İnşaat Boyacısı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (11UY0023-3)
MYK İnşaat Boyacısı (11UY0023-3) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
A1 - İş Sağlığı ve Güvenliği ile Çevre Koruma
1. Boyacı, boyanacak dairede işe başlamadan önce tehlike ve risk belirlemesi yapıyor. Dairede mobil iskele kurulacak, solvent bazlı boya kullanılacak ve elektrik tesisatının bazı uçları açık durumda. Bu koşullarda risk belirlemesi nasıl yürütülmelidir?
- A) Sadece iskele devrilme riski kayda alınır, kimyasal ve elektrik ustaya bırakılır.
- B) Riskler iş bittikten sonra tutanakla kayda alınır, iş sırasında ayrıca kontrol yapılmaz.
- C) Yükseklik, kimyasal buhar ve elektrik riski birlikte kayda alınıp önlem alınır.
- D) Aynı tipteki dairede yapılan önceki işin risk kaydı değiştirilmeden kullanılır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Yükseklik, kimyasal buhar ve elektrik riski birlikte kayda alınıp önlem alınır.
Risk belirlemesi çalışma alanındaki tüm tehlike kaynaklarını birlikte kapsamalıdır; boyacıda yükseklik, kimyasal buhar ve elektrik riskleri aynı anda bulunur ve biri diğerinin yerine geçmez. Tek bir riske odaklanmak veya önceki işin kaydını aynen kullanmak sahada en sık yapılan hatadır; her şantiyenin zemini, tesisatı ve havalandırması farklı olduğu için risk tablosu her iş için yeniden çıkarılır.
Dayanak: 11UY0023-3/A1 / Öğrenme Kazanımı 1, Alt Kazanım 1.1 - BG.1 (Çalışacağı alandaki tehlike ve risk faktörlerini sıralar)
2. Havalandırması sınırlı bir bodrum katında solvent bazlı boya püskürtme yöntemiyle uygulanacaktır. Boyacının kişisel koruyucu donanım tercihi nasıl olmalıdır?
- A) Buhar filtreli maske, iş gözlüğü ve eldiven kullanılır, ortam havalandırılır.
- B) Toz maskesi takılır, solvent buharı toz maskesiyle tutulduğundan yeterli olur.
- C) Bez maske ile gözlük kullanılır, havalandırma iş bitiminde kapılar açılarak yapılır.
- D) Yalnızca eldiven ve baret kullanılır, püskürtme mesafesi artırılarak çalışılır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Buhar filtreli maske, iş gözlüğü ve eldiven kullanılır, ortam havalandırılır.
Solvent, hızlı uçucu ve çözücü bir madde olduğundan tehlike havadaki buhardan gelir; buharı tutabilen filtreli maske, göz koruması ve ortam havalandırması birlikte gerekir. Sahadaki tipik hata toz maskesiyle çalışmaktır: toz maskesi partikülü tutar, buharı tutmaz ve çalışana yanlış bir güven duygusu verir.
Dayanak: 11UY0023-3/A1 / Öğrenme Kazanımı 1, Alt Kazanım 1.2 - BG.6 (İSG için gerekli kişisel koruyucu donanımları listeler)
3. Mesai saatlerinde kullanılmaya devam eden bir okul koridorunda boya yapılacaktır. Çalışma alanının işaretlenmesi nasıl olmalıdır?
- A) Boya kovaları koridorun ortasına dizilerek geçişin engellenmesi sağlanır.
- B) Sadece iş bitiminde yaş boya uyarısı asılır, çalışırken levha kullanılmaz.
- C) Levha yerine ekipten bir kişi koridor girişinde bekleyip sözlü uyarı yapar.
- D) Çalışma alanı bariyer ile ayrılır, yaş boya ve kayma uyarı levhaları asılır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Çalışma alanı bariyer ile ayrılır, yaş boya ve kayma uyarı levhaları asılır.
Kullanımdaki bir alanda çalışılırken fiziksel ayırma ile görsel uyarı birlikte bulunmalıdır; bariyer geçişi engeller, levha ise riski herkese aynı anda bildirir. Sözlü uyarıya veya malzemeyi engel olarak dizmeye güvenmek yaygın bir hatadır: kişi yerinden ayrıldığında uyarı ortadan kalkar, dizilen kovalar ise takılma ve devrilme riski oluşturur.
Dayanak: 11UY0023-3/A1 / Öğrenme Kazanımı 1, Alt Kazanım 1.1 - BG.5 (Bulundurulması gereken ikaz ve uyarı levhalarını listeler)
4. Boyacı dış cephede kullanacağı mobil iskeleye çıkmadan önce çalışma alanının güvenlik kontrolünü yapıyor. Bu kontrolde ne yapılması doğrudur?
- A) Yalnızca iskele yüksekliği ölçülür, zemin ve fren kontrolü şantiye şefine bırakılır.
- B) İskele zemininin sağlamlığı, tekerlek frenleri ve korkuluklar kontrol edilir.
- C) İskele bir önceki gün kurulduğu için kontrol tekrarlanmadan çalışmaya başlanır.
- D) Platform üzerine malzeme yığılarak iskelenin ağırlıkla dengelenmesi sağlanır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) İskele zemininin sağlamlığı, tekerlek frenleri ve korkuluklar kontrol edilir.
Güvenlik kontrolü her çalışma öncesinde yenilenir ve zemin, fren, korkuluk gibi devrilme ile düşmeyi önleyen unsurları birlikte kapsar. Dün kurulduğu için kontrolü atlamak veya platforma malzeme yığarak denge sağlamaya çalışmak sahada görülen hatalardır; gece boyunca zemin ıslanabilir, yığılan malzeme ise ağırlık merkezini yükselterek devrilme riskini artırır.
Dayanak: 11UY0023-3/A1 / Öğrenme Kazanımı 1, Alt Kazanım 1.3 - BG.7 ve BG.8 (Güvenlik kontrolü ve tehlikeye neden olabilecek durumlar)
5. Boya işi sonunda sahada tiner artığı, boya bulaşmış bezler ve boş boya kutuları oluşmuştur. Bu atıklar nasıl yönetilmelidir?
- A) Tiner artığı gidere, kutular çöp konteynerine boşaltılarak alan hızlıca temizlenir.
- B) Bütün atıklar tek poşette toplanıp inşaat molozuyla birlikte sahadan çıkarılır.
- C) Boyalı bezler sahada yakılarak hacmi azaltılır, boş kutular yıkanıp tekrar kullanılır.
- D) Kimyasal bulaşmış atıklar kapalı kapta ayrı toplanıp tehlikeli atık olarak verilir.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kimyasal bulaşmış atıklar kapalı kapta ayrı toplanıp tehlikeli atık olarak verilir.
Boya ve tiner kalıntısı taşıyan atıklar diğer inşaat atıklarından ayrı, kapalı kapta toplanır ve tehlikeli atık akışına verilir; bu hem su ve toprak kirliliğini hem de yangın riskini önler. Tineri gidere dökmek veya boyalı bezleri sahada yakmak yaygın kısa yollardır; ikisi de çevreye kontrolsüz kimyasal ve duman salar, üstelik solvent buharı parlayıcıdır.
Dayanak: 11UY0023-3/A1 / Öğrenme Kazanımı 2, Alt Kazanım 2.1 - BG.9 (Ortaya çıkan atıkların türlerine göre nasıl toplanacağı)
6. Şantiyede boya ambalajlarının geri kazanımı için ayırma yapılacaktır. Doğru ayırma uygulaması hangisidir?
- A) Metal, plastik ve kağıt ambalajlar ayrı kaplara konur, kalıntılı olanlar ayrılır.
- B) İçinde boya kalıntısı bulunan kutular kağıt ambalajlarla aynı kaba konarak toplanır.
- C) Tüm ambalajlar geri dönüşüme uygun sayıldığı için tek bir kaba toplanarak verilir.
- D) Ambalajlar hacim kazandırmak için tinerle yıkanır, yıkama suyu zemine boşaltılır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Metal, plastik ve kağıt ambalajlar ayrı kaplara konur, kalıntılı olanlar ayrılır.
Geri kazanım ancak malzeme türüne göre ayrım yapıldığında ve kalıntılı ambalajlar ayrıldığında mümkün olur; kalıntı, temiz malzeme akışını da kirletir. Her şeyi tek kaba toplamak ya da ambalajı tinerle yıkayıp suyunu zemine dökmek sahada sık görülür; bu durumda hem geri kazanım bozulur hem de çözücü doğrudan toprağa karışır.
Dayanak: 11UY0023-3/A1 / Öğrenme Kazanımı 2, Alt Kazanım 2.2 - BG.10 (Dönüştürülebilen malzemelerin ayrılması ve sınıflanması)
A2 - İnşaat Boyacılığı İşlemleri
7. Bir banyonun duvarında komşu tesisattan gelen su nedeniyle sürekli nemli bir bölge ve kabarmış boya bulunuyor. Boyacı bu yüzeyde nasıl ilerlemelidir?
- A) Kabaran boya kazınıp nem bariyerli astar sürülerek aynı gün son kat uygulanır.
- B) Nemli bölge sıcak hava ile yüzeyden kurutulup doğrudan macun ve boya yapılır.
- C) Kaçak ile yalıtım eksikliği giderilip yüzey kuruduktan sonra boyaya geçilir.
- D) Nemli alan epoksi boya ile kapatılır, böylece suyun yüzeye çıkması engellenir.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Kaçak ile yalıtım eksikliği giderilip yüzey kuruduktan sonra boyaya geçilir.
Nemin kaynağı devam ettiği sürece üzerine yapılan her kat kısa sürede kabarır ve dökülür; önce kaçak ile yalıtım eksikliği giderilir, yüzey kuruduktan sonra boyaya geçilir. Yüzeyi kurutup hemen boyamak veya kapatıcı bir kat çekmek sahada çok yapılan hatadır: su arkadan gelmeye devam ettiği için hata birkaç hafta içinde aynı yerde tekrar eder.
Dayanak: 11UY0023-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 2, Alt Kazanım 2.1 - BG.1 (Islak hacimlerdeki tesisat kaçağı ve izolasyon eksikliklerinin giderilmesi)
8. Dış cephede son kat boya uygulanacak; hava serin, yüzey sabah çiyinden nemli ve öğleden sonra sağanak bekleniyor. Boyacı bu koşullarda nasıl davranmalıdır?
- A) Yüzey nemliyken uygulanır, boya nemle birlikte gözeneklere daha derin işler.
- B) Ürün talimatındaki sıcaklık ve nem koşulları sağlanana kadar uygulama ertelenir.
- C) Boya inceltilip tek ince kat çekilir, yağmurdan önce kuruyacağı varsayılarak devam edilir.
- D) Uygulama yapılır, yağmur başlayınca cephe naylonla örtülerek kuruması tamamlanır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Ürün talimatındaki sıcaklık ve nem koşulları sağlanana kadar uygulama ertelenir.
Boya ve vernik, yüzeyin durumu ile ortam ve iklim şartları ürünün kullanım talimatındaki aralığa girdiğinde uygulanır; nemli yüzeyde ve yağış beklentisi varken çekilen kat düzgün film oluşturamaz. Islak yüzeye uygulamak, inceltip hızlı kurumaya güvenmek veya taze katı naylonla örtmek sahada sık denenen kısa yollardır; sonuç lekelenme, akma, tutunma kaybı ve kısa sürede soyulmadır.
Dayanak: 11UY0023-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 3, Alt Kazanım 3.3 - BG.5 (Yüzeye, ortam ve iklim şartlarına göre seçilmiş boyanın kullanım talimatına uygun uygulanması)
9. Eski bir dairede duvardaki boya elle bastırıldığında altındaki sıva ile birlikte dökülüyor. Yüzey temizliği nasıl yapılmalıdır?
- A) Gevşek boya ve sıva sağlam zemine kadar sökülüp yüzey yeniden hazırlanır.
- B) Dökülen yerler macunla doldurulup tüm duvara kapatıcı astar çekilerek boyanır.
- C) Yüzey yapıştırıcı katkılı astarla sabitlenip mevcut tabaka üzerine boya yapılır.
- D) Dökülen alanlar zımparalanıp kalan tabaka üzerine kalın tek kat boya çekilir.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Gevşek boya ve sıva sağlam zemine kadar sökülüp yüzey yeniden hazırlanır.
Kendini taşıyamayan tabaka üzerindeki her yeni kat, alttaki gevşek katman kadar dayanıklıdır; bu yüzden gevşek boya ve sıva sağlam zemine kadar sökülür. Sahada en çok yapılan hata gevşek yüzeyi astarla sabitlemeye çalışmaktır: astar tabakayı taşıyamaz, yeni boyanın ağırlığı ve kuruma gerilmesiyle bütün kat birlikte düşer.
Dayanak: 11UY0023-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 2, Alt Kazanım 2.2 - BG.2 (Gevşek ve kendini taşıyamayan tabakaların yüzeyden ayrılması)
10. Vernik uygulanacak çam bir kapı kanadında budak bölgelerinden reçine sızıntısı görülüyor. Bu yüzeyde hazırlık nasıl yapılır?
- A) Budakların üzerine kalın vernik çekilir, reçinenin çıkması engellenmiş olur.
- B) Reçineli bölgeler nemli bezle silinip beklenmeden ilk kat vernik uygulanır.
- C) Budaklar macunla kapatılıp zımparalanmadan doğrudan son kat vernik yapılır.
- D) Budaklardaki fazla reçine uygun yöntemle temizlenip yüzey kurumaya bırakılır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Budaklardaki fazla reçine uygun yöntemle temizlenip yüzey kurumaya bırakılır.
Ahşabın budak bölgelerindeki reçine, temizlenmeden üzeri kapatıldığında zamanla film altından yüzeye çıkarak sararma ve yapışkan leke yapar; bu nedenle önce reçine uygun yöntemle alınır ve yüzey kurutulur. Reçineyi kalın vernikle bastırmaya çalışmak yaygın bir hatadır, çünkü sıcakta akışkanlaşan reçine kaplamanın altında hareket etmeye devam eder.
Dayanak: 11UY0023-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 2, Alt Kazanım 2.2 - BG.3 (Ahşap budaklarını ve fazla reçineleri temizleme yöntemleri)
11. Yağmurdan sonra dış cephedeki ahşap korkuluklar boyanacaktır. Ahşabın uygulamaya uygunluğu nasıl belirlenir?
- A) Yüzeye el ile dokunulup kuru hissediliyorsa uygulama için uygun sayılır.
- B) Yüzey ısıtıcı ile hızla kurutulup ölçüm yapılmadan ilk kat boya uygulanır.
- C) Ahşabın nemi nem ölçer ile ölçülür, nem yüksekse uygulama ertelenir.
- D) Nemli ahşaba emiciliği yüksek astar sürülerek nem sorunu giderilmiş sayılır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Ahşabın nemi nem ölçer ile ölçülür, nem yüksekse uygulama ertelenir.
Ahşabın nemi yüzeyde değil kesit içinde belirleyicidir ve ancak nem ölçer ile güvenilir biçimde saptanır; ölçüm sonucu ürünün istediği aralıkta değilse uygulama ertelenir. Elle kuruluk yoklamak veya yüzeyi ısıtıp hemen boyamak sahada sık görülür; yüzey kurumuş görünse de içerideki nem kapalı kalır ve sonradan kabarma ile soyulmaya yol açar.
Dayanak: 11UY0023-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 2, Alt Kazanım 2.3 - BG.4 (Ahşabın nem oranının nasıl ölçüleceği ve uygun nem oranı)
12. Boyanacak metal korkulukta kaynak çapakları ve yer yer paslanma bulunuyor. Yüzey temizliği nasıl yapılmalıdır?
- A) Pas ve çapaklar mekanik ve/veya kimyasal yolla temizlenip yüzey kurulanır.
- B) Pasın üzerine doğrudan kalın astar çekilerek pasın ilerlemesi durdurulmuş olur.
- C) Çapaklar taşlanır, paslı bölgeler kapatıcı son kat boya ile iki kat boyanır.
- D) Yüzey sabunlu suyla yıkanıp durulandıktan sonra beklemeden astar uygulanır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Pas ve çapaklar mekanik ve/veya kimyasal yolla temizlenip yüzey kurulanır.
Korozyon metalin su ve hava ile temasından doğan elektrokimyasal bir süreçtir; pas tabakası altta kaldığında boya filminin altında ilerlemeye devam eder, bu yüzden mekanik ve/veya kimyasal yolla temizlenir. Pas üzerine doğrudan kalın astar çekmek sahada çok yapılan bir hatadır: kaplama kısa sürede kabarır, çapaklar da film kalınlığını inceltip erken bozulma noktası oluşturur.
Dayanak: 11UY0023-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 2, Alt Kazanım 2.2 - B.2.4 / BY.20 (Metal yüzeylerde çapak, kaynak izi ve pasların temizliği)
13. Bir salonda duvarlar boyanacak; odada prizler, kapı kasası ve laminat parke zemin bulunuyor. Boya öncesi koruma nasıl yapılır?
- A) Zemine gazete serilir, prizlere bulaşan boya iş sonunda tinerli bezle silinir.
- B) Boyanmayacak yüzeyler maskeleme bandıyla bantlanır, zemin örtüyle kaplanır.
- C) Kapı kasası bantlanır, zemine damlayan boya hemen silinerek koruma sağlanır.
- D) Priz kapakları sökülür, zemine karton serilir, kapı kasası bantlanmadan boyanır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Boyanmayacak yüzeyler maskeleme bandıyla bantlanır, zemin örtüyle kaplanır.
Boyanmayacak alanlar iş başlamadan önce bant ve koruyucu örtü ile korunur; bu, temizlik süresini kısaltmakla kalmaz, zeminde ve donanımda kalıcı hasarı da önler. Damlayan boyayı sonradan silmeye güvenmek sahada en sık yapılan hatadır: boya laminat ve kasa yüzeyinde tutunur, tinerle silme girişimi ise yüzeyin kaplamasını bozar.
Dayanak: 11UY0023-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 2, Alt Kazanım 2.5 - B.5.1 / BY.4 (Boyanmayacak alanların bantlanması ve koruyucu örtü ile kaplanması)
14. Kagir bir duvarda derin bir kırık ile birkaç delik bulunuyor. Macunlama işlemi nasıl yapılmalıdır?
- A) Derin boşluklar kat kat doldurulur, her kat kuruduktan sonra üzerine devam edilir.
- B) Boşluk tek seferde kalın macunla doldurulup yüzey ıslak sünger ile düzeltilir.
- C) Macun bolca sulandırılıp fırça ile sürülür, böylece boşluğun içine kolay dolar.
- D) Delikler son kat boya ile doldurulup üzerine astar çekilerek yüzey düzeltilmiş sayılır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Derin boşluklar kat kat doldurulur, her kat kuruduktan sonra üzerine devam edilir.
Macun uygulandığı yerde sertleşerek kütle haline gelir; derin boşluk tek seferde kalın doldurulursa iç kısım geç kurur, büzülme ve çatlama yaparak yüzeyde iz bırakır. Bu nedenle derin boşluklar kat kat doldurulur ve her kat kuruduktan sonra devam edilir; macunu aşırı sulandırmak da bağlayıcılığı düşürerek tozuma ve çökme yaratır.
Dayanak: 11UY0023-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 3, Alt Kazanım 3.1 - C.1.1 / C.1.2 (Macun malzemesinin hazırlanması ve yüzeye uygulanması)
15. Duvara macun çekildikten kısa süre sonra usta zımpara yapmaya başlamak istiyor. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Macun kurumadan zımparalanır, yumuşakken daha kolay düzeldiği için tercih edilir.
- B) Zımpara yerine ıslak bez ile silinerek yüzey düzeltilir ve hemen astar atılır.
- C) Kalın zımpara ile bastırılarak çalışılır, oluşan izler son kat boya ile kapanır.
- D) Macun kuruduktan sonra uygun zımpara ile düzeltilir, ardından tozu alınır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Macun kuruduktan sonra uygun zımpara ile düzeltilir, ardından tozu alınır.
Zımparalama, macunun kuruyup sertleşmesinden sonra ve yüzeye uygun incelikte zımpara ile yapılır; ardından toz alınmadan sonraki kata geçilmez. Macun kurumadan zımparalamak sahada sık görülür: yumuşak macun zımpara üzerine sıvanır, yüzeyde çukur ve dalgalanma bırakır, kalın zımpara izleri ise son kat boya altında daha da belirgin hale gelir.
Dayanak: 11UY0023-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 3, Alt Kazanım 3.1 - C.1.4 / C.1.5 (Kurumuş macunlu yüzeyin zımparalanması ve toz alınması)
16. Metal yüzeyde macun zımparası bittikten sonra yüzeydeki tozun alınması gerekiyor. Hangi uygulama doğrudur?
- A) Yüzey bol su ile yıkanıp basınçlı hava ile kurutularak tozdan tamamen arındırılır.
- B) Nemli bez ile silinir, nem tozu bağladığından metal yüzeyde de tercih edilir.
- C) Takoz fırça ile toz alınır, ardından yüzey tinerli bez ile silinerek temizlenir.
- D) Toz üflenerek uzaklaştırılır ve yüzeye beklemeden ilk kat boya uygulanır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Takoz fırça ile toz alınır, ardından yüzey tinerli bez ile silinerek temizlenir.
Metal yüzeyde toz alma takoz fırça ve tinerli bezle yapılır; solvent hem tozu hem yağ kalıntısını alır ve yüzeyde su bırakmaz. Kagir ve ahşapta doğru olan nemli bezi metalde kullanmak sahada çok yapılan hatadır: yüzeyde kalan nem korozyonu başlatır ve boya filmi altında pas ilerler, su ile yıkamak da aynı riski taşır.
Dayanak: 11UY0023-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 3, Alt Kazanım 3.1 - C.1.5 / BY.25 (Zımpara sonrası metal yüzeyden tozun temizlenmesi)
17. Dış ortamda kullanılacak metal bir doğramanın astar katı seçilecektir. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Astar atlanır, son kat boya iki kat uygulanarak koruma sağlanmış olur.
- B) Metale uygun antipas astar hazırlanıp tüm yüzeye eşit kalınlıkta uygulanır.
- C) Ahşap için kullanılan dolgu verniği astar yerine metal yüzeye uygulanır.
- D) Astar sadece pas görülen bölgelere sürülür, temiz alanlar boş bırakılır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Metale uygun antipas astar hazırlanıp tüm yüzeye eşit kalınlıkta uygulanır.
Astar, son kat boyanın yüzeye tutunmasını sağlar; metalde bu görevi yapan antipas aynı zamanda korozyona karşı ilk savunma katıdır ve tüm yüzeye eşit uygulanır. Astarı atlayıp iki kat son kat çekmek veya astarı yalnız paslı bölgelere sürmek sahada sık görülür; korunmayan alanlarda pas boya altından başlar ve tüm kaplamayı kaldırır.
Dayanak: 11UY0023-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 3, Alt Kazanım 3.2 - C.2.1 / C.2.2 (Metal yüzeye uygun antipas astarın hazırlanması ve uygulanması)
18. Yeni yapılmış alçı sıvalı bir duvar çok emici; yüzeye damlatılan su hemen içine çekiliyor. Boya öncesi ne yapılmalıdır?
- A) Emiciliği dengeleyen uygun astar uygulanıp kuruduktan sonra boyaya geçilir.
- B) Son kat boya bol su ile inceltilip ilk kat astar yerine yüzeye uygulanır.
- C) Yüzey ıslatılarak emiciliği doyurulur ve ıslakken son kat boya uygulanır.
- D) Astar atlanıp kapatıcılığı yüksek boya ile üst üste üç kat uygulanır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Emiciliği dengeleyen uygun astar uygulanıp kuruduktan sonra boyaya geçilir.
Emiciliği yüksek yüzey, boyanın bağlayıcısını içine çekerek film oluşumunu bozar; bu nedenle önce emiciliği dengeleyen astar uygulanır ve kuruması beklenir. Boyayı sulandırıp astar yerine kullanmak veya duvarı ıslatıp boyamak sahada yaygındır; ilki bağlayıcı oranını düşürüp tozumaya, ikincisi lekeli ve parlaklığı değişken bir yüzeye yol açar.
Dayanak: 11UY0023-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 3, Alt Kazanım 3.2 - C.2.1 / C.2.2 / BY.14, BY.15 (Kagir yüzeye uygun astarın hazırlanması ve uygulanması)
19. Astar uygulandıktan sonra usta, işi yetiştirmek için beklemeden son kat boyaya geçmek istiyor. Doğru davranış hangisidir?
- A) Yüzey el ile kuru hissedildiği anda bekleme yapılmadan son kat boya çekilir.
- B) Kuruma süresi ısıtıcı ile kısaltılıp süre yarıya indirilerek uygulama yapılır.
- C) Astar ince uygulandığı için kuruma beklenmeden son kat aynı gün çekilir.
- D) Teknik kullanım talimatındaki kuruma süresi tamamlanmadan son kat uygulanmaz.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Teknik kullanım talimatındaki kuruma süresi tamamlanmadan son kat uygulanmaz.
Kuruma süresi ürünün teknik kullanım talimatında tanımlanır ve katlar arası bekleme bu süreye göre yapılır. Yüzeyin elle kuru hissedilmesi çoğu zaman yalnızca toz tutma kurumasıdır, film içinde çözücü hâlâ vardır; bu aşamada üzerine kat çekmek karıncalanma, kabarma ve yapışma kaybı gibi hataları doğurur.
Dayanak: 11UY0023-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 3, Alt Kazanım 3.3 - BG.6 (Boya, vernik, macun ve astarın teknik talimatındaki kuruma süresi)
20. Su bazlı boya ile boyanan bir duvarda bir süre sonra boya filmi gevşek, kabarmış ve tozumuş bir görünüm almıştır. Bu hatanın nedeni ve çözümü nedir?
- A) Boya fazla inceltilmiştir, aynı boya inceltilmeden yüzeye tekrar uygulanır.
- B) Rulo tüyü uzun seçilmiştir, kısa tüylü rulo ile yüzey yeniden boyanmalıdır.
- C) Alt yüzeyden gelen nem pamuklanmaya yol açmıştır, önce nem kaynağı giderilir.
- D) Boya soğukta uygulanmıştır, ortam ısıtılıp aynı yüzeye ikinci kat çekilir.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Alt yüzeyden gelen nem pamuklanmaya yol açmıştır, önce nem kaynağı giderilir.
Pamuklanma özellikle su bazlı boyalarda alt yüzeyden gelen nemin boya filmini gevşetip tozlu bir görünüme sokmasıdır; çözüm nem kaynağını gidermek, yüzeyi kurutmak ve bozulan filmi kaldırdıktan sonra yeniden uygulamaktır. Aynı yüzeye ikinci kat çekerek düzeltmeye çalışmak sahada sık görülür ve nem sürdüğü için hata kısa sürede geri gelir.
Dayanak: 11UY0023-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 3, Alt Kazanım 3.3 - BG.7 (Uygulama sonrası yüzeyde oluşabilecek hatalar ve nedenleri)
21. Koyu renkli eski bir duvar açık renge boyanıyor; birinci kat sonrasında alttaki koyu renk yer yer görünüyor. Nasıl devam edilmelidir?
- A) Görünen bölgelere kalın tek kat boya sürülerek renk farkı kapatılmaya çalışılır.
- B) Birinci kat kuruduktan sonra kapatma sağlanana kadar ikinci kat uygulanır.
- C) Boya hiç inceltilmeden fırça ile bastırılarak sürülür, kapatıcılık böyle artırılır.
- D) Birinci kat ıslakken ikinci kat çekilir, katlar birbirine daha iyi tutunmuş olur.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Birinci kat kuruduktan sonra kapatma sağlanana kadar ikinci kat uygulanır.
Kapatıcılık tek katta sağlanamadığında çözüm, birinci katın kuruma süresini tamamlamasını bekleyip ikinci, gerekirse üçüncü katı ince ve düzgün uygulamaktır. Sadece görünen bölgeye kalın boya sürmek ya da ıslak kat üzerine kat çekmek sahada yaygındır; ilki yüzeyde parlaklık ve doku farkı bırakır, ikincisi kırışma ve akmaya yol açar.
Dayanak: 11UY0023-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 3, Alt Kazanım 3.3 - BG.8 (İkinci veya üçüncü kat boyanın hangi durumlarda uygulanacağı)
22. Bir depo binasının beton zeminine epoksi boya uygulanacaktır. Uygulama öncesi doğru hazırlık hangisidir?
- A) Zemin süpürülüp tozu alınır ve beklenmeden epoksi doğrudan zemine uygulanır.
- B) Yapışmayı artırmak için beton zemin uygulama öncesinde bolca ıslatılır.
- C) Yeni dökülen beton kurumadan uygulanır, epoksi betonla birlikte sertleşir.
- D) Gevşek yüzey tabakası mekanik olarak alınır, zemin kuru ve temiz olmalıdır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Gevşek yüzey tabakası mekanik olarak alınır, zemin kuru ve temiz olmalıdır.
Epoksi kimyasala ve aşınmaya dayanıklı bir kaplamadır, ancak dayanımını yalnızca sağlam ve kuru bir zemine tutunduğunda gösterir; bu yüzden gevşek yüzey tabakası mekanik olarak alınır, zemin kuru ve temiz olarak hazırlanır. Nemli ya da yeni dökülmüş betona uygulamak sahada sık yapılan hatadır: alttan gelen nem film altında birikip kabarma ve soyulma yaratır.
Dayanak: 11UY0023-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 3, Alt Kazanım 3.3 - BG.9 (Yüzeylerde ve beton zeminlerde epoksi boyanın uygulanması)
23. Müşteri, ahşap merdiven korkuluğunun damar dokusunun görünür kalmasını, aynı zamanda yüzeyin korunmasını istiyor. Hangi uygulama uygundur?
- A) Ahşabın dokusunu örtmeyen vernik uygulanır, damar görünümü korunmuş olur.
- B) Açık renk örtücü boya iki kat uygulanır, damar dokusu boyanın altında korunur.
- C) Yüzeye kalın macun çekilip zımparalanır, ardından tek kat parlak boya yapılır.
- D) Astar sonrası koyu renk son kat boya ile ahşap görünümü taklit edilerek boyanır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Ahşabın dokusunu örtmeyen vernik uygulanır, damar görünümü korunmuş olur.
Ahşabın doğal yapısı ve görüntüsü korunacaksa yüzeyi örtmeyen, ahşabı koruyup ömrünü uzatan vernik türü malzemeler kullanılır. Örtücü boya veya macunlu düzeltme ile aynı sonucun alınacağını düşünmek yaygın bir hatadır: örtücü kat damarı tamamen kapatır, macun ise dokuyu doldurarak ahşap görünümünü geri dönülmez biçimde yok eder.
Dayanak: 11UY0023-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 3, Alt Kazanım 3.3 - BG.10 (Ahşabın doğal yapısının ve görüntüsünün korunması için kullanılacak malzemeler)
24. Son kat boyası biten duvarda iş sonu gözle kontrolde aşağı doğru sarkmış boya izleri (akma) görülüyor. Nasıl davranılmalıdır?
- A) Akmalar ıslakken üzerlerine bol boya sürülerek izin kapatılması sağlanır.
- B) Akan bölge kuruduktan sonra kalın macunla doldurulup üzeri boyanmadan bırakılır.
- C) Akma bölgeleri kuruduktan sonra zımpara ile düzeltilip o yüzey yeniden boyanır.
- D) İzler tinerli bez ile silinerek son kat boya üzerinde düzeltme yapılır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Akma bölgeleri kuruduktan sonra zımpara ile düzeltilip o yüzey yeniden boyanır.
Akma, boya filminin yüzeyde aşağı doğru hareket etmesidir ve düzeltmesi ancak film kuruduktan sonra zımpara ile alınıp o yüzeyin yeniden boyanmasıyla yapılır. Islak film üzerine boya eklemek, akan yeri macunla doldurmak veya tinerli bezle silmek sahada sık denenir; hepsi izi büyütür, tiner ise son kat filmini çözerek lekeli bir bölge bırakır.
Dayanak: 11UY0023-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 4, Alt Kazanım 4.1 - D.1.1 / BY.18 (Boyama işlemi sonrası yüzeyin gözle kontrolü)
25. Boya işi bittikten sonra maskeleme bantları sökülecektir. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Bantlar boya tamamen sertleştikten günler sonra hızla çekilerek sökülür.
- B) Bantlar boyalı yüzeye zarar vermeyecek zamanda ve yönde dikkatle sökülür.
- C) Bant kenarındaki boya filmi kesilmeden bant zorlanarak çekilir, kalkan yerler rötuşlanır.
- D) Bantların üzerine tiner dökülüp yumuşatıldıktan sonra kazınarak alınır.
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Bantlar boyalı yüzeye zarar vermeyecek zamanda ve yönde dikkatle sökülür.
Maskeleme bandı, boya filmini yırtmayacak zamanlamada ve uygun açıyla, kontrollü biçimde sökülür; ardından koruyucu örtüler kaldırılıp alan temizlenir. Bandı unutup çok geç sökmek veya kenardaki filmi kesmeden zorlayarak çekmek yaygın hatalardır: sertleşen film bantla birlikte kalkar ve düz olması gereken kenarda diş diş bir sınır oluşur, tiner dökmek ise komşu yüzeyi de bozar.
Dayanak: 11UY0023-3/A2 / Öğrenme Kazanımı 4, Alt Kazanım 4.2 - D.2.3 / D.2.4 (Maskeleme bantlarının sökülmesi ve koruyucu örtülerin kaldırılması)
İlgili sayfalar
İnşaat Boyacısı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.