Minibüs Şoförü Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (17UY0327-3)
MYK Minibüs Şoförü (17UY0327-3) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
İSG, Çevre ve Kalite (17UY0328-3/A1)
1. Minibüsün motor bölümünden duman geldiğini gören şoför, yolcuları güvenli mesafeye indirmiş ve kuru kimyevi tozlu söndürücüyü almıştır. Söndürücüyü kullanırken doğru uygulama hangisidir?
- A) Kaputu tam açıp tozu alevin üzerine yukarıdan boşaltmak
- B) Kaputu açıp motora bol su dökerek sıcaklığı düşürmek
- C) Kaputu aralayıp tozu alevin tabanına süpürerek vermek
- D) Motoru çalıştırıp hava akımıyla dumanı dağıtmaya çalışmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Kaputu aralayıp tozu alevin tabanına süpürerek vermek
Kaput tamamen kaldırıldığında motor bölmesine bol oksijen girer ve için için yanan yakıt ya da yağ birden alevlenir; bu nedenle kaput yalnızca aralanır ve toz, alevin tabanına süpürme hareketiyle verilir. Alevin ucuna sıkmak tozu boşa harcar, akaryakıt ve yağ yangınına su dökmek yangını yayar, motoru yeniden çalıştırmak ise yakıt beslemesini sürdürerek yangını büyütür.
Dayanak: 17UY0328-3/A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2 (Koruma ve acil durum müdahale ekipmanının kullanımı)
2. Gece, şehirlerarası iki şeritli bir yolda minibüsün lastiği patlamış ve araç şeridin bir bölümünü kapatacak şekilde durmuştur. Şoförün ilk yapması gereken hangisidir?
- A) Dörtlüleri yakıp yansıtıcı üçgeni uygun uzaklığa koymak
- B) Yolcuları araçta oturtup krikoyla lastiği hemen değiştirmek
- C) Önce sigortayı arayıp tutanak için fotoğraf çekmeye başlamak
- D) Aracın ışıklarını söndürüp yardım istemek üzere yürümek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Dörtlüleri yakıp yansıtıcı üçgeni uygun uzaklığa koymak
Gece ve şerit kapanmış durumdayken birincil tehlike arkadan gelen aracın çarpmasıdır; bu yüzden önce dörtlü flaşör yakılır, yansıtıcı üçgen arkadan gelenlerin yeterli mesafede görebileceği uzaklığa konur ve yolcular korkuluk arkası gibi güvenli bir alana alınır. Uyarı almadan lastik değiştirmeye başlamak ya da sigorta ve fotoğraf işlerine girişmek şoförü ve yolcuları açık trafiğe bırakır; aracın ışıklarını söndürmek ise aracı gecede görünmez hâle getirir.
Dayanak: 17UY0328-3/A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.3 (Acil durum müdahale prosedürleri)
3. Seyir sırasında bir yolcu koltuğunda bayılmış, solunumu devam etmektedir. Aracı güvenli bir yere durduran şoförün ilk yapması gereken hangisidir?
- A) Yolcuyu sarsarak ve yüzüne su serperek uyandırmaya çalışmak
- B) Yolcuya şeker ya da su verip kendine gelmesini beklemek
- C) Yolcuyu kemerle koltuğa sabitleyip sürüşe devam etmek
- D) Yolcunun bilinç ve solunumunu kontrol edip yan yatırmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Yolcunun bilinç ve solunumunu kontrol edip yan yatırmak
Bilinci kapalı ama soluyan kişide en büyük risk dilin geriye kaçması ve kusmuğun soluk borusuna gitmesidir; bu nedenle bilinç ve solunum kontrol edilip kişi yan yatış pozisyonuna alınır ve acil çağrı merkezine haber verilir. Bilinci kapalı kişiye ağızdan sıvı veya şeker vermek boğulmaya yol açar, sarsıp suyla uyandırmaya çalışmak zaman kaybettirir, koltukta oturur bırakıp yola devam etmek ise solunum yolunu açık tutmaz.
Dayanak: 17UY0328-3/A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.3 (Acil durum müdahale prosedürleri)
4. Minibüse binen yolcuların bir bölümü emniyet kemerini takmamıştır. İş sağlığı ve güvenliği talimatları açısından şoförün doğru davranışı hangisidir?
- A) Kemer takmayanı kendi sorumluluğuna bırakıp yola çıkmak
- B) Araç hareket etmeden kemerlerin takılmasını sağlamak
- C) Yola çıkıp kemer uyarısını seyir hâlinde anons olarak vermek
- D) Kemer ikaz sesini kapatarak yolcuları rahatsız etmemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Araç hareket etmeden kemerlerin takılmasını sağlamak
Kemer, çarpışma anında yolcunun araç içinde savrulmasını önleyen tek koruma olduğundan uyarı ve kontrol araç hareket etmeden tamamlanır; hareket başladıktan sonra yapılan anons hem şoförün dikkatini böler hem de kalkış anındaki riski karşılamaz. Kemeri yolcunun kendi tercihine bırakmak sahada en sık yapılan hatadır ve sorumluluğu şoförün üzerinden kaldırmaz; ikaz sesini susturmak ise sorunu değil yalnızca uyarıyı ortadan kaldırır.
Dayanak: 17UY0328-3/A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1 (İSG mevzuat, prosedür ve talimatları)
5. Sefer öncesi kontrolde ilk yardım çantasındaki bazı malzemelerin son kullanma tarihinin geçtiği görülmüştür. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Tarihi geçen malzemeyi yenisiyle değiştirip kayda geçmek
- B) Çantayı olduğu gibi bırakıp sefer sonunda amirine bildirmek
- C) Tarihi geçenleri çıkarıp çantayı eksik hâliyle kullanmak
- D) Malzemeleri kendi cebindeki ilaçlarla tamamlayıp kapatmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Tarihi geçen malzemeyi yenisiyle değiştirip kayda geçmek
Acil durum ekipmanı ihtiyaç anında eksiksiz ve kullanılabilir olmak zorundadır; süresi geçmiş sargı ve antiseptik yenisiyle değiştirilir ve yapılan işlem kayda geçirilerek izlenebilir hâle getirilir. Eksiği bildirip seferi öyle sürdürmek ya da malzemeyi çıkarıp çantayı yarım bırakmak kaza anında müdahaleyi imkânsız kılar; kişisel ilaçlarla tamamlamak ise içeriği ve dozu denetlenmemiş ilaç kullanımına yol açar.
Dayanak: 17UY0328-3/A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2 (Koruma ve acil durum müdahale ekipmanının kullanımı)
6. Yoğun trafikte ve durak beklemelerinde uzun süre duran minibüsün şoförü, yakıt tüketimini ve egzoz salımını azaltmak için ne yapmalıdır?
- A) Klimayı kapatıp motoru yüksek devirde ısıtmayı sürdürmek
- B) Ani kalkışla boşluk kapatıp trafiği hızlı geçmeye çalışmak
- C) Uzun duruşlarda motoru durdurarak gereksiz rölantiden kaçınmak
- D) Lastik basıncını üretici değerinin altında tutup öyle sürmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Uzun duruşlarda motoru durdurarak gereksiz rölantiden kaçınmak
Rölantide geçen her dakika iş üretmeden yakıt yakar ve egzoz salımını doğrudan artırır; uzun duruşlarda motoru durdurmak hem tüketimi hem de durak çevresindeki hava kirliliğini azaltan en etkili davranıştır. Ani kalkış ve sert hızlanma tüketimi yükseltir, motoru yüksek devirde ısıtmak gereksiz yakıt harcar, basıncı üretici değerinin altında tutmak ise yuvarlanma direncini büyüterek hem yakıtı hem lastik aşınmasını artırır.
Dayanak: 17UY0328-3/A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2 (Doğal kaynakların daha az kullanımı için tedbirler)
7. Sefer sonunda aracı temizleyen şoför, yolcuların bıraktığı atıklar ve araç yıkama suyu konusunda nasıl davranmalıdır?
- A) Atıkları durak kenarındaki torbaya bırakıp yolda yıkamak
- B) Atığı türüne göre ayırıp yıkamayı uygun alanda yapmak
- C) Atıkları toplayıp yağmur suyu ızgarası yanında yıkamak
- D) Atıkları koltuk altında biriktirip sonra boşaltmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Atığı türüne göre ayırıp yıkamayı uygun alanda yapmak
Deterjanlı yıkama suyu yağmur suyu ızgarasına verildiğinde arıtmaya uğramadan alıcı ortama ulaşır; bu nedenle yıkama, atık suyu kanalizasyona bağlı uygun alanda yapılır ve araçtan çıkan cam, plastik, kâğıt atıklar türüne göre ayrılarak ilgili kutuya atılır. Atığı araç içinde biriktirmek hijyen ve koku sorunu yaratır, durak kenarına bırakmak ise atığı toplama sisteminin dışına çıkarır.
Dayanak: 17UY0328-3/A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1 (Çevre korumaya ilişkin önlemler)
8. Bir yolcu, araç içindeki müziğin sesinden rahatsız olduğunu söylemektedir. Kaliteli hizmet ve yolcu memnuniyeti ilkelerine göre doğru davranış hangisidir?
- A) Diğer yolculara oylatıp çoğunluğun isteğine göre karar vermek
- B) Yolcuya kulaklık önerip ses düzeyini olduğu gibi bırakmak
- C) Müziği tamamen kapatıp yolcuyla tartışmayı sürdürmek
- D) Sesi yolcuların rahat edeceği düzeye indirip özür dilemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Sesi yolcuların rahat edeceği düzeye indirip özür dilemek
Yolcu memnuniyeti, dile getirilen rahatsızlığın tartışmaya dönüşmeden ve yolcuyu mahcup etmeden giderilmesini gerektirir; ses herkesin rahat konuşabileceği bir düzeye indirilir ve rahatsızlık için nezaketle özür dilenir. Şikâyeti oylamaya açmak yolcuyu diğerlerinin karşısına koyar, kulaklık önerip düzeyi korumak şikâyeti çözmez, tartışmayı sürdürmek ise sürüş dikkatini de bölen bir gerginlik yaratır.
Dayanak: 17UY0328-3/A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.1 (Kaliteli hizmet ilkeleri ve yolcu memnuniyeti)
9. Sefer sonunda araç temizlenirken koltuk altında sahibi belli olmayan bir çanta bulunmuştur. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Çantayı açıp kimlik arayarak sahibini kendisi bulmak
- B) Sahibi çıkar diye çantayı sonraki seferde araçta bırakmak
- C) Çantayı tutanakla kayda geçirip yetkiliye teslim etmek
- D) Durak görevlisine sözlü olarak bırakıp yola devam etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Çantayı tutanakla kayda geçirip yetkiliye teslim etmek
Bulunan eşyanın kim tarafından, nerede ve ne zaman bulunduğunun yazılı kaydı hem yolcuya güvenle iade edilmesini hem de şoförün sonradan doğacak iddialara karşı korunmasını sağlar; bu nedenle eşya tutanakla kayda geçirilip yetkiliye teslim edilir. Çantayı açıp içini karıştırmak kişisel verilere izinsiz erişim doğurur, araçta bırakmak ya da sözlü teslim etmek ise eşyanın izini kaybettirir.
Dayanak: 17UY0328-3/A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.1 (Kaliteli hizmet ilkeleri ve yolcu memnuniyeti)
10. Sefer sırasında fren pedalında alışılmadık bir boşluk hisseden minibüs şoförü ne yapmalıdır?
- A) Pedalı birkaç kez pompalayarak seferi tamamlamayı sürdürmek
- B) Seferi güvenli noktada sonlandırıp arızayı kayda geçirmek
- C) Hızını düşürüp arızayı gün sonunda sözlü olarak bildirmek
- D) Fren hidroliği ekleyip aynı gün seferlere devam etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Seferi güvenli noktada sonlandırıp arızayı kayda geçirmek
Fren pedalındaki boşluk hidrolik devrede hava ya da kaçak belirtisidir ve tam fren kaybına dönüşebileceği için sefer güvenli bir noktada sonlandırılıp arıza yazılı olarak bildirilir. Pedalı pompalayarak yola devam etmek arızayı gizler, yalnızca hız düşürmek fren kaybı anında yolcuyu korumaz, hidrolik ekleyip sürmek ise kaçağın nedenini gidermeden belirtiyi bastırır.
Dayanak: 17UY0328-3/A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.2 (Hata ve arızaların ortadan kaldırılmasına yönelik görevler)
Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı (17UY0327-3/A2)
11. Gece geç saate kadar süren seferden sonra sabah erken sefere verilen şoför, iş öncesi hazırlıkta hangisini yapmalıdır?
- A) Yetersiz dinlenmeyi bildirip plan değişikliği istemek
- B) Yorgunluk artarsa molada kahve içmeyi planlayıp yola çıkmak
- C) Seferi kabul edip güzergâhta hızı artırarak süreyi kısaltmak
- D) Yolcu az olacağı için seferi tek başına hızlıca tamamlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yetersiz dinlenmeyi bildirip plan değişikliği istemek
Uyku borcu tepki süresini ve dikkati ciddi biçimde bozar; bu yüzden yetersiz dinlenme sefer öncesinde işletmeye bildirilir ve plan değiştirilir, çünkü direksiyon başındaki kısa süreli dalmalar doğrudan yolcunun canını riske atar. Kahve yorgunluğu geçici olarak maskeler ama uyku ihtiyacını karşılamaz; hızı artırarak süreyi kısaltmak ise yorgun sürücüde hata olasılığını daha da büyütür.
Dayanak: 17UY0327-3/A2 - Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1 (İş öncesi hazırlıklar)
12. Sefer öncesi kontrolde bir yolcunun, kapağı tam kapanmayan ve sıvı sızdıran bir bidon taşımak istediği görülmüştür. Doğru davranış hangisidir?
- A) Bidonu bagaja alıp üzerini örtüyle kapatarak taşımak
- B) Bidonu arka koltuğa koyup pencereyi açık bırakmak
- C) Yolcudan ek ücret alıp eşyayı ayakta taşımasına izin vermek
- D) Eşyayı araca almayıp gerekçesini yolcuya açıklamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Eşyayı araca almayıp gerekçesini yolcuya açıklamak
Sızdıran ve içeriği belirsiz bir sıvı, kapalı yolcu bölümünde hem kayma ve zehirlenme hem de parlama riski doğurur; bu nedenle eşya araca alınmaz ve gerekçesi yolcuya nezaketle açıklanır. Bidonu bagaja koymak veya camı açık bırakmak buharlaşan sıvının riskini ortadan kaldırmaz; ek ücretle ayakta taşıtmak ise hem eşya hem yolcu güvenliğini birlikte bozar.
Dayanak: 17UY0327-3/A2 - Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2 (Belge veya eşya kontrolü)
13. Şoför, sefer öncesi araç dışı kontrolünü yapacaktır. Bu kontrolü amacına uygun biçimde yapan davranış hangisidir?
- A) Yalnızca ön cam ve sol dış aynanın temizliğini gözden geçirmek
- B) Araç çevresinde tur atıp far, cam ve gövdeyi incelemek
- C) Aracı çalıştırıp gösterge panelindeki ikaz lambalarına bakmak
- D) Aracın etrafında dolaşmadan geri görüş kamerasına göz atmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Araç çevresinde tur atıp far, cam ve gövdeyi incelemek
Araç dışı kontrol, aracın çevresinde tam tur atılarak far ve sinyallerin çalışması, cam ve aynaların bütünlüğü, gövdedeki yeni hasarlar ve araç altında sızıntı olup olmadığının görülmesidir. Gösterge panelindeki ikaz lambaları fonksiyonel kontrolün konusudur; yalnızca ön camla yetinmek ya da kameraya bakmak aracın sağ ve arka bölümündeki hasarı gözden kaçırır.
Dayanak: 17UY0327-3/A2 - Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1 (Araç içi ve dışı kontroller)
14. Sabahın erken saatinde, araç henüz hareket etmemişken lastik basınç kontrolü yapılacaktır. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Uzun sürüşten sonra sıcak lastikte ölçüm yapıp havasını almak
- B) Kışın basıncı bilerek düşürüp yol tutuşunu artırmaya çalışmak
- C) Lastikler soğukken ölçüp üretici değerine göre ayarlamak
- D) Göz kararı bakıp yalnızca inik görünen lastiği şişirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Lastikler soğukken ölçüp üretici değerine göre ayarlamak
Lastik ısındıkça içindeki havanın basıncı yükselir; sıcakken ölçülüp hava alınırsa lastik soğuduğunda önerilen değerin altına düşer, bu yüzden ölçüm araç bekletildikten sonra soğuk lastikte yapılır ve üreticinin belirlediği değere ayarlanır. Kışın basıncı düşürmek yol tutuşunu artırmaz; yanak esnemesini ve ısınmayı artırarak lastiği yorar, göz kararı kontrol ise dört lastikteki kaybı göstermez.
Dayanak: 17UY0327-3/A2 - Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2 (Lastik kontrolü)
15. Lastik kontrolünde arka lastiklerden birinin yanağında balonlaşma (şişkinlik) görülmüştür. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Sefere çıkmadan lastiği yenisiyle değiştirmek
- B) Basıncı düşürerek şişkinliği azaltıp sefere devam etmek
- C) Şişkin lastiği öne alıp yükü arkaya dağıtarak kullanmak
- D) Yavaş giderek en yakın bakım gününe kadar kullanmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Sefere çıkmadan lastiği yenisiyle değiştirmek
Yanaktaki balonlaşma lastiğin iç gövde katlarının kopmuş olduğunu gösterir ve o nokta yüksek hızda ya da çukura girildiğinde ansızın patlar; bu nedenle lastik onarılmaz, sefer öncesinde değiştirilir. Basıncı düşürmek yanak esnemesini artırarak riski büyütür, şişkin lastiği öne almak ise patlama anında direksiyon hâkimiyetini kaybetme ihtimalini yükseltir.
Dayanak: 17UY0327-3/A2 - Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2 (Lastik kontrolü)
16. Kontak açıldığında ABS ikaz lambası sönmeyip sürekli yanık kalmaktadır. Şoförün doğru davranışı hangisidir?
- A) Sigortayı çıkarıp lambayı söndürerek sefere başlamak
- B) Frenler tuttuğu için lambayı dikkate almadan yola çıkmak
- C) Aküyü söküp takarak ikaz sistemini sıfırlamayı denemek
- D) ABS arızasını bildirip aracı kontrol ettirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) ABS arızasını bildirip aracı kontrol ettirmek
Kontak açıldıktan sonra sönmeyen ABS lambası kilitlenme önleyici sistemin devre dışı kaldığını bildirir; ana fren çalışsa bile ani frende tekerlekler kilitlenip direksiyon hâkimiyeti kaybolabileceğinden arıza bildirilir ve kontrol ettirilir. Sigortayı çıkarmak veya aküyü söküp takmak yalnızca uyarıyı susturur, arızayı gidermez; lambayı yok saymak ise ıslak zeminde acil frende yolcuyu riske atar.
Dayanak: 17UY0327-3/A2 - Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.3 (Aracın fonksiyonel kontrolleri)
17. Sefer öncesi kontrolde yolcu kapısının kapanırken zaman zaman geri açıldığı görülmüştür. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Kapıyı elle bastırıp iple sabitleyerek sefere çıkmak
- B) Kapıyı açık bırakıp yolcuları öndeki kapıdan bindirmek
- C) Kapı arızası giderilene kadar seferi başlatmamak
- D) Kapıyı yavaş kapatmayı deneyip sorunu gün sonuna bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Kapı arızası giderilene kadar seferi başlatmamak
Seyir hâlinde kendiliğinden açılabilecek bir yolcu kapısı, özellikle viraj ve ani fren anında yolcunun dışarı düşmesiyle sonuçlanabilir; bu nedenle arıza giderilmeden sefer başlatılmaz. Kapıyı iple ya da elle sabitlemek kaza sonrası acil tahliyeyi de engelleyen geçici bir çözümdür; kapıyı açık bırakmak ise kapı boşluğunu sefer boyunca açık bir tehlike hâline getirir.
Dayanak: 17UY0327-3/A2 - Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.3 (Aracın fonksiyonel kontrolleri)
18. Garajdan çıkan şoför, güzergâhtaki ilk durağa hareket etmek üzeredir. Hareketten hemen önce yapması gereken hangisidir?
- A) Yolcu ücret tarifesini yeniden yazıp levhayı yerine asmak
- B) Koltuk ve ayna ayarını yapıp el frenini kontrol etmek
- C) Motoru uzun süre rölantide ısıtıp yakıt katkısı eklemek
- D) Radyoyu ayarlayıp navigasyona varış saatini girmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Koltuk ve ayna ayarını yapıp el frenini kontrol etmek
Hareketten önce koltuk ve aynaların sürücüye göre ayarlanması kör alanı küçültür; el freninin tam çözüldüğünün kontrolü ise çekili unutulan el freniyle yola çıkılıp balataların aşırı ısınmasını önler ve bu ayarlar araç hareket ettikten sonra güvenle yapılamaz. Tarife levhası, radyo ayarı ya da rölantide ısıtma hareket öncesi güvenlik kontrolünün yerini tutmaz ve dikkati sürüşten uzaklaştırır.
Dayanak: 17UY0327-3/A2 - Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.1 (Güzergâhtaki ilk durağa hareket)
19. Yoğun trafikte, iki durak arasında el kaldıran bir yolcu vardır. Şoförün doğru davranışı hangisidir?
- A) Sağ şeride geçip ikinci sıradan kısa süre durup almak
- B) Yolcuyu kapı yanında ayakta durdurup ileride durmak
- C) Dörtlüleri yakıp bulunduğu şeritte kısaca durup almak
- D) Durakta, trafiği aksatmadan güvenli biçimde almak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Durakta, trafiği aksatmadan güvenli biçimde almak
Durak dışında ve şerit içinde durmak arkadan gelen araçların ani fren yapmasına ve yolcunun trafik akışının içine adım atmasına yol açar; bu nedenle yolcu bir sonraki durakta, araç durağa tam yanaştırılarak alınır. Dörtlü yakmak şerit içinde durmayı kurallı hâle getirmez, ikinci sıradan almak ise yolcuyu iki aracın arasında sıkışık ve görünmez bir noktada bırakır.
Dayanak: 17UY0327-3/A2 - Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.2 (Durak ve güzergâh üzerinden yolcu alma)
20. Aracın oturma kapasitesi dolmuşken durakta bekleyen yolcular binmek istemektedir. Doğru davranış hangisidir?
- A) Kapasite üstü yolcu almayıp sonraki aracı belirtmek
- B) Ayakta binmelerine izin verip kısa mesafede indirmek
- C) Çocukları kucağa aldırarak yolcu sayısını denk getirmek
- D) Katlanır tabure koyup koridorda oturtarak taşımak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kapasite üstü yolcu almayıp sonraki aracı belirtmek
Aracın ruhsatında belirtilen taşıma sınırının üstünde yolcu almak trafik mevzuatına aykırıdır ve koltuk dışında taşınan yolcunun ani frende tutunacağı bir koruması olmaz; acil tahliye de güçleşir, bu yüzden fazla yolcu alınmaz ve yolcuya bir sonraki sefer bildirilir. Çocuğu kucağa aldırmak, koridora tabure koymak ya da kısa mesafe için ayakta taşımak sahada sık görülen ama hiçbir koruma sağlamayan çözümlerdir.
Dayanak: 17UY0327-3/A2 - Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.2 (Durak ve güzergâh üzerinden yolcu alma)
21. Araç hareket hâlindeyken bir yolcu ücreti öne uzatmakta ve para üstünü beklemektedir. Doğru davranış hangisidir?
- A) Direksiyondan bir eli çekip para üstünü hemen vermek
- B) Parayı öndeki yolcuya verdirip sırayı hızlandırmak
- C) Ödemeyi araç durunca tamamlayıp üstünü vermek
- D) Para üstünü inişte vermek üzere yolcuyu ayakta tutmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Ödemeyi araç durunca tamamlayıp üstünü vermek
Para alıp üstünü sayma işlemi gözü yoldan ve eli direksiyondan ayırdığı için hareket hâlinde yapılmaz; ödeme, araç durakta tam olarak durduğunda tamamlanır. Yolcuyu para üstü için ayakta bekletmek ani frende düşme riski yaratır; işlemi diğer yolculara devretmek ise eksik para ve tartışma sorumluluğunu şoförün üzerinden kaldırmaz.
Dayanak: 17UY0327-3/A2 - Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.3 (Ücretin alınması ve para üstünün iletilmesi)
22. Karşıya geçmek isteyen bir yolcu, aracın sol tarafındaki kapıdan inmek istediğini söylemektedir. Doğru davranış hangisidir?
- A) Trafiği kontrol edip sol taraftan hızlıca indirmek
- B) Dörtlüleri yakıp yolun ortasında yolcuyu indirmek
- C) Yolcu inerken arkadan gelenleri kornayla uyarmak
- D) Yolcuyu kaldırım tarafındaki kapıdan indirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Yolcuyu kaldırım tarafındaki kapıdan indirmek
Yolcunun akan trafiğin içine inmesi hem yolcunun hem de yandan geçen motosiklet ve bisikletlilerin çarpışmasıyla sonuçlanabilir; bu nedenle iniş her zaman kaldırım tarafındaki kapıdan ve araç tam durduktan sonra yapılır. Dörtlü yakmak ya da korna çalmak yandan gelenin duracağını garanti etmez; yolcunun karşıya geçişi ancak güvenli tarafa indikten sonra kendi kontrolünde yapılabilir.
Dayanak: 17UY0327-3/A2 - Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.4 (Yolcuyu indirme)
23. Güzergâh üzerindeki bir noktada şoför değişimi yapılacaktır. Aracı devreden şoförün doğru davranışı hangisidir?
- A) Arıza ve teslim bilgilerini devralan şoföre aktarmak
- B) Anahtarı bırakıp kayıtları gün sonunda yazmayı planlamak
- C) Yolcular ininceye kadar bekleyip aracı boş devretmek
- D) Kilometre ve yakıt bilgisini devralanın ölçmesine bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Arıza ve teslim bilgilerini devralan şoföre aktarmak
Devir sırasında araçta fark edilen arıza, yakıt durumu ve sefer bilgisi aktarılmazsa devralan şoför bilmediği bir arızayla yola çıkar ve sorumluluğun kimde olduğu belirsizleşir. Kayıtları gün sonuna bırakmak bilginin unutulmasına yol açar, ölçümü devralana bırakmak vardiya sınırındaki hasar ve eksiğin kime ait olduğunu silikleştirir; yolcuları indirip aracı boş devretmek ise hizmeti gereksiz yere kesintiye uğratır.
Dayanak: 17UY0327-3/A2 - Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 4, ölçüt 4.1 (Şoför değişimi)
24. Günün son seferini tamamlayan şoför aracı garaja teslim edecektir. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Motoru sıcak kalsın diye rölantide bırakıp ayrılmak
- B) Aracı kontrol edip eksik ve arızaları forma işlemek
- C) Aracı park edip anahtarı kontak üzerinde bırakmak
- D) Yakıt ve kilometre kaydını sonraki vardiyaya bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Aracı kontrol edip eksik ve arızaları forma işlemek
Teslim öncesi yapılan kontrol, gün içinde oluşan hasar ve arızaların aynı gün kayda geçmesini ve ertesi sabah araca binen şoförün bilinmeyen bir arızayla yola çıkmamasını sağlar. Anahtarı kontak üzerinde bırakmak aracı yetkisiz kullanıma açar, motoru rölantide bırakmak boşuna yakıt yakar, kaydı sonraki vardiyaya bırakmak ise sorumluluğun izini kaybettirir.
Dayanak: 17UY0327-3/A2 - Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 4, ölçüt 4.2 ve 4.3 (Sürüş sonrası kontroller ve aracın teslimi)
25. Araç içi kontrolde, acil çıkış camının yanındaki cam kırma çekicinin yerinde olmadığı görülmüştür. Doğru davranış hangisidir?
- A) Sefer sonunda tamamlamak üzere not alıp yola çıkmak
- B) Yerine alet çantasındaki çekici koyup sefere çıkmak
- C) Eksik ekipmanı tamamlamadan sefere başlamamak
- D) Yolculara acil çıkış kapısını gösterip yola çıkmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Eksik ekipmanı tamamlamadan sefere başlamamak
Acil durum ekipmanı ancak kaza anında yerinde ve çalışır olduğunda işe yarar; devrilme ya da yangında kapılar sıkışabileceğinden cam kırma çekici tek çıkış aracı olabilir ve eksikliği giderilmeden sefer başlatılmaz. Alet çantasındaki sıradan çekiç, camı güvenli biçimde parçalayacak sivri uçlu tasarımı taşımadığı için aynı işlevi görmez; eksiği not alıp yola çıkmak ise riski tüm sefer boyunca sürdürür.
Dayanak: 17UY0327-3/A2 - Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 5, ölçüt 5.1 (Koruma ve acil durum müdahale araçlarının kontrolü)
İlgili sayfalar
Minibüs Şoförü belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.