Isıtma ve Doğal Gaz İç Tesisat Yapım Personeli Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (11UY0031-3)
MYK Isıtma ve Doğal Gaz İç Tesisat Yapım Personeli (11UY0031-3) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
A1 - İş Sağlığı ve Güvenliği, Kalite ve Çevre
1. Bodrum kattaki kazan dairesinde çelik boruyu taşlama ile kesmeniz gerekiyor. Kişisel koruyucu donanım seçiminde hangi davranış doğrudur?
- A) Sentetik kumaştan iş elbisesi giyip yalnızca toz maskesi takmak
- B) Kesim hattını daha net görebilmek için taşlama siperini sökmek
- C) Kıvılcıma dayanıklı elbise, koruyucu gözlük ve eldiven giymek
- D) Kısa süreli bir kesim olduğundan gözlüğü takmadan işi bitirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Kıvılcıma dayanıklı elbise, koruyucu gözlük ve eldiven giymek
Taşlama ile kesimde kıvılcım, sıcak talaş ve toz aynı anda ortaya çıktığı için göz koruması, kıvılcıma dayanıklı elbise ve eldiven birlikte kullanılır. Sahadaki tipik hata, siperi sökmek veya 'kısa iş' diyerek gözlüksüz çalışmaktır; göze giren metal talaşı kalıcı hasar bırakır, sentetik kumaş ise kıvılcımla eriyerek cilde yapışır.
Dayanak: 11UY0031-3/A1 - Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1
2. Kazan dairesinde çalışmaya başlamadan önce ortamdaki yangın söndürücüyü değerlendiriyorsunuz. Hangi davranış doğrudur?
- A) Söndürücünün son kontrol tarihini ve basınç göstergesini denetlemek
- B) Söndürücüyü çalışma alanının dışında kilitli bir dolapta muhafaza etmek
- C) Boşalmış söndürücüyü yenisi getirilene kadar yerinde asılı bırakmak
- D) Söndürücü kontrolünü iş bitiminde çıkarken yapmayı planlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Söndürücünün son kontrol tarihini ve basınç göstergesini denetlemek
Koruma ve müdahale araçlarının uygun ve çalışır durumda bulundurulması, işe başlamadan önce kontrol tarihinin ve basınç göstergesinin denetlenmesini gerektirir. Kilitli dolapta tutmak ya da boş tüpü yerinde bırakmak, yangın anında araca ulaşılamaması veya çalışmayan bir cihazla müdahale edilmesi demektir; kontrolün işten sonraya bırakılması ise riski tam çalışma süresi boyunca açık tutar.
Dayanak: 11UY0031-3/A1 - Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1
3. Havalandırması zayıf bir bodrum katta boru birleştirme işi yapacaksınız. Risk etmenlerini azaltmak için doğru davranış hangisidir?
- A) Tozun üst katlara yayılmaması için kapı ve pencereleri kapalı tutmak
- B) Ortamı ısıtmak amacıyla seyyar ısıtıcı yakıp kapıyı kapalı tutmak
- C) Havalandırmayı iş bittikten sonra bir süre açık bırakmakla yetinmek
- D) İşe başlamadan ortamı havalandırıp bunu iş boyunca sürdürmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) İşe başlamadan ortamı havalandırıp bunu iş boyunca sürdürmek
Kapalı ve havalandırması zayıf hacimlerde risk, iş sırasında biriken duman, toz ve olası gaz nedeniyle işin başında değil işin ortasında en yüksek seviyeye çıkar; bu yüzden havalandırma işten önce başlatılır ve iş boyunca sürdürülür. Kapıyı kapatmak veya havalandırmayı işten sonraya bırakmak, tam maruziyetin yaşandığı süreyi korumasız geçirmek anlamına gelir; seyyar ısıtıcı ise kapalı hacimde ayrıca tutuşma kaynağı oluşturur.
Dayanak: 11UY0031-3/A1 - Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2
4. Bir dairede tesisat kontrolü yaparken belirgin şekilde gaz kokusu aldınız. İlk yapmanız gereken davranış hangisidir?
- A) Gaz vanasını kapatıp kapı ve pencereleri açarak ortamı boşaltmak
- B) Kokuyu dağıtmak için aspiratörü ve havalandırma fanını çalıştırmak
- C) Sigortayı indirerek elektrikli cihazların tamamını devreden çıkarmak
- D) Kaçak noktasını bulmak için çakmak alevini hat boyunca gezdirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Gaz vanasını kapatıp kapı ve pencereleri açarak ortamı boşaltmak
Gaz kokusu alındığında öncelik gaz akışını kesmek ve ortamı doğal yolla havalandırıp tahliye etmektir; elektrikli hiçbir ekipmana kumanda edilmez. Aspiratör veya fan çalıştırmak ile sigorta indirmek arasındaki ortak tehlike, anahtar veya kontak noktasında oluşan kıvılcımın patlayıcı karışımı tutuşturmasıdır; alevle kaçak aramak ise doğrudan tutuşturma girişimidir.
Dayanak: 11UY0031-3/A1 - Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.3
5. Şantiyede kullanılan tiner, lehim tüpü ve yağlı bezlerin saklanmasında hangi uygulama çevresel riski azaltır?
- A) Tüpleri kazan dairesinde yatık olarak duvar dibine dizerek saklamak
- B) Parlayıcı malzemeleri ısı kaynağından uzakta kapalı kapta tutmak
- C) Yağlı bezleri gün sonunda molozla birlikte köşede biriktirmek
- D) Boş tüpleri dolu olanlarla aynı yerde etiketlemeden depolamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Parlayıcı malzemeleri ısı kaynağından uzakta kapalı kapta tutmak
Yanıcı ve parlayıcı malzemelerin güvenli tutulması; ısı kaynağından uzak, kapalı ve etiketli kaplarda depolamayı gerektirir. Kazan dairesi sürekli tutuşturma kaynağı barındırdığı için tüp deposu olarak kullanılamaz, yağlı bez molozla karışınca kendi kendine ısınıp tutuşabilir, boş ve dolu tüplerin ayrılmaması ise acil durumda yanlış tüpün taşınmasına yol açar.
Dayanak: 11UY0031-3/A1 - Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.4
6. Montaj sırasında yaptığınız bir ölçümün kontrol formundaki tolerans dışında kaldığını fark ettiniz. Kalite gereği hangi davranış doğrudur?
- A) İş programı aksamasın diye montaja devam edip sonunda not düşmek
- B) Ölçüyü tolerans içinde gösterecek şekilde kontrol formunu doldurmak
- C) Durumu ekip arkadaşına sözlü iletip kaydı vardiya sonuna bırakmak
- D) Uygunsuzluğu kayda geçirip yetkiliye bildirerek düzeltmeyi yapmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Uygunsuzluğu kayda geçirip yetkiliye bildirerek düzeltmeyi yapmak
Proseste saptanan hata ve arızaların giderilmesi, uygunsuzluğun kayıt altına alınmasını, yetkiliye bildirilmesini ve düzeltici işlemin uygulanmasını birlikte kapsar. Formu uygun gösterecek şekilde doldurmak kayıt sahteliğidir ve hatanın sonraki katmanlar tarafından kapatılmasına yol açar; sözlü bildirim ise izlenebilir bir kayıt bırakmadığı için düzeltmenin yapıldığı doğrulanamaz.
Dayanak: 11UY0031-3/A1 - Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1
B1 - Doğal Gaz İç Tesisatı Borulama, Bağlantı, Test Bakım ve Onarımı
7. Projeye göre iki bağlantı noktası arasına çelik boru hazırlıyorsunuz. Ölçü alma ve markalamada doğru davranış hangisidir?
- A) Eksenden eksene ölçüp boruyu doğrudan bu ölçüde işaretleyip kesmek
- B) Bağlantı elemanı ve diş boyu paylarını hesaba katarak markalamak
- C) İşareti keskin uçla derin çentik açacak biçimde boru üzerine kazımak
- D) Sökülen eski boruyu yere koyup göz kararı ölçü aktararak kesmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Bağlantı elemanı ve diş boyu paylarını hesaba katarak markalamak
Ölçü, projedeki eksen mesafesinden değil; kullanılacak bağlantı elemanının boyu ve dişin bağlantı içinde kalan payı düşülerek belirlenir, markalama da bu ölçüye göre yapılır. Eksenden eksene ölçüp kesmek boruyu sistematik olarak uzun bırakır ve montajda hattı zorlayarak bağlantıda gerilme yaratır; derin çentik atmak ise boru et kalınlığını zayıflatarak çatlak başlangıcı oluşturur.
Dayanak: 11UY0031-3/B1 - Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1
8. Çelik boruyu kestiniz ve birleştirme işlemine geçeceksiniz. Boru ucunda hangi işlem yapılmalıdır?
- A) Çapağı üfleyerek uzaklaştırıp doğrudan montaj işlemine geçmek
- B) Boru ucunu çekiçle düzleştirip çapağı içeriye doğru bastırmak
- C) İç ve dış çapağı uygun rayba veya eğe ile temizlemek
- D) Çapağı bırakıp bağlantıyı normalden fazla sıkarak kapatmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) İç ve dış çapağı uygun rayba veya eğe ile temizlemek
Kesme sonrası oluşan iç ve dış çapak temizlenmediğinde akış kesiti daralır, çapak parçaları hat içinde ilerleyerek armatür ve sızdırmazlık yüzeylerini zedeler. Çapağı üfleyip geçmek veya boru ucunu çekiçle şekillendirmek ucun geometrisini bozar; bağlantıyı fazla sıkmak da dişi zorlayarak sızdırmazlığı kalıcı biçimde zayıflatır.
Dayanak: 11UY0031-3/B1 - Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2
9. Dişli (vidalı) birleştirmede sızdırmazlık elemanı uygularken hangi davranış doğrudur?
- A) Sızdırmazlık elemanını sıkma yönünde ve diş boyunca düzgün sarmak
- B) Sızdırmazlık elemanını sıkma yönünün tersine ve kalın biçimde sarmak
- C) Dişi kuru bağlayıp kaçak görülürse dıştan macun sürerek kapatmak
- D) Diş boşluğunu doldurmak için iki contayı üst üste yerleştirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Sızdırmazlık elemanını sıkma yönünde ve diş boyunca düzgün sarmak
Sızdırmazlık elemanı, bağlantı sıkılırken açılmayacak şekilde sıkma yönünde ve diş boyunca eşit uygulanır; birleştirme yöntemine uygun eleman seçimi de bunun parçasıdır. Ters yöne sarılan eleman sıkma sırasında toplanıp yığılır ve dişten dışarı taşar, dıştan macun sürmek ise basınç altındaki kaçağı kapatmaz; üst üste conta koymak da yüzey temasını bozarak sızdırmayı artırır.
Dayanak: 11UY0031-3/B1 - Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.3
10. Sıva üstü doğal gaz borusunu duvara sabitliyorsunuz. Kelepçe seçimi ve montajında doğru davranış hangisidir?
- A) Bir üst ölçüdeki kelepçeyi takıp boşluğu lastik parçasıyla doldurmak
- B) Kelepçeleri yalnız dönüş ve ek noktalarına takıp açıklığı uzatmak
- C) Kelepçe yerine tel ile bağlayıp boruyu duvara yakın askıda tutmak
- D) Boru çapına uygun kelepçe seçip hattı zorlamadan sabitlemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Boru çapına uygun kelepçe seçip hattı zorlamadan sabitlemek
Sıva üstü montajda taşıyıcı eleman boru çapına uygun seçilir ve hat gerilmeden, kendi doğrultusunda sabitlenir. Bir üst ölçü kelepçeyi lastikle beslemek boruyu titreşime karşı serbest bırakır, destek aralığını uzatmak sarkma ve bağlantılarda zorlanma yaratır; tel ile bağlamak ise boruyu noktasal olarak ezip yüzey korumasını bozar.
Dayanak: 11UY0031-3/B1 - Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1
11. Doğal gaz borusunu bir duvardan geçirmeniz gerekiyor. Geçişte doğru uygulama hangisidir?
- A) Geçiş deliğini genişçe açıp boruyu doğrudan alçı içine gömerek sabitlemek
- B) Boru boyu yetmediğinde geçişin ortasında manşonla ek yaparak devam etmek
- C) Boruyu eksiz geçirip kılıf ile arasını uygun malzemeyle yalıtmak
- D) Kılıfın iki ucunu çimento harcıyla doldurup boruyu sıkıca sabitlemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Boruyu eksiz geçirip kılıf ile arasını uygun malzemeyle yalıtmak
Döşeme ve duvar geçişlerinde boru koruyucu kılıf içinden ek yapılmadan geçirilir ve kılıf ile boru arasındaki boşluk ilgili standartta belirtilen uygun malzemeyle yalıtılır. Geçiş içinde ek yapmak, kaçak riski en yüksek noktayı görünmez ve müdahale edilemez hale getirir; boruyu alçı ya da harçla doğrudan gömmek de korozyona ve ısıl hareketin engellenmesine yol açar.
Dayanak: 11UY0031-3/B1 - Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2
12. Cihazın doğal gaz tesisatı bağlantısında esnek bağlantı elemanı kullanıyorsunuz. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Kısa gelen esnek elemanı ikinci bir parçayla ekleyerek boyunu uzatmak
- B) Uygun ebatta esnek eleman kullanıp gerdirmeden ve burmadan bağlamak
- C) Esnek elemanı çekip gererek cihazı duvara daha yakın konumlandırmak
- D) Esnek elemanı keskin açıyla büküp duvar arkasındaki boşluğa almak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Uygun ebatta esnek eleman kullanıp gerdirmeden ve burmadan bağlamak
Esnek bağlantı elemanı cihazın bağlantı ölçüsüne uygun ebatta seçilir; gerdirilmeden, burulmadan ve keskin büküm oluşturmadan monte edilir. Ek yaparak uzatmak bağlantı sayısını ve kaçak noktasını çoğaltır, gererek montaj ise elemanı sürekli çekme yükü altında bırakıp bağlantı ağzında yorulma çatlağı oluşturur; keskin büküm de iç kesiti daraltır.
Dayanak: 11UY0031-3/B1 - Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.2
13. Hermetik bacalı bir cihazın baca montajını yapıyorsunuz. Hangi davranış doğrudur?
- A) Montaj kılavuzundaki eğim, uzunluk ve dirsek kurallarına uymak
- B) Bacayı kısaltıp fazladan dirsek ekleyerek çıkışı köşeye yönlendirmek
- C) Bileziği takmadan bacayı duvar deliğine oturtup çevresini boş bırakmak
- D) Baca ucunu ek boruyla uzatıp cephede uygun görülen bir yere çıkarmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Montaj kılavuzundaki eğim, uzunluk ve dirsek kurallarına uymak
Hermetik baca, cihazın hava emişi ve atık gaz atışını birlikte yaptığı için izin verilen toplam uzunluk, dirsek sayısı ve eğim üreticinin montaj kılavuzunda tanımlanır; montaj bu kurallara göre yapılır. Fazladan dirsek eklemek veya bacayı keyfi uzatmak direnci artırıp yanma verimini bozar ve atık gazın geri dönmesine yol açabilir; bileziksiz oturtulan baca ise duvar geçişinde boşluk bırakır.
Dayanak: 11UY0031-3/B1 - Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.3
14. Doğal gaz iç tesisatında sızdırmazlık testi sürüyor. Ölçü aletinin gözlenmesinde doğru davranış hangisidir?
- A) Basıncı verdikten hemen sonra göstergeye bakıp testi sonuçlandırmak
- B) Ölçüm aralığı çok geniş bir gösterge takıp iğnenin oynamasına bakmak
- C) Test süresi boyunca göstergeyi izleyip basınç değişimini kaydetmek
- D) Ortam sıcaklığındaki değişimi dikkate almadan her düşüşü kaçak saymak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Test süresi boyunca göstergeyi izleyip basınç değişimini kaydetmek
Sızdırmazlık testinde belirleyici olan anlık değer değil, uygulanan standartta öngörülen süre boyunca göstergenin izlenmesi ve basınç değişiminin kayda geçirilmesidir. Basıncı verip hemen sonuçlandırmak küçük kaçakların hiç görünmemesine yol açar; ölçüm aralığı gereğinden geniş bir gösterge ise küçük düşüşü okunamayacak kadar silikleştirir.
Dayanak: 11UY0031-3/B1 - Öğrenme Çıktısı 4, ölçüt 4.1
15. Gaz verilmiş bir iç tesisatta bağlantı noktalarının sızdırmazlığını kontrol edeceksiniz. Doğru yöntem hangisidir?
- A) Bağlantılara çakmak alevi yaklaştırarak alevin tepkisini gözlemlemek
- B) Kaçak sesi duyulan bağlantıyı ses kesilene kadar anahtarla fazla sıkmak
- C) Bağlantı noktalarını elle yoklayıp soğuma hissine göre karar vermek
- D) Bağlantıları köpük çözeltisiyle gezip kabarcık oluşumunu izlemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Bağlantıları köpük çözeltisiyle gezip kabarcık oluşumunu izlemek
Gaz altındaki bağlantılarda sızdırmazlık, köpük çözeltisi uygulanarak kabarcık oluşumunun gözlenmesiyle kontrol edilir; yöntem hem güvenli hem de kaçak noktasını tam olarak gösterir. Alevle kontrol doğrudan tutuşturma riskidir, basınç altında fazla sıkmak dişi ve sızdırmazlık elemanını kalıcı olarak bozar, elle yoklamak ise küçük kaçakları hiçbir şekilde tespit etmez.
Dayanak: 11UY0031-3/B1 - Öğrenme Çıktısı 4, ölçüt 4.2
B2 - Isıtma Tesisatı Borulama, Bağlantı, Test Bakım ve Onarımı
16. Isıtma borusunu şap altına döşüyorsunuz. Ezilmeye karşı tedbir almak için doğru uygulama hangisidir?
- A) Boruyu kanala serbest bırakıp üzerinden geçerek şapı düzeltmek
- B) Boruyu koruyucu kılıf içine alıp kanalda sabitleyerek şapı dökmek
- C) Kanalı boru çapından dar açıp boruyu çekiçle kanala oturtmak
- D) Ek yerini şap altında bırakıp üzerini harçla kapatarak geçmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Boruyu koruyucu kılıf içine alıp kanalda sabitleyerek şapı dökmek
Şap altı uygulamalarda boru, uygun ölçüde açılmış kanal içine koruyucu kılıfla yerleştirilir ve şap dökülmeden önce sabitlenerek ezilmeye ve hareket etmeye karşı korunur. Boruyu serbest bırakmak üzerinden geçen yükle ezilmeye yol açar, dar kanala çekiçle oturtmak kesiti deforme eder; şap altında ek bırakmak ise sızdırma halinde zemini kırmayı gerektiren gizli bir arıza noktası yaratır.
Dayanak: 11UY0031-3/B2 - Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.3
17. Panel radyatörü duvara monte ediyorsunuz. Montaj kataloğuna uygun davranış hangisidir?
- A) Katalogdaki konsol sayısı ve yerleşimine uyup terazisinde monte etmek
- B) Radyatörü tek konsola asıp diğer ucunu boruya yaslayarak dengelemek
- C) Ağır panel radyatörü alçıpan bölmeye doğrudan vidayla sabitlemek
- D) Radyatörü duvara sıfır yaslayıp hava alma tapasını alt tarafa almak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Katalogdaki konsol sayısı ve yerleşimine uyup terazisinde monte etmek
Cihaz ve tesisat bağlantıları montaj kataloğuna uygun yapılır; radyatörde konsol sayısı, konsol yerleşimi ve terazisinde asma doğrudan katalogda tanımlıdır. Yükü boruya taşıtmak bağlantı ağzında zorlanma ve zamanla sızdırma yaratır, alçıpana uygun taşıyıcı olmadan asmak kopmaya yol açar; hava tapasını alta almak ise biriken havanın tahliyesini imkânsız hale getirir.
Dayanak: 11UY0031-3/B2 - Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1
18. Kazan dairesinde cihazın drenaj (yoğuşma suyu) bağlantısını yapıyorsunuz. Hangi uygulama doğrudur?
- A) Drenaj hortumunu kazan dairesi zeminine serbest bırakarak akıtmak
- B) Drenajı bir kaba bağlayıp dolduğunda boşaltmayı kullanıcıya bırakmak
- C) Drenaj hattını yukarı çıkarıp tavandaki tesisat hattına bağlamak
- D) Drenajı sifonlu ve sürekli eğimli bağlantıyla gidere yönlendirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Drenajı sifonlu ve sürekli eğimli bağlantıyla gidere yönlendirmek
Drenaj bağlantısı, suyun kendi ağırlığıyla akmasını sağlayacak sürekli eğimle ve sifonlu biçimde gidere verilir; sifon, gider tarafındaki koku ve gazın cihaza geri gelmesini önler. Zemine serbest bırakılan drenaj kazan dairesinde nem, korozyon ve kayma tehlikesi oluşturur; kaba bağlamak bakımı kullanıcıya yükleyip taşma riskini sürekli kılar, hattı yukarı çıkarmak ise akışı durdurup suyun cihaz içinde birikmesine yol açar.
Dayanak: 11UY0031-3/B2 - Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1
19. Devreye alınan ısıtma tesisatında bazı radyatörler hiç ısınmıyor. Öncelikle hangi kontrol yapılmalıdır?
- A) Kazan su sıcaklığını en üst kademeye alıp sistemin ısınmasını beklemek
- B) Pompanın basma yönü ile vanaların konum ve yönünü kontrol etmek
- C) Pompayı en yüksek devre alıp sistemi bu kademede sürekli çalıştırmak
- D) Isınmayan radyatörün vanasını sökerek hattı doğrudan açık bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Pompanın basma yönü ile vanaların konum ve yönünü kontrol etmek
Sistemi devreye alma adımı, pompanın basma yönünün ve vanaların bağlantı konumu ile yönünün doğruluğunun kontrolünü kapsar; ters bağlanmış pompa veya kapalı ya da ters takılmış vana dolaşımı engelleyerek tam olarak bu belirtiyi verir. Kazan sıcaklığını veya pompa devrini yükseltmek dolaşım olmayan hatta sonuç değiştirmez, yalnızca enerji tüketimini ve sistem üzerindeki yükü artırır.
Dayanak: 11UY0031-3/B2 - Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.2
20. Bir radyatörün üst kısmı soğuk, alt kısmı sıcak kalıyor. Doğru müdahale hangisidir?
- A) Vanayı sonuna kadar açıp pompa devrini artırarak beklemeye devam etmek
- B) Kazan sıcaklığını yükseltip radyatörün alt vanasını kısarak dengelemek
- C) Hava tapasından havayı alıp ardından sistem basıncını tamamlamak
- D) Sistem basıncını düşürüp havanın genleşme deposuna gitmesini sağlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Hava tapasından havayı alıp ardından sistem basıncını tamamlamak
Radyatörün üstünün soğuk kalması, panelin üst bölümünde hava birikmesinin tipik göstergesidir; hava tapasından tahliye yapılır ve tahliye sonrası düşen basınç işletme değerine tamamlanır. Pompa devrini veya kazan sıcaklığını artırmak hava cebini yerinden oynatmaz; basıncı düşürmek ise dolaşımı daha da zayıflatarak havanın tahliyesini güçleştirir.
Dayanak: 11UY0031-3/B2 - Öğrenme Çıktısı 4, ölçüt 4.2
21. Sistem bakımında pislik tutucu filtreyi kontrol ediyorsunuz. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Tıkanan filtreyi çıkarıp yerine takmadan sistemi çalıştırmaya devam etmek
- B) Filtreyi ters yönde takıp akışın kendiliğinden temizlemesini beklemek
- C) Kirli filtreyi fırçalayıp deforme olmuş gövdesiyle birlikte yerine takmak
- D) Filtreyi kirlilik ve aşınma yönünden kontrol edip gerekirse değiştirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Filtreyi kirlilik ve aşınma yönünden kontrol edip gerekirse değiştirmek
Filtre bakımı iki adımdan oluşur: kirlilik ve aşınma yönünden kontrol, ardından kirliyse temizlik, deforme ise yenisiyle değiştirme. Filtreyi hiç takmadan çalıştırmak tortunun pompa ve vanalara ulaşmasına yol açar; ters takmak süzme yönünü bozar, deforme gövdeyi geri takmak ise kirin filtreyi baypas etmesine neden olur.
Dayanak: 11UY0031-3/B2 - Öğrenme Çıktısı 4, ölçüt 4.3
B3 - Ondüleli Bükülebilir Hortum (Fleks Boru) Tesisatı Borulama ve Bağlantı
22. Ondüleli bükülebilir hortumu (fleks boru) belirlenen uzunlukta keseceksiniz. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Hortumu uygun kesme ekipmanıyla ondüle formunu bozmadan kesmek
- B) Hortumu taşlama diskiyle kesip kesim ağzını eğeleyerek düzeltmeye çalışmak
- C) Kılıfı bıçakla derin çizip hortumu bükerek kılıftan koparmaya çalışmak
- D) Hortumu keski ve çekiçle ezerek belirlenen ölçüden ayırmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Hortumu uygun kesme ekipmanıyla ondüle formunu bozmadan kesmek
Bükülebilir hortum, ondüle formunu ve et kalınlığını bozmayan uygun kesme ekipmanıyla kesilir; kılıf sıyırma da yine kendi ekipmanıyla yapılır. Taşlama diski ısı ve talaş bırakarak kesit ağzını bozar, çekiç ve keski ondüleyi ezip sızdırmazlık yüzeyini kullanılamaz hale getirir; kılıfı bıçakla derin çizmek ise hortum gövdesini çizerek zayıflatır.
Dayanak: 11UY0031-3/B3 - Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2
23. Fleks boruyu bir köşe dönüşünde bükeceksiniz. Bükme sonrası formun korunması için doğru davranış hangisidir?
- A) Dönüşü daha keskin göstermek için hortumu bastırarak katlamak
- B) Bükümü kesit daralmasına yol açmayacak yarıçapta yaparak korumak
- C) Ezilen bölümü pense ile açıp aynı hat üzerinde kullanmaya devam etmek
- D) Bükmeyi kolaylaştırmak amacıyla ondüleleri çekiçle düzleştirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Bükümü kesit daralmasına yol açmayacak yarıçapta yaparak korumak
Bükme işleminde ondüle yapısının ve akış kesitinin korunması esastır; büküm, kesiti daraltmayacak yarıçapta yapılır ve büküm sonrası form kontrol edilir. Katlamak veya ondüleleri düzleştirmek kesiti kalıcı olarak daraltır ve o noktada malzemeyi yorar; ezilmiş bölümü pense ile açmak da ilk deformasyonu gidermez, yalnızca gözle görünmez hale getirir.
Dayanak: 11UY0031-3/B3 - Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.3
24. Fleks boruyu bağlantı elemanına (rakor) bağlayacaksınız. Sızdırmazlığı sağlamak için doğru uygulama hangisidir?
- A) Rakoru boru tam oturmadan kuvvetle sıkıp sızdırmazlığı sağlamaya çalışmak
- B) Contayı takmadan bağlayıp kaçak görülürse dıştan macunla kapatmak
- C) Kılıfı ölçüsünde sıyırıp ondüleyi contasıyla rakora tam oturtmak
- D) Ondülenin ucunu pense ile ezerek rakor içine zorla sokup sıkmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Kılıfı ölçüsünde sıyırıp ondüleyi contasıyla rakora tam oturtmak
Fleks bağlantısında sızdırmazlık, kılıfın üreticinin belirlediği ölçüde sıyrılması ve ondülenin kendi contasıyla rakor yuvasına tam oturmasıyla sağlanır. Boru tam oturmadan rakoru zorlamak yuvayı ve dişi bozar, contasız bağlanan bir noktayı dıştan macunla kapatmak basınç altında tutmaz; ondüleyi pense ile ezerek zorla sokmak ise sızdırmazlık yüzeyini kalıcı olarak kullanılamaz hale getirir.
Dayanak: 11UY0031-3/B3 - Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.4
25. Fleks boru tesisatının sızdırmazlık testi için ölçü aleti ve test akışkanını seçiyorsunuz. Doğru davranış hangisidir?
- A) Uygun ölçü aletiyle hava veya inert gaz kullanarak test yapmak
- B) Hattı şebeke suyuyla doldurup basınç uygulayarak sızdırmazlığı denemek
- C) Testi doğal gazın kendisiyle yapıp bağlantı noktalarını koklayarak denemek
- D) Test basıncını işletme basıncının altında verip kısa sürede sonuçlandırmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Uygun ölçü aletiyle hava veya inert gaz kullanarak test yapmak
Gaz hattının sızdırmazlık testi, hattı kirletmeyen ve yanıcı olmayan bir akışkanla (hava veya inert gaz) ve ölçüm aralığı test basıncına uygun bir ölçü aletiyle yapılır. Suyla test gaz hattında kalıntı ve korozyon bırakır, doğal gazla test yanıcı ortam oluşturur; test basıncını işletme basıncının altında vermek ise hattı hiç zorlamadığı için var olan kaçağı gizler.
Dayanak: 11UY0031-3/B3 - Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.1
İlgili sayfalar
Isıtma ve Doğal Gaz İç Tesisat Yapım Personeli belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.