Elektrikli Araç Montaj Elemanı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (24UY0583-3)
MYK Elektrikli Araç Montaj Elemanı (24UY0583-3) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
A1 - İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite
1. Montaj hattında yeni göreve başlayan bir çalışandan, kendi istasyonundaki tehlike ve riskleri listelemesi istenmiştir. Bu listeyi hazırlarken izlemesi gereken doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Geçmiş yıllarda kaza kaydı bulunan makineleri listeye almak
- B) Her işlem adımını tehlike kaynağı yönünden incelemek
- C) Ustabaşının sözlü olarak saydığı tehlikeleri listeye geçirmek
- D) Uyarı levhası asılmış olan noktaları tehlike olarak kaydetmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Her işlem adımını tehlike kaynağı yönünden incelemek
Tehlike listesi, işin kendi adımlarından türetilir; her adım kendi tehlike kaynağını taşır ve ancak adım adım incelemeyle eksiksiz çıkarılabilir. Sahada en sık yapılan hata, listeyi geçmiş kazalara veya asılı levhalara indirgemektir; bu yaklaşım henüz kaza yaşanmamış ya da levha asılmamış tehlikeleri tamamen görünmez bırakır ve risk değerlendirmesi eksik kalır.
Dayanak: 24UY0583-3/A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Kazanımı 1, alt kazanım 1.2 (BG.7 tehlike ve riskleri listeler)
2. Montaj hattında çalışan bir eleman, yüksek gerilim kablosunun kılıfında hasar olduğunu fark etmiş ve durumu kendi imkânlarıyla gideremeyeceğini görmüştür. Uyması gereken doğru davranış hangisidir?
- A) Vardiya bitiminde form doldurarak kalite birimine iletmek
- B) Bölgeyi şeritle çevirip bildirimi bir sonraki vardiyaya bırakmak
- C) Hasarlı bölgeye yalıtım bandı sarıp hattı durdurmadan sürdürmek
- D) Derhal yetkiliye bildirip acil durum prosedürünü işletmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Derhal yetkiliye bildirip acil durum prosedürünü işletmek
Anında giderilemeyen tehlikelerde ölçüt, tehlikeyi kendi başına çözmek değil, doğru kişi ve kurumlarla derhal iletişime geçip tanımlı acil durum prosedürünü başlatmaktır. Hasarlı yüksek gerilim kablosuna bant sarmak sahada başvurulan bir kestirmedir ama yalıtımı yeniden kurmaz; kılıfı zedelenmiş hat gövdeye kaçak yapmayı sürdürür. Bildirimi vardiya sonuna ertelemek de tehlikeyi canlı bırakır ve sonraki vardiya durumu bilmeden bölgeye girer.
Dayanak: 24UY0583-3/A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Kazanımı 1, alt kazanım 1.3 (BG.10, BG.11 acil durum prosedürleri)
3. Hat kenarındaki atık kabında; hasar görmüş bir batarya hücresi, karton ambalaj artıkları ve yağlı bez bir arada bulunmuştur. Buradaki asıl uygunsuzluk nedir?
- A) Tehlikeli atığın dönüştürülebilir atıkla aynı kaba konması
- B) Karton ambalajın preslenmeden atık kabına atılmış olması
- C) Atık kabının dolum seviyesinin kayda geçirilmemiş olması
- D) Atık kabının montaj hattının hemen kenarına konumlandırılması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Tehlikeli atığın dönüştürülebilir atıkla aynı kaba konması
Hasarlı batarya hücresi tehlikeli atıktır; kaynağında ayrıştırılması ve dönüştürülebilir malzemelerle karıştırılmaması gerekir, çünkü karışan atık hem geri kazanımı bozar hem de yangın ve kimyasal maruziyet riski doğurur. Diğer seçeneklerde anlatılanlar sahada gerçekten görülen eksikliklerdir; ancak preslenmemiş karton hacim kaybı, kayıt tutulmaması izlenebilirlik zaafı, kabın yeri ise yerleşim sorunudur. Asıl uygunsuzluk tehlikeli atığın hiç tasnif edilmemiş olmasıdır.
Dayanak: 24UY0583-3/A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.2 (BG.18, BG.19 tehlikeli atıkların ayrıştırılması)
4. Montaj alanında batarya soğutma devresinden gelen bir sıvı zemine yayılmaya başlamıştır. Çevre koruma gereklilikleri açısından ilk yapılması gereken işlem hangisidir?
- A) Zemini bol suyla yıkayarak sıvıyı tahliye ızgarasına yönlendirmek
- B) Sızıntının üzerine talaş atıp vardiya sonunda süpürerek toplamak
- C) Sızıntıyı emici malzemeyle çevreleyip yayılmasını durdurmak
- D) Sızan sıvıyı paspasla hat dışına doğru yayarak inceltmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Sızıntıyı emici malzemeyle çevreleyip yayılmasını durdurmak
Dökülme ve sızıntılarda ilk hedef kaynağı ve yayılımı kontrol altına almaktır; bunun için önceden belirlenmiş emici malzeme ve sızıntı seti kullanılır, toplanan malzeme de tehlikeli atık olarak bertaraf edilir. Sahadaki en yaygın ve en zararlı hata sıvıyı suyla yıkamaktır; bu yöntem kirliliği ortadan kaldırmaz, kanalizasyona taşıyarak çevresel etkiyi büyütür.
Dayanak: 24UY0583-3/A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.1 (BG.14 dökülme ve sızıntılara karşı donanım)
5. Monte edilen bir parçanın ölçümü, talimatta verilen tolerans aralığının üst sınırında çıkmıştır. Kalite gereklilikleri açısından doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Değer tolerans içindedir, kayıt tutulup işleme devam edilir
- B) Değer sınırdadır; parça tolerans dışı sayılıp hurdaya ayrılır
- C) Ölçüm cihazı sıfırlanıp değer aralığın ortasına çekilmelidir
- D) Sonraki parça alt sınırda tutularak ortalama dengelenmelidir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Değer tolerans içindedir, kayıt tutulup işleme devam edilir
Tolerans, kabul edilebilir sapmanın sınırlarını tanımlar; sınır değerin kendisi de aralığın içindedir, parça uygundur ve yapılması gereken sonucu kayda geçirmektir. Sahada iki tipik hata görülür: sınır değeri ret sebebi sayıp sağlam parçayı hurdaya ayırmak ve sapmayı bir sonraki parçayla dengelemeye çalışmak; ikincisi tolerans mantığına aykırıdır, çünkü her parça tek başına uygun olmak zorundadır.
Dayanak: 24UY0583-3/A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.2 (BG.24 izin verilen tolerans ve sapmalar)
6. Montaj elemanı, kullanacağı torkmetrenin kalibrasyon etiketindeki geçerlilik tarihinin geçtiğini fark etmiştir. Doğru davranış hangisidir?
- A) Cihazı bilinen bir cıvatada deneyip tutarlıysa kullanmaya devam etmek
- B) Cihazı kullanımdan çekip kalibrasyonlu bir cihaz talep etmek
- C) Sıkma değerini elle biraz artırarak olası sapmayı telafi etmek
- D) Etiketi güncelleyip durumu vardiya sonunda bakıma bildirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Cihazı kullanımdan çekip kalibrasyonlu bir cihaz talep etmek
Kalibrasyon, cihazın doğruluğunun izlenebilir bir referansla karşılaştırılmasıdır; süresi geçmiş bir torkmetrenin gösterdiği değerin gerçeği yansıttığı varsayılamaz ve cihaz kullanımdan çekilmelidir. Sahadaki yaygın hata, cihazı tanıdık bir bağlantıda deneyip tutarlı görünüyorsa kullanmaya devam etmektir; bu bir doğrulama değildir, çünkü karşılaştırma yapılan referansın kendisi de doğruluğu bilinmeyen bir bağlantıdır.
Dayanak: 24UY0583-3/A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BG.21 koruyucu ve önleyici bakım işlemleri)
B1 - Mekanik Montaj İşlemleri
7. Batarya paketi araç şasisine çok sayıda cıvata ile sabitlenmektedir. Cıvataların sıkılmasında izlenmesi gereken doğru uygulama hangisidir?
- A) Bir uçtan başlayarak cıvataları sırayla tam tork değerinde sıkmak
- B) Köşeleri elle sıkıp ortadakileri havalı tabanca ile tamamlamak
- C) Talimattaki sırayı izleyip torku kademeli olarak uygulamak
- D) Bütün cıvataları elle sıkıp tork kontrolünü muayeneye bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Talimattaki sırayı izleyip torku kademeli olarak uygulamak
Geniş yüzeyli bir grubun sabitlenmesinde cıvatalar talimatta tanımlı sırayla ve kademeli tork artışıyla sıkılır; böylece yük yüzeye eşit dağılır, sızdırmazlık ve konum korunur. Tek uçtan başlayıp doğrudan tam torka çıkmak sahada çok yapılan bir hatadır; parça bir yanından çekilerek eğilir, karşı taraftaki cıvatalar boşta kalır ve bağlantı zamanla gevşer.
Dayanak: 24UY0583-3/B1 - Mekanik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BY.12 parçanın araca sabitlenmesi)
8. Stok alanından gelen mekanik parçanın, montaj yüzeyine denk gelen bölgesinde bir çizik fark edilmiştir. Doğru davranış hangisidir?
- A) Çiziği zımparalayıp yüzeyi düzelttikten sonra montajı yapmak
- B) Çizik montajı engellemiyorsa parçayı takıp kayıt açmamak
- C) Parçayı çizikli yüzü içeriye gelecek biçimde çevirip kullanmak
- D) Parçayı ayırıp kayıt açarak uygun bir parça talep etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Parçayı ayırıp kayıt açarak uygun bir parça talep etmek
Parça kontrolünün amacı, uygun olmayan parçanın hatta girmesini önlemektir; montaj yüzeyindeki hasar oturmayı ve sızdırmazlığı bozabileceği için parça ayrılır ve uygunsuzluk kayda geçirilir. Sahadaki tipik hata çiziği zımparayla düzeltmektir; bu işlem yüzey ölçüsünü ve kaplamasını değiştirir, parçayı tasarım ölçütlerinden uzaklaştırır ve hatayı izlenemez hale getirir.
Dayanak: 24UY0583-3/B1 - Mekanik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.1 (BG.5 parçaların el, göz ve ölçme cihazlarıyla kontrolü)
9. Hatta iki farklı araç modeli üretilmekte ve stokta birbirine çok benzeyen iki parça bulunmaktadır. Montaj elemanı parçayı nasıl seçmelidir?
- A) Rafta istasyona en yakın kutudan alıp hat hızını koruyarak
- B) Parça numarasını iş emri ve teknik dokümanla eşleyerek
- C) Görsel benzerliğe bakıp deneme takması yaparak karar vererek
- D) Bir önceki vardiyada kullanılan parçayı esas kabul ederek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Parça numarasını iş emri ve teknik dokümanla eşleyerek
Benzer görünen parçalarda tek güvenilir ayırt edici, iş emrindeki model bilgisiyle eşleşen parça numarasıdır; seçim teknik doküman üzerinden doğrulanır. Deneme takması yaparak karar vermek sahada sık başvurulan bir yöntemdir ama yanıltıcıdır; mekanik olarak oturan bir parça yine de farklı dayanım, ölçü veya bağlantı özelliğine sahip olabilir ve hata ancak çok sonra ortaya çıkar.
Dayanak: 24UY0583-3/B1 - Mekanik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 1, alt kazanım 1.2 (BG.3 stok alanından uygun parçanın seçilmesi)
10. Ağır bir mekanik grubun araca yaklaştırılması gerekmektedir ve talimatta kullanılacak kaldırma aparatı tanımlanmıştır. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Tanımlı aparatı kullanıp yükün altına girmeden parçayı yönlendirmek
- B) İki kişiyle elle kaldırıp aparat beklemeden montaja geçmek
- C) Aparatı kullanmakla birlikte yükü daha iyi görmek için altında durmak
- D) Parçayı hat arabasıyla itip son yaklaştırmayı elle tamamlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Tanımlı aparatı kullanıp yükün altına girmeden parçayı yönlendirmek
Taşıma yöntemi talimatla belirlenir; tanımlı kaldırma aparatı kullanılır, askıdaki yükün altına girilmez ve parça yandan yönlendirilir. Aparatı kullanıp yükü daha iyi görmek için altına girmek sahada gerçekten yapılan ve en ağır sonuçları doğuran hatadır; aparat ya da bağlantı elemanı boşaldığında çalışanın kaçacak alanı kalmaz.
Dayanak: 24UY0583-3/B1 - Mekanik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.3 (BG.10, BY.9 taşıma yöntemleri ve parçanın araca yaklaştırılması)
11. Montaj yapılacak bölgenin hemen yanında boyalı gövde yüzeyi ve bir kablo demeti bulunmaktadır. Montaj öncesi doğru hazırlık hangisidir?
- A) Alet ucuna bant sararak temas riskini azaltmaya çalışmak
- B) Yavaş çalışıp temas etmemeye dikkat etmeyi yeterli görmek
- C) Kablo demetini geçici olarak sökerek bölgeden uzaklaştırmak
- D) Bu kısımları uygun koruma malzemesiyle kapatmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Bu kısımları uygun koruma malzemesiyle kapatmak
Montaj öncesi hazırlığın bir parçası, hasar görebilecek komşu kısımları koruma altına almaktır; boyalı yüzey ve kablo demeti uygun koruyucu malzemeyle kapatılır. Kablo demetini geçici olarak sökmek sahada gerçekten denenen bir çözümdür ama yeni bir risk üretir; sökme ve yeniden takma işlemi konnektör kilitlerini ve kablo güzergâhını bozabilir, üstelik bu işlem montaj elemanının görev tanımında yer almaz.
Dayanak: 24UY0583-3/B1 - Mekanik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.2 (BG.9, BY.8 koruma altına alınması gereken kısımlar)
12. Teknik resimde verilen ölçü ile eldeki parçanın ölçüsü arasında fark olduğunu gören montaj elemanı ne yapmalıdır?
- A) Teknik resmi esas alıp parçayı istenen ölçüye getirmek
- B) Parçayı doğru kabul edip resmi eski sürüm olarak değerlendirmek
- C) Farkı kayda geçirip yetkiliye bildirerek onay beklemek
- D) Ölçümü tekrarlayıp fark küçükse bunu ölçüm hatası saymak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Farkı kayda geçirip yetkiliye bildirerek onay beklemek
Doküman ile parça arasındaki uyumsuzluk montaj elemanının tek başına çözeceği bir durum değildir; fark kayda geçirilir ve yetkili karar verene kadar işlem durdurulur. Farkın küçük olmasına bakıp ölçüm hatası saymak sahada çok görülen bir eğilimdir; küçük görünen sapma yanlış parça numarası veya güncellenmemiş revizyon gibi kök nedenleri gizler ve hata seri halinde tekrarlanır.
Dayanak: 24UY0583-3/B1 - Mekanik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BG.11, BG.12 teknik doküman ve temel teknik resim)
13. Mekanik montaj tamamlandıktan sonra montajın başarısını kontrol etmenin doğru yolu hangisidir?
- A) Talimattaki kontrol yöntemi ve kabul ölçütlerini uygulamak
- B) Parçayı elle sallayıp oynama olmadığını görmekle yetinmek
- C) Görsel bakışla parça hizasının düzgün göründüğünü teyit etmek
- D) Bir sonraki istasyonun kontrolüne güvenip hattı ilerletmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Talimattaki kontrol yöntemi ve kabul ölçütlerini uygulamak
Montaj başarısı, talimatta önceden tanımlanmış yöntem ve kabul ölçütleriyle ölçülür; ancak bu şekilde sonuç tekrarlanabilir ve kayıt altına alınabilir olur. Elle sallayıp oynama aramak sahada sık kullanılan pratik bir kontroldür ama yetersizdir; eksik torkla sıkılmış bir bağlantı da elde sağlam hissedilir ve gevşeme ancak titreşim altında ortaya çıkar.
Dayanak: 24UY0583-3/B1 - Mekanik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.2 (BG.14, BY.15 montaj işleminin başarısının kontrolü)
14. Montaj bittikten sonra araç üzerinde alet, cıvata veya bez unutulup unutulmadığının kontrol edilmesi neden kritik bir adımdır?
- A) Alet sayımı vardiya sonu envanter işlemlerini kolaylaştırır
- B) Serbest kalan cisim titreşimle hareket edip hasar verebilir
- C) Unutulan aletler sonraki istasyonda yeniden kullanılabilir
- D) Temiz görünen araç kalite denetiminde daha yüksek puan alır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Serbest kalan cisim titreşimle hareket edip hasar verebilir
Araç üzerinde unutulan bir cisim seyir sırasındaki titreşimle yer değiştirir; hareketli parçalara sıkışabilir, kablo yalıtımını aşındırabilir veya bağlantılar arasında kısa devreye yol açabilir, bu nedenle kontrol kritik adım sayılır. Envanter kolaylığı veya denetimde iyi görünmek gibi gerekçeler sahada sıkça dile getirilir; bunlar sonucun yan etkisidir, adımın gerekçesi ise araç ve kullanıcı güvenliğidir.
Dayanak: 24UY0583-3/B1 - Mekanik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BY.14 araç üzerinde yabancı madde kontrolü)
15. İşlem sonunda kullanılan ekipmanların araçtan uzaklaştırılması ve çalışma alanının temizlenmesi ne zaman yapılmalıdır?
- A) Vardiya sonunda topluca, hat içindeki zaman kaybını önlemek için
- B) Kalite denetiminin planlandığı günlerde öncelikli olarak
- C) Her montaj işlemi bittiğinde, araç istasyondan ayrılmadan
- D) Ekipman birikimi belirli bir seviyeye ulaştığında toplu biçimde
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Her montaj işlemi bittiğinde, araç istasyondan ayrılmadan
Ekipmanın araçtan uzaklaştırılması ve alan temizliği işlemin kapanış adımıdır; araç hattan ilerlemeden yapılmazsa alet araçla birlikte taşınır ve yabancı madde riski sonraki istasyonlara yayılır. Bu işi vardiya sonuna toplamak sahada zaman kazandırdığı düşünülerek yapılır ama tersini üretir; biriken ekipman arama süresi doğurur ve kaybolan aletin hangi araçta kaldığı artık izlenemez.
Dayanak: 24UY0583-3/B1 - Mekanik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 1, alt kazanım 1.3 (BG.4, BY.5 ekipmanların uzaklaştırılması ve temizlik)
16. Sökülüp yeniden takılacak bir bağlantıda kullanılan cıvatanın, talimatta tek kullanımlık olarak tanımlandığı görülmüştür. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Cıvatayı gözle kontrol edip diş hasarı yoksa yeniden kullanmak
- B) Cıvatayı yenisiyle değiştirip talimattaki torkta sıkmak
- C) Aynı cıvatayı biraz daha yüksek torkla sıkarak emniyete almak
- D) Cıvataya kilitleme sıvısı uygulayıp yeniden kullanıma almak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Cıvatayı yenisiyle değiştirip talimattaki torkta sıkmak
Tek kullanımlık olarak tanımlanan bağlantı elemanı, ilk sıkmada kalıcı biçimde şekil değiştirecek şekilde tasarlanır; söküldükten sonra yeniden sıkıldığında talimatta öngörülen ön germe kuvvetini veremeyeceği için yenisiyle değiştirilir. Cıvatayı gözle kontrol edip sağlam görünüyorsa yeniden kullanmak sahada en yaygın hatadır; malzemedeki kalıcı değişim çıplak gözle görülmez. Torku artırmak ya da kilitleme sıvısına güvenmek de talimat dışıdır ve bağlantıyı öngörülemez hale getirir.
Dayanak: 24UY0583-3/B1 - Mekanik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.1 (BG.6 mekanik bağlantıların uygunluğu)
B2 - Elektrik Montaj İşlemleri
17. Elektrikli araç üzerinde çalışırken hangi gerilim değerleri tehlikeli gerilim kapsamında değerlendirilir?
- A) Yalnızca 12 volt akü besleme hattında ölçülen tüm gerilimler
- B) Sadece şarj sırasında oluşan geçici gerilim yükselmeleri
- C) Yalnızca şebekeden gelen alternatif akım bağlantısındaki gerilim
- D) 60 volt DC ve üzeri ya da 30 volt AC ve üzeri gerilimler
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) 60 volt DC ve üzeri ya da 30 volt AC ve üzeri gerilimler
Ulusal yeterlilikte tehlikeli gerilim, canlılar için hayati tehlike oluşturma potansiyeli bulunan 60 volt DC ve üzeri ya da 30 volt AC ve üzerindeki gerilim olarak tanımlanır; eşiğin doğru akım ve alternatif akım için farklı olması en çok karıştırılan noktadır. Tehlikeyi yalnızca şebeke bağlantısına bağlamak yaygın bir yanılgıdır; aracın tahrik bataryası şebekeye bağlı olmasa da bu eşiğin çok üzerinde doğru akım üretir.
Dayanak: 24UY0583-3/B2 - Elektrik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BG.8 tehlikeli gerilimde çalışma prensipleri); tanım yeterliliğin terimler bölümünde birebir yer alır
18. Yüksek gerilimli batarya bağlantıları üzerinde çalışacak montaj elemanının kullanması gereken el koruyucusu hangisidir?
- A) Kaymayı önleyen kauçuk tabanlı standart montaj eldiveni
- B) Elektrik akımına karşı yalıtkan, sertifikalı iş eldiveni
- C) Kesilmeye karşı dayanıklı çelik tel örgülü koruyucu eldiven
- D) Isıya dayanıklı deri kaynak eldiveni ve kolluk takımı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Elektrik akımına karşı yalıtkan, sertifikalı iş eldiveni
Yüksek gerilimli bağlantılarda kullanılacak eldivenin ayırt edici özelliği, elektriksel yalıtkanlığının belgelenmiş olmasıdır; bu eldivenler tanımlı gerilim sınıfına göre üretilir ve periyodik olarak kontrol edilir. Sahadaki tipik hata, kauçuk kaplı montaj eldivenini yalıtkan sanmaktır; kauçuk kaplama kavrama ve aşınma için tasarlanmıştır, elektriksel dayanımı ölçülmemiştir. Çelik telli kesim eldiveni ise iletkendir ve riski büyütür.
Dayanak: 24UY0583-3/B2 - Elektrik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 4, alt kazanım 4.1 (BY.21 elektrik akımına karşı dayanıklı KKD kuşanarak çalışma)
19. Batarya paketinin araca montajına başlamadan önce yapılması gereken temel güvenlik işlemi hangisidir?
- A) Araç kontağının kapatılıp kontak anahtarının araçta bırakılması
- B) Batarya paketinin şarj seviyesinin tamamen boşaltılması
- C) Sistemin talimata uygun biçimde elektriksel izolasyonu
- D) Araç gövdesinin bir topraklama kablosuyla hatta bağlanması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Sistemin talimata uygun biçimde elektriksel izolasyonu
Elektriksel izolasyon, ilgili bileşenin aracın elektrik sisteminin geri kalanından talimata uygun biçimde fiziksel olarak ayrılmasıdır ve yüksek gerilimli montajın ön koşuludur. Bataryayı tamamen boşaltmanın güvenlik sağladığı sanılır; bu doğru değildir, hücreler tam olarak boşaltılamaz, aşırı deşarj paketi kalıcı biçimde bozar ve gerilim yine tehlikeli seviyede kalabilir.
Dayanak: 24UY0583-3/B2 - Elektrik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BG.11 batarya montajında dikkat edilmesi gereken hususlar)
20. Kablo demetinin araca montajı sırasında dikkat edilmesi gereken husus hangisidir?
- A) Kabloların keskin kenarlara temas etmeyecek biçimde sabitlenmesi
- B) Kabloların gergin çekilerek hiç sarkma bırakmayacak şekilde tutulması
- C) Fazla gelen kablo boyunun kesilip uçlarının yeniden pabuçlanması
- D) Kablo bağlarının mümkün olan en yüksek sıkılıkta çekilmesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kabloların keskin kenarlara temas etmeyecek biçimde sabitlenmesi
Kablo güzergâhındaki asıl risk sürtünmedir; keskin kenara değen bir kablo titreşimle yalıtımını aşındırır ve gövdeye kaçak yaparak kısa devreye yol açar, bu nedenle kablolar tanımlı tutucularına mesafe korunarak sabitlenir. Kabloyu gergin çekmek sahada düzenli göründüğü için tercih edilir ama hatalıdır; araç hareket ettikçe gerilen kablo konnektör ucundan çeker ve bağlantı zamanla kopar.
Dayanak: 24UY0583-3/B2 - Elektrik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BG.9 kablolama işlemlerinde dikkat edilecek hususlar)
21. Bir konnektör bağlantısı yapıldıktan sonra bağlantının doğru oturduğu nasıl teyit edilir?
- A) Konnektörü var gücüyle iterek tam oturduğundan emin olmak
- B) Bağlantı noktasını bantlayıp ayrılma ihtimalini ortadan kaldırmak
- C) Doğrulamayı montaj sonrası muayene istasyonuna bırakmak
- D) Kilit tırnağının oturduğunu sesle ve hafif çekme ile doğrulamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kilit tırnağının oturduğunu sesle ve hafif çekme ile doğrulamak
Konnektörler, kilit tırnağı oturduğunda duyulan tık sesiyle ve ardından uygulanan hafif geri çekme denemesiyle doğrulanır; bu iki adım birlikte hem oturmayı hem de kilitlenmeyi gösterir. Bantlamak sahada gerçekten başvurulan bir çözümdür ama kilidin yerini tutmaz; bant altında yarım oturmuş bir konnektör titreşimle temasını kaybeder. Var gücüyle bastırmak terminalleri eğebilir, doğrulamayı sonraki istasyona bırakmak ise hatayı araçla birlikte ilerletir.
Dayanak: 24UY0583-3/B2 - Elektrik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BG.10 konnektör bağlantılarında dikkat edilecek hususlar)
22. Elektronik kontrol ünitesi gibi hassas bir cihaz montaja hazırlanırken elektrostatik boşalmaya karşı doğru davranış hangisidir?
- A) Cihazı kuru bir bezle silerek yüzeyindeki tozu ve kiri almak
- B) Antistatik bileklik takıp cihazı koruyucu poşetinde taşımak
- C) Cihazı montaj anına kadar kapalı plastik kutuda bekletmek
- D) Elleri aracın boyalı gövdesine değdirerek üzerindeki yükü boşaltmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Antistatik bileklik takıp cihazı koruyucu poşetinde taşımak
Statik yüke duyarlı cihazlarda korunma, çalışanın üzerindeki yükün antistatik bileklikle sürekli boşaltılması ve cihazın iletken kaplamalı koruyucu poşetinden montaj anına kadar çıkarılmamasıyla sağlanır. Elleri aracın boyalı yüzeyine değdirmek sahada işe yaradığı sanılan bir alışkanlıktır; boya yalıtkandır ve yükü aktarmaz. Cihazı sıradan plastik kutuda bekletmek de korumaz, plastik sürtünmeyle yeni yük üretir.
Dayanak: 24UY0583-3/B2 - Elektrik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.2 (BY.9 cihazın elektrostatik talimatlara uygun kontrolü)
23. Montaj sonrası bir devrede gerilim ölçümü yapılacaktır. Ölçüm aletinin kullanımında doğru uygulama hangisidir?
- A) Alet gerilim kademesine alınır ve problar devreye paralel bağlanır
- B) Alet akım kademesinde bırakılır ve problar devreye paralel bağlanır
- C) Alet direnç kademesine alınır ve devre enerjili iken ölçüm yapılır
- D) Alet gerilim kademesine alınır ve problar devreye seri bağlanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Alet gerilim kademesine alınır ve problar devreye paralel bağlanır
Gerilim, iki nokta arasındaki potansiyel farkıdır; bu nedenle ölçü aleti gerilim kademesine alınır ve ölçülecek eleman ile paralel bağlanır. Aleti akım kademesinde bırakıp paralel bağlamak sahada gerçekten yapılan ve en tehlikeli sonucu doğuran hatadır; akım kademesindeki iç direnç çok düşük olduğu için alet devreyi kısa devre eder, ark ve cihaz hasarı oluşur. Direnç kademesinde enerjili devrede ölçüm yapmak da hem sonucu geçersiz kılar hem de aleti bozar.
Dayanak: 24UY0583-3/B2 - Elektrik Montaj İşlemleri / BG.14 standart elektrik-elektronik ölçü birimleri (Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1) ve BG.2 elektrik-elektronik kontrol ve ölçüm ekipmanları (alt kazanım 1.1)
24. Elektrikli araçlarda turuncu renkli kılıfa sahip kablo ve konnektörlerle karşılaşan montaj elemanı bunu nasıl yorumlamalıdır?
- A) Şarj ünitesine giden veri iletişim hattı olduklarını belirtir
- B) Araç içi aydınlatma devresine ait olduklarını ifade eder
- C) Yüksek gerilim taşıyan bir hat olduklarına dair uyarıdır
- D) Fabrika çıkışında geçici olarak işaretlenmiş hatları gösterir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Yüksek gerilim taşıyan bir hat olduklarına dair uyarıdır
Turuncu kılıf, elektrikli ve hibrit araçlarda yüksek gerilim taşıyan kablolar için kullanılan yerleşik bir uyarı rengidir; bu hatlara yalnızca sistem izole edildikten sonra ve uygun yalıtkan KKD ile müdahale edilir. Turuncu kabloyu veri hattı ya da geçici işaretleme sanmak ağır sonuç doğurabilecek bir yanılgıdır, çünkü bu hatlar araç kapalıyken bile bataryadan gelen gerilimi taşıyor olabilir.
Dayanak: 24UY0583-3/B2 - Elektrik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BG.7 elektrikli araçlardaki temel elektrik-elektronik bileşenler)
25. Elektrik montajı sonrası yapılan kontrolde bir bağlantının talimata uymadığı tespit edilmiştir. İzlenmesi gereken doğru süreç hangisidir?
- A) Bağlantıyı sessizce düzeltip hattı ilerletmeye devam etmek
- B) Aracı işaretleyip son kontrol istasyonuna bir not bırakmak
- C) Vardiya sonundaki toplu hata listesine ekleyerek bildirmek
- D) Hatayı tanımlı forma kaydedip düzeltme sürecini başlatmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Hatayı tanımlı forma kaydedip düzeltme sürecini başlatmak
Tespit edilen hata, tanımlı raporlama süreci içinde kayda geçirilir ve düzeltme bu kayıt üzerinden yürütülür; kayıt, aynı hatanın kök nedeninin bulunmasını ve tekrarının önlenmesini sağlar. Bağlantıyı sessizce düzeltmek sahada en sık yapılan davranıştır ve yanıltıcıdır; hata giderilmiş görünse de aynı uygunsuzluk diğer araçlarda sürer, çünkü kaynağı hiç görünür olmamıştır.
Dayanak: 24UY0583-3/B2 - Elektrik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.2 (BG.15, BY.19 tespit edilen hatalarla ilgili süreçler)
İlgili sayfalar
Elektrikli Araç Montaj Elemanı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.