İnşaat İşçisi Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (16UY0253-2)

MYK İnşaat İşçisi (16UY0253-2) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.

Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.

Belge rehberi

Emniyet Tedbirleri

1. Yapı işlerinde "yüksekte çalışma" aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Düşme riski bulunan, seviye farklı her alandaki çalışma

Mevzuatta yüksekte çalışma sabit bir metre ölçüsüyle değil, seviye farkı ve düşme riski üzerinden tanımlanır. Bu yüzden alçak bir kalıp iskelesinde ya da döşeme kenarında da düşmeye karşı tedbir alınması gerekir; "belirli bir yüksekliğin altı serbesttir" sahada yaygın ama yanlış bir inanıştır.

Dayanak: A1 / Öğrenme Çıktısı 1 – Ölçüt 1.1

2. Döşeme kalıbı kenarında hem kenar korkuluğu kurma hem de emniyet kemeri kullanma imkânı varsa temel ilke nedir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Önce kenar korkuluğu kurulur, kemer tamamlayıcı olur

6331 sayılı Kanun'un risklerden korunma ilkelerinde toplu korunma tedbirlerine kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik verilir. Korkuluk alandaki herkesi aynı anda korur; kemer yalnızca takanı ve ancak uygun bir bağlantı noktasına kancalandığında korur. Uyarı şeridi fiziksel bir engel değildir, düşmeyi durdurmaz.

Dayanak: A1 / Öğrenme Çıktısı 1 – Ölçüt 1.1

3. Yüksekteki iskele platformunun korkuluk sisteminde topuk (etek) tahtasının görevi nedir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Platform üzerindeki malzemenin aşağı düşmesini önler

Korkuluk sisteminde ana korkuluk çalışanın düşmesini, topuk tahtası ise platformdaki tuğla, çivi ve el aletlerinin kayarak aşağı düşmesini önler. Aşağıda çalışan kişi için asıl tehlike düşen malzemedir; bu nedenle topuk tahtası eksik bir platform tamamlanmadan üzerinde çalışılmaz.

Dayanak: A1 / Öğrenme Çıktısı 1 – Ölçüt 1.2

4. Üst kattaki kalıp sökümünden çıkan çivili tahta ve molozun aşağıya indirilmesinde doğru davranış hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Oluk veya kova ile indirilir, alt alan kapatılır

Malzemenin yüksekten serbest bırakılması yasaktır; kapalı moloz aktarma oluğu veya kaldırma ekipmanı kullanılır. Alanın o an boş görünmesi yeterli değildir, çünkü indirme birkaç dakika sürer ve bu sırada alana biri girebilir. Islatmak yalnız tozu bastırır, düşen malzemenin çarpma etkisini azaltmaz.

Dayanak: A1 / Öğrenme Çıktısı 1 – Ölçüt 1.2

5. Taze beton ve harçla uzun süre temas eden çalışanlarda görülen çimento yanığına karşı doğru önlem hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Su geçirmez eldiven giyilir, betonlu giysi değiştirilir

Islak çimento kuvvetli alkali özelliktedir ve uzun temasta cildi tahriş ederek kimyasal yanık oluşturur. Yanma hissi genellikle geç başladığı için hasar fark edilmeden ilerler; özellikle diz çökerek beton mastarlarken pantolona emen beton derin yanık yapar. Kalıp yağı koruyucu değildir, kendisi de tahriş edicidir.

Dayanak: A1 / Öğrenme Çıktısı 1 – Ölçüt 1.1

6. İnşaat işçisi, üzerinde çalışacağı iskele platformunda kırık bir kalas fark ettiğinde ne yapmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Çalışma durdurulur, alan kapatılır ve amire bildirilir

İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı çalışana, ciddi ve yakın tehlike gördüğünde durumu derhal bildirme yükümlülüğü getirir. İskelenin kurulması, değiştirilmesi ve onarımı yetkili ve eğitimli kişilerce yapılır. İşçinin kendi başına çıta çakarak takviye etmesi hem yetkisi dışındadır hem de görünmeyen hasarı gizleyerek riski büyütür.

Dayanak: A1 / Öğrenme Çıktısı 1 – Ölçüt 1.2

Çalışma Ortamı ve Ekipman

7. Kalıp sökümünde kullanılacak balyozun sapında çatlak fark edildiğinde doğru uygulama hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Alet kullanımdan çıkarılır, etiketlenir ve amire bildirilir

Çatlak sap darbe anında kırılarak balyoz başlığının fırlamasına yol açar; bu, şantiyede sık görülen ağır yaralanma sebeplerindendir. Telle sarmak çatlağı gizler, sapı suda şişirmek ise kuruyunca başlığı yeniden gevşetir. İş öncesi alet kontrolü, aracın kullanıma hazırlanmasının ilk adımıdır.

Dayanak: A1 / Öğrenme Çıktısı 2 – Ölçüt 2.1

8. Şantiyede spiral veya kırıcı gibi elektrikli el aletini kullanmadan önce hangisi kontrol edilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Kablo ve fişteki hasar, topraklama ve kaçak akım rölesi

Şantiye zemini çoğu zaman nemli ve iletkendir; bu ortamda hasarlı kablo veya topraklamasız alet doğrudan elektrik çarpmasına yol açar. Kaçak akım koruma rölesi kaçağı algılayıp devreyi keserek hayat kurtarır. Bantla sarılmış kablo eki sağlam sayılmaz; hasarlı kablo yetkili kişi tarafından değiştirilir.

Dayanak: A1 / Öğrenme Çıktısı 2 – Ölçüt 2.1

9. Kat döşemesindeki iş bittiğinde "iş sonrası tertip ve düzen" kapsamında yapılması gereken hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Moloz kaldırılır, çiviler kıvrılır, boşluk kapakları kapatılır

Şantiyedeki en sık kazalar takılma, kayma ve çivi batmasıdır; kaynağı düzensiz bırakılan alandır. Merdiven ve asansör boşlukları açık bırakılmaz; kapağı yerine konur veya çevresi korkuluğa alınır. Geçiş yolu kenarına yapılan yığın da yolu daraltarak yeni bir tehlike üretir.

Dayanak: A1 / Öğrenme Çıktısı 2 – Ölçüt 2.2

10. Şantiyede boşalmış kalıp yağı, boya ve tiner kutuları nasıl bertaraf edilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Diğer atıklardan ayrı, tehlikeli atık alanında biriktirilir

Yağ, boya ve çözücü bulaşmış ambalajlar tehlikeli atık sayılır. Molozla karıştırılması, yakılması veya çalkalama suyunun sahaya dökülmesi çevre mevzuatına aykırıdır ve toprakla yeraltı suyunda kalıcı bulaşma bırakır. Atığı kaynağında ayırmak işçinin günlük sorumluluğudur.

Dayanak: A1 / Öğrenme Çıktısı 2 – Ölçüt 2.2

11. Duvar örülecek kata tuğla taşırken iskele platformuna istifleme konusunda doğru davranış hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Duvarcının ilerleyişine göre, yürüme yolu kapanmadan istiflenir

İskele platformları belirli bir yük sınıfına göre kurulur; aşırı yükleme kalasın veya bağlantının kırılmasına yol açar. Kenara ve korkuluk üstüne yığılan tuğla aşağıya düşerek ağır kazaya sebep olur. Malzeme, duvarcının uzanmadan alabileceği mesafede ve yürüme yolunu kapatmayacak şekilde konur.

Dayanak: A2 – Genel İnşaat İşleri (P1 performansa dayalı sınav) / Ölçüt 5.1

Kalıp İşleri

12. Betonarme perde kalıbında kalıp yağı (kalıp ayırıcı) hangi aşamada uygulanmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Donatı yerleştirilmeden önce, temiz yüzeye ince tabaka hâlinde

Kalıp yağı, sertleşen betonun kalıba yapışmadan ayrılmasını sağlar ve etkisini yalnızca betonla temas eden iç yüzeyde gösterir. Donatıya bulaşırsa demir ile beton arasındaki aderansı zayıflatarak taşıyıcı elemanın davranışını bozar. Bu nedenle yağ, donatı montajından önce ve ince şekilde sürülür.

Dayanak: A2 – Genel İnşaat İşleri (P1 performansa dayalı sınav) / Ölçüt 2.2

13. Kolon kalıbının kanatları kapatılmadan hemen önce yapılması gereken en kritik kontrol nedir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Talaş, tel ve birikmiş suyun temizlik deliğinden alınması

Kalıp kapandıktan sonra içine bakma imkânı kalmaz; içeride kalan talaş, bağ teli ve su beton içinde boşluk ve zayıf bölge oluşturur. Bu yüzden kolon kalıplarının dibinde temizlik deliği bırakılır ve döküm öncesi son kontrol buradan yapılır. Aynı anda donatı ve paspayının yerinde olduğu da görülür.

Dayanak: A2 – Genel İnşaat İşleri (P1 performansa dayalı sınav) / Ölçüt 2.2

14. Betonarme kalıbının sökülmesinde izlenmesi gereken doğru sıra ve yaklaşım hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Yan kalıplar önce, taşıyıcı dikmeler en son sökülür

Yan kalıplar yük taşımaz, yalnızca şekil verir; bu yüzden daha erken alınabilir. Döşeme ve kiriş altındaki dikmeler ise beton kendi yükünü taşıyacak dayanıma ulaşana kadar kalmalıdır, erken alınırsa sehim veya göçme olur. Söküm süresi hava koşullarına bağlıdır ancak ilişki terstir: soğukta priz yavaşlar, süre uzar.

Dayanak: A2 – Genel İnşaat İşleri (P1 performansa dayalı sınav) / Ölçüt 2.3

15. Sökülen ahşap kalıp malzemesiyle ilgili inşaat işçisine düşen doğru işlem hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Çiviler sökülür, artık temizlenir, takoz üzerine istiflenir

Çivili tahta şantiyedeki en yaygın delici-batıcı yaralanma sebebidir. Temizlenmeyen beton artığı bir sonraki dökümde yüzey bozukluğu yapar ve kerestenin ömrünü kısaltır. Zeminden takozla ayrılmış istif ise malzemeyi çamur ve nemden koruyarak çarpılmasını önler.

Dayanak: A2 – Genel İnşaat İşleri (P1 performansa dayalı sınav) / Ölçüt 2.3

Demir Donatı

16. Betonarme döşeme donatısının altına konulan plastik veya beton takozların (paspayı) görevi nedir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Donatı ile kalıp arasında beton örtüsünü sağlamak

Donatıyı saran beton örtüsü, demirin paslanmasını geciktiren ve yangında ısınmasını yavaşlatan koruma tabakasıdır. Paspayı eksikse demir kalıba yaslanır, yüzeye çok yakın kalır ve zamanla pas kabararak beton yüzeyini çatlatır. Takozlar donatı boyunca yeterli sıklıkta ve kaymayacak şekilde konur.

Dayanak: A2 – Genel İnşaat İşleri (P1 performansa dayalı sınav) / Ölçüt 3.3

17. Şantiyeye gelen nervürlü donatı demirinin doğrudan çamurlu zemine serilmesi neden sakıncalıdır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Çamur ve gevşek pas, demir ile beton aderansını azaltır

Betonarme, demirin beton içinde kenetlenmesi esasına dayanır; nervürler bu kenetlenmeyi artırmak içindir. Yüzeydeki çamur, kalıp yağı veya pullanmış gevşek pas bu bağı zayıflatır. Bu nedenle donatı zeminden takoz ya da kalasla ayrılmış şekilde, çapına ve boyuna göre ayrı istiflenir.

Dayanak: A2 – Genel İnşaat İşleri (P1 performansa dayalı sınav) / Ölçüt 3.1

18. Betonarme demircisi donatıları poz numarasına göre markalarken inşaat işçisine düşen yardım hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Poz numarasına göre ayırıp karıştırmadan istiflemek

Markalama, her donatının projedeki hangi elemana ait olduğunu gösteren poz numarasıyla eşleştirilmesidir. Gruplar karışırsa yanlış çapta veya boyda demir montajlanır; bu doğrudan taşıyıcı sistem güvenliği sorunudur. Kesim ve büküm ölçüsüne karar vermek demircinin yetkisindedir, işçi taşıma ve ayırma ile yardımcı olur.

Dayanak: A2 – Genel İnşaat İşleri (P1 performansa dayalı sınav) / Ölçüt 3.2

Beton İşleri

19. Şantiyeye gelen taze betonun kıvamı sert göründüğünde kazana kova ile su eklenmesi neden yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Su/çimento oranı bozulur, basınç dayanımı düşer

Betonun dayanımını belirleyen en önemli etken su/çimento oranıdır. Sahada eklenen her kova su betonu kolay yayılır hâle getirirken sertleştikten sonraki dayanımını kalıcı olarak düşürür ve geçirimliliğini artırır. Kıvam gerekiyorsa akışkanlaştırıcı katkıyla ve yetkili kişinin talimatıyla ayarlanır.

Dayanak: A2 – Genel İnşaat İşleri (P1 performansa dayalı sınav) / Ölçüt 4.1

20. Beton dökümü sırasında daldırmalı vibratörün doğru kullanımı hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Uç düşey daldırılır, donatıya dayanmadan kısa tutulur

Vibratörün işi betonu sıkıştırıp içindeki hava boşluklarını çıkarmaktır, betonu taşımak değildir. Yatay gezdirmek veya aşırı titreştirmek iri agrega ile çimento harcının ayrışmasına ve yüzeyde terlemeye yol açar. Donatıya dayayarak titreştirmek de priz almamış betonda demir çevresindeki bağı bozar.

Dayanak: A2 – Genel İnşaat İşleri (P1 performansa dayalı sınav) / Ölçüt 4.2

21. Sıcak ve rüzgârlı havada dökülen döşeme betonunda kür (bakım) yapılmazsa ilk olarak ne olur?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Yüzey suyu erken uçar, rötre çatlakları oluşur

Beton sertleşirken çimentonun suyla tepkimesi sürer; yüzeydeki su erken buharlaşırsa bu tepkime yarıda kalır. Sonuç, beton henüz yumuşakken oluşan ince ağ şeklinde rötre çatlakları ve tozuyan zayıf bir yüzeydir. Bu nedenle döküm sonrası yüzey sulama, örtü veya kür malzemesiyle nemli tutulur.

Dayanak: A2 – Genel İnşaat İşleri (P1 performansa dayalı sınav) / Ölçüt 4.2

Duvar Örme

22. Tuğla duvar örerken düşey (dik) derzlerin alt alta gelmemesine neden dikkat edilir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Yükün yayılmasını sağlar, sürekli zayıf hat oluşmaz

Şaşırtmalı örgüde her sıra bir alttakinin dik derzini kapatır; böylece duvara gelen yük yatayda yayılır ve tuğlalar birbirine kenetlenir. Dik derzler üst üste gelirse duvar tek parça gibi davranmaz, yük ve deprem etkisi altında bu hat boyunca ayrılır. Dik derzlerin harçla dolu olması da aynı bütünlüğün parçasıdır.

Dayanak: A2 – Genel İnşaat İşleri (P1 performansa dayalı sınav) / Ölçüt 5.2

23. Sıcak havada delikli tuğlayla duvar örülürken tuğlaların hafifçe nemlendirilmesinin sebebi nedir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Kuru tuğla harcın suyunu emer, harç priz alamaz

Çimento veya kireç esaslı harcın sertleşmesi için suya ihtiyacı vardır. Kuru ve sıcak tuğla temas anında bu suyu çekerek harcı toz gibi bırakır, derz gevşer ve yapışma dayanımı düşer. Nemlendirme hafif olmalıdır; tuğlanın suya doyurulması bu kez harcı sulandırarak tuğlanın kaymasına yol açar.

Dayanak: A2 – Genel İnşaat İşleri (P1 performansa dayalı sınav) / Ölçüt 5.2

Sıva ve Söve İşleri

24. Karıldıktan sonra kovada priz almaya başlamış alçı sıva harcı için doğru davranış hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Kullanılmaz; kap temizlenir, yeniden az miktar karılır

Alçının prizi başladıktan sonra su ekleyip yeniden karıştırmak oluşan kristal yapıyı kırar; harç işlenebilir görünse de sertleştiğinde dayanımı ve yüzeye yapışması düşer, sıva zamanla kabarır. Kapta kalan priz almış kalıntı yeni harcın prizini de hızlandırdığı için kap her karımdan önce temizlenir.

Dayanak: A2 – Genel İnşaat İşleri (P1 performansa dayalı sınav) / Ölçüt 6.2

25. Cephe sövesi gibi ön dökümlü elemanların uygulama alanına taşınmasında doğru yöntem hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Düşeye yakın, desteklenerek taşınır; takoza yaslanır

Söve ve benzeri ön dökümlü elemanlar ince kesitli ve kırılgandır; yatay taşımada kendi ağırlığıyla ortadan çatlar, sürüklemede köşeleri kırılır. Düşeye yakın ve destekli taşıma hem elemanı korur hem de taşıyanın bel sağlığı bakımından daha güvenlidir. Kırılan bir söve yerine konamaz, cephe düzeni bozulur.

Dayanak: A2 – Genel İnşaat İşleri (P1 performansa dayalı sınav) / Ölçüt 6.3

İlgili sayfalar

İnşaat İşçisi belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri

Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.