Plastik Şişirme Film Üretim Operatörü (Ekstrüzyon) Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (13UY0143-3)
MYK Plastik Şişirme Film Üretim Operatörü (Ekstrüzyon) (13UY0143-3) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
İş Sağlığı ve Güvenliği
1. Vardiya başında ekstrüder kafasının çevresine yeni bir uyarı levhası asıldığını fark eden operatörün ilk yapması gereken nedir?
- A) Levha bakım ekibince onaylanana kadar önceki vardiya düzeniyle çalışmak
- B) Levhayı görüşü kapattığı için makinenin yan panosuna taşıyıp asmak
- C) Levhanın anlamını öğrenip belirttiği tehlikeye uygun biçimde çalışmak
- D) Levhanın anlamını vardiya sonu toplantısında sormak üzere not etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Levhanın anlamını öğrenip belirttiği tehlikeye uygun biçimde çalışmak
Güvenlik ve sağlık işaretleri, o bölgede geçerli olan tehlikeyi ve alınması gereken önlemi anlatır; operatörden işareti tanıyıp çalışma biçimini ona göre düzenlemesi beklenir. Sahada en sık yapılan hata, levhayı sonraya bırakmak veya görüşü kapattığı gerekçesiyle yerini değiştirmektir; levhanın konumu tehlikenin bulunduğu noktayı gösterdiği için taşınması uyarıyı işlevsiz bırakır.
Dayanak: 13UY0143-3/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Koruma (güvenlik ve sağlık işaretleri)
2. Ekstrüzyon hattında vardiyaya başlayan operatör, kişisel koruyucu donanım ve acil durdurma butonları konusunda hangi sırayı izlemelidir?
- A) Donanımı ve butonları çalışır durumda mı diye kontrol edip başlamak
- B) Butonların kontrolünü bakım ekibine bırakıp donanımı giyerek başlamak
- C) Donanımı giyip butonları ilk planlı duruşta denemek üzere işe başlamak
- D) Önceki vardiya kontrol ettiği için donanımı giyip doğrudan işe başlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Donanımı ve butonları çalışır durumda mı diye kontrol edip başlamak
Kişisel koruyucu donanım ile acil durdurma butonları koruma ve müdahale araçlarıdır; koruyucu işlevini ancak çalışır durumdayken yerine getirdikleri için kullanım öncesi kontrolleri operatörün kendi sorumluluğundadır. Butonun sıkıştığı ya da devre dışı kaldığı çoğu kez ilk gerçek acil durumda anlaşılır; kontrolü bakıma veya bir önceki vardiyaya bırakmak, riskin fark edilmesini kaza anına erteler.
Dayanak: 13UY0143-3/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Koruma (KKD ve acil durdurma donanımı kullanımı)
3. Şişirme film hattında sarım sırasında statik elektrik biriktiği ve kıvılcım atlama ihtimali oluştuğu belirlenmiştir. Operatörün talimata uygun davranışı hangisidir?
- A) Sarım hızını düşürerek sürtünmeyi azaltmayı kalıcı saymak
- B) Zemine su serperek ortam nemini yükseltmeyi yeterli görmek
- C) Filmin yüzeyini elle sıyırarak biriken yükü üzerine almak
- D) Topraklama bağlantısını talimata göre kontrol edip yapmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Topraklama bağlantısını talimata göre kontrol edip yapmak
Statik elektrik biriktirme ve kıvılcım atlama ihtimali olan uygulamalarda yükün güvenli yoldan boşaltılması için talimat doğrultusunda topraklama yapılması gerekir. Hızı düşürmek veya ortamı nemlendirmek yük birikimini bir miktar azaltabilir ama yükün boşalacağı yolu tanımlamaz; filme elle dokunmak ise boşalmayı operatörün bedeni üzerinden gerçekleştirdiği için riski büyütür.
Dayanak: 13UY0143-3/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Koruma (statik elektrik ve topraklama önlemleri)
4. Üretim yoğunluğu nedeniyle acil çıkış kapısının önüne bobin istiflendiğini gören operatör ne yapmalıdır?
- A) Yandan geçilebildiği için ikinci çıkışı işaretleyip çalışmayı sürdürmek
- B) İstifi kaldırarak çıkış yolunu açmak ve durumu amirine bildirmek
- C) Bobinleri daha düzenli dizerek geçiş genişliğini bir miktar artırmak
- D) İstifi vardiya sonunda kaldırmak üzere üzerine uyarı şeridi çekmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) İstifi kaldırarak çıkış yolunu açmak ve durumu amirine bildirmek
Acil durumlarda çıkış ve kaçış prosedürüne uygun hareket edilebilmesi, kaçış yolunun her an tam genişlikte açık olmasına bağlıdır; tıkanıklık görüldüğü anda giderilmeli ve kayda geçmesi için amire bildirilmelidir. Duman ve panik koşullarında dar bir aralıktan ya da alternatif bir kapıdan geçilebileceği varsayımı gerçekçi değildir; bu nedenle istifi düzeltmek veya şeritle işaretlemek tehlikeyi ortadan kaldırmaz.
Dayanak: 13UY0143-3/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Koruma (acil durum, kaçış ve tahliye yolları)
Çevre Koruma
5. Vardiya sonunda çalışma alanında renkli film firesi, şeffaf film firesi ve yağ silinmiş bez bulunmaktadır. Bunların toplanması nasıl olmalıdır?
- A) Üçü de geri dönüşüm kabında toplanıp ayrımı geri kazanımcıya bırakılır
- B) Yağlı bez sıkılıp yağı alındıktan sonra film fireleriyle birlikte konur
- C) Yağlı bez tehlikeli atığa, fireler rengine göre ayrı kaplara konur
- D) Renkli ve şeffaf fire tek kapta, yağlı bez evsel atık kabında toplanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Yağlı bez tehlikeli atığa, fireler rengine göre ayrı kaplara konur
Tehlikeli atıkların diğer atık ve malzemelerden ayrılması, geri dönüştürülebilen malzemelerin ise kendi akışında toplanması gerekir; renkli ve şeffaf fire farklı geri kazanım değerine sahip olduğu için ayrı kaplarda biriktirilir. Yağ bulaşmış bezin sıkılması onu tehlikeli atık olmaktan çıkarmaz; fire kabına karışması hem geri kazanılacak malzemeyi kirletir hem de atığın yanlış akışa girmesine yol açar.
Dayanak: 13UY0143-3/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Koruma (atıkların ayrı toplanması ve sınıflandırılması)
6. Soğutma devresinden gelen yağ sızıntısının makine altında yayıldığını gören operatörün öncelikli davranışı ne olmalıdır?
- A) Zemini basınçlı su ile yıkayıp yağı zemin ızgarasına doğru süpürmek
- B) Üzerine talaş serperek kayma riski geçtikten sonra üretime devam etmek
- C) Alanı şeritle çevirip yağın buharlaşmasını vardiya sonuna bırakmak
- D) Sızıntıyı emici malzemeyle çevreleyip kaynağını kapatmak ve bildirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Sızıntıyı emici malzemeyle çevreleyip kaynağını kapatmak ve bildirmek
Dökülme ve sızıntılarda önce yayılma durdurulur: sızıntı uygun emici malzemeyle çevrelenir, kaynağı kapatılır ve durum ilgili kişiye bildirilerek kayda alınır. Zemini suyla yıkamak yağı ızgara üzerinden atık su hattına taşıyarak çevresel kirliliğe dönüştürür; talaş serpmek ya da alanı şeritle çevirmek ise yalnızca kayma riskini geciktirir, sızıntının kendisini gidermez.
Dayanak: 13UY0143-3/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Koruma (dökülme ve sızıntılara müdahale)
Kalite Yönetim Sistemi
7. Bir operatör vardiya boyunca yaptığı kalınlık ölçümlerini forma vardiya sonunda hatırladığı kadarıyla işlemektedir. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Her ölçümü yapıldığı anda saatiyle birlikte forma kaydetmek
- B) Ölçümleri kişisel deftere yazıp form dolumunu amire bırakmak
- C) Yalnızca sınır dışına çıkan ölçümleri forma işlemeyi sürdürmek
- D) Vardiya sonunda tüm ölçümleri tek seferde forma aktarmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Her ölçümü yapıldığı anda saatiyle birlikte forma kaydetmek
Kalite formları üretimin izlenebilirliğini sağlar; ölçümün hangi saatte hangi değerde alındığı, sonradan bir uygunsuzluk çıktığında hangi bobinlerin etkilendiğini belirlemenin tek yoludur. Ölçümleri sonradan hatırlayarak yazmak ya da yalnızca sapan değerleri kaydetmek, sürecin normal seyrini gösteren veriyi yok eder ve kök neden analizini imkânsız hale getirir.
Dayanak: 13UY0143-3/A2 — Plastik Şişirme Film Ekstrüzyon Üretim İşlemleri (kalite kayıt ve formlarının tutulması)
8. Film kalınlığı tutmayınca operatör kovan sıcaklığını kullanım kılavuzundaki üst sınırın üzerine çıkarmıştır. Bu durumda doğru davranış nedir?
- A) Yüksek sıcaklıkta ürün düzelirse bu değeri kalıcı ayar yapmak
- B) Kılavuz aralığını sahadaki tecrübeye göre kendisi güncellemek
- C) Ayarı kılavuzdaki aralığa çekip nedeni talimat sırasıyla aramak
- D) Çekiş hızını da yükselterek yüksek sıcaklığı dengelemeye çalışmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Ayarı kılavuzdaki aralığa çekip nedeni talimat sırasıyla aramak
Makine, alet ve donanım üzerinde yapılan ayarların kullanım kılavuzuna uygunluğunun kontrol edilmesi bu birimin gereğidir; kılavuz aralığı hem ürün kalitesinin hem de malzeme ve makine ömrünün sınırını tanımlar. Sınırın üzerinde çalışarak sonucu düzeltmek belirtiyi bastırır ama hammadde bozunması, kovan ve burgu aşınması gibi yeni sorunlar doğurur; kalınlık sapmasının nedeni talimattaki sıra izlenerek aranmalıdır.
Dayanak: 13UY0143-3/A2 — Plastik Şişirme Film Ekstrüzyon Üretim İşlemleri (ayarların kullanım kılavuzuna uygunluğu)
9. Aynı üründe üst üste üç bobinde kalınlık sapması saptanmıştır. Kalite sistemi açısından operatörün yapması gereken nedir?
- A) Sapan bobinleri ayırıp üretimi aynı ayarlarla sürdürmeye devam etmek
- B) Uygunsuzluğu kayda geçip talimattaki giderme adımlarını uygulamak
- C) Sapmayı cihaz hatasına bağlayıp yedek cihazla ölçmeyi sürdürmek
- D) Tolerans aralığını bir sonraki vardiya bakana kadar geniş tutmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Uygunsuzluğu kayda geçip talimattaki giderme adımlarını uygulamak
Süreçte saptanan uygunsuzluğun giderilmesine katkı sunmak, uygunsuzluğu kayda geçirmeyi ve talimatta tanımlı giderme adımlarını uygulamayı kapsar; üst üste tekrar eden sapma rastlantı değil süreç kaynaklı bir sorunun işaretidir. Sapan bobinleri ayırıp aynı ayarlarla devam etmek fireyi büyütür, toleransı genişletmek ya da ölçüm cihazını değiştirmek ise sorunu gidermeden kaydın üzerini örter.
Dayanak: 13UY0143-3/A2 — Plastik Şişirme Film Ekstrüzyon Üretim İşlemleri (uygunsuzlukların giderilmesine katkı)
Üretim Öncesi Hazırlık
10. Vardiya devrini alan operatör, üretime başlamadan önce hangi hazırlık sırasını izlemelidir?
- A) Üretime başlayıp temizliği ilk planlı duruşta tamamlamayı planlamak
- B) Önceki vardiya hazırlık yaptığı için iş emrini kontrol etmeden başlamak
- C) Ekipman hazırlığını bakım ekibi gelene kadar erteleyip üretime geçmek
- D) Alanı temizleyip çalışma programını yapmak ve ekipmanı hazırlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Alanı temizleyip çalışma programını yapmak ve ekipmanı hazırlamak
Üretim öncesi hazırlık; çalışma alanının temizlenmesi, iş emrine göre çalışma programının yapılması ve araç, gereç, ekipman hazırlığının tamamlanmasından oluşur ve bu üçü üretim başlamadan bitirilir. Hazırlığı üretime paralel yürütmek ya da bir önceki vardiyanın kurulumuna güvenmek, yanlış reçeteyle üretim ve hat ortasında duruş gibi maliyeti yüksek hatalara yol açar.
Dayanak: 13UY0143-3/A2 — Plastik Şişirme Film Ekstrüzyon Üretim İşlemleri (çalışma alanı, program ve ekipman hazırlığı)
11. Deponun soğuk bölümünden getirilen granül, sıcak üretim alanında hemen açılıp hatta verildiğinde filmde kabarcık ve gözenek görülmektedir. Talimata uygun çözüm hangisidir?
- A) Hammaddeyi ortam sıcaklığına getirip nemini giderdikten sonra vermek
- B) Eriyik sıcaklığını yükseltip nemin kendiliğinden atılmasını beklemek
- C) Çekiş hızını düşürüp kabarcıkların film üzerinde dağılmasını sağlamak
- D) Filtreyi daha ince elekli olanla değiştirip üretime devam etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Hammaddeyi ortam sıcaklığına getirip nemini giderdikten sonra vermek
Polietilen granül nemi tanecik içine çekmez; bu kusurun olağan kaynağı soğuk malzemenin sıcak ve nemli ortamda açılmasıyla yüzeyde yoğuşan sudur. Yoğuşan su eriyik içinde buharlaşarak filmde kabarcık ve gözenek bırakır; bu nedenle hammadde talimatta belirtilen biçimde ortam koşullarına getirilip nemi giderilmeden hatta verilmez. Sıcaklığı yükseltmek nemi atmak yerine hammaddeyi bozundurur; hız düşürmek ya da filtre değiştirmek gaz kaynaklı bir kusuru gideremez, çünkü sorun eriyiğin içinde oluşmaktadır.
Dayanak: 13UY0143-3/A2 — Plastik Şişirme Film Ekstrüzyon Üretim İşlemleri (hammaddenin üretime hazırlanması)
12. Hammadde, boya ve katkı maddeleri karıştırılırken hedeflenen sonuç nedir ve bu nasıl sağlanır?
- A) Boyanın granül üzerine dökülüp huniden birlikte inmesi yeterlidir
- B) Karışımın her noktasında aynı özelliği göstermesi sağlanmalıdır
- C) Katkının silo tabanına konup üstünün hammaddeyle doldurulması gerekir
- D) Karıştırmanın renk koyulaşana kadar kısa süre yapılması gerekir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Karışımın her noktasında aynı özelliği göstermesi sağlanmalıdır
Karıştırmanın amacı homojen bir karışım elde etmektir; homojenlik, karışımın her noktasında aynı özelliğin görülmesi demektir ve renk, kalınlık ile mekanik özelliklerin bobin boyunca kararlı kalmasını sağlar. Boyayı granülün üzerine dökmek veya katkıyı silonun tabanına koymak tabakalanmaya yol açar; bu durumda üretim boyunca renk ve katkı oranı dalgalanır, bobinin bir bölümü müşteri şartnamesinin dışına çıkar.
Dayanak: 13UY0143-3/A2 — Plastik Şişirme Film Ekstrüzyon Üretim İşlemleri (hammadde, boya ve katkının karıştırılması)
13. Otomatik hammadde yükleme sistemi arızalanınca manuel yüklemeye geçilmiştir. Operatörün doğru uygulaması hangisidir?
- A) Karışımı gözle oranlayıp doğruluğunu renk tonundan kontrol etmek
- B) Katkı maddesini doğrudan huniye serpip vidanın karıştırmasını beklemek
- C) Önceki reçeteden kalan karışımı yeni siparişte de kullanmayı sürdürmek
- D) İş emrindeki oranlara göre tartıp siloya yüklemek ve akışı izlemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) İş emrindeki oranlara göre tartıp siloya yüklemek ve akışı izlemek
Manuel yüklemede de belirleyici olan iş emridir: hammadde ve katkılar iş emrinde yazan oranlara göre tartılarak siloya yüklenir, ardından hammadde akışı kontrol edilir. Gözle oranlamak ya da katkıyı doğrudan huniye serpmek oranı rastlantıya bırakır; burgu esas olarak taşıma ve ergitme görevi gördüğü için huniye serpilen katkının bobin boyunca homojen dağılacağı garanti edilemez.
Dayanak: 13UY0143-3/A2 — Plastik Şişirme Film Ekstrüzyon Üretim İşlemleri (iş emrine göre tartım ve besleme)
14. Isıtıcılar henüz set değerine ulaşmamışken burguya yol verilmek istenmektedir. Operatörün davranışı ne olmalıdır?
- A) Düşük devirde yol verip sıcaklığın sürtünmeyle yükselmesini sağlamak
- B) Set değerini düşürerek bekleme süresini kısaltıp üretime geçmek
- C) Set sıcaklıklarına ulaşılmasını bekleyip sonra burguya yol vermek
- D) Kafa ısıtıcısını kapatıp yalnızca kovan ısıtıcılarıyla çalışmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Set sıcaklıklarına ulaşılmasını bekleyip sonra burguya yol vermek
Kovan, filtre ve kafa ısılarının kontrolü üretim öncesi hazırlığın parçasıdır; hammadde tam ergimeden burguya yol verilirse katı granül burgu ile kovan arasında sıkışır, tork aşırı yükselir ve burgu, kovan ve redüktör zarar görür. Düşük devirde yol vermek de aynı riski taşır; set değerini düşürmek ya da kafa ısıtıcısını kapatmak ise eriyiği kalıba soğuk gönderdiği için yırtılan, dalgalı bir balon oluşturur.
Dayanak: 13UY0143-3/A2 — Plastik Şişirme Film Ekstrüzyon Üretim İşlemleri (kovan, filtre ve kafa ısılarının kontrolü)
15. Şişirme film hattındaki korona ünitesi hangi amaçla devreye alınır?
- A) Mürekkebin tutunması için film yüzey enerjisini artırmak
- B) Balonun daha hızlı soğuması için film yüzeyine soğuk hava üflemek
- C) Filmi istenen ene getirmek için yan kesme bıçaklarını beslemek
- D) Sarım sırasında bobinin sıkı olması için film gerginliği vermek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Mürekkebin tutunması için film yüzey enerjisini artırmak
Korona ünitesi film yüzeyine yüksek gerilimli deşarj uygulayarak yüzeyi aktive eder ve yüzey enerjisini yükseltir; işlem görmemiş polietilen yüzeyin enerjisi düşük olduğundan mürekkep ve yapıştırıcı üzerinde tutunmaz, baskı silinir ya da lamine ayrışır. Soğutma havası, kesme bıçakları ve sarım gerginliği hattın başka üniteleri tarafından sağlanır; bunları korona ile karıştırmak, baskı tutunma sorunu çıktığında yanlış ünitede ayar aranmasına yol açar.
Dayanak: 13UY0143-3/A2 — Plastik Şişirme Film Ekstrüzyon Üretim İşlemleri (hat üniteleri ve korona ünitesinin hazırlanması)
Seri Üretim
16. Şişirme film hattı devreye alınırken aşağıdaki işlemlerin doğru sırası hangisidir?
- A) Burguya yol ver, ısıtıcıları devreye al, sarıcıyı çalıştır, çekme merdanesinden geçir
- B) Isıtıcıları devreye al, burguya yol ver, çekme merdanesinden geçir, sarıcıyı çalıştır
- C) Sarıcıyı çalıştır, ısıtıcıları devreye al, çekme merdanesinden geçir, burguya yol ver
- D) Isıtıcıları devreye al, sarıcıyı çalıştır, çekme merdanesinden geçir, burguya yol ver
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Isıtıcıları devreye al, burguya yol ver, çekme merdanesinden geçir, sarıcıyı çalıştır
Seri üretime geçiş, ısıtıcı ünitelerinin devreye alınmasıyla başlar; ergime sıcaklığına ulaşıldıktan sonra burguya yol verilir, oluşan balon çekme merdanesinden geçirilir ve en son sarıcı merdane çalıştırılır. Isıtıcılardan önce burguya yol vermek soğuk çalıştırma nedeniyle mekanik hasara yol açar; sarıcıyı film çekme merdanesinden geçmeden çalıştırmak ise balonun kopmasına ve hattın yeniden beslenmesine neden olur.
Dayanak: 13UY0143-3/A2 — Plastik Şişirme Film Ekstrüzyon Üretim İşlemleri (hattın devreye alınması)
17. Seri üretim sırasında eriyik basıncı yükselmiş ve filmde kirlilik kaynaklı noktalar görülmeye başlamıştır. Doğru müdahale nedir?
- A) Vida devrini artırarak basınç düşene kadar üretimi sürdürmeye çalışmak
- B) Kafa sıcaklığını yükseltip eriyiğin filtreden geçişini kolaylaştırmak
- C) Ekstrüder filtresini talimata göre değiştirip basıncı yeniden izlemek
- D) Filtreyi çıkarıp elek kullanmadan üretimi tamamlamayı tercih etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Ekstrüder filtresini talimata göre değiştirip basıncı yeniden izlemek
Yükselen eriyik basıncı ile birlikte filmde kirlilik noktalarının görülmesi, filtrenin dolduğunu gösterir; talimata uygun biçimde filtre değiştirilir ve basınç yeniden izlenerek sorunun giderildiği doğrulanır. Vida devrini artırmak basıncı daha da yükseltir, kafa sıcaklığını yükseltmek hammaddeyi bozundurur, filtreyi tümüyle çıkarmak ise kirliliğin doğrudan kalıba ve film yüzeyine geçmesine yol açar.
Dayanak: 13UY0143-3/A2 — Plastik Şişirme Film Ekstrüzyon Üretim İşlemleri (eriyik basıncı ve filtre değişimi)
18. Üretim sırasında balon bir yana kaymakta ve film eni dalgalanmaktadır. Operatörün ilk yapması gereken nedir?
- A) Sarıcı gerginliğini artırarak balonu ortaya çekmeye çalışmak
- B) Kenar kontrol ünitesini devreden çıkarıp filmi elle yönlendirmek
- C) Çekiş hızını yükseltip balonun kendiliğinden ortalanmasını beklemek
- D) Balon tutucu ve soğutma havası ayarlarını talimata göre dengelemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Balon tutucu ve soğutma havası ayarlarını talimata göre dengelemek
Balonun kararlılığı balon tutucu ile film soğutma havasının dengesine bağlıdır; kayma ve en dalgalanmasında önce bu iki ayar talimattaki değerlere göre kontrol edilir. Sarıcı gerginliğini artırmak balonu değil yalnızca sarımı etkiler ve filmi inceltir; kenar kontrol ünitesini devreden çıkarmak ise sapmayı ölçen düzeneği kaldırdığı için hatanın büyümesini görünmez kılar.
Dayanak: 13UY0143-3/A2 — Plastik Şişirme Film Ekstrüzyon Üretim İşlemleri (balon kararlılığı ve soğutma ayarları)
19. Seri üretim sürerken ara kontrol yapan operatörün numune alma ve ölçüm uygulaması nasıl olmalıdır?
- A) Üretim bittikten sonra tek bobinden numune alıp kayda geçmek
- B) Talimattaki periyotta numune alıp kalınlık, gramaj ve en ölçmek
- C) Bobinin orta kısmından numune alıp yalnızca en ölçümü yapmak
- D) Gözle kontrolü yapıp ölçüm işini kalite biriminin ekibine bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Talimattaki periyotta numune alıp kalınlık, gramaj ve en ölçmek
Ara kontrolde numune, talimatta belirlenen periyot ve noktadan alınır; numune üzerinde kalınlık, gramaj ve en ölçülerek sonuçlar kontrol formundaki değerlerle karşılaştırılır. Üretim bittikten sonra tek numune almak sapmayı ancak tüm parti üretildikten sonra ortaya çıkarır; yalnızca en ölçmek ya da gözle kontrolle yetinmek, kalınlık ve gramaj kaynaklı uygunsuzlukların fark edilmeden sevk edilmesine yol açar.
Dayanak: 13UY0143-3/A2 — Plastik Şişirme Film Ekstrüzyon Üretim İşlemleri (ara kontrol, numune alma ve ölçüm)
20. Alınan numunede kalınlık, forma kayıtlı değerin dışına çıkmıştır. Operatörün doğru davranışı hangisidir?
- A) Talimata göre müdahale yapıp ölçümü yeniden almak
- B) Ölçümü tekrarlayıp uygun çıkan ikinci sonucu kayda geçirmek
- C) Sapma küçük olduğundan düzeltmeyi vardiya sonuna bırakmak
- D) Bobini fireye ayırıp aynı ayarlarla üretime devam etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Talimata göre müdahale yapıp ölçümü yeniden almak
Ara kontrol sonucu formdaki değerlerle karşılaştırılır; uygunsa üretime devam edilir, uygun değilse gerekli müdahale yapılır ve ölçüm yenilenerek düzelme doğrulanır. Ölçümü uygun sonuç çıkana kadar tekrarlayıp yalnızca onu kaydetmek sahada sık görülen bir hatadır ve kaydı gerçeğe aykırı hale getirir; müdahale edilmeden üretime devam etmek ise fireyi bobin bobin büyütür.
Dayanak: 13UY0143-3/A2 — Plastik Şişirme Film Ekstrüzyon Üretim İşlemleri (ölçüm sonucuna göre müdahale)
21. Fireye ayrılan malzemenin toplandığı kaba yapıştırılacak tanıtım etiketinde hangi bilgiler yer alır?
- A) Yalnızca firenin ağırlığı ve toplandığı tarih yazılır
- B) Yalnızca ürün kodu ile bobinin sıra numarası yazılır
- C) Firenin miktarı, cinsi, rengi ve nedeni yazılır
- D) Firenin rengi ve üretimi yapan operatörün adı yazılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Firenin miktarı, cinsi, rengi ve nedeni yazılır
Fireler ayrı toplama kaplarında sınıflandırılır ve kaba miktar, cins, renk ile fire nedenini içeren tanıtım etiketi hazırlanıp yapıştırılır; cins ve renk bilgisi firenin geri kazanımda hangi akışa gireceğini, neden bilgisi ise sorunun tekrarını önleyecek analizi mümkün kılar. Yalnızca ağırlık veya ürün kodu yazmak fireyi izlenebilir kılmaz; farklı cins ve renkteki firenin karışması geri kazanılan malzemenin değerini düşürür.
Dayanak: 13UY0143-3/A2 — Plastik Şişirme Film Ekstrüzyon Üretim İşlemleri (firelerin sınıflandırılması ve etiketlenmesi)
Sonlandırma
22. Aynı vardiyada iki farklı iş emrine ait bobinler üretilmiştir. Sonlandırma aşamasında doğru uygulama nedir?
- A) Bobinleri aynı şekilde sarıp ayrımı stok alanında yapılmak üzere göndermek
- B) Etiketleri sevk sırasında yazmak üzere bobinleri işaretsiz istiflemek
- C) Ambalajı standart tutup iş emri farkını irsaliyeye not olarak yazmak
- D) Her bobini kendi iş emrindeki ambalaj ve etiketle paketleyip sevk etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Her bobini kendi iş emrindeki ambalaj ve etiketle paketleyip sevk etmek
Ürün ambalajlama işlemleri iş emrine uygun yapılır ve ürün stok alanına bu şekilde sevk edilir; ambalaj biçimi ve etiket, bobinin hangi siparişe ait olduğunu üretim hattında belirleyen tek bilgidir. Ayrımı stok alanına ya da irsaliyeye bırakmak, benzer görünen bobinlerin karışmasına ve yanlış müşteriye sevk edilmesine yol açar; işaretsiz istiflenen bobinin aidiyeti ise çoğu kez bir daha kurulamaz.
Dayanak: 13UY0143-3/A2 — Plastik Şişirme Film Ekstrüzyon Üretim İşlemleri (iş emrine uygun ambalajlama ve sevk)
23. Şişirme film ekstrüzyon hattı devreden çıkarılırken izlenecek doğru sıra hangisidir?
- A) Karışım beslemesini kapat, kovan-filtre-kafa ısıtıcılarını kapat, diğer ekipmanları kapat
- B) Kovan-filtre-kafa ısıtıcılarını kapat, karışım beslemesini kapat, diğer ekipmanları kapat
- C) Diğer ekipmanları kapat, karışım beslemesini kapat, kovan-filtre-kafa ısıtıcılarını kapat
- D) Karışım beslemesini kapat, diğer ekipmanları kapat, kovan-filtre-kafa ısıtıcılarını kapat
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Karışım beslemesini kapat, kovan-filtre-kafa ısıtıcılarını kapat, diğer ekipmanları kapat
Hattı devreden çıkarma önce karışım beslemesinin kapatılmasıyla başlar; ardından kovan, filtre ve kafa ısıtıcıları kapatılır ve en son diğer makine ekipmanları durdurulur. Isıtıcıları besleme sürerken kapatmak, soğuyan malzemenin kovan ve kafa içinde katılaşarak bir sonraki devreye almada burguyu kilitlemesine yol açar; ekipmanları en başta durdurmak ise hat içindeki malzemenin tahliyesini engeller.
Dayanak: 13UY0143-3/A2 — Plastik Şişirme Film Ekstrüzyon Üretim İşlemleri (hattın devreden çıkarılması)
Koruyucu Bakım ve Temizlik
24. Siyah filmden şeffaf filme geçilecektir. Üretim hattının temizliği açısından doğru uygulama nedir?
- A) Yeni hammaddeyi yükleyip rengin zamanla açılmasını beklemek
- B) Burguyu talimata göre temizleyip ilk çıkan filmi fireye ayırmak
- C) Kovan sıcaklığını yükseltip kalıntının kendiliğinden atılmasını sağlamak
- D) Sadece filtreyi değiştirip burgu temizliğini haftalık bakıma bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Burguyu talimata göre temizleyip ilk çıkan filmi fireye ayırmak
Renk ve hammadde değişiminde burgu ile dozaj ünitesinin talimata uygun temizlenmesi, ardından hattan ilk çıkan filmin fireye ayrılması gerekir; aksi halde kovan ve kafada kalan koyu malzeme şeffaf filme siyah çizgi ve nokta olarak taşınır. Rengin zamanla açılmasını beklemek uzun süre fire üretmek demektir; sıcaklığı yükselterek kalıntı atmaya çalışmak ise malzemeyi bozundurup yanık kalıntı bırakır.
Dayanak: 13UY0143-3/A2 — Plastik Şişirme Film Ekstrüzyon Üretim İşlemleri (renk/hammadde değişiminde hat temizliği)
25. Vardiya sonunda hareketli aksam ve soğutma sistemleri için yapılan bakım ve kontrol işlemleri nasıl tamamlanmalıdır?
- A) Temizlik yapılır, kayıt yalnızca arıza çıktığı durumlarda doldurulur
- B) Kontrol bir sonraki vardiyaya bırakılıp makine çalışır durumda devredilir
- C) Merdane, fan ve soğutma devresi kontrol edilip kayda geçirilir
- D) Yalnızca gözle görünen kirlilik alınır, fan kanalları kapalı bırakılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Merdane, fan ve soğutma devresi kontrol edilip kayda geçirilir
Hareketli aksamların ve soğutma sistemlerinin bakım ile kontrolü tamamlandığında yapılan işlemler bakım kaydına geçirilir; kayıt, periyodik bakımın izlenmesini ve arıza öncesi eğilimlerin görülmesini sağlar. Kaydı yalnızca arıza çıktığında doldurmak koruyucu bakımı düzeltici bakıma çevirir; tıkalı fan kanalı ve kirli merdane ise soğutmayı bozarak film kalınlığında ve yüzey kalitesinde sapmaya yol açar.
Dayanak: 13UY0143-3/A2 — Plastik Şişirme Film Ekstrüzyon Üretim İşlemleri (hareketli aksam ve soğutma sistemi bakımı)
İlgili sayfalar
Plastik Şişirme Film Üretim Operatörü (Ekstrüzyon) belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.