Buhar Kazanı Operatörü Sınav Soruları ve Cevapları (Seviye 4)
Kısa cevap: Buhar Kazanı Operatörü MYK belgesi için zorunlu A1 ve A2 birimleriyle seçmeli B1 (katı yakıt), B2 (sıvı yakıt) ve B3 (gaz yakıt) birimlerinden en az birini geçmek gerekir. Birimler: A1 İş Sağlığı ve Güvenliği, Kalite ve Çevre (teorik sınavda en az 15 soru, baraj %60); A2 Çalışma Öncesi Hazırlık İşlemleri (teorik sınavda en az 15 soru, baraj %70); B1 Katı Yakıtlı Sistemlerde Kazanı Çalıştırma ve Bakım İşlemleri (teorik sınavda en az 25 soru, baraj %70); B2 Sıvı Yakıtlı Sistemlerde Kazanı Çalıştırma ve Bakım İşlemleri (teorik sınavda en az 25 soru, baraj %70); B3 Gaz Yakıtlı Sistemlerde Kazanı Çalıştırma ve Bakım İşlemleri (teorik sınavda en az 25 soru, baraj %70). Her birim ayrı değerlendirilir; geçmek için teorik sınavda birimin barajı kadar doğru cevap vermeniz, performans sınavında en az %70 başarı ve tüm kritik adımları doğru yapmanız gerekir. Bu sayfada bu birimlerin konularından hazırlanmış 88 açıklamalı çalışma sorusu var. Sorular gerçek sınav sorusu değildir; ulusal yeterlilikteki bilgi maddelerinden ve yürürlükteki mevzuattan yazılmıştır.
Bilmeniz gerekenler
Sınav ve başvuru
- Sınav: teorik ve performans (uygulama) sınavı
- Belge geçerliliği: 5 yıl
- Ücret: 16.500 TL: 15.000 TL sınav ve belgelendirme ücreti (KDV dahil) + 1.500 TL MYK belge masrafı (2026; ödemede ayrı satırda gösterilir, belge düzenlenmezse iade edilir).
- Ücret ayrıntısı · Sınav hangi ilde, ne zaman? · Bilgi: 0543 113 17 44
Nasıl kullanılır: soruyu okuyun, cevabınızı seçin; doğru/yanlış anında görünür ve açıklama açılır. Önce kendiniz düşünün, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
25 soruluk deneme sınavını çöz
Not: Meslek 2026/1 Tebliği ile MYK belgesi zorunlu meslekler listesine eklendi; 23 Mart 2027'den itibaren belgesi olmayan ve muaf olmayan kişi buhar kazanı operatörü olarak çalıştırılamaz. Seçmeli birimlerden yalnız çalıştığınız yakıt türünü çalışmanız yeterlidir.
A1 · İş Sağlığı ve Güvenliği, Kalite ve Çevre
Bu bölümde 16 çalışma sorusu var. Gerçek sınavda bu birimde teorik (çoktan seçmeli) sınavı yapılır; teorik sınavda en az 15 soru sorulur ve soruların en az %60'ına doğru cevap veren başarılı sayılır.
İSG kuralları ve işaretler
1. Operatör, emniyet ventilinin yerine kör tapa takıldığını fark eder; buna rağmen kazanı yakması istenir. Kazan henüz yakılmamıştır, yani tehlike önlenebilir durumdadır. 6331 sayılı Kanun'a göre çalışmaktan kaçınma hakkı için ilk adım hangisidir?
- A) İş sözleşmesini o gün feshedip işyerinden ayrılmak
- B) Durumu önce Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirmek
- C) İSG kuruluna, kurul yoksa işverene başvurup tespit istemek
- D) Kimseye haber vermeden kazanı yakmayıp işi bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) İSG kuruluna, kurul yoksa işverene başvurup tespit istemek
6331 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre ciddi ve yakın tehlikeyle karşılaşan çalışan İSG kuruluna, kurul yoksa işverene başvurup durumun tespitini ve tedbir alınmasını ister; karar talebi yönünde çıkarsa tedbir alınana kadar çalışmaktan kaçınabilir ve ücreti saklı kalır. Sözleşmeyi feshetme hakkı ancak tedbir alınmazsa doğar; tehlike önlenemez hâle gelirse, örneğin kazan çalışırken, başvuru beklemeden güvenli yere gidilir.
Dayanak: 18UY0347-4/A1 — BG.1; 6331 sayılı İSG Kanunu md.13
2. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'ne göre buhar kazanının periyodik kontrolünü kim yapar?
- A) Periyodik kontrol yapmaya yetkili, EKİPNET kayıtlı kişi
- B) Kazanı her gün kullanan ve tanıyan kazan operatörü
- C) Kazanı satan firmanın satış temsilcisi ya da bayisi
- D) İşyerinde görevli işyeri hekimi ya da işyeri hemşiresi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Periyodik kontrol yapmaya yetkili, EKİPNET kayıtlı kişi
Yönetmeliğe göre buhar kazanları periyodik kontrole tabidir; bu kontrolü EKİPNET'e kayıtlı makine mühendisi, makine teknikeri gibi periyodik kontrol yapmaya yetkili kişiler yapar ve 1 Ocak 2027'den itibaren bu kişinin akredite bir ekipman muayene kuruluşunda çalışması da gerekir. Operatörün günlük kontrolleri önemlidir ama periyodik kontrolün yerine geçmez; işyeri hekimi ise ekipman muayenesi yapmaz.
Dayanak: 18UY0347-4/A1 — BG.1; İş Ekipmanları Yön. md.7, Ek md.2 ve Ek-III 2.1.6
3. Kazan dairesinin girişinde mavi zemin üzerinde beyaz kulaklık resmi bulunan yuvarlak bir işaret vardır. Bu işaret ne anlatır?
- A) Bu alanda müzik ve kulaklık kullanmak yasaktır
- B) Bu alanda kulak koruyucu takmak zorunludur
- C) Bu alanda acil anons hoparlörü bulunmaktadır
- D) Bu alanda yangın alarmı sesli olarak çalışır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Bu alanda kulak koruyucu takmak zorunludur
Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği'ne göre mavi zeminli yuvarlak işaretler emredici işaretlerdir ve bir davranışı zorunlu kılar. Yasaklayıcı işaretler kırmızı kenarlı ve çaprazlı yuvarlaktır, uyarı işaretleri ise sarı zeminli üçgendir; bu yüzden işaret kulaklığı yasaklamaz, kulak koruyucuyu zorunlu kılar.
Dayanak: 18UY0347-4/A1 — BG.2; Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yön.
4. Kazan dairesi için "Yetkisiz kişilerin girmesi yasaktır" levhası asılacaktır. Levha en doğru nereye yerleştirilir?
- A) Kazanın arkasına, operatörün göreceği bir köşeye
- B) Kazan dairesinin içinde, kumanda panosunun üstüne
- C) İşyeri girişindeki genel duyuru panosunun içine
- D) Giriş kapısına, içeri girmeden görülecek yüksekliğe
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Giriş kapısına, içeri girmeden görülecek yüksekliğe
İşaretler, tehlikeli alanın giriş noktasına ya da tehlikenin hemen yakınına, iyi aydınlatılmış ve kolay görülen bir yere konur. Giriş yasağını bildiren levha içeride ya da uzaktaki bir duyuru panosunda olursa kişi alana girmeden uyarıyı göremez.
Dayanak: 18UY0347-4/A1 — BG.5; Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yön.
Koruyucu donanım ve araçlar
5. Operatör, su şartlandırma sisteminin kimyasal dozaj tankına kimyasal ekleyecektir. Bu iş için en uygun kişisel koruyucu donanım hangisidir?
- A) Kulak koruyucu, toz maskesi ve pamuklu bez eldiven
- B) Kimyasala dayanıklı eldiven ve koruyucu gözlük
- C) Kaynak maskesi, deri önlük ve kaynakçı eldiveni
- D) İş ayakkabısı ile reflektörlü ikaz yeleği
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kimyasala dayanıklı eldiven ve koruyucu gözlük
Dozaj kimyasalları cilde ve göze sıçradığında yanık ve tahriş yapabilir; bu yüzden kimyasala dayanıklı eldiven ile göz ve yüz koruması kullanılır, ayrıntısı kimyasalın güvenlik bilgi formunda yazar. Bez eldiven kimyasalı emip cilde taşır; kaynak donanımı ise ısı ve ışık için tasarlanmıştır, sıçramaya karşı uygun değildir.
Dayanak: 18UY0347-4/A1 — BG.3
6. Doğalgazlı kazan dairesindeki gaz alarm cihazı ortamda gaz algıladığında hangi işlevi yerine getirir?
- A) Brülörün gaz basıncını düşürüp kazanı küçük alevde tutar
- B) Baca klapesini kapatıp gazın dışarı kaçmasını engeller
- C) Kazan dairesinin havalandırma menfezlerini kapatır
- D) Sesli ve ışıklı alarm verip gaz solenoid vanasını kapatır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Sesli ve ışıklı alarm verip gaz solenoid vanasını kapatır
Gaz alarm cihazı, kaçak gaz belirli bir yoğunluğa ulaştığında sesli ve ışıklı uyarı verir ve bağlı olduğu solenoid vanayı kapatarak kazan dairesine gaz girişini keser. Brülörü küçük alevde çalıştırmak kaçağı durdurmaz; baca klapesini ya da havalandırma menfezlerini kapatmak ise gazı içeride hapsedip tutuşma riskini artırır.
Dayanak: 18UY0347-4/A1 — BG.4
Risk ve tehlike analizi
7. Blöf vanası açılırken operatörün yanına sıcak su sıçramış, ancak kimse yaralanmamıştır. Risklerin belirlenmesine katkı için operatör ne yapmalıdır?
- A) Olayı amirine bildirip ramak kala kaydına geçirmek
- B) Kimse yaralanmadığı için olayı kayda geçirmeden kapatmak
- C) Olayı vardiya arkadaşlarıyla konuşup aralarında çözmek
- D) Olayı yıllık İSG eğitiminde anlatmak üzere aklında tutmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Olayı amirine bildirip ramak kala kaydına geçirmek
Yaralanmayla sonuçlanmayan ama kazaya dönüşebilecek durumlar ramak kala olaydır ve risk değerlendirmesinde gizli tehlikeleri ortaya çıkaran değerli bir bilgidir. Bildirilmeyen ramak kala olayı değerlendirme ekibi göremez; aynı tehlike bir sonraki sefer gerçek bir yanık kazasına dönüşebilir.
Dayanak: 18UY0347-4/A1 — BG.6
8. Buhar hattındaki bir vana sökülerek değiştirilecektir. Risk faktörlerini azaltmak için işe başlamadan önce doğru uygulama hangisidir?
- A) Kazanı düşük basınca alıp vanayı hat sıcakken hızlıca sökmek
- B) Hattı ayırıp vanaların kapalı kalmasını arkadaşına söylemek
- C) Hattı ayırıp basıncı boşaltmak, soğutmak, vanaları kilitlemek
- D) Söküm sırasında çıkacak buhara karşı yüz siperi takıp başlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Hattı ayırıp basıncı boşaltmak, soğutmak, vanaları kilitlemek
Basınçlı ve sıcak hatta söküm yapmadan önce hat ayrılır, içindeki basınç tahliye edilir, soğuması beklenir ve kapatılan vanalar kilitlenip etiketlenir; böylece kimse yanlışlıkla buhar veremez. Sözlü uyarı unutulabilir; yüz siperi ise basınçlı buhar boşalmasının tehlikesini tek başına önlemez.
Dayanak: 18UY0347-4/A1 — BG.7
Acil durum
9. Basınç otomatiği arızalanmış, brülör durmuyor ve emniyet ventili buhar atmaya başlamıştır. Operatörün ilk doğru davranışı hangisidir?
- A) Ventilin kolunu bağlayıp buhar kaybını durdurmak
- B) Ana buhar vanasını kapatıp tesisi korumaya almak
- C) Besi pompasını durdurup kazana su girişini kesmek
- D) Brülörü elle durdurup durumu amirine bildirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Brülörü elle durdurup durumu amirine bildirmek
Emniyet ventili kazanı aşırı basınçtan koruyan son güvenlik elemanıdır; açıldıysa basıncı yükselten kaynak, yani yanma durdurulmalı ve arıza bildirilmelidir. Ventili bağlamak ya da ana buhar vanasını kapatmak basıncı daha da yükseltir; su beslemesini kesmek ise kazanın susuz kalma riskini doğurur.
Dayanak: 18UY0347-4/A1 — BG.8
10. İşletmede yangın alarmı çalmış ve tahliye kararı verilmiştir. Kazan dairesindeki operatörün tahliye sırasındaki doğru davranışı hangisidir?
- A) Kazanı izlemek için alarm susana kadar dairede beklemek
- B) Acil durdurmayı yapıp kaçış yolundan toplanma alanına gitmek
- C) Eşyalarını almak için önce soyunma odasına uğrayıp çıkmak
- D) En hızlı çıkış için yük asansörünü kullanarak aşağı inmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Acil durdurmayı yapıp kaçış yolundan toplanma alanına gitmek
Tahliyede operatör, acil durum planındaki görevi olan acil durdurmayı güvenle yapabiliyorsa yapar, sonra işaretli kaçış yolunu izleyerek toplanma alanına gider ve yoklamaya katılır. Yangında asansör elektrik kesintisiyle durabilir ya da dumanla dolabilir; eşya için oyalanmak da tahliyeyi geciktirir.
Dayanak: 18UY0347-4/A1 — BG.9
Çevre ve kaynak tasarrufu
11. Brülör bakımından sonra yağ ve yakıt bulaşmış bezler ve üstübüler kalmıştır. Bunlar için doğru uygulama hangisidir?
- A) Kazan dairesinin bir köşesinde açık yığın halinde biriktirmek
- B) Evsel atık konteynerine diğer çöplerle birlikte atmak
- C) Kapaklı metal kapta toplayıp tehlikeli atık olarak ayırmak
- D) Kazanın ocağına atıp yakarak ortadan kaldırmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Kapaklı metal kapta toplayıp tehlikeli atık olarak ayırmak
Yağ ve yakıt bulaşmış bezler kolay tutuşur ve yangın yükü oluşturur; bu yüzden kapaklı metal kapta toplanır ve tehlikeli atık (atık kodu 15 02 02*) olarak lisanslı firmaya verilir. Evsel çöpe atmak çevreyi kirletir; kazanda yakmak ise izinsiz atık yakmadır ve emisyon sorunlarına yol açar.
Dayanak: 18UY0347-4/A1 — BG.10; Atık Yönetimi Yön. Ek-4
12. Kazan dairesinde bakımdan çıkan temiz metal hurda, karton ambalaj ve boş kimyasal bidonları birikmiştir. Doğru depolama hangisidir?
- A) Türüne göre ayrı, etiketli alanda; kimyasal bidonları ayrı tutmak
- B) Hepsini aynı konteynerde toplayıp tek seferde geri dönüşüme vermek
- C) Kazan dairesindeki kaçış yolu üzerinde düzenli bir yığın yapmak
- D) Kimyasal bidonlarını yıkayıp içme suyu kabı olarak kullanmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Türüne göre ayrı, etiketli alanda; kimyasal bidonları ayrı tutmak
Dönüştürülebilir malzemeler türüne göre ayrı, kuru ve etiketli alanlarda biriktirilirse geri kazanılabilir. Tehlikeli kimyasal bulaşmış boş bidonlar ise tehlikeli atık sınıfına girer ve temiz ambalajla karıştırılmaz; karıştırılırsa yığının tamamı kirlenir ve geri dönüşüm değerini kaybeder.
Dayanak: 18UY0347-4/A1 — BG.11
13. Tesiste kullanılan buharın yoğuşma suyu (kondens) kanala akıtılmaktadır. Kondensin besi suyu tankına geri döndürülmesi hangi tasarrufu sağlar?
- A) Sıcak ve sertliksiz su döndüğü için yakıt, su ve kimyasal tasarrufu
- B) Pompalar az çalıştığı için yalnızca elektrik tüketiminde tasarruf
- C) Baca gazı soğuduğu için brülör bakımında işçilik tasarrufu
- D) Emniyet ventili daha seyrek açtığı için buhar kaybında tasarruf
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Sıcak ve sertliksiz su döndüğü için yakıt, su ve kimyasal tasarrufu
Kondens hem sıcaktır hem de sertlik yapan mineralleri içermez; geri döndürüldüğünde besi suyunu ısıtmak için daha az yakıt harcanır, yeni su ve şartlandırma kimyasalı ihtiyacı azalır. Kanala akıtılan kondens ise hem enerjiyi hem de arıtılmış suyu boşa atar.
Dayanak: 18UY0347-4/A1 — BG.12
Kalite ve arıza giderme
14. Bir tekstil fabrikasında buhar basıncı dalgalandığında boya teknesi istenen sıcaklığa ulaşamamakta ve kumaşta renk farkı çıkmaktadır. Kazan dairesi açısından buradaki kalite gerekliliği hangisidir?
- A) Kazanı her zaman izin verilen en yüksek basınçta çalıştırmak
- B) Basınç düşünce brülörü elle tam yükte sabit çalıştırmak
- C) Buharı boyahanenin istediği basınçta ve kesintisiz sağlamak
- D) Buhar üretimini tüketimden bağımsız olarak sabit tutmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Buharı boyahanenin istediği basınçta ve kesintisiz sağlamak
Kalite gerekliliği, buharı kullanan bölümün ihtiyacıdır: boyahanenin istediği basınçta ve kesintisiz buhar. Kazanı sürekli en yüksek basınçta çalıştırmak emniyet payını azaltır ve yakıtı boşa harcar; brülörü elle tam yükte sabitlemek ise otomatik kontrolü devre dışı bırakır ve basıncın kontrolsüz yükselmesine yol açabilir.
Dayanak: 18UY0347-4/A1 — BG.13
15. Kazan manometresinin doğru değer gösterdiğinden emin olmak için hangi kalite sağlama tekniği uygulanır?
- A) Göstergenin camını her vardiyada silip temiz tutmak
- B) İbre titrediğinde gövdesine hafifçe vurup düzeltmek
- C) Manometreyi her ay daha büyük kadranlısıyla değiştirmek
- D) Periyodik kalibrasyon yaptırıp kaydını saklamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Periyodik kalibrasyon yaptırıp kaydını saklamak
Ölçüm aletinin doğruluğu, referans cihazla karşılaştırma yapılan periyodik kalibrasyonla güvence altına alınır; kalibrasyon tarihi ve sonucu kayıtla izlenir. Cam temizliği okumayı kolaylaştırır ama hatalı ölçümü düzeltmez; ibreye vurmak ise arızayı gizler ve yanlış basınç okumasına yol açabilir.
Dayanak: 18UY0347-4/A1 — BG.14
16. Brülör gün içinde birkaç kez alev arızası vererek kilitlenmektedir. Arızayı gidermeye yönelik doğru çalışma hangisidir?
- A) Brülör yanana kadar kilit açma düğmesine art arda basmak
- B) Arızayı kaydedip nedenini yetkili servisle araştırmak
- C) Alev sensörünü devre dışı bırakıp brülörü çalıştırmak
- D) Yakıt basıncını artırıp ateşlemeyi yeniden denemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Arızayı kaydedip nedenini yetkili servisle araştırmak
Tekrar eden kilitlenme fotosel kirliliği, elektrot ayarı ya da yakıt beslemesi gibi bir nedene işaret eder; arıza kaydedilip kök nedeni yetkili servisle bulunmalıdır. Art arda kilit açmak yanma odasında yanmamış yakıt birikmesine ve ateşlemede patlamaya yol açabilir; alev sensörünü devre dışı bırakmak ise temel güvenliği kaldırır.
Dayanak: 18UY0347-4/A1 — BG.15
A2 · Çalışma Öncesi Hazırlık İşlemleri
Bu bölümde 18 çalışma sorusu var. Gerçek sınavda bu birimde performans (uygulama) ve teorik (çoktan seçmeli) sınavı yapılır; teorik sınavda en az 15 soru sorulur ve soruların en az %70'ine doğru cevap veren başarılı sayılır.
Buhar değerlerinin ayarlanması
17. Yoğun buhar çekilen bir vardiyada kazan basıncı, presostattaki set değerine bir türlü ulaşamıyor. Operatörün doğru yaklaşımı hangisidir?
- A) Presostatı kazanın emniyet sınırının üzerinde bir değere ayarlamak
- B) Brülör yükünü ve tüketimi kontrol edip durumu sorumluya bildirmek
- C) Emniyet ventilini sıkıştırarak basıncın kaçmasını engellemek
- D) Besi suyunu keserek kazanın daha hızlı ısınmasını sağlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Brülör yükünü ve tüketimi kontrol edip durumu sorumluya bildirmek
Set değeri buhar talebine göre ayarlanır ama kazanın sınırlarını aşamaz; basınç yetişmiyorsa sebep çoğunlukla tüketimin kazan kapasitesini aşması ya da brülörün tam yüke çıkamamasıdır, önce bunlar kontrol edilip sorumluya bildirilir. Presostatı yükseltmek basıncı artırmaz, yalnız emniyet sınırını tehlikeye sokar; besi suyunu kesmek ise kazanı susuz bırakır.
Dayanak: 18UY0347-4/A2 — BG.1
Basınç emniyet cihazları
18. Bir buhar kazanında basınca bağlı cihazların ayar değerleri düşükten yükseğe doğru nasıl sıralanmalıdır?
- A) Emniyet ventili, çalışma presostatı, emniyet presostatı
- B) Çalışma presostatı, emniyet presostatı, emniyet ventili
- C) Emniyet presostatı, emniyet ventili, en son çalışma presostatı
- D) Çalışma presostatı, emniyet ventili, en son emniyet presostatı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Çalışma presostatı, emniyet presostatı, emniyet ventili
Normal işletmede brülörü önce çalışma presostatı durdurur; o arızalanırsa emniyet (alarm) presostatı devreye girer, en son mekanik koruma olarak emniyet ventili açılır. Emniyet ventili en fazla kazanın izin verilen en yüksek basıncına ayarlanır, iki presostat da bunun altında kalır. Emniyet ventili en düşüğe ayarlanırsa kazan her çalışmada buhar boşaltır ve presostatlar işlevsiz kalır.
Dayanak: 18UY0347-4/A2 — BG.1; BG.5
19. Kazan manometresinin kadranında bulunan kırmızı işaret neyi gösterir?
- A) Kazanın izin verilen en yüksek işletme basıncını
- B) Brülörün yeniden devreye girdiği en düşük basıncı
- C) Kazan suyunun ulaşabileceği en yüksek sıcaklığı
- D) Besi pompasının en yüksek basma basıncını
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kazanın izin verilen en yüksek işletme basıncını
Manometredeki kırmızı çizgi, kazanın izin verilen en yüksek işletme basıncını işaretler; operatör çalışma basıncını ayarlarken ibrenin bu çizgiye yaklaşmamasını sağlar. Brülörün yeniden çalışma basıncı presostatta belirlenir, sıcaklık ise manometreden değil termometreden okunur.
Dayanak: 18UY0347-4/A2 — BG.2
20. Emniyet ventili sık sık açıldığı için kolunu bağlamak ya da üzerine ağırlık eklemek neden KESİNLİKLE YAPILMAZ?
- A) Ventilin contası daha çabuk aşınıp sızdırmaya başlar
- B) Kazan basıncı göstergede olduğundan düşük okunur
- C) Basınç aştığında buhar tahliye edilemez, kazan patlayabilir
- D) Brülör sık sık durup kalkar ve kazanın yakıt tüketimi belirgin artar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Basınç aştığında buhar tahliye edilemez, kazan patlayabilir
Emniyet ventili, ayarlanan basıncı aşınca kendiliğinden açılarak kazanı patlamaya karşı koruyan son mekanik engeldir; kolu bağlanırsa basınç aşımında buhar dışarı atılamaz. Ventil sık açılıyorsa yapılacak iş, basıncın neden yükseldiğini (presostat ayarı, arıza) araştırmaktır; conta aşınması ya da yakıt tüketimi asıl tehlike değildir.
Dayanak: 18UY0347-4/A2 — BG.2
21. Presostat ve manometre kazana neden kıvrımlı bir boru (sifon) aracılığıyla bağlanır?
- A) Basınçtaki ani dalgalanmaları tamamen yok etmek için
- B) Cihazın gerektiğinde kazandan kolayca sökülebilmesini sağlamak için
- C) Cihazı sıcak buhardan koruyan bir su yastığı oluşturmak için
- D) Cihazın kazan basıncını daha yüksek göstermesi için
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Cihazı sıcak buhardan koruyan bir su yastığı oluşturmak için
Sifonda yoğuşan su, sıcak buharla cihazın diyafram ya da körük gibi hassas parçaları arasında bir su yastığı oluşturur; böylece cihaz sıcaktan zarar görmez ve presostatın ayarlanan kesme değeri kaymaz. Sifon basınç dalgalanmalarını bir ölçüde yumuşatsa da tamamen yok etmez; sökme kolaylığı ise araya konulan musluk ya da vanayla sağlanır.
Dayanak: 18UY0347-4/A2 — BG.3
22. Kazan basıncı yükseldiği için alarm (emniyet) basınç anahtarı devreye girip brülörü durdurmuştur. Operatörün doğru davranışı hangisidir?
- A) Anahtarı devre dışı bırakıp kazanı normal biçimde çalıştırmaya devam etmek
- B) Basıncın düşmesini bekleyip hemen yeniden ateşleme yapmak
- C) Anahtarın ayar değerini yükseltip kazanı yeniden çalıştırmak
- D) Çalışma presostatını ve basınç artışının nedenini araştırmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Çalışma presostatını ve basınç artışının nedenini araştırmak
Alarm basınç anahtarı, çalışma presostatı brülörü zamanında durduramadığında devreye girer; yani asıl arıza genellikle çalışma presostatında ya da ayarındadır ve neden bulunmadan kazan yeniden çalıştırılmaz. Anahtarın değerini yükseltmek, onu kazanın maksimum işletme basıncının üzerine taşıyarak korumayı ortadan kaldırabilir.
Dayanak: 18UY0347-4/A2 — BG.5
23. Operatör presostatın kesme (brülörü durdurma) değerini ayarladıktan sonra ayarın doğru olduğunu nasıl teyit eder?
- A) Brülörün durduğu anda kazan manometresindeki basıncı okuyarak
- B) Emniyet ventilini elle kaldırıp presostatın verdiği tepkiyi izleyerek
- C) Su seviye göstergesindeki seviyenin değişimini izleyerek
- D) Besi pompasını durdurup basıncın düşüş hızını ölçerek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Brülörün durduğu anda kazan manometresindeki basıncı okuyarak
Presostatın üzerindeki skala yaklaşık değer gösterir; ayarın doğruluğu, basınç yükselirken brülörün durduğu anda kazan manometresinden okunan değerle teyit edilir ve gerekirse ayar düzeltilir. Emniyet ventilini elle kaldırmak basıncı düşürür ama presostatın kesme değerini ölçmez; su seviyesi ise basınç ayarı hakkında bilgi vermez.
Dayanak: 18UY0347-4/A2 — BG.3
Su seviyesi kontrolü
24. Kazan devreye alınmadan önce su seviyesinin normal seviyenin belirgin biçimde üzerinde olduğu görülüyor. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Brülör yakılıp fazla suyun buhar olarak atılması beklenir
- B) Besi pompası ters çalıştırılıp su tanka geri gönderilir
- C) Emniyet ventili elle açılarak fazla su dışarı alınır
- D) Kazan boşaltma vanası açılarak seviye normale indirilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kazan boşaltma vanası açılarak seviye normale indirilir
Fazla su, kazanın boşaltma (blöf) vanası kontrollü açılıp seviye göstergesinden izlenerek normal seviyeye indirilir. Emniyet ventili su atmak için değil aşırı basınçta buhar tahliyesi içindir; kazanı yüksek seviyeyle yakmak ise buharla su sürüklenmesine yol açar.
Dayanak: 18UY0347-4/A2 — BG.4
25. Kazan su seviyesinin sürekli normalin çok üzerinde tutulması hangi soruna yol açar?
- A) Kazanın ısıtma yüzeylerinin susuz kalıp aşırı derecede ısınmasına
- B) Buharla birlikte su taşınmasına ve hatlarda koç darbesine
- C) Emniyet ventilinin daha düşük basınçta açılmasına
- D) Baca gazı sıcaklığının hızla yükselip termostatı açmasına
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Buharla birlikte su taşınmasına ve hatlarda koç darbesine
Seviye çok yüksek olunca buhar hacmi daralır ve buhar, su damlacıklarını da sürükleyerek hatlara taşır; bu su, hatlarda koç darbesine ve cihazlarda hasara yol açar. Isıtma yüzeylerinin susuz kalması düşük seviyenin tehlikesidir, yüksek seviyenin değil.
Dayanak: 18UY0347-4/A2 — BG.4
26. Su seviye göstergesinin gerçekten çalıştığını anlamak için operatör ne yapar?
- A) Göstergenin camını sökerek iç yüzeyini temizler ve takar
- B) Besi pompasını durdurup seviyenin düşmesini uzun süre boyunca izler
- C) Brülörü tam yüke alıp seviyedeki dalgalanmayı gözlemler
- D) Göstergenin altındaki boşaltma vanasını açıp kapatarak izler
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Göstergenin altındaki boşaltma vanasını açıp kapatarak izler
Göstergenin altındaki boşaltma vanası açılınca su ve buhar dışarı akar; vana kapanınca su seviyesinin hızla eski yerine dönmesi bağlantıların açık olduğunu gösterir. Besi pompasını durdurup beklemek kazanı gereksiz yere düşük seviyeye götürür; camı sökmek ise basınçlı kazanda tehlikelidir.
Dayanak: 18UY0347-4/A2 — BG.6
27. Kazan çalışırken su seviye göstergesindeki seviye hiç kıpırdamadan aynı noktada duruyor. Bu durum neyi düşündürmelidir?
- A) Kazandaki suyun tamamen buharlaşıp bitmiş olduğunu
- B) Besi suyu otomatik kontrolünün kusursuz çalıştığını
- C) Göstergenin bağlantısının tıkanmış olabileceğini
- D) Emniyet ventilinin sızdırmaya başladığını
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Göstergenin bağlantısının tıkanmış olabileceğini
Çalışan bir kazanda su yüzeyi kaynama ve besleme nedeniyle hafifçe dalgalanır; seviyenin hiç oynamaması gösterge bağlantısının tıkalı olduğunu ve yanlış seviye gösterebileceğini düşündürür. Bu durumda gösterge boşaltma vanasıyla test edilir; sabit seviyeyi kusursuz besleme sanmak susuz kalmayı gözden kaçırtabilir.
Dayanak: 18UY0347-4/A2 — BG.6
Pompa ve devre kontrolleri
28. Çalışma öncesinde kazanın elektrik ve kumanda devreleri operatör tarafından nasıl kontrol edilir?
- A) Panoya enerji verilip göstergeler ve uyarı lambaları gözlenir
- B) Brülör tam yükte yakılıp bir arıza çıkıp çıkmadığı beklenir
- C) Panodaki tüm sigortalar sökülüp tek tek ölçülerek takılır
- D) Yalnız önceki vardiyanın kayıt defterine bakılarak kontrol tamamlanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Panoya enerji verilip göstergeler ve uyarı lambaları gözlenir
Operatör sisteme enerji vererek dijital göstergeleri ve uyarı lambalarını gözler; bir devre arıza ya da uyarı veriyorsa kazan yakılmadan önce durum giderilir. Arızayı brülörü yakıp beklemek tehlikelidir; sigorta sökmek ise yetkili elektrikçinin işidir.
Dayanak: 18UY0347-4/A2 — BG.7
29. Ön kontrol sırasında kumanda ekranında brülörün arıza nedeniyle kilitlendiği görülüyor. Doğru davranış hangisidir?
- A) Reset düğmesine art arda basarak brülörü çalışmaya zorlamak
- B) Arızanın nedenini bulup giderdikten sonra kilidi açmak
- C) Kilitleme devresini köprüleyip brülörü elle çalıştırmak
- D) Arıza kaydını silip kazanı otomatik konumda bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Arızanın nedenini bulup giderdikten sonra kilidi açmak
Kilitlenme, brülörün güvensiz bir durum (alev alamama, hava yetersizliği gibi) algıladığını gösterir; önce neden bulunup giderilir, sonra kilit açılır. Reset düğmesine art arda basmak yanmamış yakıtın ocakta birikmesine ve patlamaya yol açabilir; devreyi köprülemek ise korumayı tamamen kaldırır.
Dayanak: 18UY0347-4/A2 — BG.7
30. Elektrik bakımından sonra besi pompasının ters yönde döndüğü görülüyor. Bu durumun en olası nedeni ve çözümü hangisidir?
- A) Pompa çarkı aşınmıştır; çarkın yenisiyle değiştirilmesi gerekir
- B) Pompa havalıdır; havası alınınca dönüş yönü düzelir
- C) Faz sırası değişmiştir; yetkili elektrikçi düzeltmelidir
- D) Besi tankı boştur; tank dolunca pompa doğru döner
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Faz sırası değişmiştir; yetkili elektrikçi düzeltmelidir
Üç fazlı motorlarda bağlantıdaki iki fazın yer değiştirmesi dönüş yönünü tersine çevirir; bu yüzden elektrik işlerinden sonra pompa yönü motor gövdesindeki oka göre kontrol edilir ve düzeltmeyi yetkili elektrikçi yapar. Havalı ya da susuz pompa zayıf basar ama dönüş yönü bundan değişmez.
Dayanak: 18UY0347-4/A2 — BG.8
Baca ve besi hattı kontrolleri
31. Baca klapesi kapalı unutulmuş bir kazanda brülör çalıştırılırsa ne olur?
- A) Kazan daha az yakıt harcayarak daha kısa sürede buhar üretmeye başlar
- B) Yanma gazları atılamaz; geri tepme ve zehirlenme riski doğar
- C) Emniyet ventili açılarak kazandaki basıncı hemen düşürür
- D) Su seviyesi yükselir ve besi pompası kendiliğinden durur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Yanma gazları atılamaz; geri tepme ve zehirlenme riski doğar
Baca klapesi kapalıyken yanma gazları dışarı atılamaz; ocakta basınç oluşur, alev geri tepebilir ve karbonmonoksit kazan dairesine dolabilir. Bu yüzden kazan yakılmadan önce klapelerin açık olduğu kontrol edilir; emniyet ventili su-buhar tarafını korur, baca tarafındaki bu tehlikeyi önlemez.
Dayanak: 18UY0347-4/A2 — BG.9
32. Kazan besi hattında, pompa ile kazan arasında bulunan çek valfin (geri tepme ventili) görevi nedir?
- A) Kazandaki basınçlı suyun pompaya ve tanka geri dönmesini önlemek
- B) Pompanın bastığı suyun basıncını kazana uygun bir değere düşürmek
- C) Besi suyundaki hava ve gazları ayırarak dışarıya atmak
- D) Kazan su seviyesi yükselince besi suyunu kendiliğinden kesmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kazandaki basınçlı suyun pompaya ve tanka geri dönmesini önlemek
Çek valf yalnız pompadan kazana doğru akışa izin verir; pompa durduğunda kazandaki basınçlı suyun hatta ve tanka geri kaçmasını önler. Hattaki vanaların açık olması suyun kazana ulaşması için, çek valf ise geri dönüşü engellemek içindir; seviye yükselince beslemeyi kesen eleman seviye kontrol cihazıdır.
Dayanak: 18UY0347-4/A2 — BG.11
Besi suyu ve şartlandırma
33. Besi suyu tankına eklenen takviye suyunun şartlandırılmış (arıtılmış) olması neden gerekir?
- A) Pompanın daha az elektrik harcayarak çalışabilmesi için
- B) Kazanın ilk ateşlemede daha kısa sürede ısınması için
- C) Tanktaki suyun daha uzun süre soğuk kalabilmesi için
- D) Kazanda kireç taşı ve korozyon oluşumunu önlemek için
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kazanda kireç taşı ve korozyon oluşumunu önlemek için
Arıtılmamış sudaki sertlik, ısıtma yüzeylerinde kireç taşı oluşturur; kireç ısı geçişini engeller, sacların aşırı ısınmasına ve yakıt israfına yol açar. Bu yüzden tanka giden şartlandırılmış su vanası açık tutulur; şartlandırmanın asıl amacı pompa enerjisi ya da ısınma süresi değildir.
Dayanak: 18UY0347-4/A2 — BG.10
34. Besi suyu tankındaki seviye çok düşerse kazan sistemi ilk olarak nasıl etkilenir?
- A) Besi pompası su ememez ve kazana su basılamaz
- B) Kazan basıncı aniden yükselip emniyet ventili açılır
- C) Degazör fazla oksijen alarak besi suyunu soğutur
- D) Brülör yakıt alamayarak arızaya geçip kilitlenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Besi pompası su ememez ve kazana su basılamaz
Tank boşalınca besi pompası hava emer, kavitasyon yapar ve kazana su basamaz; kazan su seviyesi düşerek susuz kalma tehlikesi başlar. Bu nedenle tankın dolu olduğu ve takviye suyu vanasının açık olduğu her vardiya kontrol edilir; brülörün yakıt alması tank seviyesiyle ilgili değildir.
Dayanak: 18UY0347-4/A2 — BG.10
B1 · Katı Yakıtlı Sistemlerde Kazanı Çalıştırma ve Bakım İşlemleri
Bu bölümde 16 çalışma sorusu var. Gerçek sınavda bu birimde performans (uygulama) ve teorik (çoktan seçmeli) sınavı yapılır; teorik sınavda en az 25 soru sorulur ve soruların en az %70'ine doğru cevap veren başarılı sayılır.
Yakıt ve ızgara hazırlığı
35. Katı yakıtlı kazanda bunker doldurulurken yakıtın içindeki taş, demir parçası gibi yabancı maddeler neden ayıklanır?
- A) Kazan suyunun sertliğini artırıp borularda kireç yaptıkları için
- B) Besleme helezonunu ve ızgarayı sıkıştırabildikleri için
- C) Emniyet ventilinin açma basıncını düşürdükleri için
- D) Baca termostatının ayar değerini bozdukları için
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Besleme helezonunu ve ızgarayı sıkıştırabildikleri için
Bunkerdeki yakıt helezon veya benzeri bir besleme mekanizmasıyla ızgaraya taşınır; içine karışan taş ve metal parçaları bu mekanizmayı sıkıştırıp kırabilir, ızgarada da yanmadan kalıp hava geçişini bozar. Yabancı maddenin kazan suyuyla teması yoktur; bu yüzden su sertliğini veya emniyet ventilini etkilemez.
Dayanak: 18UY0347-4/B1 — BG.1
36. Katı yakıtlı kazan ilk ateşlemeye hazırlanırken ızgara yakıtla doldurulacaktır. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Yakıt ızgaranın yalnız ön kısmına yüksek bir yığın hâlinde konur
- B) Izgara, birincil hava kapakları tamamen kapatılarak tepeleme doldurulur
- C) Yakıt ızgaraya eşit kalınlıkta yayılır, boşluk ve yığılma bırakılmaz
- D) Önceki yanmadan kalan cüruf alınmadan yakıt doğrudan üstüne eklenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Yakıt ızgaraya eşit kalınlıkta yayılır, boşluk ve yığılma bırakılmaz
Yakıtın ızgaraya eşit kalınlıkta yayılması, alttan gelen birincil havanın yatağın her yerine dengeli geçmesini sağlar. Bir yerde yığılma, başka yerde boşluk olursa hava boşluktan kaçar, yığında ise eksik yanma ve cüruf oluşur. Birincil havayı kapatmak yanmayı boğar; eski cüruf da önce gelberiyle alınmalıdır.
Dayanak: 18UY0347-4/B1 — BG.2
37. Izgara yüzeyindeki kül ve cüruf düzenli olarak gelberiyle temizlenmezse ne olur?
- A) Izgara aralıkları tıkanır, birincil hava geçemez ve yanma bozulur
- B) Kazan suyunun iletkenliği artar ve yüzey blöfü sıklaşmak zorunda kalır
- C) Kül ızgarada yalıtım yapar ve kazan verimi belirgin şekilde yükselir
- D) Bunkerdeki yakıt nemlenir ve besleme helezonu boşa dönmeye başlar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Izgara aralıkları tıkanır, birincil hava geçemez ve yanma bozulur
Birincil hava yakıtın altından, ızgara aralıklarından geçerek verilir. Biriken kül ve eriyip yapışan cüruf bu aralıkları kapatınca yakıt yeterli hava alamaz, eksik yanar ve ızgara çubukları aşırı ısınabilir. Kül yanmayan bir artıktır; verimi artırmaz, aksine yanmayı ve ısı geçişini bozar.
Dayanak: 18UY0347-4/B1 — BG.3
38. Izgaradan gelberiyle çekilen kül ve cüruf henüz sıcaktır. Bu kül için doğru uygulama hangisidir?
- A) Plastik çöp kovasına konup kazan dairesinde bekletilir
- B) Yanmaz metal bir kapta, yanıcılardan uzakta soğutulur
- C) Bunkerdeki yakıtın üzerine dökülüp yeniden yakılır
- D) Kazan dairesinin yer süzgecine süpürülerek atılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Yanmaz metal bir kapta, yanıcılardan uzakta soğutulur
Sıcak kül ve cürufun içinde uzun süre kor kalabilir; plastik kapta ya da yanıcı malzeme yanında bekletilirse yangın çıkar. Kül, metal bir kapta veya kül arabasında, yanmaz zeminde soğutulur, sonra dağılmayacak biçimde toplanıp uygun şekilde uzaklaştırılır. Süzgece süpürmek kanalı tıkar ve çevreyi kirletir.
Dayanak: 18UY0347-4/B1 — BG.3
Kazanı devreye alma
39. Baca aspiratörlü katı yakıtlı kazanda fanlar ve yakıt besleme sistemi devreye alınırken doğru sıra hangisidir?
- A) Önce yakıt besleme, sonra yanma havası fanı, en son baca aspiratörü
- B) Önce yanma havası fanı, sonra yakıt beslemesi, en son baca aspiratörü
- C) Önce yakıt beslemesi, sonra baca aspiratörü, en son yanma havası fanı
- D) Önce baca aspiratörü, sonra yanma havası fanı, en son yakıt besleme
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Önce baca aspiratörü, sonra yanma havası fanı, en son yakıt besleme
Baca aspiratörü önce çalıştırılarak ocakta hafif bir çekiş oluşturulur; böylece duman ve yanıcı gazlar kazan dairesine geri tepmez. Ardından yanma havası verilir, yakıt en son beslenir. Yakıt havadan önce verilirse ocakta yanmamış yakıt birikir ve hava gelince ani tutuşma riski doğar.
Dayanak: 18UY0347-4/B1 — BG.4
40. Otomatik yüklemeli katı yakıtlı kazanda basınç ayar değerine gelince yakıt beslemesi ve fanlar durmuştur; ancak manometrede basınç bir süre daha yükselir. Bunun nedeni nedir?
- A) Besi pompasının kazana soğuk besi suyu basması
- B) Bunkerde bekleyen yakıtın ısınıp genleşmesi
- C) Izgaradaki korun ısı vermeyi sürdürmesi
- D) Tesise giden ana buhar vanasının açık kalması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Izgaradaki korun ısı vermeyi sürdürmesi
Brülörlü kazanda yakıt kesilince alev hemen söner; katı yakıtta ise ızgaradaki kor ve sıcak ocak duvarları bir süre ısı vermeye, kazan da buhar üretmeye devam eder. Bu yüzden operatör beslemenin durmasından sonra da manometreyi izlemeyi sürdürür. Soğuk besi suyu ve açık ana buhar vanası basıncı yükseltmez, düşürür.
Dayanak: 18UY0347-4/B1 — BG.5
41. Soğuk kazan ateşlenirken üstteki hava alma (hava tahliye) vanası açık bırakılmıştır. Basınç yükselmeye başlarken bu vana ne zaman kapatılır?
- A) Basınç emniyet ventili açma değerine gelince
- B) Vanadan hava yerine sürekli buhar çıkınca
- C) Yakıcı ateşlendiği anda, buhar oluşmadan
- D) İlk dip blöfü yapılıp seviye düştükten sonra
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Vanadan hava yerine sürekli buhar çıkınca
Soğuk kazandaki hava, ısınmayla oluşan buharla birlikte hava alma vanasından dışarı atılır; vanadan hava yerine sürekli buhar çıkması kazandaki havanın atıldığını gösterir ve vana o zaman kapatılır. Erken kapatılırsa hava kazanda hapsolur ve korozyona yol açar. Emniyet ventili basıncına kadar beklemek ise hem buhar kaybı hem tehlikedir.
Dayanak: 18UY0347-4/B1 — BG.6
42. Katı yakıtlı kazanda fanlar bir süre durmuş, ızgarada için için tüten yakıt birikmiştir. Kazan yeniden devreye alınmadan önce doğru uygulama hangisidir?
- A) Yanma havası fanı birden tam açılıp yakıt alevlendirilir
- B) Biriken yakıtın üstüne bunkerden yeni yakıt beslenir
- C) Ocak aspiratörle havalandırılır, biriken yakıt alınır
- D) Tüten yakıtın üstüne elle yanıcı sıvı dökülüp yakılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Ocak aspiratörle havalandırılır, biriken yakıt alınır
Havasız kalan yakıt için için yanarken ocakta karbonmonoksit ve yanıcı gazlar birikir. Bu ortama birden bol hava verilirse gazlar aniden tutuşur ve ocak kapaklarından alev geri tepebilir. Bu yüzden ocak kapakları kapalıyken önce aspiratörle havalandırılır, biriken yakıt gelberiyle alınır, ateşleme sonra yapılır; yanıcı sıvı dökmek de aynı ani tutuşmaya yol açar.
Dayanak: 18UY0347-4/B1 — BG.21
Devreden çıkarma ve acil durum
43. Tesiste buhar ihtiyacı sona ermiş ve baca aspiratörlü katı yakıtlı kazan devreden çıkarılıyor. Baca aspiratörü ne zaman durdurulur?
- A) Yakıt beslemesiyle aynı anda, ilk iş olarak
- B) Yanma havası fanından önce, kazan durur durmaz
- C) Yakıt ve hava kesilip ocaktaki duman atılınca
- D) Kazan suyu boşaltılıp kazan tamamen soğuyunca
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Yakıt ve hava kesilip ocaktaki duman atılınca
Devreden çıkarma, devreye almanın tersi sırayla yapılır: önce yakıt beslemesi, sonra yanma havası fanı durdurulur, baca aspiratörü en son durur. Aspiratör, ocakta kalan duman ve yanıcı gazlar bacaya atılana kadar çalışır; erken durdurulursa bu gazlar kazan dairesine geri tepebilir. Normal duruşta kazan suyu boşaltılmaz.
Dayanak: 18UY0347-4/B1 — BG.16
44. Katı yakıtlı kazanın susuz kalıp aşırı ısındığı anlaşılmış, besi suyu vanaları kapatılmıştır. Kazanın soğumasını hızlandırmak için doğru uygulama hangisidir?
- A) Yakıt kesilir, ızgaradaki ateş ocaktan çekilir
- B) Ocağa ve ızgaraya hortumla bol miktarda su sıkılır
- C) Yanma havası fanı tam açılıp yakıtın bitmesi beklenir
- D) Emniyet ventili kaldırılıp kazandaki buhar boşaltılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yakıt kesilir, ızgaradaki ateş ocaktan çekilir
Susuz kazanda asıl sorun ısı girişidir; katı yakıtta besleme kesilse de ızgaradaki kor kazanı ısıtmayı sürdürür. Bu yüzden besleme kesilir, yanan yakıt gelberiyle ocaktan alınır ve kazan kendi kendine soğumaya bırakılır. Kızgın ocağa su sıkmak ani buharlaşma ve ısıl şok yaratır; emniyet ventilini kaldırmak ise basıncı birden düşürüp kalan suyu köpürtür, kızgın saclara su sıçratabilir ve su kaybını artırır.
Dayanak: 18UY0347-4/B1 — BG.22
45. Arıza nedeniyle durdurulan katı yakıtlı kazanın suyu boşaltılacaktır. Boşaltmaya başlamadan önce hangi koşul sağlanmış olmalıdır?
- A) Izgaradaki yakıt alınmış, kazan soğumuş olmalı
- B) Bunker doldurulmuş ve besleme hazır tutulmuş olmalı
- C) Ocağa su sıkılıp kor ve tuğlalar soğutulmalı
- D) Yanma havası fanı açılıp kor alevlendirilmeli
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Izgaradaki yakıt alınmış, kazan soğumuş olmalı
Katı yakıtta ocakta kor ya da sıcak ateş tuğlası varken su boşaltılırsa susuz kalan saclar ve borular ısınmayı sürdürür; çarpılma ve çatlak oluşabilir. Bu yüzden önce ızgaradaki tüm yakıt alınır, kazan kendiliğinden soğuyup basıncı sıfıra inince boşaltılır. Sıcak ocağa su sıkmak ise ani ısıl şokla tuğlaya ve saca zarar verir.
Dayanak: 18UY0347-4/B1 — BG.18
46. Otomatik yakıt beslemeli katı yakıtlı kazanda hangi durumda yakıt beslemesi derhâl kapatılır?
- A) Buhar basıncı çalışma basıncının biraz altına indiğinde
- B) Bunkerdeki yakıt seviyesi yarıya kadar düştüğünde
- C) Su seviyesi kritik düştüğünde veya fanlar durduğunda
- D) Baca gazı sıcaklığı normal değerine oturduğunda
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Su seviyesi kritik düştüğünde veya fanlar durduğunda
Su seviyesi kritik düştüğünde yakıt beslemesi sürerse ısıtma yüzeyleri susuz kalıp aşırı ısınır. Fanlar durduğunda beslenen yakıt yanamaz, ocakta birikir ve hava yeniden verildiğinde ani tutuşma yaşanabilir. Basıncın çalışma basıncının altına inmesi ise beslemenin artması gereken normal bir durumdur.
Dayanak: 18UY0347-4/B1 — BG.19
Blöf işlemleri
47. Katı yakıtlı kazanda dip blöfünün hangi aralıklarla yapılacağı neye göre belirlenir?
- A) Bacadan çıkan dumanın rengindeki değişime göre
- B) Su analizi sonucuna ve işletme talimatına göre
- C) Emniyet ventilinin gün içinde kaç kez açtığına göre
- D) Kazan dairesindeki ortam sıcaklığına göre
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Su analizi sonucuna ve işletme talimatına göre
Dip blöfü kazan tabanına çöken çamuru atar; ne kadar çamur oluşacağı besi suyunun kalitesine, kondens dönüşüne ve yüke bağlıdır. Bu yüzden blöf aralığı ve süresi kazan suyu analizine göre belirlenen işletme talimatına uyularak yapılır. Duman rengi yanmanın durumunu gösterir, kazan suyunun kalitesini göstermez.
Dayanak: 18UY0347-4/B1 — BG.12
Periyodik kontrol ve bakım
48. Katı yakıtlı kazan dairesinde kazan gövdesi, fan ve motor yüzeylerinde kömür tozu birikmiştir. Dış yüzey temizliğinde doğru yöntem hangisidir?
- A) Basınçlı hava ile üflenip toz ortama dağıtılır
- B) Motorlar çalışırken üzerindeki toz elle silinerek alınır
- C) Sıcak kazan gövdesine su püskürtülerek toz yıkanır
- D) Enerji kesilip toz vakumla ya da nemli bezle alınır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Enerji kesilip toz vakumla ya da nemli bezle alınır
Kömür tozu havaya kalkınca solunur, yoğun toz bulutu ise tutuşabilir; bu yüzden basınçlı hava ile üfleme yapılmaz, toz havaya kaldırılmadan vakumla ya da nemli bezle alınır. Temizlik enerji kesilip dönen parçalar durduktan sonra yapılır. Sıcak gövdeye su püskürtmek yalıtıma ve saca zarar verir.
Dayanak: 18UY0347-4/B1 — BG.23
49. Besi suyu hattındaki pislik tutucu (filtre) temizlenmeden önce ne yapılır?
- A) Besi pompası çalışır durumdayken filtre kapağı yavaşça gevşetilir
- B) Kazan basıncı yükseltilerek filtredeki pislik hatta geri itilir
- C) Filtrenin iki yanındaki vanalar kapatılıp hattın basıncı alınır
- D) Filtre sökülmeden önce kazan dip blöfü tamamen açık bırakılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Filtrenin iki yanındaki vanalar kapatılıp hattın basıncı alınır
Pislik tutucu basınçlı ve sıcak su hattında bulunur; vanalar kapatılmadan ve basınç alınmadan kapağı açmak sıcak su fışkırmasına ve yanığa yol açar. Önce hat yalıtılır, basınç alınıp sıcaklık düşürülür, sonra elek çıkarılıp temizlenir ve conta kontrol edilir. Pompa çalışırken kapağı gevşetmek tam da bu kazaya neden olur.
Dayanak: 18UY0347-4/B1 — BG.25
Kontrol ve emniyet cihazları
50. Kontrol çizelgesinde yer alan düşük su seviyesi emniyetinin denenmesi nasıl yapılır?
- A) Elektrot kablosu sökülür, kazanın çalıştığı görülür
- B) Yalnız panodaki alarm lambası test düğmesiyle yakılır
- C) Gösterge camı değiştirilir, yeni camdaki seviye okunur
- D) Seviye kontrollü düşürülür, yakmanın durduğu görülür
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Seviye kontrollü düşürülür, yakmanın durduğu görülür
Düşük su emniyeti, su en düşük seviyenin altına inince yakmayı durdurup alarm vermelidir. Test, seviye kontrollü biçimde düşürülerek (ör. seviye haznesinin blöf vanası açılarak) yapılır; yakıt beslemesiyle fanların durduğu ve alarmın çaldığı görülüp çizelgeye yazılır. Lamba testi yalnız lambayı dener, cihazın gerçekten çalıştığını göstermez.
Dayanak: 18UY0347-4/B1 — BG.27
B2 · Sıvı Yakıtlı Sistemlerde Kazanı Çalıştırma ve Bakım İşlemleri
Bu bölümde 16 çalışma sorusu var. Gerçek sınavda bu birimde performans (uygulama) ve teorik (çoktan seçmeli) sınavı yapılır; teorik sınavda en az 25 soru sorulur ve soruların en az %70'ine doğru cevap veren başarılı sayılır.
Yakıt sistemi ve yanma
51. Sıvı yakıtlı kazanda fuel-oil ön ısıtıcısının elektrik panosundaki anahtarı hangi durumda kapalı (çalışmaz) konuma getirilir?
- A) Yakıt sıcaklığı ön ısıtma ayar değerinin altına indiğinde
- B) Brülör yüksek kademede, tam yükte çalışırken
- C) Isıtıcı bakım için boşaltılacak ya da sökülecekken
- D) Kazan basıncı çalışma basıncına yaklaştığında
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Isıtıcı bakım için boşaltılacak ya da sökülecekken
Isıtıcı bakım için boşaltılmadan ya da sökülmeden önce panodan kapalı konuma alınır ve yeniden açılmasın diye etiketlenir. Boş ısıtıcıda enerjili kalan rezistans yakıtla soğutulamaz, aşırı ısınır ve içteki yakıt artığını tutuşturabilir; bakımı yapan kişi de elektrik çarpmasına maruz kalır. Yakıt sıcaklığının ayarın altına inmesi ise ısıtıcının çalışması gereken normal durumdur.
Dayanak: 18UY0347-4/B2 — BG.1
52. Ağır fuel-oil yakan kazanda yakıt besleme sistemi devreye alınırken brülör ne zaman çalıştırılır?
- A) Yakıt, talimattaki ön ısıtma sıcaklığına ulaştıktan sonra
- B) Tanktaki ısıtıcı açıldığı anda, yakıtın ısınması beklenmeden
- C) Yakıt pompası çalıştırılmadan önce, sistemdeki ilk iş olarak
- D) Yakıt filtresi devreden çıkarılıp yakıt doğrudan verildikten sonra
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yakıt, talimattaki ön ısıtma sıcaklığına ulaştıktan sonra
Ağır fuel-oil soğukken çok koyudur; meme onu ince damlacıklara ayıramaz, alev tutmaz ya da isli yanar. Bu yüzden yakıt önce talimattaki sıcaklığa ısıtılır, pompa ve dolaşım çalıştırılır, brülör en son devreye alınır. Isıtıcı açılır açılmaz brülörü çalıştırmak soğuk yakıtla ateşleme demektir.
Dayanak: 18UY0347-4/B2 — BG.2
53. Gidiş ve dönüş hatlı (çift borulu) fuel-oil sisteminde dönüş hattındaki vana ne zaman kapatılabilir?
- A) Brülör çalışırken yakıt tasarrufu sağlamak için
- B) Pompa basıncını yükseltip alevi büyütmek gerektiğinde
- C) Pompa ve brülör durdurulup hat bakıma alınırken
- D) Brülör ilk ateşlenirken, alev oturana kadar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Pompa ve brülör durdurulup hat bakıma alınırken
Çift borulu sistemde pompanın bastığı yakıtın yakılmayan kısmı dönüş hattıyla tanka geri döner. Pompa çalışırken dönüş vanası kapanırsa hatta basınç yükselir; pompa keçesi ve contalar zarar görür, yakıt kaçağı ve yangın tehlikesi doğar. Bu vana yalnız pompa ve brülör durdurulup hat bakım için yalıtılırken gidiş vanasıyla birlikte kapatılır.
Dayanak: 18UY0347-4/B2 — BG.15
54. Fuel-oil servis (günlük) tankının dibindeki boşaltma musluğundan belirli aralıklarla su ve tortu alınır. Bunun amacı nedir?
- A) Yakıt seviyesini düşürüp taşmayı önlemek
- B) Brülöre su gidip alevin sönmesini önlemek
- C) Kazan suyunun iletkenliğini düşürüp blöfü azaltmak
- D) Tank ısıtıcısının rezistansını soğutmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Brülöre su gidip alevin sönmesini önlemek
Yakıttan ağır olan su ve tortu tank dibinde toplanır. Bu su pompaya ve memeye ulaşırsa alev kesilir, brülör alev arızasına düşer ya da kararsız yanar; tortu da filtre ve memeyi tıkar. Bu yüzden yakıt besleme sistemi devreye alınmadan ve belirli aralıklarla tank dibi boşaltılır. Kazan suyunun iletkenliğiyle bir ilgisi yoktur.
Dayanak: 18UY0347-4/B2 — BG.2
55. Fuel-oil yakan kazanın duman borularında sık sık kurum birikiyorsa temizliğin yanında neyin kontrol edilmesi gerekir?
- A) Besi pompasının dönüş yönü ve basma debisi
- B) Dip blöf vanasının açılma süresi ve sıklığı
- C) Brülör memesi, yakıt sıcaklığı ve hava ayarı
- D) Seviye göstergesinin camı ve contalarının durumu
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Brülör memesi, yakıt sıcaklığı ve hava ayarı
Sıvı yakıtta kurum, yakıtın tam yanmadığını gösterir: tıkalı veya aşınmış meme, yeterince ısıtılmamış koyu yakıt ya da yetersiz hava damlacıkların yanmadan çıkmasına yol açar. Yalnız temizlik yapılırsa kurum kısa sürede geri gelir; neden brülör tarafında giderilmelidir. Besi pompası veya blöf yanma kalitesini etkilemez.
Dayanak: 18UY0347-4/B2 — BG.26
Bakım ve temizlik
56. Sıvı yakıtlı kazanın günlük bakım tablosuna yakıt sayacı okumasının da yazılması neyi fark etmeyi sağlar?
- A) Kazan suyu iletkenliğindeki artışı
- B) Emniyet ventilinin açma basıncındaki kaymaları
- C) Dip blöf vanasının açık kaldığı süreyi
- D) Tüketim artışından kaçağı ya da kötü yanmayı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Tüketim artışından kaçağı ya da kötü yanmayı
Günlük sayaç okumaları yazılırsa, yük benzerken yakıt tüketiminin arttığı gün gün karşılaştırılarak görülür. Bu artış tesisattaki bir kaçağın, aşınmış memenin, kurumlanmış ısıtma yüzeylerinin ya da bozulmuş hava ayarının işareti olabilir. Kazan suyunun iletkenliği ve emniyet ventilinin durumu ise yakıt sayacından anlaşılmaz.
Dayanak: 18UY0347-4/B2 — BG.22
57. Sıvı yakıtlı brülörün fotoseli (alev gözü) kirlenmiştir ve temizlenecektir. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Brülör çalışırken fotosel yerinde yağlı bezle silinir
- B) Fotoselin camı tel fırça ya da zımparayla parlatılır
- C) Fotosel sökülüp brülör onsuz çalıştırılır
- D) Brülör durdurulur, fotosel camı kuru bezle silinir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Brülör durdurulur, fotosel camı kuru bezle silinir
Fotosel alevin ışığını görerek brülörün yakıtı açık tutmasına izin verir; camı is ve yağla kirlenirse alev yanarken görülemez ve brülör sık sık alev arızasıyla kilitlenir. Temizlik brülör durdurulup enerjisi kesildikten sonra kuru ve temiz bezle yapılır. Tel fırça camı çizer; sökülmüş fotosel ise alevi göremez ya da ortam ışığını alev sanabilir, alev emniyeti işini yapamaz.
Dayanak: 18UY0347-4/B2 — BG.21
58. Fuel-oil filtresinin temizlenmesi gerektiğini gösteren belirti hangisidir?
- A) Brülördeki yakıt basıncının düşmesi ve alevin zayıflaması
- B) Kazan suyunun iletkenliğinin kısa sürede hızla yükselmesi
- C) Emniyet ventilinin düşük basınçta sürekli üfleme yapması
- D) Su seviye göstergesinin tamamen dolu görünmeye başlaması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Brülördeki yakıt basıncının düşmesi ve alevin zayıflaması
Filtre tıkandıkça brülöre giden yakıt azalır, yakıt basıncı düşer, alev zayıflar ya da söner. Temizlik için brülör durdurulur, filtre vanaları kapatılır, akan yakıt bir kaba alınır; elek temizlenip conta kontrol edilerek takılır. İletkenlik ve su seviyesi su tarafıyla ilgilidir, yakıt filtresiyle ilgisi yoktur.
Dayanak: 18UY0347-4/B2 — BG.23
59. Çalışmayan sıvı yakıtlı kazanın fuel-oil hattındaki bir flanştan zemine yakıt sızmıştır. Sızan yakıt için doğru uygulama hangisidir?
- A) Suyla yıkanıp yer süzgecinden kanalizasyona verilir
- B) Kazan dairesi ısıtılarak yakıtın buharlaşması beklenir
- C) Toprak bir alana süpürülüp doğal yolla emilmesi beklenir
- D) Emici malzemeyle toplanıp tehlikeli atık olarak ayrılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Emici malzemeyle toplanıp tehlikeli atık olarak ayrılır
Fuel-oil suya ve toprağa karışırsa ciddi kirlilik yaratır; yıkayıp kanalizasyona vermek de toprağa süpürmek de çevre mevzuatına aykırıdır. Sızan yakıt emici malzemeyle toplanır, kirlenmiş emici malzeme tehlikeli atık olarak etiketli ve kapaklı kapta biriktirilir. Ardından hat vanalarla kapatılıp basıncı alınarak flanş contası değiştirilir.
Dayanak: 18UY0347-4/B2 — BG.24
60. Brülör memesinin (nozul) tıkandığı ya da aşındığı anlaşılmıştır. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Meme deliği çelik tel ya da iğneyle açılıp yeniden takılır
- B) Aynı tip ve kapasitede yeni memeyle değiştirilir
- C) Pompa basıncı artırılarak tıkanıklık zorla açtırılır
- D) Daha büyük kapasiteli bir meme takılıp alev büyütülür
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Aynı tip ve kapasitede yeni memeyle değiştirilir
Meme deliği çok hassas işlenmiştir; tel ya da iğne deliği çizer, püskürtme açısı ve debi bozulur, isli yanma ve damlama başlar. Bu yüzden tıkalı ya da aşınmış meme, üreticinin belirttiği aynı tip, açı ve kapasitede yenisiyle değiştirilir. Pompa basıncını artırmak ya da büyük meme takmak debiyi ve yanma ayarını bozar.
Dayanak: 18UY0347-4/B2 — BG.25
Basınç ve su seviyesi kontrolü
61. Soğuk kazan devreye alınırken brülör bir süre düşük kademede (küçük alevde) tutulur. Bunun nedeni nedir?
- A) Emniyet ventilinin ayar basıncı bu sürede düşsün diye
- B) Kazan sacları ve boruları yavaş, eşit ısınsın diye
- C) Besi pompası bu sürede kazana az su bassın diye
- D) Baca termostatı bu sürede devre dışı kalsın diye
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kazan sacları ve boruları yavaş, eşit ısınsın diye
Soğuk kazanda büyük alev, ocak ile çevresindeki su ve saclar arasında büyük sıcaklık farkı yaratır; ani ve dengesiz ısınma boru bağlantılarında kaçağa, çatlağa ve ısıl gerilmeye yol açar. Bu yüzden basınç düşük kademede yavaş yükseltilir, sonra brülör otomatik kademeye alınır; süreyi üretici talimatı belirler. Emniyet ventilinin ayarı alev büyüklüğüyle değişmez.
Dayanak: 18UY0347-4/B2 — BG.4
Blöf işlemleri
62. Dip blöfü için en uygun zaman hangisidir?
- A) Buhar çekişinin en yüksek olduğu tam yük anı
- B) Su seviyesinin alt sınıra yakın olduğu an
- C) Emniyet ventilinin üflediği yüksek basınç anı
- D) Kazan yükünün düşük, çamurun dibe çökmüş olduğu zaman
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kazan yükünün düşük, çamurun dibe çökmüş olduğu zaman
Dip blöfünün amacı kazan tabanına çöken çamuru atmaktır. Yük düşükken su çalkantısı azalır ve çamur dibe çöker; blöf bu anda yapılırsa en çok tortu atılır. Tam yükte çamur suyun içinde dolaşır ve seviye oynaktır; seviye alt sınırdayken blöf yapmak ise kazanı susuz bırakabilir.
Dayanak: 18UY0347-4/B2 — BG.10
63. Yüzey (sürekli) blöf miktarı neye göre ayarlanır?
- A) Kazan suyunun iletkenlik (TDS) ölçümüne
- B) Baca gazının bacadan çıkış sıcaklığına
- C) Brülöre giden fuel-oilin pompa basıncına
- D) Kazan dairesindeki ortam havasının sıcaklığına
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kazan suyunun iletkenlik (TDS) ölçümüne
Buharlaşmayla kazanda kalan çözünmüş tuzlar zamanla birikir; yüzey blöfü bu tuzlu suyu su yüzeyine yakın noktadan atar. Atılacak miktar kazan suyunun iletkenliği ölçülerek belirlenir: iletkenlik sınırı aşarsa blöf artırılır. Gereğinden fazla blöf ise ısı ve su kaybıdır.
Dayanak: 18UY0347-4/B2 — BG.13
Acil durum ve devreden çıkarma
64. Sıvı yakıtlı brülör alev arızasıyla kilitlendiğinde, nedeni bulunmadan art arda resetlenmesi neden tehlikelidir?
- A) Her denemede brülör motoru ters yönde dönmeye başlar
- B) Her denemede ocağa yanmamış yakıt püskürüp birikir
- C) Her denemede kazan su seviyesi bir miktar düşer
- D) Her denemede emniyet ventilinin ayar basıncı kayar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Her denemede ocağa yanmamış yakıt püskürüp birikir
Ateşleme denemesinde alev oluşmasa da güvenlik süresi boyunca meme ocağa yakıt püskürtür. Art arda reset bu yakıtın ocakta birikmesine, sonunda tutuştuğunda geri tepmeye ya da ocak patlamasına yol açabilir. Önce meme, fotosel, yakıt sıcaklığı ve ateşleme kontrol edilir; ocakta yakıt birikmişse temizlenmeden yeniden ateşleme yapılmaz.
Dayanak: 18UY0347-4/B2 — BG.14
65. Kazan dairesinde zemine dökülen fuel-oil tutuşmuş, yangın başlangıç aşamasındadır. Söndürmede doğru uygulama hangisidir?
- A) Hortumla yangının üstüne tazyikli su sıkılır
- B) Kapı ve pencereler açılıp alevin sönmesi beklenir
- C) Yanan yakıtın üstüne talaş ve bez atılıp örtülür
- D) Köpüklü veya kuru tozlu söndürücü kullanılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Köpüklü veya kuru tozlu söndürücü kullanılır
Fuel-oil yangını yanıcı sıvı yangınıdır (B sınıfı); köpük yakıt yüzeyini örterek, kuru kimyevi toz alevi keserek söndürür. Tazyikli su jeti yanan yakıtı sıçratıp yayar, kapı ve pencereyi açmak yangını havayla besler, talaş ve bez de yanıcıdır. Önce yakıt girişi kesilir, söndürücü alevin tabanına tutulur; yangın büyürse alan boşaltılıp itfaiye çağrılır.
Dayanak: 18UY0347-4/B2 — BG.18
66. Kazan dairesinde fuel-oil sızıntısı nedeniyle yangın çıkmıştır. Yakıt girişi için doğru uygulama hangisidir?
- A) Yakıt giriş (ana kesme) vanası derhâl kapatılır
- B) Brülör anahtarı kapatılır, yakıt vanalarına dokunulmaz
- C) Yalnızca brülördeki solenoid vananın kendiliğinden kapanması beklenir
- D) Yakıt pompası çalıştırılarak yakıt tanka geri basılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yakıt giriş (ana kesme) vanası derhâl kapatılır
Yangında yakıt akışı sürerse ateş büyür; bu yüzden yakıt girişi kaynağa en yakın ana vanadan kesilir. Solenoid vana yalnız brülöre giden yakıtı keser; sızıntı noktası ondan önceyse yakıt akmaya devam eder. Pompayı çalıştırmak hattı basınç altında tutup sızıntıyı artırır.
Dayanak: 18UY0347-4/B2 — BG.18
B3 · Gaz Yakıtlı Sistemlerde Kazanı Çalıştırma ve Bakım İşlemleri
Bu bölümde 22 çalışma sorusu var. Gerçek sınavda bu birimde performans (uygulama) ve teorik (çoktan seçmeli) sınavı yapılır; teorik sınavda en az 25 soru sorulur ve soruların en az %70'ine doğru cevap veren başarılı sayılır.
Yakıcının çalıştırılması
67. Gaz brülörü ateşleme yapmadan önce bir süre yalnız fanını çalıştırarak ön süpürme yapar. Bunun amacı nedir?
- A) Yanma odasında kalmış olabilecek gazı havayla dışarı atmak
- B) Kazan suyunu ateşlemeden önce fan havasıyla ön ısıtmak
- C) Gaz hattındaki basıncı ateşleme için yeterli değere çıkarmak
- D) Baca termostatını soğutarak yanlış durmaların önüne geçmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yanma odasında kalmış olabilecek gazı havayla dışarı atmak
Ön süpürmede brülör yalnız fanı çalıştırır; yanma odasında ve duman yollarında birikmiş olabilecek gaz havayla bacaya atılır, böylece ateşleme anında patlama ve alev geri tepmesi önlenir. Fan havası suyu ısıtmaz, gaz basıncını da değiştirmez; bu yüzden operatör ön süpürmeyi kısaltmaz ya da atlatmaz.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.2
68. Ateşleme sırasında iyonizasyon elektrodu (veya fotosel) güvenlik süresi içinde alevi algılamazsa brülör kontrol cihazı ne yapar?
- A) Gaz vanalarını açık tutup ateşlemeyi sürekli tekrarlar
- B) Fanı durdurur ama gaz vanasını açık bırakarak bekler
- C) Gaz vanalarını kapatır ve brülörü arıza konumunda kilitler
- D) Alevsiz olarak kazanı düşük kapasitede çalıştırmayı sürdürür
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Gaz vanalarını kapatır ve brülörü arıza konumunda kilitler
Alev denetim elemanı (iyonizasyon elektrodu ya da fotosel) alevi görmezse kontrol cihazı gaz vanalarını kapatır ve brülörü arızada kilitler; yanmamış gazın ocağa dolmasını önleyen temel emniyet budur. Gazı açık tutup ateşlemeyi tekrarlamak ocakta gaz birikmesine ve patlamaya yol açar. Kilitlenen brülör, arızanın nedeni bulunmadan art arda resetlenmez.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.2
Çalıştırma süreci ve basınç
69. Brülör ateşledikten sonra kazan manometresinde basıncın ve termometrede sıcaklığın yavaş yavaş yükseldiği görülür. Bu yükselmenin nedeni nedir?
- A) Emniyet ventilinin açılarak buhar atmaya başlaması
- B) Yanmayla ısınan kazan suyunun buhara dönüşmeye başlaması
- C) Besi pompasının durup kazana su basmayı kesmesi
- D) Gaz hattında basıncın ayar değerinin altına düşmesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Yanmayla ısınan kazan suyunun buhara dönüşmeye başlaması
Brülör yandığında ısı kazan suyuna geçer; su ısındıkça sıcaklık, buhar oluşmaya başlayınca da basınç yükselir ve bu normal devreye alma belirtisidir. Emniyet ventilinin açılması ise basıncı yükseltmez, tersine düşürür; ventil yalnız aşırı basınçta açılır. Operatör bu süreçte manometreyi izleyerek basıncın ayar değerinde durduğunu doğrular.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.3
70. Kazan basıncı yükselmeye başlamıştır ve tesise buhar verilecektir. Ana buhar vanası nasıl açılmalıdır?
- A) Tek hamlede sonuna kadar açılarak hat hızla doldurulmalıdır
- B) Kazan basıncı emniyet ventili değerine çıkınca açılmalıdır
- C) Brülör kapatılıp kazan tamamen soğuduktan sonra açılmalıdır
- D) Yavaşça açılıp hat ısıtılarak koç darbesi önlenmelidir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Yavaşça açılıp hat ısıtılarak koç darbesi önlenmelidir
Soğuk buhar hattında buhar yoğuşur; vana birden açılırsa yoğuşan su buharla sürüklenip koç darbesi yaratır, boru ve armatürlere zarar verebilir. Bu yüzden ana buhar vanası yavaşça açılır, hattaki kondens tahliye edilir ve manometre izlenir. Basıncın emniyet ventili değerine çıkmasını beklemek ise ventili gereksiz yere açtırır ve tehlikelidir.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.4
71. Basınç otomatiğinde histerisis (durma ve yeniden çalışma basınçları arasındaki fark) gereğinden dar ayarlanırsa ne olur?
- A) Brülör çok sık durup kalkar, ısı kaybı ve aşınma artar
- B) Kazan basıncı sürekli maksimum işletme basıncını aşar
- C) Emniyet ventili her çalışma çevriminde açılıp buhar atar
- D) Brülör hiç durmadan sürekli tam kapasitede çalışmaya başlar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Brülör çok sık durup kalkar, ısı kaybı ve aşınma artar
Histerisis, brülörün durduğu üst basınç ile yeniden çalıştığı alt basınç arasındaki farktır. Bu fark çok dar olursa brülör kısa aralıklarla durup kalkar; her kalkışta ön süpürme yapıldığı için ısı kaybı, ateşleme parçalarında aşınma ve arıza riski artar. Dar histerisis basıncı ayar değerinin üstüne taşımaz, bu nedenle ventilin açılması beklenmez.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.5
72. Kazan çalışırken besi suyu kontrolünün otomatik konumda tutulmasının temel nedeni nedir?
- A) Operatörün su seviyesini izleme görevi tamamen ortadan kalkar
- B) Besi pompası çalışmadan kazan kendi basıncıyla su alabilir
- C) Buhar çekişi değişse de su seviyesi sürekli korunmuş olur
- D) Kazan suyunun sertliği otomatik olarak düşürülmüş olur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Buhar çekişi değişse de su seviyesi sürekli korunmuş olur
Otomatik besleme, seviye kontrol cihazından gelen sinyalle pompayı çalıştırıp durdurur; buhar tüketimi arttığında da su seviyesi güvenli aralıkta kalır ve kazanın susuz kalma riski azalır. Otomatik konum operatörün izleme görevini kaldırmaz; su seviye göstergesi vardiya boyunca düzenli kontrol edilir. Su sertliğini düşürmek ise su yumuşatma sisteminin işidir.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.6
73. Besi pompası çalıştığı hâlde kazana yeterli su gitmiyor ve pompa emişinde basınç düşük görünüyor. En olası neden hangisidir?
- A) Kazan basıncının çalışma basıncının altında kalması
- B) Pompa emiş hattındaki filtrenin kirle tıkanmış olması
- C) Baca termostatının ayar değerinin düşük tutulması
- D) Yüzey blöfü vanasının kapalı konumda bulunması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Pompa emiş hattındaki filtrenin kirle tıkanmış olması
Emiş hattındaki filtre tıkanınca pompaya yeterli su gelmez, emiş basıncı düşer ve pompa kazanı besleyemez; bu yüzden besleme sisteminin tam çalışması için filtreler düzenli temizlenir, vanalar açık ve besi tankı dolu tutulur. Kazan basıncının düşük olması beslemeyi zorlaştırmaz, tersine kolaylaştırır. Filtre temizliği pompa durdurulup vanaları kapatıldıktan sonra yapılır.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.7, BG.23
74. Kazanda çalışma presostatının yanında bir de emniyet (limit) presostatı bulunur. Emniyet presostatı nasıl ayarlanmalıdır?
- A) Çalışma presostatıyla tam olarak aynı basınç değerine ayarlanır
- B) Kazanın normal çalışma basıncının biraz altına ayarlanır
- C) Emniyet ventilinin açma basıncının üzerinde bir değere ayarlanır
- D) Çalışma presostatının üstüne, ventilin altına ayarlanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Çalışma presostatının üstüne, ventilin altına ayarlanır
Çalışma presostatı arızalanıp brülörü durduramazsa, daha yüksek değere ayarlı emniyet presostatı brülörü kapatıp kilitler; emniyet ventili ise son savunma olarak en yüksek değerde açılır. İki presostat aynı değere ayarlanırsa yedek koruma kalmaz, ventilin üstüne ayarlanırsa da ventilden önce devreye giremez. Emniyet presostatı devreye girdiğinde neden bulunmadan kazan yeniden çalıştırılmaz.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.8
75. Operatör baca termostatını belirli aralıklarla kontrol etmektedir. Bu kontrolde doğru uygulama hangisidir?
- A) Ayar değerini talimattakiyle karşılaştırıp sonucu kaydetmek
- B) Ayarı en yükseğe alarak gereksiz kazan duruşlarını önlemek
- C) Termostatı köprüleyerek kazanın kesintisiz çalışmasını sağlamak
- D) Termostatı yalnız kazan arızaya geçtiğinde açıp incelemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Ayar değerini talimattakiyle karşılaştırıp sonucu kaydetmek
Baca termostatı, baca gazı sıcaklığı aşırı yükselince sistemi durduran emniyet elemanıdır; ayarı üretici talimatındaki değerle karşılaştırılır ve baca gazı termometresindeki değerle birlikte kayda geçilir. Ayarı en yükseğe almak ya da termostatı köprülemek bu emniyeti devre dışı bırakır, aşırı ısınma ve kurum birikimi gibi sorunları gizler.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.9
Blöf işlemleri
76. Kazanda elle dip blöfü yapılacaktır. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Vana uzun süre açık bırakılıp kazan suyu yarıya kadar boşaltılır
- B) Seviye göstergesi kapatılarak blöf sırasında alarm önlenir
- C) Vana talimattaki sürede açılıp kapatılır, su seviyesi izlenir
- D) Blöf, kazan basıncı ventil açma değerine çıktığında yapılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Vana talimattaki sürede açılıp kapatılır, su seviyesi izlenir
Dip blöfü kazan tabanındaki çamur ve tortuyu atmak için yapılır; vana talimatta belirtilen aralıkta ve kısa sürede açılıp kapatılır, bu sırada su seviye göstergesi izlenir. Vanayı uzun süre açık bırakmak su seviyesini tehlikeli biçimde düşürür ve kazanı susuz bırakabilir. Blöf, basıncı düşürmek için kullanılan bir yöntem değildir.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.10
77. Otomatik dip blöf sistemi olan bir kazanda operatör, otomatik blöfün gerçekten yapıldığını nasıl kontrol eder?
- A) Zamanlayıcının enerjisini kesip blöf vanasını elle açık bırakarak
- B) Ayarlı saatte vananın açıldığını, hattan akış olduğunu görerek
- C) Kazan basıncının blöf sonunda sıfıra indiğini bekleyerek
- D) Su seviye göstergesinin camını söküp içini inceleyerek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Ayarlı saatte vananın açıldığını, hattan akış olduğunu görerek
Otomatik blöfte zamanlayıcı vanayı belirli aralıklarla açar; operatör ayarlı zamanda vananın açıldığını, blöf hattından akış olduğunu (hattın ısınması, blöf tankına su gelmesi) ve su seviyesinin kısa süre düştüğünü gözleyerek sistemi doğrular. Vana açılmıyorsa arıza bildirilir ve dip blöfü talimattaki aralıkta elle yapılır. Blöf kazan basıncını sıfıra indirmez; böyle bir düşüş beklemek yanlış bir ölçüttür.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.11, BG.12
78. Kazan suyu numunesinde dipte çöken çamur ve tortunun arttığı görülmüştür. Bu birikintiyi atmak için hangi blöf yapılır?
- A) Yüzey blöfü, çünkü tortu su yüzeyinde toplanır
- B) Emniyet ventili kaldırılarak yapılan buhar tahliyesi
- C) Seviye göstergesi blöfü, çünkü kazan tabanını temizler
- D) Dip blöfü, çünkü çöken çamur kazan tabanından atılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Dip blöfü, çünkü çöken çamur kazan tabanından atılır
Ağır çamur ve tortu kazanın en alt noktasında birikir ve oradaki dip blöf vanasıyla atılır. Yüzey blöfü ise normal su seviyesinin hemen altından alınır; su yüzeyindeki köpüğü ve çözünmüş madde yoğunluğunu azaltır, dipteki çamuru atamaz. Seviye göstergesi blöfü yalnız göstergenin bağlantılarını temizler.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.13
Devreden çıkarma
79. Vardiya sonunda tesisin buhar ihtiyacı sona ermiştir. Kazanı devreden çıkarırken operatörün ilk adımı hangisidir?
- A) Yakıcının şalterini kapatarak yanmayı durdurmak
- B) Besi pompasını kapatıp brülörü çalışır bırakmak
- C) Ana buhar vanasını kapatıp brülörü tam yükte bırakmak
- D) Kazan suyunu dip blöfüyle hemen tamamen boşaltmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yakıcının şalterini kapatarak yanmayı durdurmak
Buhar ihtiyacı bitince önce yakıcının şalteri kapatılarak yanma durdurulur; ardından duruşun süresine göre yakıt vanaları kapatılır. Brülör yanarken besi pompasını kapatmak su seviyesini düşürüp kazanı susuz bırakabilir. Sıcak ve basınç altındaki kazanın suyunu hemen boşaltmak da hem tehlikeli hem de kazana zararlıdır.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.14
80. Gaz brülörü üzerinde bakım yapılacaktır. Gaz hattıyla ilgili doğru uygulama hangisidir?
- A) Yalnız solenoid vananın kapanmasına güvenilip el vanası açık bırakılır
- B) Ana gaz vanası yarım açık bırakılarak hat basıncı korunur
- C) Brülör öncesi gaz vanası kapatılıp açılmayacak şekilde kilitlenir
- D) Gaz hattı açık bırakılıp yalnızca brülör fanının fişi çekilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Brülör öncesi gaz vanası kapatılıp açılmayacak şekilde kilitlenir
Bakımda brülörün elektriği kesilir, brülörden önceki elle kumandalı gaz vanası kapatılır ve başkası açmasın diye kilitlenip etiketlenir. Solenoid vana elektrikle kumanda edilen bir vanadır; sızdırabilir ya da yanlışlıkla enerjilenebilir, bu yüzden bakım güvenliği için tek başına güvenilmez. Yarım açık vana ise hatta gaz bıraktığı için kaçak riskini sürdürür.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.15
81. Kazan kısa süreli duruşa alınmış, brülörün enerjisi kesilmiştir; ancak kazan hâlâ sıcak ve basınç altındadır. Ana kontrol panelinin enerjisi neden açık tutulur?
- A) Brülörün gerektiğinde kendiliğinden yeniden ateşleyebilmesi için
- B) Su seviyesi ve basınç emniyetleri izlemeyi sürdürsün diye
- C) Gaz hattındaki vanaların açık konumda kalabilmesi için
- D) Dip blöf vanasının sürekli açık tutulabilmesi için
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Su seviyesi ve basınç emniyetleri izlemeyi sürdürsün diye
Kısa duruşta yalnız brülörün enerjisi kesilir ve yakıt vanaları kapatılır; kazan sıcak ve basınç altında olduğu için su seviye kontrolü, besleme ve alarm devreleri çalışmayı sürdürmelidir. Brülör bu sırada yeniden ateşleme yapmamalı, gaz vanaları da kapalı kalmalıdır. Kazanın tüm elektrik enerjisi uzun süreli duruşlarda kesilir.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.16
82. Arıza nedeniyle kazanın suyunun boşaltılması gerekmektedir. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Kazan tam basınçtayken dip blöf vanası sonuna kadar açılır
- B) Brülör yanarken su boşaltılıp yerine yenisi basılır
- C) Besi pompası çalıştırılıp kazan beslenirken boşaltılır
- D) Kazan durdurulup soğuyunca, basınçsızken boşaltılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kazan durdurulup soğuyunca, basınçsızken boşaltılır
Kazan suyu, brülör durdurulup kazan soğuduktan ve basınç düştükten sonra boşaltılır; aksi hâlde sıcak su ve buhar püskürmesi yanıklara, ani sıcaklık değişimi de kazan gövdesinde gerilmeye yol açar. Tam basınçta dip vanasını sonuna kadar açmak hem tehlikelidir hem de kazanı hızla susuz bırakır. Boşaltmadan önce yakıt ve elektrik güvenli konuma alınır.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.17
Acil durumlar
83. Operatör kazan dairesine girerken yoğun gaz kokusu almıştır. Aşağıdakilerden hangisi YAPILMAMALIDIR?
- A) Ana gaz vanasını kapatarak gaz akışını kesmek
- B) Kapı ve pencereleri açarak ortamı havalandırmak
- C) Lambayı yakıp kaçağın yerini görmeye çalışmak
- D) Ortamı boşaltıp yetkililere ve gaz acile haber vermek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Lambayı yakıp kaçağın yerini görmeye çalışmak
Gaz kokusu alınan ortamda lamba düğmesi, priz gibi normal elektrik anahtarları açılıp kapatılmaz, cep telefonu kullanılmaz; çıkan küçük bir kıvılcım gaz–hava karışımını tutuşturabilir. Doğru davranış tesis talimatına göre gazı kesmektir: acil kapatma butonu ve ana gaz vanası (çoğunlukla kazan dairesi girişinde) kullanılır, kapı ve pencereler açılır, ortam boşaltılıp güvenli bir yerden yetkililere ve 187 doğal gaz acile haber verilir.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.18
84. Kazanın susuz kaldığı ve gövdenin aşırı ısındığı anlaşılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi YAPILMAMALIDIR?
- A) Kazanı hızla soğutmak için hemen besi suyu basmak
- B) Brülörü durdurup kazana yakıt girişini hemen kesmek
- C) Besi pompası vanalarını kapatıp enerjisini kesmek
- D) Durumu bildirip kazanı kendi kendine soğumaya bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kazanı hızla soğutmak için hemen besi suyu basmak
Aşırı ısınmış kazan gövdesine su basılırsa su anında buhara dönüşür, basınç ani yükselir ve ısıl şokla gövde çatlayabilir ya da patlayabilir. Bu yüzden brülör durdurulur, besi pompalarının vanaları kapatılıp enerjileri kesilir ve kazan suyla soğutulmadan kendi hâlinde soğumaya bırakılır. Kazan soğuyup yetkililerce kontrol edilmeden yeniden su verilmez.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.19, BG.20
Periyodik kontrol ve bakım
85. Kazan ve ekipmanlarının dış yüzey temizliği yapılacaktır. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Sıcak kazan gövdesine basınçlı su tutularak hızla yıkanır
- B) Kazan soğukken, elektrikli aksama su değdirilmeden silinir
- C) Pano ve brülör üzerindeki tozlar basınçlı suyla yıkanır
- D) Yalıtım sacları sökülüp gövde çıplak olarak temizlenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kazan soğukken, elektrikli aksama su değdirilmeden silinir
Dış yüzey temizliği kazan durdurulup soğuduktan sonra yapılır; elektrik panosu, brülör ve motorlara su değdirilmez, bu kısımlar enerjisi kesilmişken kuru bezle temizlenir. Sıcak gövdeye su tutmak yanığa ve ısıl gerilmeye, elektrikli aksama su değmesi de kısa devreye ve elektrik çarpmasına yol açar.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.21
86. Operatör günlük bakımda yaptığı işleri kazan günlük bakım tablosuna işleyecektir. Doğru kayıt yöntemi hangisidir?
- A) Vardiya sonunda hatırlanan değerler toplu olarak yazılır
- B) Yalnız arıza çıkan günlerde tabloya kayıt düşülür
- C) Değerler normal çıktıysa ilgili satır boş bırakılır
- D) Yapılan iş, okunan değer, tarih-saat ve imza yazılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Yapılan iş, okunan değer, tarih-saat ve imza yazılır
Günlük bakım tablosuna her kontrolün sonucu, okunan değerler, yapılan iş, tarih-saat ve yapan kişinin imzası işlem sırasında yazılır. Normal çıkan değerler de kaydedilir; çünkü baca gazı sıcaklığının ya da yakıt tüketiminin günden güne değişimi ancak düzenli kayıtla fark edilir. Vardiya sonunda hafızadan yazılan kayıt güvenilir değildir.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.22
87. Gaz hattındaki flanşlı bir bağlantıda kaçaktan şüphelenilmektedir. Kaçak nasıl tespit edilir?
- A) Bağlantıya çakmak alevi yaklaştırılıp parlama aranır
- B) Gaz basıncı artırılarak kokunun yoğunlaştığı yer aranır
- C) Bağlantıya köpüklü su sürülüp kabarcık aranır
- D) Brülör çalışırken cıvatalar gevşetilip ses dinlenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Bağlantıya köpüklü su sürülüp kabarcık aranır
Gaz kaçağı köpüklü su (sabunlu su veya kaçak spreyi) ya da gaz kaçak dedektörüyle aranır; kaçak varsa bağlantıda kabarcık oluşur. Açık alevle kaçak aramak doğrudan yangın ve patlama sebebidir. Kaçak bulunursa gaz kesilip hat basınçsız hâle getirildikten sonra conta değiştirilir ve bağlantı yeniden köpükle kontrol edilir.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.24
88. Doğal gaz yakan kazanda periyodik baca gazı ölçümünde karbonmonoksit (CO) değeri yüksek çıkmıştır. Bu sonuç neyi gösterir?
- A) Yanmanın eksik olduğunu, hava–gaz ayarının bozulduğunu
- B) Yanmanın tam olduğunu ve kazan veriminin arttığını
- C) Kazan besi suyunun sertliğinin hızla yükselmeye başladığını
- D) Emniyet ventilinin açma basıncının kaymış olduğunu
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yanmanın eksik olduğunu, hava–gaz ayarının bozulduğunu
Karbonmonoksit, yakıt yeterli havayla tam yanmadığında oluşur; yüksek CO hava–gaz oranının bozulduğunu, brülörde kirlenme ya da ayar kayması olduğunu gösterir. Bu hem yakıt israfı hem de zehirlenme tehlikesidir; brülör ayarı yetkili servisçe ölçüm cihazıyla yeniden yapılmalıdır. Tam ve verimli yanmada CO değeri düşük olur.
Dayanak: 18UY0347-4/B3 — BG.25
Sonraki adım
- Deneme sınavı: 25 soruyla kendinizi ölçün, puanınızı görün.
- Buhar Kazanı Operatörü belgesi rehberi: ücret, sınav yeri, başvuru ve belge süreci.
Buhar Kazanı Operatörü sınavı için sizi arayalım
Ücreti, sınav takvimini ve size en yakın sınav yerini telefonda netleştirelim. Başvuru, sınav takvimi ve belge takibi Brodemy üzerinden yürür.
Sıkça sorulan sorular
Bu sayfadaki sorular gerçek sınav soruları mı?+
Hayır. MYK sınavlarının soru bankası kamuya açık değildir ve gerçek sınav soruları yayımlanmaz. Buradaki 88 soru, ulusal yeterlilikte sınavla ölçüleceği yazan bilgi maddelerinden ve yürürlükteki mevzuattan Brodemy tarafından yazılmıştır.
Kaç doğru yaparsam sınavı geçerim?+
Her birimin geçme barajı ulusal yeterlilikte tanımlıdır. Performans sınavı olan birimlerde en az %70 başarı ve kritik olarak işaretli adımların tamamını doğru yapmak şarttır. Birimlerin ortalaması alınmaz; her birimden ayrı geçmek gerekir.
Soruları PDF olarak indirebilir miyim?+
Evet. Sayfanın başındaki “Yazdır / PDF olarak kaydet” düğmesi tüm cevapları açar ve yazdırma penceresini getirir; orada hedef olarak “PDF olarak kaydet”i seçin.
Son güncelleme: 2026-11-10. Resmî kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.
Hangi belge, hangi ücret, ne zaman sınav? Birlikte netleştirelim.
Size uygun yeterliliği, sınav yapısını ve güncel ücreti anlatırız; başvurudan belgeye kadar süreci Brodemy yürütür.