Görüntü ve Ses Sistemleri Elemanı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (17UY0287-4)
MYK Görüntü ve Ses Sistemleri Elemanı (17UY0287-4) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Koruma ve Kalite Yönetimi, İş Organizasyonu ve Mesleki Gelişim Faaliyetleri
1. Bir apartmanın çatısında çanak anten montajı yapacaksın; çatı kenarında korkuluk yok ve zemin yağmurdan ıslak. İşe başlamadan önce yapılması gereken doğru davranış hangisidir?
- A) İşi hızlı bitirip çatıda geçirilen süreyi en aza indirmeye çalışmak
- B) Bir arkadaşını çatı kenarında gözcü olarak beklemesi için çağırmak
- C) Uygun ankraj noktasına bağlanmış tam vücut kemeriyle çalışmak
- D) Zemin kuruyana dek bekleyip kemersiz ama yavaş hareket ederek çalışmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Uygun ankraj noktasına bağlanmış tam vücut kemeriyle çalışmak
Yüksekte çalışmada birincil önlem, uygun bir ankraj noktasına bağlanmış tam vücut (paraşüt tipi) emniyet kemeri kullanmaktır; korkuluksuz ve ıslak bir çatıda kayma riski en yüksek düzeydedir. Süreyi kısaltmak, gözcü bulundurmak veya yavaş hareket etmek düşmeyi engellemez; bunlar önlem değil, önlem yerine geçirilen alışkanlıklardır ve kayma başladıktan sonra hiçbiri işe yaramaz.
Dayanak: 17UY0287-4/A1 birimi – yüksekte çalışmada İSG kurallarının ve kişisel koruyucu donanımın uygulanması
2. Sahne arkasındaki enerji dağıtım panosunda kıvılcım ve duman çıkıyor, alev henüz küçük. Acil durum prosedürüne göre ilk yapman gereken nedir?
- A) Panonun enerjisini kesip uygun sınıf söndürücüyle müdahale etmek
- B) Alev büyümeden yangın hortumuyla su sıkarak söndürmeye çalışmak
- C) Pano kapağını açıp yanmakta olan kabloyu elle devreden çıkarmak
- D) Önce sahnedeki tüm pahalı ekipmanı güvenli alana taşımaya başlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Panonun enerjisini kesip uygun sınıf söndürücüyle müdahale etmek
Elektriksel yangında ilk adım enerjiyi kesmektir; enerji kesilmeden yapılan her müdahale hem elektrik çarpması hem de yangının büyümesi riski taşır. Su iletken olduğu için enerjili panoya sıkılması ölümcüldür, yanan kabloyu elle çekmek de aynı nedenle sahada sık görülen ağır bir hatadır; ekipman kurtarma can güvenliğinden sonra gelir.
Dayanak: 17UY0287-4/A1 birimi – acil ve tehlikeli durumlarda uygulanacak prosedürler
3. Bir salonun ışık sisteminden söktüğün çok sayıda arızalı deşarj lambası ve eskimiş akü elinde kaldı. Çevre koruma ilkelerine uygun davranış hangisidir?
- A) Kırılmasınlar diye kutulayıp diğer moloz ile birlikte sahadan atmak
- B) Camlarını kırıp hacmini küçülterek evsel çöp konteynerine koymak
- C) Metal hurdacıya vererek geri dönüşüme kazandırıldığını varsaymak
- D) Tehlikeli atık olarak ayrı toplayıp geçici depolama alanına vermek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Tehlikeli atık olarak ayrı toplayıp geçici depolama alanına vermek
Deşarj lambaları ve aküler tehlikeli atık sınıfındadır; ayrı toplanıp geçici depolama alanında biriktirilerek yetkili toplayıcıya teslim edilmeleri gerekir. Molozla veya evsel çöple karıştırmak ya da camını kırarak hacim küçültmek atığın içeriğini doğrudan çevreye yayar; hurdacıya vermek ise atığın izlenebilir biçimde bertaraf edildiğini göstermez.
Dayanak: 17UY0287-4/A1 birimi – tehlikeli atıkların ayrıştırılması ve geçici depolanması
4. Kurduğun ışık sisteminde aynı sigorta üç gün üst üste attı; her seferinde sigortayı değiştirip sistemi tekrar çalıştırdın. Kalite yönetimi açısından doğru yaklaşım nedir?
- A) Sigortayı bir üst akım değeriyle değiştirip atmasını kalıcı önlemek
- B) Arıza nedenini araştırıp kayda geçerek ilgili birime bildirmek
- C) Sistemi düşük güçte çalıştırıp sorunu müşteri fark etmeden bırakmak
- D) Yedek sigortaları panoya bırakıp kullanıcıya değiştirmeyi öğretmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Arıza nedenini araştırıp kayda geçerek ilgili birime bildirmek
Tekrarlayan sigorta atması bir sonuçtur; kalite yönetimi hatanın nedeninin belirlenmesini, kayıt altına alınmasını ve ilgili birime bildirilmesini gerektirir. Sigortayı bir üst akım değeriyle değiştirmek koruma işlevini ortadan kaldırır ve kablonun ısınmasını gizleyerek yangına yol açabilir; sorunu kullanıcıdan gizlemek de arızayı büyüterek sürdürür.
Dayanak: 17UY0287-4/A1 birimi – hata ve arızaların kayda geçirilerek ilgili birime bildirilmesi
5. Kuruluma çıkmadan önce depodan aldığın seyyar uzatma kablosunun dış kılıfının bir noktada yırtılıp bantlandığını fark ettin; iş bugün teslim edilecek. Ne yapmalısın?
- A) Bandı yenileyip kabloyu kuru zeminde kullanmak koşuluyla işe çıkmak
- B) Yırtık bölümü keserek kabloyu kısaltıp uçlarını yeniden bağlamak
- C) Kabloyu düşük güçlü cihazlarda kullanıp yüksek güçte kullanmamak
- D) Kabloyu kullanım dışı bırakıp uygunsuzluğu ilgili birime bildirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kabloyu kullanım dışı bırakıp uygunsuzluğu ilgili birime bildirmek
Kılıfı hasarlı seyyar kablo uygun olmayan ekipmandır; kullanım dışı bırakılıp uygunsuzluğun ilgili birime bildirilmesi gerekir. Bant yalıtımı geri getirmez, kesip yeniden uçlamak kalan bölümdeki gizli hasarı denetlemez, düşük güçte kullanmak ise kaçak akım ve çarpılma riskini ortadan kaldırmaz; teslim baskısı ekipman uygunluk kuralını esnetmez.
Dayanak: 17UY0287-4/A1 birimi – araç, gereç ve donanımın uygunluk kontrolü, uygunsuzluğun bildirilmesi
6. Yanında çalışmaya yeni başlayan elemana ses sistemi kurulumunu öğretiyorsun. Mesleki gelişim faaliyeti kapsamında en doğru yöntem hangisidir?
- A) İşlem adımlarını göstererek gözetiminde uygulatıp geri bildirim vermek
- B) Kurulumu kendin yapıp elemanın uzaktan izlemesiyle yetinmesini istemek
- C) Cihaz kataloglarını verip kalan konuları kendi öğrenmesini beklemek
- D) Sadece basit taşıma işlerini yaptırıp kurulumdan uzak tutmayı sürdürmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) İşlem adımlarını göstererek gözetiminde uygulatıp geri bildirim vermek
Mesleki eğitimde etkili yöntem, işlemi göstermek, ardından gözetim altında adaya uygulatmak ve geri bildirimle hatayı düzeltmektir; beceri ancak denetimli tekrarla oluşur. Yalnızca izletmek beceriye dönüşmez, katalog verip kendi haline bırakmak öğrenmeyi denetimsiz bırakır, sadece taşıma yaptırmak ise gelişimi tamamen durdurur.
Dayanak: 17UY0287-4/A1 birimi – mesleki gelişim faaliyetleri; diğer çalışanlara mesleki eğitim verme
Uydu Sistemlerinin Kurulum, Bakım ve Onarım İşlemleri
7. Müşteri çanak anteni balkonun kolay ulaşılan bir duvarına monte etmeni istiyor; keşifte, uydunun bulunduğu yönde yüksek bir binanın görüşü kestiğini gördün. Doğru davranış nedir?
- A) Antenin çapını büyüterek binadan gelen zayıflamayı telafi etmek
- B) Uydunun görüş hattı açık olan uygun bir montaj yeri belirlemek
- C) Kazancı yüksek bir LNB modeli takarak sinyal seviyesini yükseltmek
- D) Kabloyu kısaltıp kayıpları azaltarak zayıf sinyali kullanılır kılmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Uydunun görüş hattı açık olan uygun bir montaj yeri belirlemek
Uydu alımı görüş hattına dayanır; sinyalin geldiği yönde bina veya ağaç gibi bir engel varsa tek geçerli çözüm engelin olmadığı bir montaj yeri belirlemektir. Çanak çapını büyütmek, yüksek kazançlı LNB takmak ya da kabloyu kısaltmak engelin tamamen kestiği sinyali geri getirmez; bunlar yalnızca zaten ulaşan sinyalin işlenmesini iyileştirir.
Dayanak: 17UY0287-4/B2 birimi – uydu sistemi keşfi ve çanak anten için uygun montaj yerinin belirlenmesi
8. Uydu bulucu ile çanağı yönlendirdin; sinyal seviyesi yüksek görünüyor ama alıcıda kanal gelmiyor ve sinyal kalitesi düşük. En olası neden ve doğru işlem nedir?
- A) Alıcı yazılımı eskidir; kanal listesini silip fabrika ayarına dönmek
- B) Kablo uzunluğu fazladır; araya bir hat yükselteci ekleyerek denemek
- C) Anten çapı küçüktür; daha büyük çaplı bir çanakla değiştirmek gerekir
- D) Çanak yanlış uyduya bakıyordur; kaliteyi izleyerek ince ayar yapmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Çanak yanlış uyduya bakıyordur; kaliteyi izleyerek ince ayar yapmak
Yüksek seviye ama düşük kalite tipik olarak çanağın komşu ya da yanlış uyduya bakmasından veya polarizasyon ince ayarının yapılmamasından kaynaklanır; yönlendirme seviye göstergesine değil kalite göstergesine bakılarak tamamlanır. Kanal listesini silmek, hat yükselteci eklemek veya çanağı büyütmek yanlış yöne bakan bir sistemi düzeltmez, gürültüyü de birlikte yükseltir.
Dayanak: 17UY0287-4/B2 birimi – çanak antenin belirlenen uyduya yönlendirilmesi ve ince ayarı
9. Yeni bitirdiğin kurulumda uydu alıcısı ekranda kısa devre uyarısı verip LNB beslemesini kesiyor. İlk kontrol edilmesi gereken en olası neden nedir?
- A) Çanak antenin yönünün rüzgârla bir miktar kaymış olması ihtimali
- B) Uydu alıcısının kanal listesinin güncel olmaması ve tarama gereği
- C) F konnektörde blendaj telinin iç iletkene temas ediyor olması
- D) Kullanılan koaksiyel kablonun uzunluğunun sınırı aşmış olması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) F konnektörde blendaj telinin iç iletkene temas ediyor olması
Alıcı, LNB besleme hattında kısa devre algıladığında kendini korumak için beslemeyi keser; sahadaki en sık neden F konnektör hazırlanırken blendaj örgüsünden kalan bir telin iç iletkene değmesidir. Yön kayması veya güncel olmayan kanal listesi sinyal kaybı yaratır ama kısa devre uyarısı üretmez; kablo uzunluğu da beslemeyi kestirmez, yalnızca zayıflama oluşturur.
Dayanak: 17UY0287-4/B2 birimi – koaksiyel kablo uçlarının hazırlanması ve konnektör bağlantısı
10. Çanak anten direğini eğimli bir çatıya sabitleyeceksin. Yönlendirme ayarlarının doğru ve kalıcı olması için direk montajında öncelikle neye dikkat edilir?
- A) Direğin su terazisiyle tam düşey konumda sabitlenmiş olmasına
- B) Direğin çatı eğimine paralel biçimde yerleştirilmiş olmasına
- C) Direğin çatının en yüksek noktasına konumlandırılmış olmasına
- D) Direk boyunun olabildiğince uzun seçilerek yükseltilmiş olmasına
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Direğin su terazisiyle tam düşey konumda sabitlenmiş olmasına
Çanak yönlendirmesinde azimut ve yükseliş açıları direğin düşey olduğu varsayımıyla ayarlanır; direk şakülünde değilse skalalar kayar ve anten hedeflenen uyduyu tutturamaz. Direği çatı eğimine paralel koymak bu kaymayı büyütür; en yüksek noktaya taşımak veya direği uzatmak görüş hattı sorunu yoksa doğruluk kazandırmaz, aksine rüzgâr titreşimini artırır.
Dayanak: 17UY0287-4/B2 birimi – çanak anten direği ve montaj elemanlarının kurulumu
11. Tek çanaktan beslenen üç ayrı odadaki üç uydu alıcısının birbirinden bağımsız kanal izlemesi isteniyor. Kurulumda doğru çözüm nedir?
- A) Tek çıkışlı LNB'den sonra pasif dağıtıcı kullanarak hattı üçe bölmek
- B) Üç ayrı çanak kurup her odaya kendi antenini ayrı ayrı çekmek
- C) Alıcıları birbirine seri bağlayıp ilk alıcının çıkışından beslemek
- D) Çok çıkışlı LNB veya multiswitch ile her alıcıya ayrı hat vermek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Çok çıkışlı LNB veya multiswitch ile her alıcıya ayrı hat vermek
Her alıcının bağımsız kanal seçebilmesi için kendi polarizasyon ve bant komutunu verebileceği ayrı bir besleme çıkışı gerekir; bu da çok çıkışlı LNB veya multiswitch ile sağlanır. Pasif dağıtıcı sinyali böler ama alıcıları aynı bant ve polarizasyona mahkûm eder, seri bağlantı da bağımsızlık vermez; üç ayrı çanak ise gereksiz maliyet ve montaj yüküdür.
Dayanak: 17UY0287-4/B2 birimi – uydu alıcısı, LNB ve multiswitch gibi elemanların seçimi ve bağlantısı
12. Uzun süredir sorunsuz çalışan bir uydu sisteminde bazı kanallar aniden kayboldu, diğerleri normal geliyor. Bakım kapsamında ilk yapılması gereken nedir?
- A) Çanak ve LNB yönünü bozarak baştan yeniden yönlendirme yapmak
- B) Koaksiyel kabloyu daha kalın kesitli bir kablo ile değiştirmek
- C) Yayın parametreleri değişmiş olabilir; alıcıda tarama yapmak
- D) Alıcının besleme adaptörünü yenisiyle değiştirerek sistemi denemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Yayın parametreleri değişmiş olabilir; alıcıda tarama yapmak
Kanalların bir bölümünün topluca kaybolması çoğunlukla yayın parametrelerinin değişmesinden kaynaklanır; çözüm alıcıda güncel tarama yapmak ve gerekiyorsa yazılım/frekans güncellemesini uygulamaktır. Diğer kanallar sorunsuz geliyorsa anten yönü, kablo ve besleme sağlamdır; çalışan bir yönlendirmeyi bozmak sistemi tamamen kaybettirme riski taşır.
Dayanak: 17UY0287-4/B2 birimi – uydu sisteminin bakımı, yazılım/frekans güncellemesi ve arıza giderme
Ses Sistemlerinin Kurulum, Söküm, Bakım ve Onarım İşlemleri
13. Bir anfinin çıkışına, üreticinin belirttiği en düşük empedansın altına inecek sayıda hoparlörü paralel bağladın. Bu bağlantının sistemde yol açacağı temel sonuç nedir?
- A) Hoparlörlerin ses basıncının eşit biçimde düşerek dengelenmesi
- B) Anfinin aşırı akım çekip ısınması ve koruma devresine girmesi
- C) Anfinin daha az güç harcayarak daha uzun ömürlü çalışması
- D) Yalnızca tiz seslerin zayıflaması ve bas bölgesinin öne çıkması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Anfinin aşırı akım çekip ısınması ve koruma devresine girmesi
Paralel bağlanan hoparlör sayısı arttıkça toplam yük empedansı düşer; anfi belirtilen en düşük değerin altında aşırı akım çeker, ısınır ve koruma devresine girer veya çıkış katı zarar görür. Ses basıncının kendiliğinden dengelenmesi ya da anfinin daha az yorulması beklentisi yanlıştır; sorun ton dengesiyle değil doğrudan yük empedansıyla ilgilidir.
Dayanak: 17UY0287-4/B3 birimi – amplifikatör, hoparlör ve bağlantı elemanlarının teknik özellikleri
14. Konferans salonunda mikrofon açıldığında sistem ıslık çalmaya (geri besleme) başlıyor. Sahada doğru olan ilk müdahale nedir?
- A) Ana ses seviyesini yükselterek konuşmanın ıslığı bastırmasını sağlamak
- B) Mikrofon kablosunu daha kısa bir kabloyla değiştirerek tekrar denemek
- C) Mikrofonun fantom beslemesini kapatıp yeniden açarak sistemi sıfırlamak
- D) Mikrofonu hoparlör yayılım alanının dışına alıp kazancı düşürmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Mikrofonu hoparlör yayılım alanının dışına alıp kazancı düşürmek
Geri besleme, hoparlörden çıkan sesin yeniden mikrofona girip döngüye girmesiyle oluşur; ilk müdahale mikrofonu hoparlörün yayılım alanı dışına almak ve kanal kazancını düşürmektir. Ana seviyeyi yükseltmek döngüyü besleyerek ıslığı büyütür; kablo boyu veya fantom beslemenin açılıp kapanması geri beslemenin nedeni değildir.
Dayanak: 17UY0287-4/B3 birimi – mikrofon ve hoparlör yerleşimi ile ekipman ayarlarının yapılması
15. Kurulumdan sonra sistemde sürekli bir şebeke uğultusu var. Sahada sık başvurulan ama kesinlikle yapılmaması gereken çözüm hangisidir?
- A) Cihazın fişindeki topraklama ucunu iptal ederek uğultuyu kesmek
- B) Cihazları ortak bir topraklama noktasından besleyip çevrimi önlemek
- C) Sinyal kablolarını enerji kablolarından ayırarak yeniden düzenlemek
- D) Dengeli (balanslı) hat kullanıp kablo ekranlamasını kontrol etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Cihazın fişindeki topraklama ucunu iptal ederek uğultuyu kesmek
Uğultuyu kesmek için cihazın koruma topraklamasını iptal etmek sahada çok yapılan ama kabul edilemez bir uygulamadır; gövdede kaçak oluştuğunda kullanıcıyı koruyacak tek yol ortadan kalkar. Doğru yaklaşım cihazları ortak bir topraklama noktasından beslemek, sinyal ile enerji kablolarını ayırmak ve dengeli hat ile ekranlamayı kontrol etmektir.
Dayanak: 17UY0287-4/B3 birimi – ses sisteminde kablolama, ekranlama ve topraklama uygulamaları
16. Bir hoparlör hattında kopukluk şüphesi var ve ölçüm yapacaksın. Doğru ve güvenli ölçüm sırası hangisidir?
- A) Anfi çalışır durumdayken hat uçlarından süreklilik ölçümü almak
- B) Hattı sökmeden anfi çıkışında gerilim ölçüp sonuca göre karar vermek
- C) Sistemi enerjisiz bırakıp hattı anfiden ayırarak süreklilik ölçmek
- D) Hoparlör konisini elle iterek ses alıp almadığını dinleyerek aramak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Sistemi enerjisiz bırakıp hattı anfiden ayırarak süreklilik ölçmek
Süreklilik (ohm) ölçümü devre enerjisizken ve hat anfiden ayrıldıktan sonra yapılır; aksi hâlde hem okunan değer anfinin çıkış katı yüzünden yanıltıcı olur hem de ölçü aleti veya anfi zarar görebilir. Anfi çalışırken ohm kademesinde ölçmek sahada sık yapılan bir hatadır; koniyi elle itmek ise kopukluğu güvenilir biçimde göstermez.
Dayanak: 17UY0287-4/B3 birimi – ses sisteminde arızanın veya arızalı elemanın tespit edilmesi
17. İki hoparlörle kurduğun sistemde ses geliyor ama bas bölgesi belirgin biçimde zayıf ve merkezdeki ses görüntüsü dağınık. En olası neden nedir?
- A) Mikser çıkış ton kontrolünün tiz yönde fazla açılmış olması
- B) Hoparlörlerden birinin kablo polaritesinin ters bağlanmış olması
- C) Hoparlör kablolarının farklı marka ve kesitte seçilmiş olması
- D) Anfinin sınırlandırıcı (limiter) devresinin sürekli devrede olması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Hoparlörlerden birinin kablo polaritesinin ters bağlanmış olması
Bir hoparlörün artı-eksi bağlantısı ters yapıldığında konilerin hareketi karşıt faza girer ve özellikle düşük frekanslar birbirini söndürür; sonuç zayıf bas ve dağılmış merkez görüntüsüdür. Ton kontrolü tüm bandı etkiler ama faz iptali yaratmaz; farklı kablo markası bu ölçüde bas kaybı üretmez, limiter ise seviyeyi sınırlar, fazı bozmaz.
Dayanak: 17UY0287-4/B3 birimi – hoparlör bağlantı arızalarının tespiti ve giderilmesi
18. Etkinlik bitiminde ses sisteminin sökümüne başlıyorsun. Demonte iş planına uygun doğru sıralama hangisidir?
- A) Önce hoparlörleri indirip ardından sistemin enerjisini kesmek
- B) Kabloları uçlarından hızlıca çekip cihazları doğrudan kutulara koymak
- C) Anfiyi açık bırakıp diğer cihazları tek tek sökerek kasaya almak
- D) Enerjiyi kesip kabloları etiketleyerek sökmek ve düzenli istiflemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Enerjiyi kesip kabloları etiketleyerek sökmek ve düzenli istiflemek
Söküm enerjinin kesilmesiyle başlar; kablolar etiketlenerek sökülür ve demonte cihazlar uygun alanlara düzenli istiflenir, böylece hem hasar önlenir hem de sonraki kurulumda bağlantı sırası kaybolmaz. Enerji kesilmeden hoparlör indirmek çarpılma ve düşme riski yaratır; kabloyu ucundan çekmek konnektör ile lehim noktalarını koparır.
Dayanak: 17UY0287-4/B3 birimi – demonte iş planı, söküm işlemleri ve uygun alanlara istifleme
Işıklandırma Sistemlerinin Kurulum, Söküm, Bakım ve Onarım İşlemleri
19. Bir mağazanın aydınlatmasını yenilerken müşteri mevcut aydınlığın korunmasını istiyor. Yeni armatürleri seçerken öncelikle hangi katalog değeri karşılaştırılır?
- A) Armatürlerin yaydığı toplam ışık akısı (lümen) değeri
- B) Armatürlerin şebekeden çektiği elektriksel güç değeri
- C) Armatürlerin gövde ölçüsü ve montaj deliği aralığı
- D) Armatürlerin içindeki lamba sayısı ve duy tipi bilgisi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Armatürlerin yaydığı toplam ışık akısı (lümen) değeri
Aynı aydınlık düzeyini korumak için karşılaştırılması gereken büyüklük, kaynağın yaydığı toplam ışık akısıdır; katalogda lümen olarak verilir. Güç (W) yalnızca tüketimi gösterir ve farklı teknolojiler karşılaştırılırken yanıltır; gövde ölçüsü, lamba sayısı ve duy tipi montaj uyumuyla ilgilidir, elde edilecek aydınlık hakkında bilgi vermez.
Dayanak: 17UY0287-4/B4 birimi – ışık akısı/aydınlık düzeyi kavramları ve armatür-malzeme seçimi
20. Sahneden uzak bir noktadaki projektör grubuna uzun bir besleme hattı çekeceksin. Kablo kesiti belirlenirken hangi iki etken birlikte değerlendirilir?
- A) Kablonun dış kılıf rengi ile kullanılacak soketin fiziksel ölçüsü
- B) Armatürün marka bilgisi ile kontrol panelindeki kanal sayısı
- C) Çekilecek akım değeri ile hat uzunluğundan doğan gerilim düşümü
- D) Kablonun dış kılıf kalınlığı ile makaradaki toplam sarım sayısı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Çekilecek akım değeri ile hat uzunluğundan doğan gerilim düşümü
Kablo kesiti, hattın taşıyacağı akım ile hat uzunluğuna bağlı gerilim düşümü birlikte değerlendirilerek seçilir; uzun hatlarda yalnızca akıma bakmak armatürde düşük gerilime ve kabloda ısınmaya yol açar. Soket ölçüsü, marka veya makaradaki sarım sayısı kesit ölçütü değildir; kalın dış kılıf da iletken kesitini büyütmez.
Dayanak: 17UY0287-4/B4 birimi – ortam ve sistem elemanlarına göre kablo çeşidi ve kesitinin seçimi
21. Sahne kurulumunda ekip arkadaşın, DMX ile kontrol edilen LED yıkama armatürlerini bir dimmer kanalına bağlamak istiyor. Bu bağlantının sonucu ne olur?
- A) Armatürler kararlı çalışır, dimmer yalnızca parlaklığı sınırlar
- B) Besleme kesintili olacağından armatürler titrer veya bozulabilir
- C) Armatürlerin renk geçişleri daha yumuşak ve daha hassas hale gelir
- D) Armatürler yalnızca beyaz yanar ve renk karışımı devre dışı kalır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Besleme kesintili olacağından armatürler titrer veya bozulabilir
DMX ile kontrol edilen LED armatürler kesintisiz ve kısılmamış besleme ister; dimmer kanalı gerilimi keserek verdiği için armatürün sürücüsü kararsız çalışır, cihaz titrer veya kalıcı olarak zarar görür. Bu armatürlerin parlaklığı ve renk karışımı dimmer ile değil, kontrol panelinden gönderilen DMX komutlarıyla ayarlanır.
Dayanak: 17UY0287-4/B4 birimi – dimmer, ışık kontrol paneli ve armatürlerin çalışma özellikleri
22. Truss üzerine projektör asarken askı aparatını (kelepçe) sıkarak armatürü sabitledin. Bu kurulumda ihmal edilmemesi gereken uygulama hangisidir?
- A) Armatür kablosunun truss boyunca gergin biçimde çekilmesi
- B) Armatürün erişilebilecek en yüksek noktaya yerleştirilmesi
- C) Armatür ağırlığının kelepçe cıvatası sıkılarak dengelenmesi
- D) Armatürün ikincil güvenlik halatı ile de bağlanmış olması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Armatürün ikincil güvenlik halatı ile de bağlanmış olması
Truss üzerindeki armatürler kelepçeye ek olarak ikincil bir güvenlik halatıyla bağlanır; kelepçe gevşediğinde veya cıvata koptuğunda armatürün altındaki kişilerin üzerine düşmesini yalnızca bu halat engeller. Kabloyu gergin çekmek konnektöre yük bindirir, yüksekliği artırmak ya da cıvatayı daha çok sıkmak ikincil emniyetin yerini tutmaz.
Dayanak: 17UY0287-4/B4 birimi – askı aparatları ve çevre birim elemanlarının güvenli kurulumu
23. Patlayan bir halojen ampulü yenisiyle değiştireceksin. Üretim standartlarına uygun doğru uygulama hangisidir?
- A) Ampulü çıplak elle sıkıca kavrayıp duya tam oturana dek bastırmak
- B) Armatür sıcakken hızlıca değiştirip zaman kaybını en aza indirmek
- C) Armatürü enerjisiz bırakıp soğutmak ve ampul camına elle dokunmamak
- D) Ampulü taktıktan sonra camını nemli bir bezle silip parlaklığı artırmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Armatürü enerjisiz bırakıp soğutmak ve ampul camına elle dokunmamak
Ampul değişiminde armatür enerjisiz bırakılır, soğuması beklenir ve ampulün camına çıplak elle dokunulmaz; elden bulaşan yağ sıcak cam üzerinde yerel aşırı ısınma yaratarak erken arızaya ve patlamaya yol açar. Sıcak armatüre müdahale yanık ve cam kırılma riski taşır; camı nemli bezle silmek parlaklık artırmaz, ani soğumayla hasar verir.
Dayanak: 17UY0287-4/B4 birimi – ampul/lamba değişimi ve cam çatlaması durumunda yapılacak işlemler
24. Açık havada kurduğun ışık sisteminde kaçak akım koruma rölesi tekrar tekrar atıyor ve gösterinin başlamasına az kaldı. Sahada yapılan en tehlikeli hata hangisidir?
- A) Röleyi devre dışı bırakıp sistemi doğrudan panodan beslemek
- B) Armatürleri tek tek devreye alarak kaçağın kaynağını aramak
- C) Kablo ve konnektörlerde nem ya da ezilme olup olmadığına bakmak
- D) Yalıtım direncini ölçerek kaçak yapan hattı tespit etmeye çalışmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Röleyi devre dışı bırakıp sistemi doğrudan panodan beslemek
Kaçak akım rölesinin tekrar atması gerçek bir yalıtım veya toprağa kaçak arızasının işaretidir; röleyi devre dışı bırakıp sistemi doğrudan beslemek insanı koruyan tek bariyeri kaldırdığı için en tehlikeli davranıştır. Doğru yol armatürleri tek tek devreye alıp kaynağı daraltmak, nem ve ezilme kontrolü yapmak ve yalıtım direncini ölçmektir.
Dayanak: 17UY0287-4/B4 birimi – kısa devre, toprağa kaçak vb. arızaların tespiti ve giderilmesi
25. Uzun süredir kullanılan hareketli ışık armatürlerinde ışık çıkışı azaldı ve cihazlar aşırı ısınmaya başladı. Periyodik bakımda öncelikle yapılması gereken nedir?
- A) Armatürlerin güç kaynağını daha yüksek akımlı modelle değiştirmek
- B) Optik yüzeyleri, soğutma fanını ve filtreleri temizleyip kayda geçmek
- C) Kontrol panelinde dimmer seviyesini artırarak ışık çıkışını yükseltmek
- D) Armatürleri daha serin bir yere taşıyıp günlük kullanım süresini kısmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Optik yüzeyleri, soğutma fanını ve filtreleri temizleyip kayda geçmek
Işık çıkışının azalması ve ısınma çoğunlukla optik yüzeylerin tozlanması ile tıkanan fan ve filtrelerden kaynaklanır; periyodik bakımda bu yüzeyler temizlenir ve yapılan işlem bakım karteksine işlenir. Dimmer seviyesini yükseltmek ısınmayı artırır, güç kaynağını büyütmek arızayı gizler, armatürü taşımak ise kirlenmeyi ortadan kaldırmaz.
Dayanak: 17UY0287-4/B4 birimi – periyodik bakım işlemleri ve bakım kayıtlarının doldurulması
İlgili sayfalar
Görüntü ve Ses Sistemleri Elemanı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.