Otomotiv Kaportacısı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (11UY0006-3)

MYK Otomotiv Kaportacısı (11UY0006-3) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.

Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.

Belge rehberi

A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite

1. Kaporta atölyesine yeni giren bir çalışana punta kaynak makinesinde iş verilecektir. İşyerine ait İSG kuralları açısından çalışma başlamadan önce yapılması gereken ilk iş hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) İşe özgü riskleri kapsayan İSG eğitimini alması

Çalışanın, yapacağı işe özgü tehlikeleri ve işyerinin kendi talimatlarını kapsayan İSG eğitimini işe başlamadan önce alması gerekir; punta kaynağında elektrik, kıvılcım ve sıkışma riskleri işe özgüdür. Sahada en sık yapılan hata, işi usta yanında öğrenmeyi eğitimin yerine koymaktır; bu yol işyerine ait yazılı kuralları ve acil durum davranışlarını aktarmaz, üstelik ustanın hatalı alışkanlıklarını da devreder.

Dayanak: A1 — İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1

2. Kaportacı, hasarlı kapı sacındaki boyayı avuç taşlamayla sökerken yoğun toz ve kıvılcıma maruz kalmaktadır. Riski kaynağında azaltmak için en doğru yaklaşım hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Toz emişli taşlama ve uygun solunum maskesiyle çalışmak

Risk azaltmada öncelik, tozu havaya karışmadan kaynağında toplamaktır; emişli aparat tozu oluştuğu yerde alır, uygun sınıftaki solunum koruyucusu ise kalan maruziyeti karşılar. Yaygın hata, kapıları açıp doğal havalandırmayı yeterli saymaktır; bu yöntem tozu yalnızca seyreltir, üstelik hava akımı zımpara tozunu atölyenin diğer bölümlerine ve hazırlanmış yüzeylere taşır.

Dayanak: A1 — İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2

3. Araç altında taşlama yapılırken yakıt hattı bağlantısından sızıntı olduğu fark edilmiştir. Acil durum davranışı açısından ilk yapılması gereken nedir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Kıvılcım çıkaran işi durdurup durumu sorumluya bildirmek

Yakıt buharı taşlama kıvılcımıyla tutuşabildiği için acil durum sırası önce tehlike kaynağını kesmek, sonra bildirimde bulunmaktır; iş durdurulmadan yapılan hiçbir müdahale güvenli sayılmaz. Sahada sık görülen hata sızıntıyı kapla toplayıp işi bitirmeye çalışmaktır; kap sıvıyı toplasa da buharlaşmayı ve tutuşma riskini ortadan kaldırmaz.

Dayanak: A1 — İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.3

4. Gün sonunda kaporta atölyesinde tiner ve boya bulaşmış temizlik bezleri, sac hurdaları ve boşalmış solvent kutuları birikmiştir. Çevre koruma önlemleri açısından doğru uygulama hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Solvent bulaşmışları tehlikeli atık olarak ayrı toplamak

Solvent, boya ve tiner bulaşmış bez ile ambalajlar kirlenmiş atık sınıfındadır; metal hurdadan ayrı toplanıp yetkili tarafa teslim edilmeleri gerekir. En sık yapılan hata bezleri açıkta kurutup normal çöpe atmaktır; buharlaşan solvent havaya karışır, yığın hâlindeki bez kendiliğinden tutuşma riski taşır ve atık ayrıştırma kaydı da tutulamaz.

Dayanak: A1 — İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.4

5. Kaportacı, benzer bir modelde daha önce sorun yaşamadığı için yeni gelen aracın direğini ısıtarak düzeltmek istemektedir. Kalite sağlama teknikleri açısından doğru davranış nedir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Üretici onarım talimatına bakıp yöntemi ona göre seçmek

Kalite, kişisel alışkanlığa değil aracı üreten firmanın tanımladığı onarım yöntemine dayanır; bazı gövde bölgelerinde kullanılan yüksek mukavemetli saclar ısı ile özelliğini yitirebildiğinden yöntem ve sınırlar talimattan okunur. Sık yapılan hata önceki işte sorun çıkmadığı gerekçesiyle aynı yöntemi sürdürmektir; bu yaklaşım farklı modeldeki farklı malzeme ve gövde yapısını yok sayar.

Dayanak: A1 — İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1

6. Kaportacı, çarpma bölgesindeki kapıyı sökerken kapı içinde ezilmiş bir kablo demeti fark etmiştir. Elektrik donanımı kendi yetki alanı dışında olduğuna göre doğru davranış hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Tespiti kayda geçirip ilgili sorumluya bildirerek devam etmek

Ezilmiş kablo demetine müdahale kaportacının yetki alanı dışındadır; yapılacak iş bulguyu kayda geçirip yetkili kişiye bildirmek ve kendi işine tanımlı şekilde devam etmektir. Yaygın hata, işi geciktirmemek için kabloyu bantlayıp kapatmaktır; yetkisiz onarım hem kaydın kaybolmasına hem de sonradan çıkan kısa devre ya da arızanın sorumluluğunun kaportacıya kalmasına yol açar.

Dayanak: A1 — İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2

A2 — İş Organizasyonu ve Ön Hazırlık İşlemleri

7. Ağır hasarlı bir araç doğrultma tezgâhına alınacak ve zincirle çekme yapılacaktır. Çalışma alanının özellikleri belirlenirken öncelikle hangisi dikkate alınır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Çekme yönünde kimsenin durmayacağı güvenlik mesafesi

Çekme sırasında zincir veya pençe boşalırsa biriken enerji çekme ekseni boyunca savrulur; bu nedenle çalışma alanının ilk özelliği çekme doğrultusunda insan bulunmayacak boş mesafedir. Sık yapılan hata alanı aydınlatma ya da yerleşim kolaylığına göre seçmektir; bunlar yararlı ölçütler olsa da savrulma hattının boş tutulmasının yerini tutmaz.

Dayanak: A2 — İş Organizasyonu ve Ön Hazırlık İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1

8. Kaportacı gazaltı kaynağıyla yeni bir çamurluk parçasını gövdeye birleştirecektir. İşe başlamadan önceki donanım ve malzeme hazırlığı olarak hangisi yapılmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Koruyucu gaz ile tel çapının sac kalınlığına uygunluğu

Gazaltı kaynağında dikiş kalitesi, koruyucu gazın ve tel çapının birleştirilecek sac kalınlığına uygun seçilmesine bağlıdır ve bu kontrol iş başlamadan yapılır. Sahada sık görülen hata torcu doğrudan deneyip ayarı sonuca bakarak düzeltmektir; bu yolla ince sacta delinme, kalın sacta yetersiz nüfuziyet oluşur ve hatalı dikiş sökülüp yeniden yapılmak zorunda kalınır.

Dayanak: A2 — İş Organizasyonu ve Ön Hazırlık İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2

9. Kaynak ve taşlama işlemi biten aracın çevresinde metal talaşı ile zımpara tozu birikmiştir. İş bitiminde donanım ve iş alanı temizliği açısından doğru uygulama hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Talaşı süpürüp tozu emişle almak, aletleri yerine kaldırmak

Metal talaşı ve zımpara tozu süpürme ve emiş ile ortamdan alınmalı, el aletleri kendi yerine kaldırılmalıdır; alanda kalan talaş bir sonraki aracın yüzeyine yapışıp çizik ve korozyon başlatır. En sık yapılan hata basınçlı hava ile üflemektir; bu yöntem kirliliği yok etmez, yalnızca yer değiştirir ve talaşın göze sıçraması riskini doğurur.

Dayanak: A2 — İş Organizasyonu ve Ön Hazırlık İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.3

10. Kaportacı, sac kesmek için kullanacağı avuç taşlamayı çalıştırmadan önce donanımın çalışabilirlik durumunu kontrol edecektir. Bu kontrolün asıl konusu hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Diskte çatlak olup olmadığı ve siperin takılı olması

Kesme veya taşlama diski çatlamış, kırılmış ya da darbe görmüşse yüksek devirde parçalanabilir; bu nedenle çalışabilirlik kontrolü diskin bütünlüğü ve koruyucu siperin yerinde olmasıyla başlar. Sık yapılan hata devri yüksek seçip işin hızlanacağını düşünmektir; devir, diskin izin verilen sınırına bağlıdır ve hasarlı bir diskte hızı artırmak riski büyütür.

Dayanak: A2 — İş Organizasyonu ve Ön Hazırlık İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1

11. Kaporta atölyesinde havalı el aletleri ve kompresör hattı kullanılmaktadır. Kaportacının kendi yetkisi dâhilinde uygulayabileceği bakım aşaması hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Nem tutucudaki suyu boşaltıp aleti yağlamak

Havalı aletlerde kullanıcı yetkisindeki bakım, hattaki nem tutucuda biriken suyun boşaltılması ve alete uygun yağın verilmesidir; bu işlem alette paslanmayı ve güç kaybını önler. Basınç emniyet ventili ayarı, pano içi koruma değişimi veya motor sargısına müdahale ise yetkili kişi işidir; kullanıcı bunlara müdahale ettiğinde emniyet düzeni bozulur ve sorumluluk sorunu doğar.

Dayanak: A2 — İş Organizasyonu ve Ön Hazırlık İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2

12. Çekme işlemi sırasında kullanılan zincirin bir baklasında incelme ve deformasyon fark edilmiş, ancak araçtaki iş yarım kalmıştır. Doğru davranış nedir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Zinciri kullanımdan çıkarıp durumu sorumluya bildirmek

Deforme olmuş bir bakla taşıma kapasitesini kaybettiği için zincir derhal kullanım dışı bırakılmalı ve yıpranma yetkili kişiye aktarılmalıdır. Sahada sık yapılan hata kuvveti azaltıp işi bitirmeye çalışmaktır; çekme sırasında yük düzgün dağılmadığı için ani kopmada zincir savrulur ve düşük kuvvetle çalışmak bu riski ortadan kaldırmaz.

Dayanak: A2 — İş Organizasyonu ve Ön Hazırlık İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.3

13. Kaportacı, iş emrinde yazmayan ancak onarım açıldıkça gerekli olduğunu gördüğü ek bir iç sac değişimini yapmak istemektedir. Kalite gerekliliklerinin uygulanması açısından ne yapmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Tespiti kayda geçirip onay alındıktan sonra işleme geçmek

İş emri kapsamı dışına çıkan her işlem önce kayda geçirilip onaylanmalı, sonra uygulanmalıdır; böylece yapılan iş izlenebilir olur, maliyet ve süre değişikliği belgelenir. Sık yapılan hata işi yapıp sonradan sözlü bildirmektir; bu durumda ek işlemin gerekliliği kanıtlanamaz ve uyuşmazlık çıktığında kaportacı savunmasız kalır.

Dayanak: A2 — İş Organizasyonu ve Ön Hazırlık İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.3

A3 — Kaporta Onarım İşlemleri

14. Yandan darbe almış bir araç atölyeye alınmıştır. Kaporta hasarına yönelik hazırlıkta yapılacak işlemlerin sırası açısından doğru planlama hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Önce gövde ölçülerini kontrol edip sonra parça işlemine geçmek

Yan darbede gövdede kayma olup olmadığı bilinmeden yapılan sac düzeltme ve parça montajı boşa gider; bu nedenle onarım planı ölçüm sonucuna göre kurulur. Yaygın hata görünen eziği düzeltip ölçümü sona bırakmaktır; gövde kaymışsa ne düzeltilen panel ne de yeni parça doğru oturur, iş baştan sökülmek zorunda kalınır.

Dayanak: A3 — Kaporta Onarım İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1

15. Ön tamponunda görünür ezik bulunan araç için müşteri yalnızca tamponun değişmesini istemektedir. Hasar tespiti açısından kaportacının doğru davranışı nedir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Tamponu söküp arkadaki taşıyıcıyı ve bağlantıları görmek

Tampon, arkasındaki darbe emici ve taşıyıcı bağlantıları gizlediği için hasar tespiti ancak parça söküldükten sonra tamamlanabilir. Sık yapılan hata müşterinin tarifiyle yetinip yalnızca görünen parçayı değiştirmektir; içeride ezilmiş taşıyıcı fark edilmezse yeni tampon boşluk vererek oturur ve sonraki darbede beklenen davranışı göstermez.

Dayanak: A3 — Kaporta Onarım İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2

16. Ağır darbe almış bir araçta gövdede gözle görülmeyen bir kayma olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Hangi yöntem bu tespiti sağlar?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Ölçüm noktalarını üretici referanslarıyla karşılaştırmak

Gövdedeki kayma ancak karşılıklı ölçüm noktalarının üreticinin referans değerleriyle karşılaştırılmasıyla ortaya çıkar; gözle bakılan boşluklar önceki onarımlarla veya menteşe ayarıyla maskelenmiş olabilir. Sık yapılan hata aracı yürütüp yol tutuşuna bakmaktır; süspansiyon ayarı bozukluğu da benzer belirti verdiği için bu yöntem gövde kaymasını ne doğrular ne de eler.

Dayanak: A3 — Kaporta Onarım İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2

17. Punta kaynağıyla gövdeye birleştirilmiş bir panel değiştirilecektir. Parça değişimi gerektiren bu hasarda sökme işleminin doğru yöntemi hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Punta noktalarını freze ucuyla açıp paneli ayırmak

Punta kaynaklı panel, kaynak noktalarının punta frezesiyle tek tek açılmasıyla sökülür; böylece altta kalan gövde saci zarar görmez ve yeni panel aynı noktalardan kaynaklanabilir. Sahada sık görülen hata paneli levyeyle zorlayıp koparmaktır; bu yöntem alttaki sacı yırtar, yeni parçanın oturacağı yüzeyi deforme eder ve onarımın kapsamını büyütür.

Dayanak: A3 — Kaporta Onarım İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.3

18. Değişecek parça kaynakla birleştirilmeden önce hasarlı parçanın ve karşılık gelen yüzeyin hazırlanması gerekir. Bu hazırlıkta doğru uygulama hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Birleşme yüzeyindeki boya ve pası temizleyip metali açmak

Kaynak ancak temiz metal yüzeyde tutar; birleşme bölgesindeki boya, pas ve yağ kalıntısı temizlenerek her iki yüzeyde de çıplak metal açılır. Sık yapılan hata, kaynak için üretilmemiş dolgu astarı veya boya üzerinden kaynak yapmaktır; bu katman yanarken gaz çıkarıp dikişte gözenek bırakır, dikişin taşıma gücü düşer. Kaynak için üretilmiş özel astarlar ise yalnızca üreticinin onarım talimatındaki şekilde kullanılır.

Dayanak: A3 — Kaporta Onarım İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.4

19. Gövdesinde kaynaklı onarım yapılacak bir araç tezgâha alınmıştır. Onarım işlemi için yapılacak hazırlıkta hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Akü bağlantısını sökmek ve yanıcı maddeleri uzaklaştırmak

Kaynak akımının araç elektroniği üzerinden devre tamamlamasını önlemek için akü bağlantısı sökülür, kıvılcımın tutuşturabileceği yanıcı madde ve malzemeler ortamdan uzaklaştırılır. Sık yapılan hata kontağı kapatıp sigorta çekerek yeterli önlemin alındığını sanmaktır; akü bağlı kaldığı sürece şase hattı üzerinden akım yolu açık kalır ve kumanda üniteleri zarar görebilir.

Dayanak: A3 — Kaporta Onarım İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1

20. Kapı sacındaki geniş bir ezik çekiç ve altlık (tas) kullanılarak düzeltilecektir. Kaporta onarımında doğru çalışma tekniği hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Eziğin dış kenarındaki yüksek noktalardan içe doğru ilerlemek

Ezik, çevresindeki gerilmiş yüksek noktalar boşaltılarak dıştan içe doğru düzelir; sac bu sırada kendi biçimine geri döner ve fazladan uzama oluşmaz. Sahada en sık yapılan hata doğrudan en derin noktaya vurmaktır; bu vuruş sacı bölgesel olarak uzatır, dalgalanma ve gerilme yaratır, sonrasında ısıl büzme ya da kalın dolgu gerektirir.

Dayanak: A3 — Kaporta Onarım İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2

21. Aşırı çekiçleme sonucu kapı sacı uzayıp dalgalanmış, yani sac gerilmiştir. Kaporta onarımını sürdürmek için doğru müdahale nedir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Gerilen bölgeyi kontrollü ısıtıp soğutarak sacı toplamak

Uzayan sac, kontrollü ısıtma ve ardından soğutma ile toplanır; metal genleşip büzülürken fazla malzeme geri alınır ve yüzey düzlüğüne yaklaşılır. Bu yöntem, üreticinin onarım talimatının ısıl işleme izin verdiği panellerde uygulanır; bazı yüksek mukavemetli gövde parçalarında ısıtma talimatla sınırlandırılmış olabilir. Yaygın hata dalgalı bölgeyi taşıyıp macunla kapatmaktır; sac incelir, kalın dolgu ise zamanla çatlar.

Dayanak: A3 — Kaporta Onarım İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2

22. Boyası çatlamamış, yalnızca göçük bulunan bir kapıda boyalı kaportanın onarımı yapılacaktır. Hangi yaklaşım bu duruma uygundur?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Yapıştırma uç ya da arka yüzeyden ittirerek düzeltmek

Boya tabakası sağlamsa göçük, arka yüzeyden ittirme ya da yüzeye yapıştırılan uçla çekme yoluyla giderilir; böylece boya korunur ve yeniden boyama maliyeti doğmaz. Sık yapılan hata boyayı hemen söküp çekiçle çalışmaktır; bu tercih onarımı gereksiz yere boya işine dönüştürür, renk tutturma sorunu ve ek maliyet çıkarır.

Dayanak: A3 — Kaporta Onarım İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.3

23. Değişen çamurluk ile iç sacın birleşim yerlerinde onarım tamamlanmıştır. Yalıtım ve kontrol işlemleri kapsamında hangisi yapılmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Birleşim yerlerine sızdırmazlık macunu (mastik) uygulamak

Birleşim yerleri su ve nem geçişine açık olduğu için onarım sonrası sızdırmazlık macunuyla yalıtılır; bu katman hem korozyonu hem de kabin içine su sızmasını önler. Sık yapılan hata yalnızca astar atıp boyaya göndermektir; astar ince bir film olduğundan panel aralığındaki kılcal boşluğu kapatmaz ve kısa sürede iç yüzeyden pas başlar.

Dayanak: A3 — Kaporta Onarım İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.1

24. Değişen kapı gövdeye takıldıktan sonra ayar ve alıştırma işlemi gerçekleştirilecektir. Bu aşamada öncelikle hangisi kontrol edilir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Çevre boşluklarının eşitliği ve kilidin rahat çalışması

Ayar ve alıştırmada ölçüt, kapı çevresindeki boşlukların her kenarda eşit olması ve kilidin zorlanmadan kavramasıdır; bu iki şart sağlanmadan sonraki aşamaya geçilmez. Sık yapılan hata menteşe cıvatalarını hemen sonuna kadar sıkmaktır; ayar payı ortadan kalkar, boşluk farkı kalıcı hâle gelir ve kapı kapanırken conta ezilerek su ve rüzgâr sesi yapar.

Dayanak: A3 — Kaporta Onarım İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.2

25. Onarımı biten aracın teslim öncesinde tamamlayıcı işlem olarak raporlaması yapılacaktır. Raporun asıl içeriği hangisi olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Hasar durumu, yapılan işlemler ve elde edilen sonuçlar

Raporlamanın amacı aracın hasar durumunu, uygulanan onarım işlemlerini ve bunların sonucunu izlenebilir biçimde kaydetmektir; sonraki bir şikâyet ya da ekspertiz incelemesinde başvurulacak kayıt budur. Sık yapılan hata raporu süre ve malzeme dökümüne indirgemektir; bu bilgiler maliyet takibinde yararlı olsa da hangi hasara hangi işlemin uygulandığını göstermez.

Dayanak: A3 — Kaporta Onarım İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.3

İlgili sayfalar

Otomotiv Kaportacısı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri

Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.