Elektrikli Araç Montaj Elemanı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (24UY0583-4)
MYK Elektrikli Araç Montaj Elemanı (24UY0583-4) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
A1 - İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite
1. Batarya paketinin araca bağlanacağı istasyona geçen montaj elemanı, istasyon dolabında farklı kişisel koruyucu donanımlar bulur. Yapacağı işe uygun donanımı seçerken esas alması gereken ölçüt hangisidir?
- A) Hattın o vardiyada ulaşması gereken üretim adedi ve temposu
- B) İşlemin taşıdığı elektriksel riske uygun koruma sınıfı
- C) Dolapta en kolay ulaşılan rafta duran donanımın modeli
- D) Bir önceki vardiyada tercih edilmiş olan donanım tipi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) İşlemin taşıdığı elektriksel riske uygun koruma sınıfı
Kişisel koruyucu donanım, yapılan işin barındırdığı riske göre seçilir; tehlikeli gerilimin bulunduğu batarya bağlantı işleminde yalıtım sınıfı uygun olmayan bir eldiven koruma sağlamaz. Üretim temposuna veya rafın erişilebilirliğine göre seçim yapmak sahada sık görülen bir hatadır ve donanımı yalnızca görüntüde koruyucu hale getirir.
Dayanak: A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Kazanımı 1, alt kazanım 1.1 (BG.2: yapılan işe uygun kişisel koruyucu donanımları sıralar)
2. Tahrik bataryası modüllerini taşıyan araba, montaj hattındaki yürüme yoluna taşacak şekilde bırakılmış ve çalışanların geçiş alanı daralmıştır. Bu durumun İSG kavramlarıyla doğru tanımlanması aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Daralan geçiş alanı tehlike, çarpma ihtimali risktir
- B) Daralan geçiş alanı risk, çarpma ihtimali ise tehlikedir
- C) Her ikisi de yalnızca kalite kaydı kapsamında değerlendirilir
- D) Her ikisi de acil durum prosedürü kapsamında ele alınır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Daralan geçiş alanı tehlike, çarpma ihtimali risktir
Tehlike, zarar verme potansiyeli taşıyan durumun kendisidir; risk ise o tehlikeden zarar meydana gelme ihtimalidir. Bu nedenle yürüme yoluna taşan araba tehlike, çarpma olasılığı risktir. İki kavramın ters kullanılması sahada en sık yapılan hatadır ve risk değerlendirme formlarının yanlış doldurulmasına yol açar.
Dayanak: A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Kazanımı 1, alt kazanım 1.2 (BG.7 ve BG.9: tehlike ve riskleri listeler)
3. Elektrik montaj istasyonunda hasar gördüğü için hattan çıkarılan batarya modülü, ambalaj kartonlarıyla aynı toplama arabasına konulmuştur. Atık yönetimi açısından doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Karton geri dönüştürülebildiği için birlikte toplanabilir
- B) Modül tehlikeli atıktır, ayrı kapta toplanması gerekir
- C) Modül hurda metal sınıfında olduğundan karışık toplanır
- D) İkisi de üretim atığı sayıldığından aynı kapta toplanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Modül tehlikeli atıktır, ayrı kapta toplanması gerekir
Hasarlı batarya modülü kimyasal içeriği ve yangın riski nedeniyle tehlikeli atık olarak ele alınır; bu yüzden dönüştürülebilir ambalaj atıklarıyla aynı kaba konulamaz. Modülü hurda metal sanmak tipik bir hatadır, çünkü sınıflandırma parçanın gövde malzemesine değil içeriğinin taşıdığı zarar potansiyeline göre yapılır.
Dayanak: A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.2 (BG.18 ve BG.19: tehlikeli ve zararlı atıkların ayrıştırılması)
4. Bir bağlantı elemanının sıkma değeri, teknik dokümanda verilen tolerans aralığının dışında ölçülmüştür. Kalite gereklilikleri açısından montaj elemanının yapması gereken nedir?
- A) Değer sınıra çok yakın olduğundan kayıt açmadan devam etmek
- B) Toleransı kendi tecrübesine dayanarak yeniden belirleyip onaylamak
- C) Uygunsuzluğu kayıt altına alıp amirine bildirerek işlem almak
- D) Sonraki araçta daha düşük değer uygulayıp ortalamayı tutmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Uygunsuzluğu kayıt altına alıp amirine bildirerek işlem almak
Tolerans aralığı, ürünün işlevini güvenle yerine getirebileceği sınırı tanımlar; bu sınırın dışındaki değer, sınıra ne kadar yakın olursa olsun uygunsuzluktur ve kayıt altına alınarak yetkiliye bildirilmelidir. Değeri sonraki araçta telafi etmeye çalışmak veya toleransı kişisel tecrübeyle yeniden yorumlamak, hatanın izini kaybettirir ve sorunun kaynağının bulunmasını engeller.
Dayanak: A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.2 (BG.24: uygulamada izin verilen tolerans ve sapmalar)
5. Elektrik montaj istasyonunda çalışan bir eleman, tahrik bataryasına giden yüksek gerilim kablosunun kılıfında hasar olduğunu fark etmiştir; durum kendi müdahale yetkisini aşmakta ve anında giderilememektedir. Doğru davranış hangisidir?
- A) Vardiya bitimini bekleyip durumu vardiya raporuna yazmak
- B) Durumu kendi imkânlarıyla çözmeyi deneyip sonucunu izlemek
- C) Hattı yavaşlatarak aynı işlemi daha dikkatli biçimde sürdürmek
- D) Alanı boşaltıp yetkili kişi ve birimleri hemen bilgilendirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Alanı boşaltıp yetkili kişi ve birimleri hemen bilgilendirmek
Yüksek gerilim hattındaki bir yalıtım hasarı, kendi yetkisiyle giderilemeyecek nitelikte tehlikeli bir durumdur; beklenen davranış önce alandaki maruziyeti kesmek, ardından yetkili kişi ve birimlere gecikmeden haber vermektir. Durumu kendi imkânıyla çözmeye çalışmak veya hattı yavaşlatarak işlemi sürdürmek, çalışanı yetkisi dışındaki bir elektriksel riske maruz bırakır ve müdahaleyi geciktirir.
Dayanak: A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Kazanımı 1, alt kazanım 1.3 (BG.10: iletişime geçilmesi gereken kişi ve kurumlar)
6. Montaj elemanı, istasyonundaki torkmetrenin kalibrasyon etiketinde yazan geçerlilik tarihinin geçtiğini fark etmiştir. Kalite gereklilikleri açısından doğru davranış nedir?
- A) Aleti referans bir aletle kendisi karşılaştırıp kullanmayı sürdürmek
- B) Etiketi güncelleyip durumu vardiya sonunda bakıma bildirmek
- C) Aleti kullanımdan çekip kalibrasyonlu bir alet talep etmek
- D) Sıkma değerini bir miktar yüksek uygulayarak sapmayı telafi etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Aleti kullanımdan çekip kalibrasyonlu bir alet talep etmek
Kalibrasyonu geçersiz bir ölçüm aletiyle alınan sonuç izlenebilir değildir; bu aletle yapılan sıkmaların uygun olduğu kanıtlanamaz, bu yüzden alet kullanımdan çekilir ve kalibrasyonlu bir alet istenir. Aleti başka bir aletle kendi kendine karşılaştırmak kalibrasyon yerine geçmez, çünkü karşılaştırma yapılan aletin doğruluğu da izlenebilir şekilde kayıt altına alınmamıştır.
Dayanak: A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BG.21 ve BG.22: donanıma ilişkin bakım işlemleri ve kalite sistemi gereklilikleri)
B1 - Mekanik Montaj İşlemleri
7. Montaj öncesinde istasyona gelen bir braketin, işlemde kullanılmaya uygun olduğunun doğrulanması gerekmektedir. Montaj elemanının bu doğrulamayı yaparken izlemesi gereken yol nedir?
- A) Ambalaj etiketindeki parça numarasının okunaklı olduğunu görmekle yetinmek
- B) Ölçüleri ölçme cihazıyla almak ve yüzeyi el ile gözle kontrol etmek
- C) Parçayı yuvasına tutup oturduğunu görmeyi tek ölçüt olarak kabul etmek
- D) Önceki partide sorun çıkmadığı için parçayı doğrudan hatta vermek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Ölçüleri ölçme cihazıyla almak ve yüzeyi el ile gözle kontrol etmek
Parça kontrolü el, göz ve ölçme cihazı birlikte kullanılarak yapılır; bu üçü birbirinin yerine geçmez. Ölçme cihazı boyutun tolerans içinde olduğunu gösterir, ancak oturma yüzeyindeki çapak, ezik veya kaplama kusuru yalnızca el ve gözle fark edilir. Parça numarasına bakmakla yetinmek ya da yuvasına oturmasını tek ölçüt saymak sahada sık görülen hatalardır; ikisi de yalnızca parçanın doğru parça olduğunu gösterir, sağlam olduğunu göstermez.
Dayanak: B1 - Mekanik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 1, alt kazanım 1.1 (BG.3: parçaları el, göz ve ölçme cihazları ile kontrol etme)
8. Hatta arka arkaya iki farklı gövde modeli gelmektedir ve istasyonda bir önceki modele ait bağlantı elemanı kutusu açık durmaktadır. Montaj elemanının işlem öncesi yapması gereken nedir?
- A) Aynı ölçüdeki elemanı kullanıp farkı sonraki istasyona bırakmak
- B) Gelen aracın modeline ait parça listesini doğrulayarak seçim yapmak
- C) Kutudaki elemanı deneyip yuvasına oturuyorsa uygun kabul etmek
- D) Önceki modelde sorun çıkmadığından aynı kutuyu kullanmayı sürdürmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Gelen aracın modeline ait parça listesini doğrulayarak seçim yapmak
Karışık modelli hatlarda parça seçimi, gelen aracın modeline ait listeyle doğrulanarak yapılır; dış ölçüsü benzeyen bağlantı elemanları malzeme, kaplama veya mukavemet sınıfı bakımından farklı olabilir. Elemanın yuvasına oturmasını uygunluk kanıtı saymak sahada sık görülen bir hatadır, çünkü oturma yalnızca geometriyi gösterir, taşıma kapasitesini göstermez.
Dayanak: B1 - Mekanik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.1 (BG.8: aracın model ve özelliklerine uygun parça ve aletleri sıralar)
9. Soğutma devresi hortumunun kelepçe bağlantısı yapıldıktan sonra bağlantı noktasında sızıntı olmadığından emin olmak için montaj elemanının uygulaması gereken nedir?
- A) Kelepçeyi elle kuvvetlice sıkıp yüzeyde nemlilik aramak
- B) Bir sonraki istasyonun son kontrolüne bırakıp kaydı geçmek
- C) Hortumu birkaç kez çevirip oturma sesini dinleyerek karar vermek
- D) Talimattaki sıkma değeri ve sızdırmazlık kontrolünü uygulamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Talimattaki sıkma değeri ve sızdırmazlık kontrolünü uygulamak
Bağlantı noktalarındaki sızıntı ve kaçaklar, kelepçenin talimatta belirtilen sıkma değerinde sıkılması ve öngörülen sızdırmazlık kontrolünün yapılmasıyla engellenir. Kelepçeyi elle olabildiğince sıkmak yaygın bir hatadır; aşırı sıkma hortum cidarını ezerek zamanla sızıntıya yol açar, yetersiz sıkma ise başlangıçta belirti vermez.
Dayanak: B1 - Mekanik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.2 (BG.15: sızıntı ve kaçak hatalarının engellenmesi için kontrol işlemleri)
10. Teknik talimatta bir cıvatanın sıkma değeri newton-metre cinsinden verilmiştir; istasyondaki torkmetrenin ölçeği ise farklı bir birimdedir. Montaj elemanının doğru yaklaşımı nedir?
- A) Sayısal değeri aynı kabul edip ölçekten okuyarak sıkmak
- B) Birim dönüşümünü yapıp talimattaki değerin karşılığını sıkmak
- C) Ölçeği en yakın çizgiye getirip elle kontrol ederek sıkmayı bitirmek
- D) Aletin varsayılan ayarını kullanıp sonucu forma işleyerek geçmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Birim dönüşümünü yapıp talimattaki değerin karşılığını sıkmak
Sıkma değeri bir büyüklüktür ve yalnızca sayısı değil birimi ile birlikte anlam taşır; ölçek farklı bir birimdeyse doğru sonuç ancak birim dönüşümü yapılarak elde edilir. Sayıyı olduğu gibi okumak sahada sık rastlanan bir hatadır ve bağlantının gerçekte olması gerekenden çok farklı bir değerde sıkılmasına, dolayısıyla gevşemeye veya cıvatanın hasar görmesine yol açar.
Dayanak: B1 - Mekanik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BG.14: standart mekanik ölçü birimlerini açıklar)
11. Ağırlığı tek kişinin elle taşıma sınırını aşan bir tahrik ünitesinin istasyona getirilmesi gerekmektedir. Montaj elemanı bu parçayı nasıl hareket ettirmelidir?
- A) İkinci bir kişi çağırıp elle birlikte kaldırarak taşıyarak götürmek
- B) Talimatta tanımlı kaldırma ekipmanıyla, belirtilen noktalardan
- C) Zeminde kısa mesafe sürükleyip istasyon önünde kaldırarak
- D) Palet üzerinde iterek getirip elle kendi hizasına alarak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Talimatta tanımlı kaldırma ekipmanıyla, belirtilen noktalardan
Elle taşıma sınırını aşan parçalar, talimatta tanımlanan kaldırma ekipmanıyla ve parçanın üzerinde belirtilen kaldırma noktalarından hareket ettirilir; bu noktalar yükü parçaya hasar vermeden aktaracak şekilde tasarlanmıştır. İki kişiyle elle kaldırmak sahada sık başvurulan bir çözümdür ancak hem bel ve omuz yaralanması riskini hem de parçanın kontrolsüz düşme ihtimalini ortadan kaldırmaz.
Dayanak: B1 - Mekanik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.4 (BG.11: talimatlarda belirtilen farklı taşıma yöntemleri)
12. Kapı iç panelinin montajı sırasında hemen yanındaki boyalı yüzeyin ve döşemenin zarar görme ihtimali bulunmaktadır. Montaj elemanının işlem öncesinde yapması gereken nedir?
- A) Hasar görebilecek kısımları talimata uygun koruma altına almak
- B) İşlemi daha yavaş yaparak temas ihtimalini azaltmaya çalışmak
- C) Oluşan çiziği vardiya sonunda rötuş ekibine göndermek üzere işaretlemek
- D) Paneli önce gevşek takıp sonra yerine tam oturtarak temasla ilgilenmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Hasar görebilecek kısımları talimata uygun koruma altına almak
Montaj öncesinde hasar görebilecek kısımların koruma altına alınması, hatanın oluşmasını baştan engelleyen bir hazırlık adımıdır ve talimatta hangi bölgelerin korunacağı tanımlanmıştır. Yavaş çalışarak dikkatle temastan kaçınmaya güvenmek ya da çiziği sonradan rötuşa göndermek, hatayı önlemek yerine onarmaya dayanır; bu da hem maliyet hem de yüzey kalitesi kaybı üretir.
Dayanak: B1 - Mekanik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 2, alt kazanım 2.2 (BG.10: montaj öncesinde koruma altına alınması gereken kısımlar)
13. Montaj işlemi tamamlandıktan sonra montaj elemanı, kullandığı el aletlerinden birini araç içinde göremediğini fark etmiştir. Bu durumda izlenmesi gereken doğru yol nedir?
- A) Aracı hattan çıkmadan içini gözle tarayıp bulunamazsa işleme devam etmek
- B) Sonraki istasyonda fark edileceğini varsayarak aracı hemen ilerletmek
- C) Aleti kayıp listesine yazıp yerine yenisini alarak çalışmayı sürdürmek
- D) Aracı ilerletmeden durumu bildirip alet bulunana kadar aramayı sürdürmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Aracı ilerletmeden durumu bildirip alet bulunana kadar aramayı sürdürmek
Montaj sonunda kullanılan alet ve teçhizatın araçtan uzaklaştırıldığının doğrulanması zorunlu bir adımdır; araç içinde unutulan bir alet ilerleyen istasyonlarda erişilemeyen bir boşluğa düşerek gürültü, kısa devre veya hasar kaynağı olur. Aracı ilerletip sonraki istasyonun bulmasını beklemek yaygın bir hatadır, çünkü kapalı hacimler montaj ilerledikçe erişilemez hale gelir.
Dayanak: B1 - Mekanik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BY.16 ve BY.17: alet ve teçhizatın uzaklaştırılması, yabancı madde kontrolü)
14. Montaj sonrası yapılan boşluk ölçümünde okunan değer, teknik dokümandaki referans aralığın hemen dışında çıkmıştır. Montaj elemanının doğru davranışı nedir?
- A) Ölçümü tekrarlayıp iki değerin ortalamasını forma yazmak
- B) Aynı ölçüyü bir sonraki araçta da alıp eğilime göre karar vermek
- C) Değeri referans aralıkla karşılaştırıp uygunsuzluk bildirmek
- D) Referans aralığı benzer modelin dokümanından alıp yeniden bakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Değeri referans aralıkla karşılaştırıp uygunsuzluk bildirmek
Ölçüm sonucu, ait olduğu modelin teknik dokümanındaki referans değerlerle karşılaştırılır ve aralığın dışındaysa uygunsuzluk olarak bildirilir. İki ölçümün ortalamasını almak ya da referansı benzer bir modelin dokümanından okumak sahada görülen hatalardır; ilki uygunsuz değeri istatistikle gizler, ikincisi ise ölçütü tamamen değiştirir.
Dayanak: B1 - Mekanik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.2 (BG.17: ölçüm sonuçlarının referans değerlere göre mukayese edilmesi)
15. Montaj sırasında bir parçanın bağlantı kulağının kırık olduğu tespit edilmiştir. Hatalı parçanın sonraki işlem süreçleri açısından montaj elemanının yapması gereken nedir?
- A) Parçayı ayrılmış alana koyup uygunsuzluğu talimata göre bildirmek
- B) Parçayı stok rafına geri koyup yerine sağlamını alarak devam etmek
- C) Kırık kulağı bantlayıp montajı yapıp durumu forma not etmek
- D) Parçayı bir sonraki vardiyanın değerlendirmesi için tezgâhta bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Parçayı ayrılmış alana koyup uygunsuzluğu talimata göre bildirmek
Tespit edilen hatalı parça, sağlam parçalarla karışmayacak şekilde ayrılmış alana konur ve uygunsuzluk talimata göre bildirilir; böylece parçanın izi kaybolmaz ve sonraki işlem süreci tanımlı biçimde yürür. Parçayı stok rafına geri koymak sahada en sık yapılan hatadır, çünkü kırık parça bir süre sonra başka bir çalışan tarafından sağlam sanılarak hatta verilir.
Dayanak: B1 - Mekanik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.3 (BG.18 ve BG.19: tespit edilen hatalı parçaların sonraki işlem süreçleri)
B2 - Elektrik Montaj İşlemleri
16. Elektrikli araç montaj hattında görevli bir eleman, üzerinde çalıştığı aracın hangi bileşenlerinin tahrik sistemine ait yüksek gerilim hattında bulunduğunu ayırt etmek zorundadır. Aşağıdakilerden hangisi bu hatta yer alan bir bileşendir?
- A) Ön cam silecek motorunu besleyen ince kablo demeti
- B) 12 volt aküyü kabin sigorta paneline bağlayan besleme kablosu
- C) Kabin içi okuma lambasına giden besleme kablo demeti
- D) Tahrik bataryası ile motor sürücüsü arasındaki güç kablosu
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Tahrik bataryası ile motor sürücüsü arasındaki güç kablosu
Elektrikli araçta tahrik gücü, batarya paketinden güç elektroniği (motor sürücüsü/invertör) üzerinden elektrik motoruna aktarılır; bu hat tehlikeli gerilim taşır ve üzerinde çalışırken özel yalıtım önlemleri gerektirir. Silecek motoru, okuma lambası ve sigorta paneli beslemesi ise aracın düşük gerilimli 12 volt şebekesine aittir; iki şebekeyi karıştırmak, yüksek gerilim hattına düşük gerilim alışkanlıklarıyla yaklaşılmasına yol açar.
Dayanak: B2 - Elektrik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 1, alt kazanım 1.1 (BG.1: elektrikli araçlardaki temel elektrik-elektronik bileşenleri açıklar)
17. Elektrik montaj biriminde çalışan bir eleman, üzerinde işlem yapacağı devrenin tehlikeli gerilim sınıfına girip girmediğini değerlendirmektedir. Bu değerlendirmede esas alınacak yaklaşım hangisidir?
- A) Doğru akım söz konusu olduğu için gerilim düzeyi belirleyici olmaz
- B) Yalnızca batarya paketi tehlikeli gerilim kapsamında sayılır
- C) Doğru akımda 60 voltu, alternatif akımda 30 voltu aşan değerler
- D) Aracın kontağı kapalıysa devre gerilimsiz kabul edilerek çalışılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Doğru akımda 60 voltu, alternatif akımda 30 voltu aşan değerler
Araç elektrik sistemlerinde yüksek (tehlikeli) gerilim sınıfı, çalışma gerilimi doğru akımda 60 voltu, alternatif akımda etkin değer olarak 30 voltu aşan devreler için tanımlanır; sınıflandırma akımın türüne ve gerilim düzeyine birlikte bakılarak yapılır. Akım doğru akım diye gerilim düzeyini önemsiz saymak yanlıştır. Kontak kapalı diye devreyi gerilimsiz kabul etmek de tehlikeli bir varsayımdır, çünkü batarya paketi ve ona bağlı hat kontaktan bağımsız olarak enerjili kalabilir.
Dayanak: B2 - Elektrik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BG.10: tehlikeli gerilimde çalışma prensiplerini ifade eder)
18. Elektronik kontrol ünitesinin araca montajı öncesinde, kartın elektrostatik deşarj nedeniyle zarar görmesini önlemek için montaj elemanının uygulaması gereken nedir?
- A) Topraklama bilekliği takıp kartı antistatik ambalajında taşımak
- B) Kartı kuru bezle silip yüzeydeki tozu alarak montaja hazırlamak
- C) Kartı yalnızca konnektör uçlarından tutarak yerine yerleştirmek
- D) Kartı takmadan önce eldivensiz elle temas edip ısınmasını beklemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Topraklama bilekliği takıp kartı antistatik ambalajında taşımak
Elektrostatik deşarja karşı korunmanın esası, çalışanın üzerindeki yükü kontrollü biçimde boşaltmak ve kartı montaj anına kadar antistatik ambalajında tutmaktır. Kartı kuru bezle silmek sahada iyi niyetle yapılan bir hatadır; sürtünme yeni statik yük üretir. Konnektör uçlarından tutmak da yanlıştır, çünkü deşarj tam olarak o uçlardan devreye ulaşır ve hasar çoğu zaman hemen değil sonradan ortaya çıkar.
Dayanak: B2 - Elektrik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BG.11: elektrostatik deşarj ile ilgili hususları açıklar)
19. Tahrik bataryasının araca montajı sırasında montaj elemanının, bataryanın kutup başlarına yönelik alması gereken temel önlem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kutup başlarını çıplak bırakıp montaj sonunda kapaklarını takmak
- B) Kutup başlarına metal el aletlerini dayayarak konumu ayarlamak
- C) Kutup başlarını temizlemek için üzerine hafifçe darbe uygulamak
- D) Kutup başlarını yalıtımlı tutup kısa devreye karşı korumak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kutup başlarını yalıtımlı tutup kısa devreye karşı korumak
Batarya kutup başları enerjili olduğundan montaj boyunca yalıtımlı tutulur; iki kutup arasında iletken bir köprü oluşması, çok yüksek akım nedeniyle ark, yanma ve batarya hasarı doğurur. Kutup başına metal alet dayamak veya darbe uygulamak sahada görülen hatalardır; ilki doğrudan kısa devre yolu açar, ikincisi ise kutup bağlantısını ve iç yapıyı zedeler.
Dayanak: B2 - Elektrik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BG.12: batarya montajında dikkat edilmesi gereken hususlar)
20. Araç içi kablo demetinin montajı sırasında demetin bir bölümü keskin kenarlı bir sac kesitinin yanından geçmektedir. Montaj elemanının doğru uygulaması nedir?
- A) Demeti gergin çekip kenardan uzak durmasını sağlamaya çalışmak
- B) Demeti keskin kenara yaslayıp klipsle sabitleyerek oynamasını önlemek
- C) Demeti talimattaki güzergâhtan geçirip koruyucu ve klipsleri takmak
- D) Demeti kenardan geçirip üzerine bol miktarda bant sararak ilerlemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Demeti talimattaki güzergâhtan geçirip koruyucu ve klipsleri takmak
Kablo demeti talimatta tanımlanan güzergâhtan geçirilir ve öngörülen koruyucu ile klipsler takılır; güzergâh ile klips noktaları, titreşim altında demetin keskin kenarla temas etmemesi için belirlenmiştir. Demeti gergin çekmek veya üzerine bant sarmak yaygın çözümlerdir ancak koruma sağlamaz: gerginlik zamanla bağlantı uçlarını yorar, bant ise sürtünmeye karşı kalıcı bir bariyer oluşturmaz.
Dayanak: B2 - Elektrik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BG.13 ve BY.17: kablolama işlemlerinde dikkat edilecek hususlar)
21. Bir sensör konnektörünün araç kablo demetine bağlanması sırasında montaj elemanının, bağlantının tam olarak yapıldığından emin olmak için kullanacağı yöntem nedir?
- A) Konnektörü takarken zorlanınca yuvayı genişletip yerleştirmek
- B) Kilit tırnağının yerine oturduğunu ses ve gözle doğrulamak
- C) Konnektörü pense ile sıkıştırıp temasın süreklileşmesini sağlamak
- D) Konnektör üzerine bant sarıp yerinden çıkmasını önlemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kilit tırnağının yerine oturduğunu ses ve gözle doğrulamak
Konnektörlerde tam bağlantının göstergesi kilit tırnağının yerine oturmasıdır; bu oturma çoğu tasarımda duyulabilir bir sesle gerçekleşir ve ayrıca gözle doğrulanır. Takarken zorlanınca yuvayı genişletmek sahada görülen bir hatadır ve kilit geometrisini bozarak titreşim altında bağlantının açılmasına yol açar. Pense ile sıkıştırmak ise konnektör gövdesini ve kontak yaylarını kalıcı olarak deforme eder, bandın tuttuğu bağlantı da hiçbir zaman tam oturmuş sayılmaz.
Dayanak: B2 - Elektrik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BG.14: konnektör bağlantılarında dikkat edilmesi gereken hususlar)
22. Montaj tamamlandıktan sonra yüksek gerilim kablosunun araç gövdesine karşı yalıtım direncinin ölçülmesi istenmiştir. Montaj elemanı sonucu hangi birimde okur ve yüksek çıkan değeri nasıl yorumlar?
- A) Ohm cinsinden okur; yüksek değer yalıtımın sağlam olduğunu gösterir
- B) Volt cinsinden okur; yüksek değer kabloda gerilim kaldığını gösterir
- C) Amper cinsinden okur; yüksek değer gövdeye kaçak olduğunu gösterir
- D) Watt cinsinden okur; yüksek değer yalıtımın ısıyı taşıdığını gösterir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Ohm cinsinden okur; yüksek değer yalıtımın sağlam olduğunu gösterir
Yalıtım direnci bir direnç büyüklüğüdür ve ohm cinsinden okunur; değerin yüksek çıkması, kablo ile gövde arasında istenmeyen bir akım yolu bulunmadığını, yani yalıtımın sağlam olduğunu gösterir. Sonucu volt veya amper olarak yorumlamak bu ölçümde yanlıştır; bunlar gerilim ve akım büyüklükleridir. Birimi ya da yorum yönünü karıştırmak, uygunsuz bir sonucun uygun sanılmasına yol açar ve enerjilendirme öncesi son güvenlik kontrolünü işlevsiz bırakır.
Dayanak: B2 - Elektrik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.1 (BG.9: standart elektrik-elektronik ölçü birimlerini sıralar)
23. Bir montaj elemanından, araç üzerindeki 12 volt besleme hattında gerilim olup olmadığını kontrol etmesi istenmiştir. Bu kontrol için uygun ekipman ve yöntem hangisidir?
- A) Kabloyu ucundan çıkarıp gövdeye değdirerek kıvılcım aramak
- B) Kablo yalıtımını sıyırıp iki ucu birbirine değdirip sesi dinlemek
- C) Ölçü aletini gerilim kademesine alıp uçlardan ölçüm yapmak
- D) Sigortayı çekip lamba takarak lambanın yanıp yanmadığına bakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Ölçü aletini gerilim kademesine alıp uçlardan ölçüm yapmak
Gerilim varlığı, ölçü aleti uygun kademeye alınarak ve ölçüm uçları doğru noktalara temas ettirilerek belirlenir; bu yöntem devreye ek yük bindirmeden sayısal bir sonuç verir. Kıvılcım aramak veya iki ucu birbirine değdirmek kısa devre oluşturur ve hem elemanı hem aracı riske atar; sigorta yerine lamba takmak da devreyi tasarlanmadığı bir yükle çalıştırır.
Dayanak: B2 - Elektrik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 1, alt kazanım 1.1 (BG.2: kullandığı elektrik-elektronik kontrol ve ölçüm ekipmanlarını sıralar)
24. Vardiya başında montaj elemanı, kullanacağı elektrikli tork aletinin besleme kablosunun kılıfında ezilme olduğunu görmüştür. İşe başlamadan önceki doğru davranışı nedir?
- A) Ezilen bölgeyi izole bantla sarıp vardiya boyunca kullanmak
- B) Aleti düşük kademede çalıştırıp kabloda ısınma olup olmadığına bakmak
- C) Kabloyu ezilmeyen tarafa doğru gerdirip kullanmayı sürdürmek
- D) Aleti kullanım dışı bırakıp durumu bildirerek sağlamını istemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Aleti kullanım dışı bırakıp durumu bildirerek sağlamını istemek
Vardiya başında ekipmanın elektrik bağlantıları ve güvenlik düzenekleri kontrol edilir; kılıfı ezilmiş bir besleme kablosunda iç iletkenlerin yalıtımı görünmeyecek şekilde zedelenmiş olabilir, bu yüzden alet kullanım dışı bırakılır ve durum bildirilir. Ezik bölgeyi izole bantla sarmak sahada çok yaygın bir hatadır; bant yalıtım sınıfını geri getirmez ve kabloyu mekanik zorlanmaya karşı korumaz.
Dayanak: B2 - Elektrik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 1, alt kazanım 1.1 (BG.3 ve BY.1: ekipmanların elektrik bağlantılarının uygunluğunun kontrolü)
25. Elektrik montajı tamamlanan araçta yapılan fonksiyon kontrolünde bir sensörün sinyal vermediği görülmüştür. Montaj elemanının izlemesi gereken sıra aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bağlantıları talimata göre kontrol ederek sonucu amirine bildirmek
- B) Sensörü söküp yerine yenisini takarak kaydı sonraya bırakmak
- C) Aracı ilerletip son kontrol istasyonunun tespit etmesini beklemek
- D) Sensör kablosunu farklı bir soketten besleyip sinyali oluşturmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Bağlantıları talimata göre kontrol ederek sonucu amirine bildirmek
Montaj sonrası kontrolde çıkan bir uygunsuzlukta önce kendi işleminin kapsamındaki bağlantılar talimata göre gözden geçirilir, ardından sonuç amire bildirilerek süreç tanımlı biçimde yürütülür. Sensörü doğrudan değiştirmek yaygın bir hatadır; arıza bağlantıdan kaynaklanıyorsa yeni sensör de çalışmaz ve gerçek nedene ait kayıt oluşmadığı için aynı hata sonraki araçlarda tekrarlar.
Dayanak: B2 - Elektrik Montaj İşlemleri / Öğrenme Kazanımı 3, alt kazanım 3.2 ve 3.3 (BG.17 ve BG.19: kalite kontrol yöntemleri ve tespit edilen hatalarla ilgili süreçler)
İlgili sayfalar
Elektrikli Araç Montaj Elemanı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.