Elektrik Dağıtımı Scada Operatörü Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (15UY0214-5)

MYK Elektrik Dağıtımı Scada Operatörü (15UY0214-5) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.

Nasıl kullanılır: şıkka dokunarak cevaplayın; doğru/yanlış anında görünür, puanınız sayılır ve açıklama açılır. Şık seçmeden de “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açabilirsiniz. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.

Belge rehberi

İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite Yönetim Sistemleri

1. SCADA kontrol merkezinde çalışan operatör Deniz, günün büyük kısmını ekran başında geçiriyor ve sırt ağrısından şikâyet ediyor. Şartnameye göre bu durumla ilgili bilmesi gereken hangisidir?

• A) Ağrının tamamen kişisel bir sorun olduğunu ve işle ilgisi bulunmadığını
• B) Yalnızca sahadaki ekiplerin İSG kurallarına tabi olduğunu, merkezin muaf olduğunu
• C) Kapalı ortam ve masa başında ergonomik çalışma şartlarını
• D) Ekran başında çalışmanın hiçbir sağlık riski taşımadığını

2. Kontrol merkezinde bir operatörün eli kesildi ve kanama var. Operatörün ilk yardım açısından bilmesi gereken hangisidir?

• A) Merkezde bulunması gereken ilk yardım malzemelerini ve yerini
• B) Sahadaki ekibin çağrılıp müdahaleyi yalnızca onların yapacağını
• C) İlk yardımın tamamen hastane görevlilerinin işi olduğunu
• D) Kanamanın kendiliğinden duracağını ve beklemenin yeterli olduğunu

3. Kontrol merkezinde yangın alarmı çalıyor. SCADA operatörünün bu durumdaki görevi nedir?

• A) Ekranı kilitleyip tüm alarmları susturarak masasında beklemek
• B) Yangının kaynağını bulmak için bina katlarını tek başına dolaşmak
• C) Şebekedeki tüm kesicileri açıp sonra binadan en son çıkmak
• D) Acil durumda kendisine tanımlanan görevi uygulamak

4. Kontrol merkezinde bir yüksek gerilim çalışması öncesinde saha ekibi için uyarı levhası hazırlanıyor. Operatör levhayı neye göre belirler?

• A) Merkezde o an hangi levha varsa ona göre
• B) Yapılacak çalışmanın türüne ve kullanım yerine göre
• C) Levhanın rengine ve boyutuna göre rastgele
• D) Bir önceki çalışmada kullanılan levhayı tekrar seçerek

5. Operatör, sahaya gönderilen ekibin çalışma yapacağı hatta talimatlarda yer almayan bir risk fark ediyor. Şartnameye göre ne yapmalıdır?

• A) Talimatta yazmadığı için riski hiçbir şekilde dikkate almamalıdır
• B) Riski yalnızca vardiya sonunda hazırlanan rapora not olarak yazmalıdır
• C) Ekibi bilgilendirmeden çalışmayı olduğu gibi sürdürmelidir
• D) Talimat dışı risk için tanımlı uygulamayı başlatmalıdır

6. Kontrol merkezinde eskiyen UPS aküleri ve bozuk elektronik kartlar birikmiştir. Çevre açısından doğru uygulama hangisidir?

• A) Geri dönüşümü olan/olmayan atık olarak ayrıştırıp uygun depolamak
• B) Tümünü ofis kâğıt atıklarıyla birlikte genel çöpe atarak hızlıca kurtulmak
• C) Aküleri boşaltıp elektrolitini lavaboya dökerek kutuyu hurdaya vermek
• D) Kartları ve aküleri kontrol odasının köşesinde süresiz olarak biriktirmek

7. Kontrol merkezi için yeni monitör ve sunucu talep edilecektir. Operatör talep ederken çevre ve tasarruf açısından neye dikkat etmelidir?

• A) Cihazların yalnızca en büyük ekran ve en yüksek güç değerine sahip olmasına
• B) Cihazların görünüşünün merkezin dekorasyonuyla uyumlu olmasına
• C) Cihazların enerji tasarrufu sağlayacak karakteristiklere sahip olmasına
• D) Cihazların yalnızca en ucuz fiyatlı tedarikçiden alınmasına

8. Kalite yönetim sistemi kapsamında operatörden performans izleme kayıtları isteniyor. Operatörün bu konuda bilmesi gereken hangisidir?

• A) Kayıt tutmanın yalnızca yöneticilerin ve kalite biriminin sorumluluğunda olduğunu
• B) İş yerine uygun kayıt alma ve ilgili birimlere raporlama tekniklerini
• C) Kalite kayıtlarının sadece denetim öncesinde hazırlanacağını
• D) Performans izlemenin yalnızca saha ekipleri için geçerli olduğunu

Çalışma Öncesi Hazırlıklar, Scada Ekipman Hazırlıkları ve İş Organizasyonu İşlemleri

9. Şebekeye yeni bir trafo merkezi eklendi ve RTU'su SCADA'ya bağlandı. Operatörün bu değişiklikle ilgili yapması gereken nedir?

• A) SCADA çalışma envanterini güncellemek
• B) Yeni merkezi listeye almadan eski ekranla devam etmek
• C) Değişikliği yalnızca sözlü olarak diğer vardiyaya söylemek
• D) Envanteri yıl sonu sayımına kadar bekletmek

10. Vardiyaya başlayan operatör, kullanıcı bilgisayarı, yazıcı ve kablajın durumunu kontrol ediyor. Bu kontrolün amacı hangisidir?

• A) Cihazların satın alma değerini ve amortismanını hesaplamak
• B) Cihazların markasını ve model yılını envantere yeniden yazmak
• C) Cihazların tozunu alıp masayı ve kabloları düzenli görünecek şekilde toplamak
• D) Donanımların ve güvenlik düzeneklerinin işlerliğini doğrulamak

11. Bir trafo merkezinden gelen ayırıcı pozisyon sinyali gerçek durumla uyuşmuyor. Operatör bu sinyali nasıl değerlendirmelidir?

• A) Sinyali doğru kabul edip ekrandaki değere göre kumanda vermelidir
• B) IED/RTU ya da elektriksel ekipman kaynaklı hata sinyali olabileceğini bilmelidir
• C) Sinyali silip operatör ekranını yeniden başlatarak sorunu çözdüğünü varsaymalıdır
• D) Sinyali görmezden gelip vardiya sonuna kadar hiçbir işlem yapmadan beklemelidir

12. Hatalı sinyalin kaynağı bir trafo merkezindeki RTU olarak değerlendirildi. Operatörün bir sonraki adımı nedir?

• A) Merkezi ekrandan kaldırıp sinyali tamamen kapatarak alarmı susturmak
• B) Kontrol merkezini boş bırakıp sahaya kendisi gidip RTU'yu onarmaya çalışmak
• C) Saha ekibini sinyalin geldiği noktaya yönlendirip hata testlerini tanımlamak
• D) Sorunu yalnızca vardiya sonu yazılı raporuna yazıp bakım biriminin görmesini beklemek

13. Saha ekibi test sonuçlarını iletti; RTU haberleşme kartı arızalı bulundu. Operatör bu sonucu nasıl işlemelidir?

• A) Bakımı gerçekleştirecek ilgili kişi/birime test raporunu açıklamak
• B) Sonucu kendine saklayıp haberleşme kartının kendiliğinden düzelmesini beklemek
• C) Sonucu yalnızca sözlü olarak kahve molasında paylaşmak
• D) Kartı sistemden yeniden tanımlayıp arızayı tamamen yok saymak

14. Kontrol merkezine yeni telsiz ve ölçüm cihazları teslim edildi. Operatörün bunlarla ilgili yapması gereken hangisidir?

• A) Cihazları kutusunda bekletip yalnızca ilk arıza anında açıp kullanmak
• B) Fiziki kontrollerini yaparak çalışabilirliklerini test etmek
• C) Cihazları hiç kontrol etmeden doğrudan saha ekibine vermek
• D) Cihazların garanti belgesini ve faturasını dosyalayıp işi bitmiş saymak

15. Gece yarısı bir fiderde arıza oluştu; bölge dağlık ve hava kötü. Operatör arıza müdahalesi için ekibi nasıl belirler?

• A) Nöbet listesinde ilk sırada yazan ekibi mesafeye ve donanıma bakmadan göndererek
• B) Saatlik maliyeti en düşük olan taşeron ekibi seçerek
• C) Bölgedeki tüm ekipleri aynı anda arıza noktasına yönlendirerek
• D) Arızanın niteliği, kapsamı ve ortama göre uygun ekibi seçerek

16. Saha ekibi enerjisiz hatta çalışmaya başlayacaktır. Operatörün çalışanların ve ekipmanın güvenliği için bilmesi gereken hangisidir?

• A) Hattın enerjisini kesmenin tek başına güvenlik için yeterli olduğunu
• B) Topraklamanın yalnızca yağmurlu havalarda gerekli olduğunu
• C) Çalışma alanında uygulanması gereken topraklama prosedürlerini
• D) Topraklamanın sadece trafo merkezlerinde ve yalnızca bakım ekibince yapıldığını

17. Vardiya sonunda operatör gün içinde yönlendirdiği ekiplerin ve giderilen arızaların özetini hazırlıyor. Bu işlem hangi ölçüte karşılık gelir?

• A) Tedarik sürecindeki teknik değerlendirme ve test işlemleri
• B) Yapılan çalışma sonuçlarının raporlanması
• C) Saha çalışma ortamının hazırlanmasına yardımcı olunması
• D) SCADA sistemine kullanıcı adıyla giriş yapılması

Scada Sinyal Takibi, Kumanda ve Kontrol Operasyonları ve Raporlama İşlemleri

18. SCADA ekranında bir trafo merkezinin gerilim değeri sahadan bildirilen değerden belirgin şekilde farklı görünüyor. Operatör ne yapmalıdır?

• A) Saha değerleri ile ekran değerlerini karşılaştırıp tutarsızlığı değerlendirmek
• B) Ekran değerini her zaman doğru kabul edip saha bilgisini yok saymak
• C) Operatör ekranını yeniden başlatıp farkın kendiliğinden kaybolmasını beklemek
• D) Farkı görmezden gelip yalnızca sesli alarm gelirse durumla ilgilenmek

19. Gece vardiyasında bir trafo için 'bucholz' ve 'sıcaklık yüksek' alarmları aynı anda geldi. Operatör bu alarmları nasıl ele almalıdır?

• A) Alarmları susturup sabah ekibine bırakmalıdır
• B) Yalnızca sıcaklık alarmını dikkate alıp diğerini yok saymalıdır
• C) Dâhili alarm olarak takip edip tanımlı işlemleri başlatmalıdır
• D) Trafoyu hemen devre dışı bırakıp kimseye bildirmemelidir

20. Bir trafo merkezinden 'kapı açıldı' ve 'hareket' alarmı geldi; planlı bir çalışma yok. Bu alarm hangi sınıfa girer ve ne yapılmalıdır?

• A) Elektriksel alarmdır; ilgili fiderin kesicisi hemen açılmalıdır
• B) Sistem hatasıdır; ilgili merkezin RTU'su uzaktan yeniden başlatılmalıdır
• C) Önemsiz alarmdır; herhangi bir kayıt tutulmadan listeden silinmelidir
• D) Harici alarmdır; merkezden takip edilip ilgililere bildirilmelidir

21. Bir bölgeden çok sayıda kesinti ihbarı geldi ve iki fider rölesi trip verdi. Operatör arızalı bölgeyi nasıl tespit eder?

• A) Yalnızca ilk arayan abonenin bildirdiği adrese göre arıza yerine karar vererek
• B) Saha ekibi, SCADA fonksiyonları, AGD, analizör ve ihbar bilgilerini birlikte kullanarak
• C) Tüm bölgeyi enerjisiz bırakıp saha ekibinden gelecek haberi bekleyerek
• D) Röle triplerini sıfırlayıp arızanın kendiliğinden düzelmesini bekleyerek

22. Arızalı bölge tespit edildi. Operatörün kesinti süresini en aza indirmek için SCADA'da yapması gereken hangisidir?

• A) Arızalı bölgeyi izole edip sağlam bölgeleri beslemek
• B) Tüm bölgeyi arıza tamamen giderilene kadar enerjisiz bırakmak
• C) Arızalı bölgeye tekrar tekrar enerji vermeyi denemek
• D) Hiçbir kumanda yapmadan yalnızca saha ekibinin işi bitirmesini beklemek

23. Ertesi gün bir trafo merkezinde planlı bakım için enerji kesilecektir. Operatörün bu kesintiyle ilgili sorumluluğu nedir?

• A) Kesintiyi saha ekibi merkeze geldiğinde önceden haber vermeden ansızın yapmak
• B) Planlı kesintiyi hiç yapmadan bakım ekibini enerji altında çalıştırmak
• C) Kesintiyi yalnızca kendi vardiyasında uygun gördüğü rastgele bir saatte uygulamak
• D) Planlı kesinti prosedürlerini uygulayıp kesintiyi koordine etmek

24. Yaz aylarında bir fiderin yükü sınıra yaklaşıyor. Operatör şebekenin zayıf noktalarını belirlemek için ne yapmalıdır?

• A) Fideri tamamen kapatıp yükü sıfıra indirerek sorunu ortadan kaldırmak
• B) Yalnızca sahadan ve abonelerden gelen şikâyet sayısını takip etmek
• C) Yük akış simülasyonları yaparak zayıf noktaları tespit etmek
• D) Mevsim değişince yükün kendiliğinden azalmasını beklemek

25. Ay sonunda operatörden bölgedeki kesinti sürelerinin raporu isteniyor. Operatörün bu konuda yapması gereken hangisidir?

• A) Süreleri hafızasından tahminen yazıp raporu hızlıca kapatmak
• B) Kesinti sürelerini kayıt altına alıp istatistiki prosedürleri uygulamak
• C) Yalnızca en uzun süren kesintiyi rapora yazıp diğerlerini atlamak
• D) Raporu saha ekibinin hazırlamasını bekleyip okumadan imzalamak

İlgili sayfalar

Elektrik Dağıtımı Scada Operatörü belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri

Başvurudan belgeye kadar süreci Brodemy yürütür: size uygun seviye ve ücret, sınav takvimi, evrak ve belge takibi tek yerden. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.