönetmeliği'ne göre izlenecek yol hangisidir?
- A) Atıklar, boş kapasitesi olan komşu bir fabrikanın geçici depolama alanına sözleşmeyle bırakılır
- B) Bu durum il müdürlüğünce tespit edilirse il sınırları içinde uygunluk alınmış bir alanda izinle depolanır
- C) Atıklar, işleme tesisine gönderilinceye kadar lisanslı taşıma aracının kasasında bekletilir
- D) Atıklar, il sınırına bakılmaksızın uygun bulunan herhangi bir kiralık depoda tutulmaya başlanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Bu durum il müdürlüğünce tespit edilirse il sınırları içinde uygunluk alınmış bir alanda izinle depolanır
Yönetmeliğe göre geçici depolama atığın üretildiği tesis sınırları içinde yapılır. Uygun yer bulunmadığı il müdürlüğünce tespit edilirse, üreticinin bulunduğu il sınırları içinde il müdürlüğünden uygunluk alınmış bir alanda, miktara bakılmaksızın geçici depolama izni alınarak depolama yapılabilir. Atığı başka firmanın alanına bırakmak ya da taşıma aracında bekletmek bu usule uymaz.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.9; Atık Yönetimi Yön. md.13
Etiketleme ve taşıma
52. Geçici depolama alanındaki bir tehlikeli atık konteynerinin etiketi denetleniyor. Atık Yönetimi Yönetmeliği'ne göre geçici depolanan atığın üzerinde hangi bilgiler birlikte bulunmalıdır?
- A) Atık kodu, alıcı tesisin adı, taşıyıcı aracın plakası ve planlanan sevk tarihi
- B) Atık kodu, ürünün ticari adı, tedarikçi firma bilgisi ve son kullanma tarihi
- C) Tehlikeli/tehlikesiz atık ibaresi, atık kodu, depolanan miktar ve depolama tarihi
- D) Tehlikeli atık ibaresi, bölüm sorumlusunun adı, vardiya bilgisi ve kap numarası
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Tehlikeli/tehlikesiz atık ibaresi, atık kodu, depolanan miktar ve depolama tarihi
Yönetmeliğin geçici depolama maddesine göre sınıflandırılarak depolanan atığın üzerinde tehlikeli ya da tehlikesiz atık ibaresi, atık kodu, depolanan atık miktarı ve depolama tarihi bulunur; depolama tarihi süre takibi için de gereklidir. Alıcı tesis ve araç bilgisi ise taşıma aşamasında ulusal atık taşıma formuna girer, etiketin zorunlu öğesi değildir.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.10; Atık Yönetimi Yön. md.13
53. Bir çalışan, atık motor yağı varilinin etiketine atık kodu olarak yalnızca '13 02' yazmış. Etiketleme açısından doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Dört haneli bölüm kodu atığın grubunu gösterdiği için etikette yeterli kabul edilir
- B) Atığın adı da varilin üzerinde yazılıysa dört haneli kodun kullanılması yeterli sayılır
- C) Altı haneli kod ve yıldız işareti yalnızca yıllık atık beyanında kullanılır, etikette aranmaz
- D) Atığın tanımına karşılık gelen altı haneli kod tam olarak yazılmalıdır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Atığın tanımına karşılık gelen altı haneli kod tam olarak yazılmalıdır
Atık Yönetimi Yönetmeliği, atıklarla ilgili bütün çalışmalarda atığın tanımına karşılık gelen altı haneli atık kodunun tam olarak kullanılmasını zorunlu tutar. '13 02' yalnızca atık motor, şanzıman ve yağlama yağlarının alt bölümünü gösterir; atığın adını yazmak kodu tamamlamaz. Doğru kod, örneğin 13 02 05* gibi, altı hane ve tehlikeliyse yıldız işaretiyle yazılır.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.10; Atık Yönetimi Yön. md.11
54. ADR kapsamına giren tehlikeli atık bidonları karayoluyla bertaraf tesisine gönderilecek. Ambalajlar taşımaya hazırlanırken ADR'ye göre hangi işaretleme yapılır?
- A) Bidonlara UN numarası işaretlenir ve maddenin sınıfına uygun tehlike etiketleri konur
- B) Bidonlara yalnızca iç depolama etiketi konur, işaretleme araca turuncu plakayla yapılır
- C) Bidonlara güvenlik bilgi formunun ilk sayfası iliştirilir ve ambalajın ağzı mühürlenir
- D) Bidonlara atık kodu yazılır, tehlike etiketlerini teslimde alıcı tesis kendisi yapıştırır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Bidonlara UN numarası işaretlenir ve maddenin sınıfına uygun tehlike etiketleri konur
ADR'ye göre tehlikeli madde içeren ambalajlar, önüne 'UN' harfleri konmuş UN numarasıyla işaretlenir ve maddenin sınıfına uygun tehlike etiketlerini taşır (sınırlı miktar gibi özel durumların kendi işaret kuralları vardır). Araçtaki turuncu plaka ambalaj işaretlemesinin yerine geçmez; tesisin iç depolama etiketi de taşımada istenen bu işaretlemeyi karşılamaz.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.11; ADR Bölüm 5.2
55. Tehlikeli atıklar lisanslı bir taşıyıcıyla tesisten çıkarılacak. Bu taşımanın kaydı atık mevzuatına göre nasıl tutulur?
- A) Taşıyıcının kestiği sevk irsaliyesi saklanır, atık bilgisi yıl sonunda toplu olarak beyan edilir
- B) Her sevkiyat için ulusal atık taşıma formu Bakanlığın elektronik sistemi üzerinden düzenlenir
- C) Üretici taşıma bilgisini kendi atık defterine yazar, taşıma formunu alıcı tesis kendisi düzenler
- D) Taşıma bilgisi yalnızca yıllık atık beyan formuna işlenir, her sevkiyat için ayrı form tutulmaz
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Her sevkiyat için ulusal atık taşıma formu Bakanlığın elektronik sistemi üzerinden düzenlenir
Ulusal atık taşıma formu (UATF), atığın bulunduğu yerden işleme tesisine kadar taşımada kullanılan kayıt ve beyan formudur; üretici, UATF kullanımı zorunlu atıkları bu formla gönderir. Tehlikeli atıklarda form Bakanlığın Mobil Atık Takip Sistemi (MoTAT) üzerinden elektronik olarak düzenlenir. Sevk irsaliyesi ticari bir belgedir ve UATF'nin yerine geçmez; yıllık atık beyanı da her taşımanın ayrı kaydını karşılamaz.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.11; Atık Yönetimi Yön. md.4 ve md.9
56. Tehlikeli atık yüklü araç bertaraf tesisine ulaştı, ancak tesis atığın taşıma formundaki tanıma uymadığını belirterek atığı kabul etmedi. Atık üreticisinin yükümlülüğü hangisidir?
- A) Atığı taşıyıcı firmanın kendi deposuna boşalttırıp atığın sorumluluğunu taşıyıcıya devretmek
- B) Atık kodunu tesisin kabul ettiği koda göre değiştirip taşıma formunu yeniden düzenlemek
- C) Taşıyıcıyı uygun başka bir tesise yönlendirmek ya da atığı geri getirtip uygun tesiste işletmek
- D) Atığı reddeden tesise itiraz edip atık kabul edilinceye kadar aracı tesis kapısında bekletmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Taşıyıcıyı uygun başka bir tesise yönlendirmek ya da atığı geri getirtip uygun tesiste işletmek
Yönetmelik, işleme tesisi atığı kabul etmezse atık üreticisinin taşıyıcıyı başka bir tesise yönlendirmesini ya da atığın geri getirilmesini sağlayarak uygun bir tesiste işlenmesini sağlamasını ister. Atık kodunu tesise uydurmak için değiştirmek yanlış beyandır; kod, atığın gerçek kaynağına ve içeriğine göre belirlenir.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.11; Atık Yönetimi Yön. md.9 ve md.10
İthalat ve ihracat
57. Bir geri kazanım tesisi, tehlikeli atık niteliğindeki kullanılmış solventi yurt dışından düşük bedelle alıp tesisinde arıtarak satmayı planlıyor. Atık Yönetimi Yönetmeliği'ne göre durum nedir?
- A) Tesisin çevre lisansı varsa Bakanlık izniyle geri kazanım amacıyla ithal edilebilir
- B) Atık serbest bölgeye getirilip orada arıtılırsa ithalat yasağının kapsamına girmez
- C) Basel ön bildirimi yapılıp ihracatçı ülke onay verirse ithalat gerçekleştirilebilir
- D) Tehlikeli atıkların serbest bölgeler dâhil gümrük bölgesine girişi yasaktır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Tehlikeli atıkların serbest bölgeler dâhil gümrük bölgesine girişi yasaktır
Yönetmeliğe göre tehlikeli atıkların, serbest bölgeler dâhil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişi yasaktır; tesisin çevre lisansı olması, geri kazanım amacı ya da ön bildirim yapılması bu yasağı kaldırmaz. Yalnızca bazı tehlikesiz atıklar kontrole tabi olarak ithal edilebilir.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.12; Atık Yönetimi Yön. md.22
58. Serbest bölgede üretim yapan bir fabrikanın atıklarını işleyecek uygun bir tesis bölgede bulunmuyor. Atıkların bölge dışındaki izinli bir tesise gönderilmesi için Atık Yönetimi Yönetmeliği'ne göre izlenecek yol hangisidir?
- A) Üreticinin talebi üzerine serbest bölge komisyonu görüşü ve il müdürlüğü onayıyla çıkarılır
- B) Atık yalnız gümrük beyannamesiyle çıkarılır, işlemi gümrük idaresi tek başına sonuçlandırır
- C) Bölgeden çıkış ithalat sayıldığından tehlikesiz olsa bile atığın ülkeye girişi yasaklanmıştır
- D) Atık ancak AB veya OECD üyesi bir ülkedeki tesise ihraç edilerek bölgeden çıkarılabilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Üreticinin talebi üzerine serbest bölge komisyonu görüşü ve il müdürlüğü onayıyla çıkarılır
Yönetmeliğe göre serbest bölgedeki faaliyetlerden çıkan atıkları işleyecek uygun tesis bölgede yoksa, atık üreticisinin talebi üzerine serbest bölge müdürlüğü başkanlığındaki komisyonun uygun görüşü ve il müdürlüğünün onayıyla atıklar bölgeden çıkarılır; komisyona alıcı tesisin izin/lisans belgesi ve sözleşme sunulur. Bu yol yurt dışından atık getirmekle karıştırılmamalıdır: yurt dışından tehlikeli atık girişi serbest bölgeler dâhil yasaktır.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.12; Atık Yönetimi Yön. md.22
59. Bir tesisin ürettiği tehlikeli atığı işleyecek teknik kapasitede bir tesis ülkede bulunmuyor ve atığın yurt dışına gönderilmesi düşünülüyor. Mevzuata göre hangisi doğrudur?
- A) Bakanlık onayı alınırsa atığı kabul eden herhangi bir ülkeye, transit izni aranmadan gönderilebilir
- B) İthalatçı ve transit ülke kabul ederse yalnız AB/OECD ülkelerine ve Liechtenstein'a ihraç edilebilir
- C) İhracat yalnızca gümrük beyannamesiyle yapılır, çevre mevzuatı ayrıca bir bildirim formu istemez
- D) Tehlikeli atıkların ihracatı da ithalatı gibi bütün ülkeler için kesin olarak yasaklanmış durumdadır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) İthalatçı ve transit ülke kabul ederse yalnız AB/OECD ülkelerine ve Liechtenstein'a ihraç edilebilir
Yönetmeliğe göre tehlikeli atıklar; yurt içinde uygun teknik kapasiteli tesis bulunmaması, ithalatçı ve transit devletin yetkili otoritesinin kabul etmesi ve ihracat işlemlerinin tamamlanması şartıyla yalnız AB ve/veya OECD üyesi ülkelere ve Liechtenstein'a ihraç edilebilir. Başvuruda Ek-5/A'daki ön bildirim (notifikasyon) formu ve Ek-5/B'deki uluslararası atık taşıma formu kullanılır; yani ihracat ithalat gibi tamamen yasak değildir, ama sıkı şartlara bağlıdır.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.13; Atık Yönetimi Yön. md.23
60. Bir tesis, tehlikesiz bir atığını AB ve OECD üyesi olmayan bir ülkedeki geri kazanım tesisine ihraç etmek istiyor. Atık Yönetimi Yönetmeliği'ne göre izlenecek yol hangisidir?
- A) Tehlikesiz atık olduğu için Bakanlığa yalnızca bilgi verilip kayıt açtırılarak ihracat başlatılır
- B) Bu ülkelere tehlikesiz atık ihracatı da tehlikeli atıklarda olduğu gibi tümüyle yasaklanmıştır
- C) Alıcı ülkenin yetkili otoritesinden izin alınıp Bakanlığa başvurulur; onaysız ihracat yapılamaz
- D) Alıcı tesisle yapılan sözleşme gümrüğe sunulur, ülke izni ve Bakanlık onayı ayrıca aranmaz
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Alıcı ülkenin yetkili otoritesinden izin alınıp Bakanlığa başvurulur; onaysız ihracat yapılamaz
Yönetmeliğe göre tehlikesiz atıkların AB/OECD üyesi ülkeler ve Liechtenstein dışındaki ülkelere ihracatında ilgili ülkenin yetkili otoritesinden izin alınarak Bakanlığa başvurulur ve Bakanlık onayı olmadan ihracat yapılamaz. Yalnızca bilgi verip kayıt altına aldırmak, AB/OECD ülkelerine yapılan tehlikesiz atık ihracatı için öngörülen yoldur.
Dayanak: 17UY0311-5/A2 — BG.13; Atık Yönetimi Yön. md.23
Sonraki adım
- Deneme sınavı: 25 soruyla kendinizi ölçün, puanınızı görün.
- Atık Koordinatörü belgesi rehberi: ücret, sınav yeri, başvuru ve belge süreci.
Atık Koordinatörü sınavı için sizi arayalım
Ücreti, sınav takvimini ve size en yakın sınav yerini telefonda netleştirelim. Başvuru, sınav takvimi ve belge takibi Brodemy üzerinden yürür.
Sıkça sorulan sorular
Bu sayfadaki sorular gerçek sınav soruları mı?+
Hayır. MYK sınavlarının soru bankası kamuya açık değildir ve gerçek sınav soruları yayımlanmaz. Buradaki 60 soru, ulusal yeterlilikte sınavla ölçüleceği yazan bilgi maddelerinden ve yürürlükteki mevzuattan Brodemy tarafından yazılmıştır.
Kaç doğru yaparsam sınavı geçerim?+
Teorik sınavda her birimde soruların en az %70'ine doğru cevap vermeniz gerekir; yanlış cevap doğruyu götürmez. Performans sınavı olan birimlerde en az %70 başarı ve kritik olarak işaretli adımların tamamını doğru yapmak şarttır. Birimlerin ortalaması alınmaz; her birimden ayrı geçmek gerekir.
Soruları PDF olarak indirebilir miyim?+
Evet. Sayfanın başındaki “Yazdır / PDF olarak kaydet” düğmesi tüm cevapları açar ve yazdırma penceresini getirir; orada hedef olarak “PDF olarak kaydet”i seçin.
Son güncelleme: 2026-11-10. Resmî kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.
Hangi belge, hangi ücret, ne zaman sınav? Birlikte netleştirelim.
Size uygun yeterliliği, sınav yapısını ve güncel ücreti anlatırız; başvurudan belgeye kadar süreci Brodemy yürütür.