Sebze ve Meyve Konservesi Üretim Operatörü Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (17UY0340-4)
Kısa cevap: Bu sayfa Sebze ve Meyve Konservesi Üretim Operatörü MYK belgesine hazırlık için 25 soruluk ücretsiz bir deneme sınavıdır; sorular 6 konu başlığına ayrılmıştır ve her sorunun altında doğru şıkkın neden doğru, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu anlatan açıklama vardır. Gerçek sınavda her yeterlilik birimi ayrı değerlendirilir; bu ulusal yeterlilikte teorik sınavda soruların en az %70'ine doğru cevap vermek gerekir ve birimlerin ortalaması alınmaz. Buradaki sorular gerçek sınav sorusu DEĞİLDİR — aynı başarım ölçütlerinden paralel olarak hazırlanmıştır.
Bilmeniz gerekenler
MYK Sebze ve Meyve Konservesi Üretim Operatörü (17UY0340-4) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: şıkka dokunarak cevaplayın; doğru/yanlış anında görünür, puanınız sayılır ve açıklama açılır. Şık seçmeden de “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açabilirsiniz. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
Bu deneme hakkında: Bu yeterlilikte iki zorunlu birim vardır: A1 (İSG, çevre koruma, iş organizasyonu ve gıda güvenilirliği) ve A2 (Konserve üretimi); belge için ikisinden de başarılı olmak gerekir. Her iki birimde 4 seçenekli çoktan seçmeli yazılı (T1) sınav yapılır: A1'de en az 30, A2'de en az 20 soru sorulur, soru başına ortalama 2 dakika verilir, yanlış cevap puan götürmez ve soruların en az %70'ini doğru yanıtlayan başarılı sayılır. A1'in ayrı performans sınavı yoktur (beceri ve yetkinlikleri diğer birimin kontrol listesinde ölçülür); A2'de ayrıca performansa dayalı (P1) sınav vardır: kritik adımların tamamında başarılı olmak koşuluyla sınavın genelinde en az %80 başarı gerekir, sınav gerçek veya gerçeğine uygun çalışma ortamında yapılır ve aday kendi ya da başkalarının can güvenliğini tehlikeye sokarsa sınava son verilir. A2 için sınavların geçerliliği başarıldıkları tarihten itibaren 1 yıldır ve başarılan sınav tarihleri arasındaki fark bir yılı geçemez; birimlerin geçerliliği 2 yıl, belgenin geçerliliği 5 yıldır. Bu denemede iki birimin asgari yazılı soru sayısıyla orantılı olarak A1'den 15, A2'den 10 soru vardır. Kaynak: 17UY0340-4 Rev 00 ulusal yeterlilik metni (01 No'lu tadil, 20/05/2020).
İSG ve acil durum
1. Ulusal yeterlilikteki tanıma göre “ramak kala olay” aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Çalışanın hafif yaralandığı ancak iş göremez hâle gelmediği, kayda geçen iş kazası
- B) İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, zarar veya hasar verme potansiyelinin bizzat kendisi
- C) Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonucun meydana gelme ihtimali
- D) Zarar verme potansiyeli taşıdığı hâlde çalışanı, işyerini ya da ekipmanı zarara uğratmayan olay
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Zarar verme potansiyeli taşıdığı hâlde çalışanı, işyerini ya da ekipmanı zarara uğratmayan olay
Yeterliliğin terimler ekinde ramak kala olay; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu hâlde zarara uğratmayan olay olarak tanımlanır. Çalışanın yaralandığı olay, tanımdaki “zarara uğratmayan” şartını karşılamaz; zarar verme potansiyelinin kendisi “tehlike”, zararlı sonucun meydana gelme ihtimali ise “risk” tanımıdır.
Dayanak: 17UY0340-4/A1 — BG.1 (Başarım Ölçütü 1.1)
2. Ulusal yeterlilikte tanımlanan “risk değerlendirmesi” çalışmasının amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Meydana gelmiş iş kazalarının nedenlerini kayda geçirip kusurlu çalışanı tespit ederek cezalandırmak
- B) Acil durumlarda tahliye yollarını ve toplanma alanlarını belirleyerek yıllık tatbikat takvimi hazırlamak
- C) Üretim hattındaki makinelerin periyodik bakım tarihlerini planlayıp arıza kayıtlarını düzenli tutmak
- D) Tehlikeleri belirleyip riskleri analiz ederek derecelendirmek ve kontrol tedbirlerini kararlaştırmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Tehlikeleri belirleyip riskleri analiz ederek derecelendirmek ve kontrol tedbirlerini kararlaştırmak
Terimler ekine göre risk değerlendirmesi; işyerindeki ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bunların riske dönüşmesine yol açan faktörler ile risklerin analiz edilip derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması için yapılan çalışmalardır. Kazadan sonra suçlu aramak, bakım takvimi ya da tatbikat planı bu tanımın amacı değildir.
Dayanak: 17UY0340-4/A1 — BG.1 (Başarım Ölçütü 1.1)
3. Bir üretim alanındaki ıslak ve kaygan zemin, henüz kimse kaymamış olsa da zarar verme potansiyeli taşır. Metindeki tanımlara göre bu potansiyelin kendisi hangi kavramla ifade edilir?
- A) Tehlike
- B) Acil durum
- C) Risk
- D) Ramak kala olay
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Tehlike
Metinde tehlike, işyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyeli olarak tanımlanır. Risk bu tehlikeden zararlı sonuç doğma ihtimalidir; ramak kala için zarar vermeden atlatılmış bir olay yaşanmış olmalıdır; acil durum ise müdahale veya tahliye gerektiren olaydır.
Dayanak: 17UY0340-4/A1 — BG.1 (Başarım Ölçütü 1.1)
4. Metindeki tanıma göre bir olayı “acil durum” yapan ortak özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Acil müdahale, ilkyardım veya tahliye gerektiren nitelikte olması
- B) İşyerinde yalnız makine veya ekipmanda maddi hasara yol açmış olması
- C) Mutlaka işyerinin tamamını etkileyecek büyüklükte gerçekleşmesi
- D) İşyeri dışından kaynaklanan bir doğal afetle sınırlı kalması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Acil müdahale, ilkyardım veya tahliye gerektiren nitelikte olması
Terimler ekinde acil durum; işyerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek yangın, patlama, tehlikeli kimyasal yayılımı, doğal afet gibi acil müdahale, ilkyardım veya tahliye gerektiren olaylar olarak tanımlanır. Bu nedenle işyerinin bir kısmını etkileyen olay da acil durumdur ve kapsam doğal afetle ya da maddi hasarla sınırlı değildir.
Dayanak: 17UY0340-4/A1 — BG.7 (Başarım Ölçütü 1.2)
5. Ulusal yeterlilikte tanımlanan “acil durum planı” neyi içerir?
- A) Üretim hattının vardiya planını ve operatörlerin görev dağılım çizelgesini
- B) Acil durum sonrasında düzenlenecek kaza tutanağı ve rapor şablonlarını
- C) İşyerindeki yangın söndürücülerin yerini, sayısını ve dolum tarihlerini
- D) Acil durumda yapılacak iş ve işlemlerle uygulamaya yönelik eylemleri
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Acil durumda yapılacak iş ve işlemlerle uygulamaya yönelik eylemleri
Metne göre acil durum planı, işyerlerinde meydana gelebilecek acil durumlarda yapılacak iş ve işlemler dâhil bilgilerin ve uygulamaya yönelik eylemlerin yer aldığı plandır. Söndürücü envanteri, kaza tutanağı şablonu veya vardiya çizelgesi tanımda sayılan içerik değildir; plan, olay anında ne yapılacağına odaklanır.
Dayanak: 17UY0340-4/A1 — BG.7 (Başarım Ölçütü 1.2)
6. Metindeki tanıma göre sağlık ve güvenlik işaretleri hangi yollarla bilgi veya talimat verebilir?
- A) Sadece iş güvenliği uzmanının vardiya başında yaptığı sözlü uyarılar aracılığıyla
- B) Levha, renk, sesli ya da ışıklı sinyal, sözlü iletişim veya el-kol işaretiyle
- C) Sadece makine panellerinde beliren yazılı uyarı mesajları ve alarm sesleriyle
- D) Sadece duvara asılan yazılı levhalarla ve zemine çekilen sarı-siyah çizgilerle
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Levha, renk, sesli ya da ışıklı sinyal, sözlü iletişim veya el-kol işaretiyle
Terimler ekinde sağlık ve güvenlik işaretleri; özel bir nesne, faaliyet veya durumu işaret eden levha, renk, sesli veya ışıklı sinyal, sözlü iletişim ya da el-kol işareti yoluyla İSG hakkında bilgi veya talimat veren ya da tehlikeye karşı uyaran işaretlerdir. Diğer şıklar bu yollardan yalnızca birini veya ikisini kabul ederek tanımı daraltır.
Dayanak: 17UY0340-4/A1 — BG.4 (Başarım Ölçütü 1.1)
7. Metindeki tanıma göre kişisel koruyucu donanımı (KKD) tanımlayan özellik hangisidir?
- A) Üretim alanına giren ziyaretçilere girişte verilen ve çıkışta toplanan tek kullanımlık koruyucu giysi
- B) Makine üzerine sabitlenen ve hattaki tüm çalışanları ortak olarak koruyan muhafaza
- C) Ürünü dış etkilerden korumak ve taşımak için kullanılan her türlü ambalaj malzemesi
- D) Çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, işin risklerine karşı koruyan donanım
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, işin risklerine karşı koruyan donanım
KKD, metinde çalışanı yürütülen işten kaynaklanan ve sağlık ile güvenliği etkileyen risklere karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaçla tasarlanmış alet, araç, gereç ve cihazlar olarak tanımlanır. Makineye sabit ortak muhafaza kişisel değildir; ambalaj ürünü korur; ziyaretçi giysisi tanımın konusu değildir.
Dayanak: 17UY0340-4/A1 — BG.5 (Başarım Ölçütü 1.1)
Hijyen ve gıda güvenilirliği
8. Ulusal yeterlilikte üretim süreçlerinde uygulanacak kişisel hijyen önlemlerine örnek olarak hangisi yer alır?
- A) Bone takmak koşuluyla saç ve sakal düzenini çalışanın tercihine bırakmak
- B) Parfümü yalnız üretim alanına girmeden önce soyunma odasında sürmek
- C) Tırnak, saç ve sakal düzenine uymak; parfüm ve takı kullanmamak
- D) Takıları çıkarmak yerine tek kullanımlık eldivenin altında kullanmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Tırnak, saç ve sakal düzenine uymak; parfüm ve takı kullanmamak
Personel hijyeni kuralları (A1 BG.18) ile ilişkili olarak A2 birimindeki BY.3 ifadesi kişisel hijyen önlemlerini “tırnak, saç, sakal, parfüm ve takı kullanmama ve benzeri” diye örnekler. Takıyı eldiven altında takmak ya da parfümü alana girmeden sürmek takı/parfüm kullanmama kuralına aykırıdır; bone kullanmak saç ve sakal düzenine uyma gerekliliğini ortadan kaldırmaz.
Dayanak: 17UY0340-4/A1 — BG.18 (Başarım Ölçütü 2.3); A2 BY.3
9. Gıda işyerlerinde kişilerin kullandığı tek kullanımlık eldiven, iş elbisesi, bone, kep, maske, sakallık, galoş ve çizme gibi giysiler metinde hangi kavramla tanımlanır?
- A) Kişisel koruyucu kıyafet (KKK)
- B) Ambalaj ve paketleme malzemesi
- C) Sağlık ve güvenlik işareti
- D) Kişisel hijyen önlemleri bütünü
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kişisel koruyucu kıyafet (KKK)
Terimler ekinde kişisel koruyucu kıyafet (KKK), gıda işyerlerinde kişiler tarafından kullanılan tek kullanımlık eldiven, iş elbisesi, bone, kep, maske, sakallık, galoş, çizme ve benzeri giysiler olarak tanımlanır. Kişisel hijyen bir önlemler bütünüdür, giysi değildir; ambalaj malzemesi ve güvenlik işareti ise bambaşka kavramlardır.
Dayanak: 17UY0340-4/A1 — BG.18 (Başarım Ölçütü 2.3)
10. Metindeki tanıma göre gıda güvenilirliği, gıdaların hangi etkenleri önleyecek şekilde işlenmesini, hazırlanmasını, depolanmasını ve sunulmasını kapsar?
- A) Gıda kaynaklı hastalığa yol açan etkenlerden sadece mikroorganizma kaynaklı olanlar
- B) Ambalajın dış görünüşünü bozan ezilme, paslanma ve etiket baskı hataları
- C) Ürünün raf ömrünü kısaltan renk, koku, tat ve kıvam değişimi gibi duyusal kusurlar
- D) Gıda kaynaklı hastalığa yol açan biyolojik, fiziksel ve kimyasal etkenler
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Gıda kaynaklı hastalığa yol açan biyolojik, fiziksel ve kimyasal etkenler
Terimler ekinde gıda güvenilirliği; gıdaların, gıda kaynaklı hastalıklara neden olan biyolojik, fiziksel ve kimyasal etkenleri önleyecek şekilde işlenmesi, hazırlanması, depolanması ve son tüketiciye sunulmasını tanımlayan sistem döngüsüdür. Yalnız biyolojik etkene indirgemek eksiktir; duyusal kusurlar ve ambalaj görünüşü tanımın konusu değildir.
Dayanak: 17UY0340-4/A1 — BG.19 (Başarım Ölçütü 2.4)
11. Ulusal yeterlilikte “gıda hijyeni” nasıl tanımlanır?
- A) Ürünü zararlı mikroorganizmalardan arındırmak için 100°C'nin altında yapılan ısıl işlem
- B) Tehlikenin kontrolü ve gıdanın insan tüketimine uygunluğu için gereken önlem ve koşullar
- C) Üretim alanının her vardiya sonunda yalnız su ve deterjanla yıkanmasından oluşan işlem
- D) Çalışanların tırnak, saç ve sakal bakımına ilişkin uyması gereken kişisel kuralların tümü
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Tehlikenin kontrolü ve gıdanın insan tüketimine uygunluğu için gereken önlem ve koşullar
Metne göre gıda hijyeni, tehlikenin kontrol altına alınması ve gıdaların kullanım amacı dikkate alınarak insan tüketimine uygunluğunun sağlanması için gerekli her türlü önlem ve koşullardır. Tırnak-saç kuralları kişisel hijyenin, 100°C altındaki ısıl işlem pastörizasyonun kapsamındadır; yalnız yıkama ise tanımı daraltır.
Dayanak: 17UY0340-4/A1 — BG.19 (Başarım Ölçütü 2.4)
12. Metindeki tanımlara göre dezenfeksiyonu sterilizasyondan ayıran temel fark hangisidir?
- A) Dezenfeksiyon patojenleri, sterilizasyon ise sporlar dâhil bozulma yapan tüm mikroorganizmaları yok eder
- B) Dezenfeksiyon 100°C'nin üzerinde, sterilizasyon ise 100°C'nin altında uygulanan ısıl işlemin adıdır
- C) Dezenfeksiyon sporlar dâhil tüm mikroorganizmaları, sterilizasyon ise yalnız patojen olanları yok eder
- D) Dezenfeksiyon yalnız ambalajlı ürüne, sterilizasyon ise yalnız makine ve ekipman yüzeylerine uygulanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Dezenfeksiyon patojenleri, sterilizasyon ise sporlar dâhil bozulma yapan tüm mikroorganizmaları yok eder
Terimler ekinde dezenfeksiyon, ürüne bulaşabilecek patojen mikroorganizmaların yok edilmesidir. Sterilizasyon ise oda sıcaklığında saklanabilen ticari steril ürün için normal depolamada bozulmaya yol açacak tüm mikroorganizmaları ve sporlarını yok eden ısıl işlemdir (en az 115°C'de 13 dk veya 121°C'de 3 dk gibi). Üçüncü şık tanımları ters çevirir; 100°C altı tanımı pastörizasyona aittir.
Dayanak: 17UY0340-4/A1 — BG.19 (Başarım Ölçütü 2.4)
13. Metindeki tanıma göre “kritik kontrol noktası” aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Vardiya değişiminde sorumlu kişinin kayıt ve formları imzaladığı denetim noktası
- B) Tehlikeyi önlemek ya da kabul edilebilir düzeye indirmek için kontrolün zorunlu olduğu aşama
- C) Ürünün sevkiyattan önce son kez tartılıp etiketlendiği ve depoya alındığı nokta
- D) Üretim hattında geçmişte en fazla iş kazasının yaşandığı ve uyarı levhasıyla işaretlenen makine bölgesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Tehlikeyi önlemek ya da kabul edilebilir düzeye indirmek için kontrolün zorunlu olduğu aşama
Terimler ekinde kritik kontrol noktası; işlenen ürünün güvenli olabilmesi için bir tehlikenin önlenebilmesi, yok edilebilmesi ya da kabul edilebilir seviyelere indirilebilmesi amacıyla kontrol önlemlerinin uygulanmasının zorunlu olduğu proses aşaması, nokta veya prosedürdür. Kavram ürün güvenliğiyle ilgilidir; iş kazası sıklığı, sevkiyat tartımı veya vardiya imzası değildir.
Dayanak: 17UY0340-4/A1 — BG.22 (Başarım Ölçütü 2.4)
14. Metindeki tanıma göre alerjen maddeyi tanımlayan özellik hangisidir?
- A) Isıl işlemden sonra tamamen etkisizleştiği için konserve üründe risk taşımayan madde
- B) Bazı bireylerde yenildiğinde, temas edildiğinde ya da solunduğunda aşırı duyarlılık yapan madde
- C) Herkeste, tüketilen miktardan bağımsız olarak zehirlenme belirtisi oluşturan madde
- D) Ambalaj malzemesinden ürüne geçen ve kimyasal tehlike olarak sınıflandırılan her türlü yabancı madde
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Bazı bireylerde yenildiğinde, temas edildiğinde ya da solunduğunda aşırı duyarlılık yapan madde
Metinde alerjen madde; bazı bireylerin bedensel özellikleri nedeniyle yenildiği, temas edildiği veya solunduğu takdirde vücutta aşırı duyarlılık, alerjik tepkiye neden olan madde olarak tanımlanır. Etki herkeste değil bazı bireylerde görülür; ambalajdan geçen kimyasal ya da ısıl işlemle risksizleşme tanımda yer almaz. BG.23 alerjenlerin risklerini ve önlemlerini ayırt etmeyi ister.
Dayanak: 17UY0340-4/A1 — BG.23 (Başarım Ölçütü 2.4)
Çevre ve atık yönetimi
15. Metindeki tanıma göre “atık” aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan madde
- B) Üretim hattında ıskartaya ayrılan ve hiçbir biçimde geri dönüştürülemeyen ürün
- C) Evsel nitelikte olup belediyenin çöp konteynerine bırakılan maddelerle sınırlı olan
- D) Sadece kimyasal içerikli olup lisanslı bir firmaya teslim edilmesi gereken madde
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan madde
Metin atığı herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan herhangi bir madde olarak tanımlar. BG.11 de üretimsel atıkları evsel ve kimyasal diye ayırır, ıskarta ürünlerin muhafazası ile geri dönüşüm kurallarını ayrıca anar; bu nedenle atığı yalnız kimyasal, yalnız evsel ya da geri dönüştürülemeyen ürünle sınırlamak yanlıştır.
Dayanak: 17UY0340-4/A1 — BG.11 (Başarım Ölçütü 1.3)
Ön işlem ve dolum
16. Dolgu sıvısı/sosunun reçeteye uygunluğu kontrol edilirken bakılan “briks” değeri neyi ifade eder?
- A) Sıvının asitliğini gösteren pH değerini
- B) Sıvının dolum anındaki sıcaklığını
- C) Suda çözünen kuru madde oranını
- D) Sıvının içerdiği toplam tuz miktarını
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Suda çözünen kuru madde oranını
Terimler ekinde briks, suda çözünen kuru madde oranı olarak tanımlanır. BY.28'de briks; pH, tuz, asitlik ve kıvamdan ayrı bir reçete değeri olarak sayılır, yani tuz miktarı veya pH ile aynı şey değildir. Dolgu sıvısının sıcaklığı ise ayrıca BY.38'deki dolum sırasındaki sıcaklık kontrolünün konusudur.
Dayanak: 17UY0340-4/A2 — BG.15, BG.16, BY.28 (Başarım Ölçütü 3.1); Ek 2 Terimler (Briks)
17. Dolgu sıvısı/sosunun reçete değerlerine uygunluğu kontrol edilirken metinde örnek olarak sayılan değerler hangileridir?
- A) Kenet, kavrama ve vakum değerleri
- B) pH, tuz, asitlik, kıvam ve briks
- C) Boy, çap ve dilim kalınlığı ölçüleri
- D) Hava basıncı, su basıncı ve buhar basıncı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) pH, tuz, asitlik, kıvam ve briks
A2 BY.28, dolgu sıvısının/sosunun reçete değerlerine (pH, tuz, asitlik, kıvam, briks ve benzeri) uygunluğunun kontrolünü kritik adım olarak sayar; uygunsuzlukta talimata göre işlem yapılır (BY.29). Basınç değerleri üretim hattının kontrol parametreleridir (BY.8), kenet-kavrama-vakum kapama kontrolüne (BY.44), boy-çap ise boyutlandırmaya (BY.21) aittir.
Dayanak: 17UY0340-4/A2 — BG.15, BG.16 (Başarım Ölçütü 3.1)
18. Ayıklama aşamasında hammaddeden elle veya makine ile ayrılması gereken unsurlar metinde nasıl örneklenir?
- A) Taş, kum, yaprak, sap gibi yabancı maddeler ve standart dışı hammadde
- B) Pastörizatörden çıktıktan sonra görsel kontrolden geçirilen kavanozlar
- C) Kapama sonrasında kenet kontrolünden geçemeyen teneke kutular
- D) Egzoz ünitesinden geçmiş ve havası uzaklaştırılmış ambalajlar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Taş, kum, yaprak, sap gibi yabancı maddeler ve standart dışı hammadde
A2 BY.18'e göre ayıklamada hammaddeye karışmış yabancı maddeler (taş, kum, yaprak, sap vb.) ve standart dışı hammaddeler elle veya makine ile ayıklanır; bu bir kritik adımdır. Kenet kontrolü kapama, egzoz dolum sonrası, görsel kontrol ise ısıl işlem sonrası aşamalara aittir; bunlar ham madde ön işlemi değildir.
Dayanak: 17UY0340-4/A2 — BG.10 (Başarım Ölçütü 2.2)
Makine ve ekipman hazırlığı
19. Metne göre makine ve ekipmanda olası bir arızayı ayırt etmeye yarayan işaretler arasında hangisi sayılır?
- A) Üretim planındaki bileşenlerin depoda yeterli miktarda bulunması
- B) Hammaddenin uygunluk onayı alarak yıkama hattına alınmış olması
- C) Gevşeme, kaçak, sızıntı, normal dışı ısınma/soğuma ve olağandışı koku
- D) Ürün gramajının ve dolgu sıvısı briks değerinin reçeteye uygun çıkması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Gevşeme, kaçak, sızıntı, normal dışı ısınma/soğuma ve olağandışı koku
A2 BG.4; makine ve ekipmanın gevşeme, kaçak, sızıntı, normal dışı ısınma/soğuma, titreme, ses, olağandışı koku gibi işaretlerine ve panel uyarılarına göre olası arıza durumlarını ayırt etmeyi ister. Reçeteye uygun gramaj, yeterli bileşen stoku ve onaylı hammadde normal üretim koşullarıdır; arıza belirtisi değildir.
Dayanak: 17UY0340-4/A2 — BG.4 (Başarım Ölçütü 1.2)
Kapama ve ısıl işlem
20. Metindeki tanıma göre konserve üretiminde egzoz işleminin amacı nedir?
- A) Dolgu sıvısındaki tuz ve asitlik oranını reçete değerlerine göre ayarlamak
- B) Dolumu tamamlanmış ambalajdaki havayı ve gazları ön ısıtmayla uzaklaştırmak
- C) Kapatılmış ambalajı basınçlı buharla 121°C'de tutarak sporları yok etmek
- D) Üretim alanında oluşan buharı ve kokuyu havalandırma sistemiyle dışarı atmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Dolumu tamamlanmış ambalajdaki havayı ve gazları ön ısıtmayla uzaklaştırmak
Terimler ekinde egzoz işlemi; dolumu tamamlanmış konserve ambalajındaki ürünün dokularında veya parçacıkları arasında bulunan havanın ve gazların bir ön ısıtma ile uzaklaştırılmasıdır. BY.40 da ambalajın egzoz ünitesinden geçirilerek oksijenin/havanın uzaklaştırıldığını söyler. Buharla spor yok etmek sterilizasyon, alan havalandırması ve sos ayarı ise başka işlemlerdir.
Dayanak: 17UY0340-4/A2 — BY.39, BY.40 (Başarım Ölçütü 3.6); Ek 2 Terimler (Egzoz işlemi)
21. Metinde “kenet” nasıl tanımlanır?
- A) Dolu ambalajların pastörizatöre alınmadan önce sıraya dizilip etiketlenmesi
- B) Teneke kutu kapaklarının hava sızdırmayacak biçimde gövdeyle birleştirilmesi
- C) Cam kavanoz kapağının vida dişleri üzerinden gövdeye döndürülerek oturtulması
- D) Ambalaj içindeki havanın ön ısıtma ile uzaklaştırılarak vakum oluşturulması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Teneke kutu kapaklarının hava sızdırmayacak biçimde gövdeyle birleştirilmesi
Terimler ekinde kenet, teneke ambalajların alt ve üst kapaklarının hava sızdırmayacak şekilde gövde ile birleştirilmesi işlemidir. BY.42 de teneke kutuda kenet, kavanozda kavrama ayarlarından söz eder; yani kavanoz kapağı kavrama ile ilgilidir. Havanın ön ısıtmayla uzaklaştırılması egzoz işlemidir; etiketleme ise kapama ile ilgisizdir.
Dayanak: 17UY0340-4/A2 — BG.18 (Başarım Ölçütü 3.7)
22. Metindeki tanıma göre pastörizasyonu tanımlayan özellik hangisidir?
- A) Dolumdan önce ambalaj malzemelerinin sıcak suyla elle ya da makineyle yıkanması
- B) Sporlar dâhil tüm mikroorganizmaları yok ederek ticari olarak steril ürün sağlaması
- C) Hastalık yapıcı ve ürüne zarar veren mikroorganizmalara karşı 100°C altında uygulanması
- D) Basınçlı su buharıyla doymuş bir ortamda en az 115°C'de uygulanan bir ısıl işlem olması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Hastalık yapıcı ve ürüne zarar veren mikroorganizmalara karşı 100°C altında uygulanması
Metne göre pastörizasyon, hastalık yapıcı ve ürüne zarar verici mikroorganizmalardan arındırmak amacıyla 100°C altında uygulanan ısıl işlemdir. Basınçlı buharla doymuş ortam otoklavı, sporlar dâhil tüm mikroorganizmaları yok edip ticari steril ürün sağlamak sterilizasyonu tanımlar; ambalaj yıkama ise dolum hazırlığıdır (BY.33).
Dayanak: 17UY0340-4/A2 — BG.19 (Başarım Ölçütü 3.8)
23. Metindeki sterilizasyon tanımında uygun zaman-sıcaklık kombinasyonuna örnek olarak hangisi verilmiştir?
- A) En az 115°C'de 3 dakika veya 121°C'de 1 dakika
- B) En az 100°C'de 13 dakika veya 110°C'de 3 dakika
- C) En az 115°C'de 13 dakika veya 121°C'de 3 dakika
- D) En az 90°C'de 15 dakika veya 100°C'de 10 dakika
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) En az 115°C'de 13 dakika veya 121°C'de 3 dakika
Terimler ekindeki sterilizasyon tanımı, hermetik ambalajlı ürüne en az 115°C'de 13 dakika veya 121°C'de 3 dakika gibi uygun bir zaman-sıcaklık kombinasyonunun uygulanmasından söz eder. Diğer şıklardaki değerler bu örneğin altında kalır; 100°C altında uygulanan ısıl işlem ise metinde pastörizasyon olarak tanımlanır.
Dayanak: 17UY0340-4/A2 — BG.19 (Başarım Ölçütü 3.8)
24. Talimata göre otoklava alınan ambalajlı ürünlere metinde verilen örnek hangisidir?
- A) Biber, meyveler ve benzeri ürünler
- B) Kapama kontrolü yapılmamış açık kavanozlar
- C) Ön pişirmesi yapılmamış, yıkanmamış ham sebzeler
- D) Bezelye, mısır, fasulye, pilaki ve hazır yemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Bezelye, mısır, fasulye, pilaki ve hazır yemek
A2 BY.45'e göre biber, meyveler ve benzeri ambalajlı ürünler talimata göre pastörizatöre; bezelye, mısır, fasulye, pilaki, bakliyat, hazır yemek ve benzeri ambalajlı ürünler ise otoklava alınır. Otoklav, basınçlı su buharıyla sterilizasyonun yapıldığı cihazdır; ısıl işleme kapatılmış ambalajlı ürün girer, açık kavanoz veya ham sebze girmez.
Dayanak: 17UY0340-4/A2 — BG.19 (Başarım Ölçütü 3.8)
25. Kapama işleminden geçen ambalajın kenet, kavrama ve vakum gibi uygunluk kontrollerinde metinde örnek verilen ölçüm araçları hangileridir?
- A) Metal dedektörü ve terazi
- B) Termometre ve manometre
- C) pH metre ve briks ölçer
- D) Mikrometre ve kumpas
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Mikrometre ve kumpas
A2 BY.44, kapama işleminden geçen ambalajın kapama uygunluk kontrollerinin (kenet, kavrama, vakum vb.) mikrometre, kumpas ve benzeri uygun ölçüm araçlarıyla yapılmasını ister. Metal dedektörü hattın işlevsellik kontrolünde (BY.7), pH ve briks ölçümü dolgu sıvısı kontrolünde kullanılır; termometre ve manometre ise BY.44'te kapama kontrolü araçları arasında sayılmaz.
Dayanak: 17UY0340-4/A2 — BY.44, BG.17–BG.18 (Başarım Ölçütü 3.7)
İlgili sayfalar
Sebze ve Meyve Konservesi Üretim Operatörü belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Başvurudan belgeye kadar süreci Brodemy yürütür: size uygun seviye ve ücret, sınav takvimi, evrak ve belge takibi tek yerden. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.
Sebze ve Meyve Konservesi Üretim Operatörü (17UY0340-4, Seviye 4) gerçek sınavı için sizi arayalım
Deneme sonucunuza göre hangi seviyeye başvurmanız gerektiğini, ücreti ve sınav takvimini telefonda netleştirelim. Başvuru, sınav takvimi ve belge takibi Brodemy üzerinden yürür.
Sıkça sorulan sorular
Bu deneme sınavındaki sorular gerçek sınav soruları mı?+
Hayır. MYK yeterlilik sınavlarının soru bankası kamuya açık değildir. Buradaki 25 soru, ulusal yeterlilikteki aynı başarım ölçütlerinden PARALEL olarak hazırlanmıştır; gerçek sınav setinden alınmamıştır.
Deneme sınavı ücretli mi?+
Hayır, ücretsizdir ve üyelik gerektirmez. Her sorunun altında doğru şıkkın neden doğru, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu anlatan açıklama vardır.
Kaç puan alırsam gerçek sınavı geçerim?+
Gerçek sınavda her yeterlilik birimi ayrı değerlendirilir; bu ulusal yeterlilikte teorik sınavda soruların en az %70'ine doğru cevap vermek gerekir ve birimlerin ortalaması alınmaz. Bu denemede bir konu başlığında bu barajın altında kalıyorsanız, sınav tarihini o konuyu çalıştıktan sonra almak daha güvenlidir. Bu yeterlilikte performans sınavı da vardır: ulusal yeterlilikte kritik olarak işaretli adımlar varsa hepsini doğru yapmanız gerekir; biri eksik kalırsa toplam puan yüksek olsa da o birimden geçilmez.
Hangi belge, hangi ücret, ne zaman sınav? Birlikte netleştirelim.
Size uygun yeterliliği, sınav yapısını ve güncel ücreti anlatırız; başvurudan belgeye kadar süreci Brodemy yürütür.