Elektrik Pano Montajcısı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (12UY0075-4)
MYK Elektrik Pano Montajcısı (12UY0075-4) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
İş Sağlığı ve Güvenliği, Kalite ve Çevre
1. Pano sac gövdesinde açılan deliklerin çapağı alınacak ve kesilmiş sac paneller elle tezgâha taşınacaktır. Bu iş için hazırlanması gereken kişisel koruyucu donanım hangisidir?
- A) Yalıtkan elektrikçi eldiveni ve baret takımı
- B) Toz maskesi ile yalıtkan tabanlı iş botu
- C) Koruyucu gözlük ve kesiğe dayanıklı eldiven
- D) Kulak tıkacı ve antistatik bileklik seti
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Koruyucu gözlük ve kesiğe dayanıklı eldiven
Çapak alma ve kesilmiş sac panelin elle taşınması mekanik risk taşır: fırlayan talaş göze, keskin sac kenarı ele zarar verir; bu yüzden koruyucu gözlük ile kesiğe dayanıklı eldiven birlikte kullanılır. Sahada sık görülen hata, enerjili işler için üretilen yalıtkan elektrikçi eldiveninin bu işte kullanılmasıdır; o eldiven mekanik kesilmeye karşı tasarlanmamıştır ve kalınlığı el hassasiyetini düşürür. Buna karşılık matkap mili dönerken eldiven takılmaz: dönen uca kapılma riski nedeniyle delme anında eldiven çıkarılır.
Dayanak: A1 - İSG, Kalite ve Çevre / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1-1.2 (BG.2)
2. Pano imalat alanında anında giderilemeyecek türden bir tehlikeli durum fark eden montajcının izlemesi gereken doğru sıra hangisidir?
- A) Alanı emniyete alıp durumu yetkiliye bildirmek
- B) Çevredekilere sözlü uyarı yapıp işe devam etmek
- C) Kendi imkânıyla onarıp kayıt açmadan geçmek
- D) İşi tamamlayıp vardiya sonunda rapor etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Alanı emniyete alıp durumu yetkiliye bildirmek
Anında giderilemeyecek tehlikelerde beklenen davranış, önce maruziyeti kesmek yani alanı emniyete almak, ardından yetkili birime bildirerek kalıcı önlemi başlatmaktır. Sözlü uyarı yapıp işe devam etmek sahada en sık rastlanan hatadır; uyarı vardiya değişiminde kaybolur, tehlike kayıt altına alınmadığı için kök nedeni giderilmez ve olay bir sonraki ekibin başına gelir.
Dayanak: A1 - İSG, Kalite ve Çevre / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.3 (BG.10, BG.11)
3. Pano imalat hücresinde bakır bara kırpıntısı, tiner emdirilmiş bez ve kablo izolasyon artığı birikmiştir. Doğru atık uygulaması hangisidir?
- A) Üçünü tek bir metal hurda konteynerinde toplayıp göndermek
- B) Tinerli bezi kuruduktan sonra evsel çöp kutusuna atmak
- C) Bakır ile izolasyon artığını ayırmadan hurdaya vermek
- D) Bakırı geri kazanıma, tinerli bezi tehlikeli atığa vermek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Bakırı geri kazanıma, tinerli bezi tehlikeli atığa vermek
Atıklar kaynağında ayrılır: bakır kırpıntısı geri kazanılabilir metal, kablo izolasyonu ayrı bir akım, çözücü emdirilmiş bez ise kirlenmiş atık olarak ayrı toplanır. Tinerli bezin kuruduktan sonra evsel çöpe atılması yaygın bir hatadır; bezde kalan çözücü kalıntısı parlayıcıdır, kokusu geçse bile bezin atık sınıfı değişmez ve karışık çöpte hem yangın riski hem uygunsuz bertaraf doğar.
Dayanak: A1 - İSG, Kalite ve Çevre / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.4 (BG.14, BG.16, BG.17)
4. Pano imalathanesinde temizlik için kullanılan tiner ve kontak spreyinin depolanmasında doğru uygulama hangisidir?
- A) Montajı biten pano gövdesi içinde kapalı olarak saklamak
- B) Ağzı kapalı kapta, havalandırılan ayrı dolapta tutmak
- C) Kaynak bölmesinin yanındaki metal rafta istiflemek
- D) Tezgâhın üstünde günlük kullanım miktarında tutmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Ağzı kapalı kapta, havalandırılan ayrı dolapta tutmak
Yanıcı ve parlayıcı malzemeler buhar birikimini önleyecek şekilde ağzı kapalı kaplarda ve havalandırılan ayrı bir dolapta depolanır; böylece tutuşturucu kaynaklardan da uzak tutulmuş olur. Kaynak bölmesinin yanına istiflemek tipik bir hatadır: kaynak sıçrantısı ve kıvılcım doğrudan tutuşturucu kaynaktır ve kapalı kapta bile ısınma buhar basıncını yükseltir.
Dayanak: A1 - İSG, Kalite ve Çevre / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.4 (BG.18)
5. Pano sacında açılan montaj deliklerinin ölçüsü, projede izin verilen tolerans bandının dışına çıkmıştır. Montajcının doğru davranışı nedir?
- A) Sapmayı kayda geçirip düzeltici işlem talep etmek
- B) Cihazı zorlayarak yerine oturtup montaja devam etmek
- C) Deliği büyütüp daha büyük çaplı civata ile bağlamak
- D) Ölçüyü kendi kararıyla proje üzerinde değiştirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Sapmayı kayda geçirip düzeltici işlem talep etmek
Tolerans dışı bir ölçü uygunsuzluktur; kalite gerekliliği, sapmanın kayda geçirilmesini ve düzeltici işlemin yetkili tarafından başlatılmasını ister. Cihazı zorlayarak oturtmak sahada en çok yapılan hatadır: gövdede ön gerilme bırakır, cihaz gövdesini çatlatabilir ve bağlantı zamanla gevşeyerek ısınmaya yol açar.
Dayanak: A1 - İSG, Kalite ve Çevre / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1 (BG.23)
6. Yüksük presleme pensinin ağızlarında aşınma fark edilmiştir. Kalite gereklilikleri açısından montajcının doğru davranışı hangisidir?
- A) Yüksük ölçüsünü bir kademe küçülterek çalışmayı sürdürmek
- B) Aşınmayı telafi etmek için pensi daha kuvvetli sıkmak
- C) Aleti kullanımdan çekip bakım kaydı açtırmak
- D) Vardiya sonuna kadar dikkatli kullanmayı sürdürmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Aleti kullanımdan çekip bakım kaydı açtırmak
Aşınmış presleme ağzı, yüksüğe öngörülen kesit profilini veremez; bu nedenle alet kullanımdan çekilir ve koruyucu bakım kaydı açtırılarak ölçüsü doğrulanmış aletle çalışılır. Yüksük ölçüsünü küçülterek devam etmek yarım bilgiyle seçilen bir çözümdür: küçük yüksük tel kesitini ezer, iletken kesitini daraltır ve bağlantı noktasında ısınmaya neden olur.
Dayanak: A1 - İSG, Kalite ve Çevre / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1-2.2 (BG.21, BG.25)
Elektrik Pano Montajı İşlemleri
7. İş emrinde belirtilen proje revizyon numarası, tezgâhtaki baskı çıktının revizyonundan farklıdır. Montaja başlamadan önce ne yapılmalıdır?
- A) Daha yeni tarihli olan iş emri metnini esas alarak ilerlemek
- B) Güncel revizyonu teyit edip eski çıktıyı kaldırmak
- C) Baskı çıktı sahada onaylandığı için onunla devam etmek
- D) İki revizyon farkını montaj bitiminde karşılaştırmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Güncel revizyonu teyit edip eski çıktıyı kaldırmak
İş öncesi hazırlığın ilk adımı iş emri ile imalat programının ve proje revizyonunun birbirini tutmasıdır; güncel revizyon teyit edilir ve eski çıktı ortamdan kaldırılarak karışma riski sıfırlanır. Farkı montaj sonunda karşılaştırmak sık yapılan bir hatadır: yanlış revizyona göre açılan delikler ve çekilen kablolar geri alınamaz, pano baştan sökülmek zorunda kalır.
Dayanak: A2 - Elektrik Pano Montajı İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1 (BY.1)
8. Çok telli kumanda kablolarının klemense bağlanacağı bir panoda, kablo uçlarının hazırlanmasında doğru yöntem hangisidir?
- A) Telleri elde burarak yüksüksüz biçimde vidalamak
- B) Kablo ucunu kalaylayıp doğrudan klemense sıkmak
- C) Yüksüğü kargaburnu ile ezerek uca sabitlemek
- D) Uygun ölçüdeki yüksüğü sıkma pensiyle preslemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Uygun ölçüdeki yüksüğü sıkma pensiyle preslemek
Çok telli iletkenin ucu, kesitine uygun yüksükle ve ölçüsü doğrulanmış sıkma pensiyle preslenir; böylece tüm teller tek bir katı uç halinde toplanır ve vida altında dağılmaz. Kablo ucunu kalaylamak yarım bilgiyle seçilen klasik hatadır: lehim vida baskısı altında zamanla akar, bağlantı gevşer ve temas direnci artarak ısınma başlar.
Dayanak: A2 - Elektrik Pano Montajı İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2 (BG.1)
9. Yüksek güçlü kontaktör ve motor sürücülerinin bulunacağı bir pano için boyut seçilirken öncelikle dikkate alınması gereken husus hangisidir?
- A) Gövde boya renginin ortam sıcaklığına göre belirlenmesi
- B) Sac kalınlığının en yüksek değerde seçilmiş olması
- C) Isı atımı ve cihaz aralık mesafelerine yetecek hacim
- D) Kapak menteşe sayısının cihaz sayısına eşit olması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Isı atımı ve cihaz aralık mesafelerine yetecek hacim
Pano boyutuna karar verilirken belirleyici olan, cihazların ürettiği ısının atılabilmesi ve üretici tarafından istenen serbest aralık mesafelerinin korunabilmesidir; hacim yetersizse cihazlar sıcaklık nedeniyle kapasitesinin altında çalışır. Sac kalınlığını yükseltmek mekanik dayanımı artırır ama ısı sorununu çözmez, üstelik gereksiz ağırlık ve maliyet getirir.
Dayanak: A2 - Elektrik Pano Montajı İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1 (BG.2)
10. Aynı akımı taşıyacak iki bara seçeneği değerlendirilirken akım taşıma kapasitesi bakımından belirleyici olan etken hangisidir?
- A) Baranın toplam uzunluğunun kısa tutulmuş olması
- B) Kesit ve ısı atım koşullarının birlikte etkisi
- C) Yalnızca bara kalınlık ölçüsünün büyütülmesi
- D) Bara üzerine açılan delik sayısının azlığı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kesit ve ısı atım koşullarının birlikte etkisi
Bir baranın taşıyabileceği akım, iletken kesiti ile ısının ortama atılabilme koşullarının birlikte sonucudur; aynı kesitte bile yerleşim, aralık ve ortam sıcaklığı kapasiteyi değiştirir. Yalnızca kalınlığı büyütmek yarım bilgiye dayanan bir tercihtir: kesit artsa da ısı atımını sağlayan yüzey aynı oranda artmadığı için beklenen kapasite kazancı elde edilmez.
Dayanak: A2 - Elektrik Pano Montajı İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2 (BG.3)
11. Depodan gelen kontaktör ve termik röleler pano montajına alınmadan önce montajcının yapması gereken kontrol hangisidir?
- A) Etiket değerlerini malzeme listesiyle karşılaştırmak
- B) Cihazları tezgâhta enerjilendirip çalışmasını denemek
- C) Kutu üzerindeki sipariş numarasını kayda geçirmek
- D) Ambalajın hasarsız olduğunu görüp montaja almak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Etiket değerlerini malzeme listesiyle karşılaştırmak
Malzeme kontrolünde esas olan, cihazın etiketindeki anma değerlerinin projedeki malzeme listesiyle birebir örtüşmesidir; ayar aralığı veya bobin gerilimi farklı bir cihaz panoya girerse hata devreye alma anında ortaya çıkar. Ambalaj bütünlüğüne bakıp montaja almak sık yapılan bir hatadır, çünkü sağlam kutu yanlış modelin gelmiş olmasını engellemez.
Dayanak: A2 - Elektrik Pano Montajı İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.1 (BG.5, BG.6)
12. Soğuk test öncesi kullanılacak yalıtım ölçüm cihazının kalibrasyon geçerlilik tarihi geçmiştir. Montajcının doğru davranışı nedir?
- A) Ölçümü kaydederken kalibrasyon notu düşerek geçmek
- B) Cihazı sıfır ayarından geçirip ölçüme devam etmek
- C) Ölçümü yapıp sonucu başka bir cihazla teyit etmek
- D) Cihazı kullanmayıp kalibrasyonlusunu temin etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Cihazı kullanmayıp kalibrasyonlusunu temin etmek
Kalibrasyon süresi dolmuş bir ölçme aleti ile alınan sonuç izlenebilir değildir; bu yüzden cihaz kullanılmaz ve kalibrasyonu geçerli bir cihaz temin edilir. Sıfır ayarından geçirip devam etmek yarım bilgiyle seçilen bir çözümdür: sıfırlama yalnızca ofset hatasını giderir, ölçek boyunca oluşan sapmayı ve cihazın doğruluk sınıfını doğrulamaz.
Dayanak: A2 - Elektrik Pano Montajı İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.2 (BG.7)
13. Pano montaj plakasında cihaz delikleri açılacaktır. Markalama ve delme aşamasında doğru iş sırası hangisidir?
- A) Önce delip cihazı deneyerek yerini işaretleyip düzeltmek
- B) Ölçüp markalamak, nokta vurmak, delmek, çapak almak
- C) Nokta vurmadan delip deliği eğe ile konumlandırmak
- D) Cihazı plakaya dayayıp çevresini çizerek delmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Ölçüp markalamak, nokta vurmak, delmek, çapak almak
Doğru sıra projeye göre ölçmek, markalamak, matkabın kaçmaması için nokta vurmak, delmek ve son olarak çapağı almaktır; çapak alınmazsa cihaz plakaya tam oturmaz ve metal parçacığı panoda kalır. Nokta vurmadan delmek sahada çok görülen hatadır: uç yüzeyde kayarak deliği kaydırır, eğeyle düzeltilen delik ise oval kalır ve bağlantı gevşer.
Dayanak: A2 - Elektrik Pano Montajı İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.3 (BG.8)
14. Bakır baraların izolatörler üzerine montajında bağlantı temas yüzeyleriyle ilgili doğru uygulama hangisidir?
- A) Yüzeyi olduğu gibi bırakıp civatayı sonuna dek sıkmak
- B) Temas bölgesine izolasyon bandı sarıp civatalamak
- C) Temas yüzeyini oksitten arındırıp torkla sıkmak
- D) Yüzeye gres sürüp civatayı el sıkımında bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Temas yüzeyini oksitten arındırıp torkla sıkmak
Bakır yüzeyde oluşan oksit tabakası iletkenliği düşürür; temas yüzeyi temizlenip üreticinin öngördüğü tork değeriyle sıkıldığında temas direnci düşük ve kararlı kalır. Civatayı gücü yettiğince sıkmak yaygın bir hatadır: aşırı sıkma bakırı akıtır, cıvata ve rondelayı kalıcı olarak deforme eder, sonuçta bağlantı zamanla gevşeyip ısınır.
Dayanak: A2 - Elektrik Pano Montajı İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 4, ölçüt 4.1 (BG.9)
15. Bir pano içinde güç kabloları ile analog ölçme sinyali kabloları birlikte çekilecektir. Yerleşim bakımından doğru uygulama hangisidir?
- A) Aynı kanalda paralel çekip uçlarına etiket koymak
- B) Sinyal kablosunu güç kablosuna bantla sabitlemek
- C) Aynı kanalda farklı renklerle ayırarak çekmek
- D) Ayrı kanaldan geçirip kesişmeyi dik açıda yapmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Ayrı kanaldan geçirip kesişmeyi dik açıda yapmak
Güç ve sinyal iletkenleri ayrı kanallardan çekilir, kesişmek zorunlu ise dik açıyla kesiştirilir; böylece güç kablosunun ürettiği alanın sinyale bindirdiği girişim en aza iner. Farklı renk kullanarak aynı kanalda çekmek yarım bilgiyle verilen bir karardır: renk yalnızca ayırt etme kolaylığı sağlar, iki iletken arasındaki elektromanyetik etkileşimi değiştirmez.
Dayanak: A2 - Elektrik Pano Montajı İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 4, ölçüt 4.2 (BG.10)
16. Üzerinde buton ve sinyal lambası bulunan pano kapısının topraklanmasında doğru uygulama hangisidir?
- A) Kapıyı gövdeye örgülü iletkenle bağlamak
- B) Kapıyı boyasız bırakıp gövdeye sürtünme ile bağlamak
- C) Kapı üzerindeki cihazları ayrı ayrı nötre bağlamak
- D) Menteşelerin metal temasını topraklama yolu saymak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kapıyı gövdeye örgülü iletkenle bağlamak
Üzerinde elektrikli cihaz taşıyan kapı, gövdeye esnek örgülü bir toprak iletkeniyle bağlanır; örgülü iletken kapının sürekli açılıp kapanmasına yorulmadan dayanır ve düşük dirençli sürekli bir yol sağlar. Menteşe temasını topraklama yolu saymak sahada çok görülen hatadır: menteşede yağ, boya ve oksit bulunur, direnci öngörülemez ve zamanla artar.
Dayanak: A2 - Elektrik Pano Montajı İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 4, ölçüt 4.3 (BG.11)
17. Pano içi kablo kanalı ölçüsü seçilirken, ileride yapılabilecek ilaveler de düşünüldüğünde doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Kanalı tam dolduracak en küçük ölçüyü seçmek
- B) Kabloları kanal dışından kelepçeyle toplamak
- C) Kanalın yan dişlerini keserek çıkış açmak
- D) Kapak zorlanmadan kapanacak pay bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kapak zorlanmadan kapanacak pay bırakmak
Kanal ölçüsü, kapağın zorlanmadan kapanacağı bir boşluk payı kalacak şekilde seçilir; bu pay hem ısı atımını kolaylaştırır hem de sonradan eklenecek iletkenlere yer bırakır. Tam dolduracak en küçük ölçüyü seçmek tipik bir hatadır: kapak baskı yaptığından yalıtım zedelenir, kablo demeti ısınır ve en küçük ilavede kanalın tümü sökülmek zorunda kalır.
Dayanak: A2 - Elektrik Pano Montajı İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 5, ölçüt 5.1 (BG.12)
18. Sahadan gelen üç ayrı kumanda iletkeninin pano klemensine bağlanmasında doğru uygulama hangisidir?
- A) İkisini klemense, birini doğrudan cihaza bağlamak
- B) Her iletkeni ayrı klemens hücresine bağlamak
- C) Üçünü tek klemens hücresinde birleştirip sıkmak
- D) Üçünü tek yüksükte toplayıp klemense takmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Her iletkeni ayrı klemens hücresine bağlamak
Sahadan gelen her iletken kendi klemens hücresine bağlanır; gerekiyorsa hücreler köprü elemanıyla birleştirilir. Böylece her devre tek tek ayrılıp ölçülebilir. Üç iletkeni tek hücrede sıkmak sık yapılan hatadır: hücre tek kesit için tasarlandığından teller eşit baskı görmez, bir iletken gevşer ve arıza arandığında devreyi ayırmak mümkün olmaz.
Dayanak: A2 - Elektrik Pano Montajı İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 5, ölçüt 5.2 (BG.14)
19. Pano içi kabloların etiketlenmesinde, devreye alma ve bakım aşamasını kolaylaştıracak doğru uygulama hangisidir?
- A) Kablo rengini etiket yerine geçecek biçimde kullanmak
- B) Etiketleri montaj bittikten sonra hafızadan yazmak
- C) Her kablonun iki ucunu da projeye göre etiketlemek
- D) Yalnızca klemens tarafındaki ucu etiketlemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Her kablonun iki ucunu da projeye göre etiketlemek
Etiketleme, kablonun her iki ucuna projedeki tanıma göre yapılır; ancak o zaman bir uçtan diğerine iz sürülebilir ve arıza kısa sürede yerelleştirilir. Yalnızca klemens ucunu etiketlemek yaygın bir hatadır: cihaz tarafında hangi kablonun hangi klemense gittiği görülemez, bakımda kablo demeti tek tek çekiştirilerek izlenmek zorunda kalınır.
Dayanak: A2 - Elektrik Pano Montajı İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 6, ölçüt 6.1 (BG.15, BG.16)
20. Klemense bağlanmak üzere preslenen bir yüksüğün dışında birkaç telin kaldığı görülmüştür. Bu bağlantı için doğru işlem hangisidir?
- A) Yüksüğü kesip ucu yeniden soyarak preslemek
- B) Bağlantıyı yapıp üzerine makaron geçirerek kapatmak
- C) Telleri yüksüğün üzerine bastırıp klemense sıkmak
- D) Dışarıda kalan telleri kesip bağlantıyı korumak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yüksüğü kesip ucu yeniden soyarak preslemek
Yüksük dışında tel kalması, uç hazırlığının baştan yapılmasını gerektirir: yüksük kesilir, iletken yeniden soyulup tüm teller içeri alınarak preslenir. Dışarıda kalan telleri kesmek sahada çok görülen hatadır; kesilen teller iletken kesitini kalıcı olarak küçültür, bağlantı noktası ısınır ve kopan tel komşu klemensle kısa devre oluşturabilir.
Dayanak: A2 - Elektrik Pano Montajı İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 6, ölçüt 6.2 (BG.17)
21. Bakır baraya bükme tezgâhında form verilirken doğru uygulama hangisidir?
- A) Bükümü kolaylaştırmak için barayı ısıtarak bükmek
- B) Büküm yarıçapına uyup deliği büküm dışında açmak
- C) Deliği büküm noktasında açıp sonra form vermek
- D) Barayı mengeneye alıp çekiç darbesiyle bükmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Büküm yarıçapına uyup deliği büküm dışında açmak
Bara, malzemesine uygun büküm yarıçapına uyularak tezgâhta soğuk biçimlendirilir ve bağlantı delikleri büküm bölgesinin dışına açılır; büküm bölgesinde malzeme zaten gerilme altındadır. Deliği büküm noktasında açmak yarım bilgiyle yapılan bir hatadır: kesit orada zayıfladığı için bara çatlar ve daralan kesit yükte aşırı ısınır.
Dayanak: A2 - Elektrik Pano Montajı İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 7, ölçüt 7.2-7.3 (BG.19)
22. Montajı tamamlanan panoda soğuk test yapılacaktır. Bu testin tanımına uygun davranış hangisidir?
- A) Panoya enerji verip röle ayarlarını yerinde gözlemlemek
- B) Yalnızca gözle kontrol yapıp bağlantıları saymak
- C) Panoyu soğuk ortamda bekletip yoğuşmayı izlemek
- D) Enerji vermeden süreklilik ve yalıtım ölçümü yapmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Enerji vermeden süreklilik ve yalıtım ölçümü yapmak
Soğuk test, panoya işletme gerilimi uygulanmadan yapılan kontroldür; bağlantıların şemaya uygunluğu, süreklilik ve yalıtım durumu enerjisiz ölçülür. Enerji verip röleleri gözlemlemek bu testin tanımıyla karışan tipik hatadır: enerjili kontrol ayrı bir aşamadır ve montaj hatası varsa panoyu ilk enerjilendirmede tahrip edebilir.
Dayanak: A2 - Elektrik Pano Montajı İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 8, ölçüt 8.1 (BG.20)
23. Soğuk testte bir kumanda devresinde süreklilik ölçülemediği görülmüştür. Montajcının izleyeceği doğru adım hangisidir?
- A) Şemadaki uçları bölerek arızayı daraltmak
- B) Kabloyu sökerek yenisiyle değiştirip testi yenilemek
- C) İlgili klemensteki tüm vidaları yeniden sıkıp geçmek
- D) Devreye enerji verip lambanın yanışını gözlemlemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Şemadaki uçları bölerek arızayı daraltmak
Süreklilik bulunamayan devrede izlenecek yol, şemadaki uç noktalarını sırayla bölerek ölçmek ve kopukluğun hangi bölümde olduğunu daraltmaktır; bu yöntem arızayı doğrudan gösterir. Klemensteki tüm vidaları yeniden sıkıp geçmek sık yapılan hatadır: kopukluk vidada değilse arıza sürer, üstelik sağlam bağlantılar da gereksiz yere yorulmuş olur.
Dayanak: A2 - Elektrik Pano Montajı İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 8, ölçüt 8.1 (BG.20)
24. Sevkiyat öncesi pano içi temizliğinin yapılmasında doğru yöntem hangisidir?
- A) Basınçlı hava ile talaşı pano içine doğru üfleyerek atmak
- B) Islak bezle silip cihaz aralarını nemli bırakmak
- C) Enerjisiz panoda kuru yöntemle talaş ve tozu almak
- D) Tiner dökerek etiket ve yazıların üzerini silmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Enerjisiz panoda kuru yöntemle talaş ve tozu almak
Pano temizliği enerji kesikken ve kuru yöntemle yapılır; talaş ile toz süpürülerek veya emilerek dışarı alınır, böylece iletken parçacık pano içinde kalmaz. Basınçlı hava ile üflemek sahada çok görülen hatadır: talaş dışarı çıkmak yerine klemens aralarına ve cihaz içine savrulur, orada kısa devre köprüsü oluşturur.
Dayanak: A2 - Elektrik Pano Montajı İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 8, ölçüt 8.2 (BG.21)
25. Test için enerji verilmiş bir pano üzerinde küçük bir düzeltme yapılması istenmiştir. Doğru davranış hangisidir?
- A) İkinci kişiyi gözcü koyarak enerjili biçimde çalışmak
- B) Şalteri kapatıp etiket koymadan hızla müdahale etmek
- C) Yalıtkan eldivenle enerji altında düzeltmeyi yapmak
- D) Enerjiyi kesip kilitleme-etiketleme sonrası çalışmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Enerjiyi kesip kilitleme-etiketleme sonrası çalışmak
Pano içinde yapılacak her düzeltmede enerji kesilir, besleme kilitlenip etiketlenerek yeniden verilmesi engellenir ve ancak ondan sonra çalışılır. Şalteri kapatıp etiket koymadan müdahale etmek en sık görülen hatadır: bir başkası panonun test aşamasında olduğunu bilmeden şalteri kaldırabilir ve çalışan kişi enerji altında kalır.
Dayanak: A2 - Elektrik Pano Montajı İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 9, ölçüt 9.1 (BY.38)
İlgili sayfalar
Elektrik Pano Montajcısı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.