Seramik Karo Kaplamacısı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (12UY0051-3)
MYK Seramik Karo Kaplamacısı (12UY0051-3) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
İş Sağlığı ve Güvenliği ile Çevre Koruma
1. Kapalı bir banyoda seramik karoları kuru kesme makinesiyle boyutlandıran kaplamacı, kesim sırasında ortamın yoğun tozla dolduğunu görüyor. Kişisel koruyucu donanım bakımından doğru davranış hangisidir?
- A) Toz maskesi ve koruyucu gözlük takıp kesimde su soğutmasına geçmek
- B) İş eldiveni takarak kesim hızını düşürüp tozu azaltmaya çalışmak
- C) Kesim bittikçe alanı süpürüp tozu ortamdan uzaklaştırarak sürdürmek
- D) Baret ve çelik burunlu ayakkabı takıp pencereyi açarak devam etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Toz maskesi ve koruyucu gözlük takıp kesimde su soğutmasına geçmek
Seramik kuru kesildiğinde açığa çıkan ince kristal silis tozu solunum yoluyla kalıcı akciğer hasarına yol açtığı için toz maskesi ve göz koruması zorunludur; imkân varsa kesimin sulu yapılması tozu kaynağında bastırır. Eldiven, baret veya süpürme tozun solunmasını engellemez; hatta süpürmek çökmüş tozu yeniden havaya kaldırdığı için maruziyeti artırır.
Dayanak: 12UY0051-3/A1 – İSG ile Çevre Koruma / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2 (kullanılması gereken KKD'ler)
2. Zemininde su birikintisi bulunan bir ıslak hacimde elektrikli seramik kesme makinesi kurulacaktır. Kaplamacı çalışma alanını güvenlik açısından kontrol ederken önceliği ne olmalıdır?
- A) Makineyi kuru bir sehpaya alıp kabloyu duvara çivilerle sabitlemek
- B) Zemindeki suyu alıp kaçak akım rölesi olan bir prizden beslemek
- C) Uzatma kablosunu su üstünden geçirip bağlantıyı bantla yalıtmak
- D) Fişi kurulayıp lastik çizme giydikten sonra kesime devam etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Zemindeki suyu alıp kaçak akım rölesi olan bir prizden beslemek
Islak zeminde elektrikli el aleti çalıştırmadan önce su alınmalı ve besleme, kaçak akım koruma rölesi bulunan bir hattan yapılmalıdır; röle gövde kaçağında akımı çok kısa sürede keserek çarpılmayı önler. Kabloyu suyun üstünden geçirip bantlamak ya da çizme giymek yalıtımın sağlamlığına bel bağlamak demektir; şantiyede ezilmiş veya nemlenmiş kablo yalıtımı en sık görülen elektrik kazası nedenidir.
Dayanak: 12UY0051-3/A1 – İSG ile Çevre Koruma / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.3 (çalışma alanının güvenlik kontrolü)
3. İş sonunda kovada priz almaya başlamış yapıştırma harcı ile boşalmış kâğıt çimento torbaları kalmıştır. Atıkların türlerine göre toplanması bakımından doğru davranış hangisidir?
- A) Kova ve aletleri lavaboda yıkayıp harcı gidere akıtarak temizlemek
- B) Artan harcı bahçe toprağına dökerek üstünü toprakla kapatmak
- C) Harç artığı ile ambalajı aynı torbada toplayıp çöpe bırakmak
- D) Harcı kapta katılaştırıp moloza, kâğıdı geri dönüşüme ayırmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Harcı kapta katılaştırıp moloza, kâğıdı geri dönüşüme ayırmak
Çimento esaslı harç kalıntısı tesisat içinde sertleşerek gideri kalıcı biçimde tıkadığı için lavaboya dökülmez; kap içinde katılaştırılıp inşaat/moloz atığı akışına, temiz kâğıt ambalaj ise geri dönüşüme verilir. Harcı toprağa dökmek yüksek alkalinitesi nedeniyle zemini kirletir, ambalajı harçla aynı torbaya atmak ise geri kazanılabilir malzemeyi kullanılamaz hale getirir.
Dayanak: 12UY0051-3/A1 – İSG ile Çevre Koruma / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1 (atıkların türlerine göre toplanması)
4. Şantiye çıkışında kırık seramik karolar, boşalmış plastik derz dolgu kovaları ve karton kutular birikmiştir. Geri kazanım için ayırma ve sınıflama nasıl yapılmalıdır?
- A) Kırık karo, kova ve kartonu tek konteynerde toplayıp moloza vermek
- B) Kovaları gider başında yıkayıp kartonla birlikte moloza atmak
- C) Kartonu ve temizlenmiş plastiği ayrı, kırık karoyu moloza vermek
- D) Kırık karoyu plastikle birlikte geri dönüşüm kutusuna koymak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Kartonu ve temizlenmiş plastiği ayrı, kırık karoyu moloza vermek
Karton ve plastik geri kazanılabilir malzemelerdir ve ayrı toplandıklarında yeniden işlenebilir; pişmiş kil esaslı kırık seramik ise bu akışa girmez, inşaat/yıkıntı atığı olarak değerlendirilir. Hepsini tek konteynere atmak karton ve plastiği kirleterek geri kazanımdan çıkarır, kırık karoyu geri dönüşüm kutusuna koymak ise ayırma tesisinde tüm partinin ıskartaya ayrılmasına yol açabilir.
Dayanak: 12UY0051-3/A1 – İSG ile Çevre Koruma / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2 (geri kazanım için ayırma ve sınıflama)
Seramik Karo Kaplamacılığı – Kaplama Öncesi Hazırlık
5. Büyük ebatlı zemin karoları döşenecek işte usta, küçük duvar karolarında kullandığı ince dişli malayla harcı sürmektedir. Araç, ekipman ve malzeme hazırlığı bakımından doğru uygulama nedir?
- A) İnce dişli malayla sürüp karoyu daha uzun süre bastırarak yapıştırmak
- B) Karo ebadına uygun dişli mala seçip karo arkasını da sıvamak
- C) Harcı beş noktaya öbek halinde koyup karoyu üzerine oturtmak
- D) Harcı daha sulu hazırlayıp düz malayla ince tabaka halinde yaymak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Karo ebadına uygun dişli mala seçip karo arkasını da sıvamak
Karo büyüdükçe harç yatağının dolgunluğu artmalıdır; bu yüzden ebada uygun dişli mala seçilir ve büyük karolarda karo arkası da ayrıca sıvanarak (çift taraflı sürüm) boşluksuz temas sağlanır. İnce dişli mala, beş noktalı öbek yöntemi veya sulandırılmış harç karo altında boşluk bırakır; bu boşluklar yük altında çatlama, köşe kırılması ve kaplamanın su alması ile sonuçlanır.
Dayanak: 12UY0051-3/A2 – Seramik Karo Kaplamacılığı / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1 (araç, ekipman ve malzemeleri kullanıma hazırlama)
6. Duvarın mastar ve su terazisiyle kontrolünde bir bölgede belirgin çukurluk bulunduğu görülmüştür. Kaplamaya başlamadan önce yapılması gereken nedir?
- A) Çukur bölgeyi tesviye harcıyla düzeltip priz aldıktan sonra kaplamak
- B) Çukur bölgede harcı kalınlaştırıp karoyu bastırarak hizayı tutturmak
- C) Karo altına takoz koyup düzlemi karo kalınlığıyla dengelemeye çalışmak
- D) Derz aralığını genişleterek yüzeydeki sapmayı derzlerde eritmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Çukur bölgeyi tesviye harcıyla düzeltip priz aldıktan sonra kaplamak
Yapıştırma harcı bir düzeltme malzemesi değildir; düzlem sapması önce tesviye/düzeltme harcıyla giderilir, priz alması beklenir ve kaplama düzgün bir yüzeye yapılır. Çukuru harç kalınlaştırarak kapatmak yerel olarak kalın ve boşluklu bir yatak oluşturur; bu bölgede harç farklı hızda kurur, karo sonradan boşalır ve üzerine basıldığında çatlar.
Dayanak: 12UY0051-3/A2 – Seramik Karo Kaplamacılığı / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2 (yüzey kontrolü)
7. Banyo duvarı kaplanacaktır; ancak sıhhi tesisat borularının basınç testi ve ıslak hacim su yalıtımı hakkında bilgi verilmemiştir. Kaplamacının yüzey kontrolünde izleyeceği yol nedir?
- A) Kaplamayı yapıp sızıntı görülürse ilgili karoları sökerek onarmak
- B) Görünen bağlantıları elle sıkıp musluğu açarak kısa süre denemek
- C) Basınç testi ve su yalıtımı tamamlanmadan kaplamaya başlamamak
- D) Boru çıkışlarının çevresini bol harçla doldurup sızıntıyı önlemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Basınç testi ve su yalıtımı tamamlanmadan kaplamaya başlamamak
Kaplama, altındaki tesisatı ve yalıtımı kapatan geri dönüşü zor bir katmandır; bu nedenle basınç testi ve ıslak hacim su yalıtımının tamamlandığı doğrulanmadan karo döşenmez. Sızıntı çıkınca karo sökmek hem maliyetli hem de komşu karolara zarar veren bir işlemdir; boru çevresini harçla doldurmak ise sızıntıyı durdurmaz, yalnızca suyun görünmeden yayılmasına neden olur.
Dayanak: 12UY0051-3/A2 – Seramik Karo Kaplamacılığı / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2 (tesisatın kaplamaya uygunluğunun kontrolü)
8. Yağlı boyayla boyanmış beton bir duvara seramik karo kaplanacaktır. Kaplama öncesi yüzey hazırlığı nasıl yapılmalıdır?
- A) Boyalı yüzeyi deterjanlı suyla yıkayıp kuruduktan sonra kaplamak
- B) Boya üzerine çizikler atıp doğrudan çimento esaslı harçla kaplamak
- C) Yüzeyi ıslatıp daha akışkan harç kullanarak emilimi artırmaya çalışmak
- D) Boya tabakasını mekanik olarak sökerek sağlam zemini açığa çıkarmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Boya tabakasını mekanik olarak sökerek sağlam zemini açığa çıkarmak
Yapıştırma harcı boyaya değil taşıyıcı yüzeye tutunmalıdır; yağlı boya aderansı kesen bir ayırıcı film olduğu için raspa veya zımpara gibi mekanik yöntemle sökülür ve sağlam zemin açığa çıkarılır. Boyayı çizikleyip üzerine harç sürmek ya da yıkamak filmin altındaki zayıf bağı ortadan kaldırmaz; kaplama bir süre sonra boya tabakasıyla birlikte levha halinde ayrılır.
Dayanak: 12UY0051-3/A2 – Seramik Karo Kaplamacılığı / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.3 (boyalı yüzeylerde kaplama öncesi hazırlık)
9. Alçı levhadan yapılmış bir duvara seramik karo kaplanacaktır. Yüzey kontrolünden sonra yapılacak hazırlık hangisidir?
- A) Yüzeye uygun astar sürüp kuruduktan sonra kaplamaya geçmek
- B) Levha yüzeyini bolca ıslatıp emiciliği düşürerek harcı sürmek
- C) Levhayı alçı sıva ile perdahlayıp yüzeyi parlak hale getirmek
- D) Astar yerine çimento şerbeti çekerek yüzeyi sağlamlaştırmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yüzeye uygun astar sürüp kuruduktan sonra kaplamaya geçmek
Alçı levha emici ve suya duyarlı bir yüzeydir; uygun astar hem harcın karışım suyunun ani emilmesini önler hem de aderansı düzenler, bu yüzden astarın kurumasından sonra kaplamaya geçilir. Levhayı ıslatmak kartonlu yüzeyi şişirip zayıflatır, alçı sıvayla parlak perdah yapmak ise emici olmayan cilalı bir yüzey oluşturarak harcın tutunmasını engeller.
Dayanak: 12UY0051-3/A2 – Seramik Karo Kaplamacılığı / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.3 (alçı levha yüzeylerde astar uygulaması)
Seramik Karo Kaplamacılığı – Yapıştırma Harcı Hazırlama
10. Dinlendirildikten sonra kovada bekleyen çimento esaslı yapıştırma harcı sertleşmeye başlamıştır. Kaplamacı nasıl davranmalıdır?
- A) Üzerine bir miktar su ekleyip mikserle karıştırarak kıvamı açmak
- B) Sertleşen üst kısmı alıp kalan harcı hızlıca uygulayarak bitirmek
- C) Priz almış harcı kullanmayıp yeni harç hazırlamayı tercih etmek
- D) Taze harçla karıştırıp homojen hale getirdikten sonra sürmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Priz almış harcı kullanmayıp yeni harç hazırlamayı tercih etmek
Priz almaya başlamış harcın su eklenerek yeniden karıştırılması çimentonun kristal yapısını kırar ve yapışma dayanımını kalıcı biçimde düşürür; bu nedenle sertleşen harç kullanılmaz, ihtiyaç kadar taze harç hazırlanır. Sahada çok yaygın olan su ekleyip açma alışkanlığı o gün işi kolaylaştırsa da karoların aylar sonra boşalmasının başlıca nedenlerindendir.
Dayanak: 12UY0051-3/A2 – Seramik Karo Kaplamacılığı / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.1 (çimento esaslı yapıştırma harcının hazırlanması)
11. İç mekânda akrilik (dispersiyon) esaslı hazır yapıştırıcıyla duvar karosu döşenecektir. Malzemenin hazırlanması ve uygulanmasında doğru olan hangisidir?
- A) Kıvamı sertse su ekleyip mikserle inceltip mala ile yaymak
- B) Kutudan çıktığı kıvamda, ince tabaka halinde uygulamak
- C) İçine çimento tozu katarak yapışma gücünü artırmaya çalışmak
- D) Kalın yatak oluşturup yüzeydeki düzlemsizliği bu tabakada gidermek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kutudan çıktığı kıvamda, ince tabaka halinde uygulamak
Dispersiyon esaslı yapıştırıcılar kullanıma hazır üretilir ve ince yatakta çalışacak biçimde tasarlanmıştır; su veya çimento katmak bileşimini bozar, kalın tabaka ise içeride kurumadan kaldığı için karonun kaymasına ve dayanım kaybına yol açar. Kıvamı su ile açmak veya düzlemsizliği yapıştırıcı kalınlığıyla kapatmaya çalışmak, sahada geç kuruma ve sarkma şikâyetlerinin tipik nedenidir.
Dayanak: 12UY0051-3/A2 – Seramik Karo Kaplamacılığı / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.2 (akrilik/dispersiyon esaslı harç)
12. Kimyasal etkiye maruz kalan bir zeminde reçine (epoksi) esaslı yapıştırıcı kullanılacaktır. Harcın hazırlanmasında doğru yaklaşım nedir?
- A) Sertleştiriciyi fazla koyarak priz süresini kısaltmaya çalışmak
- B) Bileşenleri göz kararı ayırıp azar azar karıştırarak ilerlemek
- C) Artan malzemeyi kapatıp ertesi gün karıştırarak yeniden kullanmak
- D) İki bileşeni üreticinin verdiği oranda tam olarak karıştırmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) İki bileşeni üreticinin verdiği oranda tam olarak karıştırmak
Reçine esaslı yapıştırıcılar iki bileşenin kimyasal tepkimesiyle sertleşir; bu nedenle bileşenler üreticinin bildirdiği oranda ve tam homojen olacak şekilde karıştırılır, hazırlanan miktar kap ömrü içinde tüketilir. Sertleştiriciyi fazla koymak veya göz kararı karıştırmak tepkimeyi eksik bırakır; yüzey yapışkan kalır, dayanım ve kimyasal direnç beklenen düzeye ulaşmaz.
Dayanak: 12UY0051-3/A2 – Seramik Karo Kaplamacılığı / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.3 (reçine esaslı harcın hazırlanması)
Seramik Karo Kaplamacılığı – Kaplama Uygulaması
13. Farklı kutulardan çıkan karolar yan yana konduğunda hafif ton farkı görülmektedir. Karoları kaplamaya hazırlarken izlenecek doğru yöntem nedir?
- A) Bir kutuyu tamamen bitirip sonra diğer kutuya geçerek döşemek
- B) Ton farkı olanları duvarın alt sırasında toplayarak gizlemek
- C) Ton ve kalibre kodunu kontrol edip kutuları karıştırarak döşemek
- D) Koyu tonlu karoları kesim parçası olarak kullanıp gerisini döşemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Ton ve kalibre kodunu kontrol edip kutuları karıştırarak döşemek
Seramik karolar üretim partisine göre ton ve kalibre (boyut) farkı taşıyabildiğinden kutu üzerindeki kodlar okunur, aynı ton ve kalibredeki kutular seçilir ve kuru döşeme ile birkaç kutudan karıştırılarak dizilir; böylece küçük farklar yüzeye dağılır ve göze çarpmaz. Kutuları sırayla bitirmek ise yüzeyde keskin bir renk sınırı oluşturur; bu sınır kaplama bittikten sonra ancak sökülerek düzeltilebilir.
Dayanak: 12UY0051-3/A2 – Seramik Karo Kaplamacılığı / Öğrenme Çıktısı 4, ölçüt 4.1 (karoların kaplamaya hazırlanması, kuru döşeme)
14. Zemin şapı terazisinde olmayan bir banyoda duvar karosu kaplamasına başlanacaktır. İlk sıra nasıl belirlenmelidir?
- A) Terazide sabitlenen mastarın üstünden ilk sırayı dizmeye başlamak
- B) İlk sırayı doğrudan zemin şapına dayayarak yukarı doğru dizmek
- C) Duvarın üst kenarını referans alarak aşağı doğru sıraları dizmek
- D) Köşeden başlayıp göz kararı hizalayarak sıraları yükseltmeye çalışmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Terazide sabitlenen mastarın üstünden ilk sırayı dizmeye başlamak
Duvar kaplamasında ilk sıra, su terazisiyle hizalanıp duvara sabitlenen yatay mastarın üzerine dizilir; en alt sıra mastar söküldükten sonra ölçülerek kesilir ve en son yapılır. İlk sırayı doğrudan şapa dayamak, şap terazisinde olmadığında hatanın her sırada büyümesine ve üst kenarda belirgin eğrilik oluşmasına yol açar.
Dayanak: 12UY0051-3/A2 – Seramik Karo Kaplamacılığı / Öğrenme Çıktısı 4, ölçüt 4.2 (duvara yatay mastar bağlama)
15. Geniş bir salon zemininde seramik kaplamaya başlanacaktır. Kılavuz hatların oluşturulmasında doğru uygulama hangisidir?
- A) Kapı eşiğinden başlayıp duvara paralel ilerleyerek hat çekmek
- B) Merkezden dik açılı 'L' ve '+' kılavuz hatlarını çıkarmak
- C) En uzun duvarı referans alıp göz kararı ip gererek başlamak
- D) Köşeden başlayıp kesim parçalarını kapı önünde toplamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Merkezden dik açılı 'L' ve '+' kılavuz hatlarını çıkarmak
Zemin kaplamasında dik açı ve simetri, alanın merkezinden çıkarılan 'L' ve '+' kılavuz hatlarıyla kurulur; böylece kesim parçaları karşılıklı kenarlara dengeli dağılır ve görünen yerlere ince şerit parçalar gelmez. Duvarı referans alarak başlamak, duvarlar dik değilse hatanın sıra sıra büyümesine ve karşı kenarda derzlerin gözle görülür biçimde eğrilmesine neden olur.
Dayanak: 12UY0051-3/A2 – Seramik Karo Kaplamacılığı / Öğrenme Çıktısı 4, ölçüt 4.3 (kılavuz hatların oluşturulması)
16. Zemin kaplamasında yeni yerleştirilen bir karonun komşularına göre alçak kaldığı mastarla görülmüştür; yapıştırma harcı henüz tazedir. Doğru müdahale nedir?
- A) Komşu karoları da bastırarak yüzeyi alçak karonun hizasına indirmek
- B) Farkı derz dolgusuyla kapatıp yüzeyi eşit görünecek biçimde bitirmek
- C) Harç sertleştikten sonra karo altına çimento şerbeti akıtarak doldurmak
- D) Karoyu kaldırıp harç ekleyip mastarla düzlemi yeniden kontrol etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Karoyu kaldırıp harç ekleyip mastarla düzlemi yeniden kontrol etmek
Harç tazeyken karo kaldırılıp altına yeterli harç eklenebilir ve mastar ile su terazisi yardımıyla komşu karolarla aynı düzleme getirilebilir; düzeltme için tanınan tek zaman aralığı budur. Komşu karoları alçak karonun hizasına indirmek hatayı tüm yüzeye yayar, farkı derz dolgusuyla kapatmak basamak etkisini gidermez, sertleşmiş harcın altına şerbet akıtmak ise boşluğu doldurmadığı için karo yük altında boşalır.
Dayanak: 12UY0051-3/A2 – Seramik Karo Kaplamacılığı / Öğrenme Çıktısı 4, ölçüt 4.3 (kaplamanın terazi ve düzlem kontrolü)
17. Tesisat çıkışının denk geldiği bir karonun ortasına yuvarlak delik açılacaktır. Delme işleminde doğru uygulama nedir?
- A) Karot ucuyla düşük devirde ve su vererek delik açmak
- B) Darbeli matkabı kırıcı konumda kullanıp deliği hızla açmak
- C) İnce matkapla delip keskiyle vurarak deliği genişletmek
- D) Uca bastırıp yüksek devirde kesintisiz delmeyi sürdürmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Karot ucuyla düşük devirde ve su vererek delik açmak
Sert ve gevrek olan seramik yüzeyde delik, karot/panç ucuyla düşük devirde ve su soğutması altında açılır; su hem ucu soğutur hem tozu bastırır, düşük devir ise ısınmaya bağlı çatlamayı önler. Darbeli konum veya keskiyle genişletme darbe gerilmesi oluşturarak karoyu çatlatır; yüksek devirde bastırmak da ucu yakar ve sırın kenarlarından kopmasına yol açar.
Dayanak: 12UY0051-3/A2 – Seramik Karo Kaplamacılığı / Öğrenme Çıktısı 4, ölçüt 4.4 (markalama, kesme ve delme işlemleri)
18. Zemin karosundan kesilerek hazırlanan süpürgelikler duvara uygulanacaktır. Uygulamada dikkat edilmesi gereken nedir?
- A) Süpürgelik derzlerini zeminden bağımsız eşit aralıkla dizmek
- B) Süpürgeliği zemine bitişik yapıştırıp aradaki boşluğu bırakmak
- C) Zemin derzleriyle hizalayıp üst kenarı fugayla kapatmak
- D) Kesim kenarını dışa getirip üst kenarı harçla perdahlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Zemin derzleriyle hizalayıp üst kenarı fugayla kapatmak
Süpürgelik derzleri zemin karosunun derzleriyle aynı hizada olmalı, süpürgeliğin duvarla birleştiği üst kenar ise fuga (derz dolgusu) veya çimento esaslı malzemeyle kapatılmalıdır; böylece hem sürekli bir çizgi hem de temizlenebilir bir birleşim elde edilir. Derzleri zeminden bağımsız dizmek kaymış bir görüntü verir, kesilmiş keskin kenarı dışa getirmek ise hem görünüşü bozar hem yaralanma riski oluşturur.
Dayanak: 12UY0051-3/A2 – Seramik Karo Kaplamacılığı / Öğrenme Çıktısı 4, ölçüt 4.5 (süpürgelik uygulaması)
Seramik Karo Kaplamacılığı – Derz Dolgu İşlemleri
19. Duvar kaplaması yeni bitmiştir; usta aynı gün içinde derz dolgusuna geçmek istemektedir. Derz öncesi hazırlık bakımından doğru olan nedir?
- A) Derz aralarını sulayıp harcı yumuşattıktan sonra doldurmaya geçmek
- B) Derz boşluklarını temizleyip yapıştırıcının prizini beklemek
- C) Aradaki fazla harcı derz dolgusuyla örterek yüzeyi kapatmak
- D) Kaplama biter bitmez derz çekip işi aynı gün tamamlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Derz boşluklarını temizleyip yapıştırıcının prizini beklemek
Derz dolgusuna, yapıştırma harcı priz alıp karolar sabitlendikten sonra geçilir; derz boşluklarına taşan harç ise tazeyken temizlenerek dolguya yeterli derinlik bırakılır. Priz almadan derz çekmek karoları oynatır ve harcın nem atmasını engeller; taşan harcı dolguyla örtmek de derz derinliğini azaltarak dolgunun kısa sürede çatlayıp dökülmesine neden olur.
Dayanak: 12UY0051-3/A2 – Seramik Karo Kaplamacılığı / Öğrenme Çıktısı 5, ölçüt 5.1 (derz dolgu öncesi yüzey ve ortam hazırlığı)
20. Aynı zeminde ard arda hazırlanan çimento esaslı derz dolgusu karışımlarının kuruduktan sonra farklı tonlarda göründüğü fark edilmiştir. Doğru uygulama nedir?
- A) Her karışımda su oranını sabit tutup karışımı dinlendirmek
- B) Kıvam koyulaştıkça kovaya su ekleyip karıştırmayı sürdürmek
- C) Derzleri eşit derinlikte açıp dolguyu aynı seviyede bitirmek
- D) Karışıma toz ekleyip koyulaştırarak rengi eşitlemeye çalışmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Her karışımda su oranını sabit tutup karışımı dinlendirmek
Çimento esaslı derz dolgusunda nihai renk, karışımdaki su miktarına doğrudan bağlıdır; her kovada aynı su oranı kullanılıp karışım dinlendirildikten sonra tekrar karıştırılırsa yüzey boyunca homojen bir ton elde edilir. Kıvam açmak için sonradan su veya toz eklemek her partiyi farklı tonda kurutur; derz derinliğinin eşitlenmesi ise görünüm için yararlı olsa da ton farkının nedeni değildir ve sertleşen dolgudaki fark ancak kazınıp yenilenerek düzeltilebilir.
Dayanak: 12UY0051-3/A2 – Seramik Karo Kaplamacılığı / Öğrenme Çıktısı 5, ölçüt 5.2 (çimento esaslı derz dolgu malzemesinin hazırlanması)
21. Kimyasal temizlik yapılan bir laboratuvar zemininde reçine (epoksi) esaslı derz dolgusu kullanılacaktır. Hazırlama ve yüzey temizliği nasıl olmalıdır?
- A) Tüm alan için tek seferde hazırlayıp derzleri sırayla doldurmak
- B) Bir gün sonra sertleşen artığı zımparayla alıp yüzeyi açmak
- C) Suyla inceltip akışkan hale getirerek derzlere kolay sürmek
- D) Az miktarda hazırlayıp yüzey artığını beklemeden temizlemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Az miktarda hazırlayıp yüzey artığını beklemeden temizlemek
Reçine esaslı derz dolgusunun kap ömrü kısadır ve karo yüzeyinde sertleştiğinde mekanik yöntem dışında sökülemez; bu nedenle malzeme küçük partiler halinde hazırlanır, uygulanan bölümün artığı daha kap ömrü dolmadan yüzeyden alınır. Tek seferde büyük miktar hazırlamak malzemenin kovada sertleşerek çöpe gitmesine, ertesi güne bırakılan artık ise sırın zımparayla çizilmesine yol açar.
Dayanak: 12UY0051-3/A2 – Seramik Karo Kaplamacılığı / Öğrenme Çıktısı 5, ölçüt 5.3 (reçine esaslı derz dolgu malzemesi)
22. Kaplanmış yüzeyde derz dolgusu lastik malayla uygulanacaktır. Dolgunun derzlere boşluksuz yerleşmesi için hangi çalışma biçimi doğrudur?
- A) Malayı derz boyunca paralel çekerek dolguyu ilerletmek
- B) Malayı derze çapraz çekip fazlasını yüzeyden almak
- C) Dolguyu parmakla bastırarak derz içine yerleştirmek
- D) Bol su verip dolgunun derze akmasını sağlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Malayı derze çapraz çekip fazlasını yüzeyden almak
Lastik mala derz doğrultusuna çapraz çekildiğinde dolgu boşluğa doğru bastırılır ve derz tabana kadar dolar; ikinci çapraz hareketle yüzeydeki fazlalık alınır. Malayı derz boyunca paralel çekmek dolguyu içeri bastırmak yerine derzden sıyırıp boşaltır, su vererek akıtmak ise bağlayıcıyı yıkayarak dolgunun gözenekli ve zayıf kalmasına neden olur.
Dayanak: 12UY0051-3/A2 – Seramik Karo Kaplamacılığı / Öğrenme Çıktısı 5, ölçüt 5.4 (kaplamalarda derz dolgusu yapma)
23. Derz dolgusu tutmaya başladıktan sonra karo yüzeyi nemli süngerle silinecektir. Derz renginin homojenliğini korumak için doğru uygulama nedir?
- A) Süngeri bol suya batırıp yüzeyde ileri geri sürterek silmek
- B) Kuru bezle sertçe ovarak yüzeydeki kalıntıyı kaldırmak
- C) Süngeri sıkıp az nemli halde hafif hareketle silmek
- D) Asitli temizleyiciyle hemen yüzeyi silip durulamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Süngeri sıkıp az nemli halde hafif hareketle silmek
Silme işleminde sünger iyice sıkılıp az nemli kullanılır ve yüzeyde hafif hareketle çalışılır; böylece derzdeki bağlayıcı yıkanmaz, renk ve doluluk korunur. Bol su vermek çimentoyu derzden çekerek rengi açar ve derzi çukurlaştırır; taze dolgu üzerinde asitli temizleyici kullanmak ise dolguyu ve sırı aşındırarak kalıcı leke bırakır.
Dayanak: 12UY0051-3/A2 – Seramik Karo Kaplamacılığı / Öğrenme Çıktısı 5, ölçüt 5.4 (derz dolgusu sonrası yüzeyin silinmesi)
Seramik Karo Kaplamacılığı – Onarım
24. Kaplamada kırılmış tek bir karo değiştirilecektir. Onarılacak yüzeyin hazırlanmasında izlenecek doğru yol hangisidir?
- A) Karoyu kenarından levye ile kaldırıp komşu karolarla birlikte almak
- B) Kırık karonun üzerine ince bir yeni karoyu doğrudan yapıştırmak
- C) Karoyu söküp eski harç yatağının üstüne yenisini oturtmak
- D) Çevre derzini kesip karoyu ortadan sökerek eski harcı kazımak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Çevre derzini kesip karoyu ortadan sökerek eski harcı kazımak
Tek karo değişiminde önce çevredeki derz dolgusu kesilerek komşu karolarla bağ koparılır, kırık karo ortasından parçalanarak dışa doğru sökülür ve altındaki eski harç, yeni karo terazisinde oturacak biçimde tamamen kazınır. Kenardan levye ile kaldırmak komşu karoları da boşaltır; eski yatağın üstüne yeni karo oturtmak ise karoyu yüzeyden yüksek bırakır ve kısa sürede boşalmasına yol açar.
Dayanak: 12UY0051-3/A2 – Seramik Karo Kaplamacılığı / Öğrenme Çıktısı 6, ölçüt 6.1 (onarılacak yüzeyin hazırlanması)
25. Sökülen karonun yerine yenisi yapıştırıldıktan sonra derz dolgusu yapılacaktır. Onarımın belli olmaması için doğru uygulama nedir?
- A) Mevcut derzle aynı renk ve genişlikte dolgu kullanmak
- B) Onarım derzini beyaz dolguyla çekip yüzeyi silerek parlatmak
- C) Derzi silikonla doldurup çevresini bezle temizlemek
- D) Yeni karoyu derz payı bırakmadan bitişik yapıştırmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Mevcut derzle aynı renk ve genişlikte dolgu kullanmak
Onarımda yeni karo, çevresindeki derz genişliği korunarak yerleştirilir ve mevcut dolguyla aynı renkteki malzemeyle derz çekilirse yama gözle ayırt edilmez. Farklı renkte dolgu veya silikon kullanmak yamayı belirgin hale getirir; derz payı bırakmadan bitişik yapıştırmak ise hareket payını yok ederek karonun kenarından çatlamasına neden olur.
Dayanak: 12UY0051-3/A2 – Seramik Karo Kaplamacılığı / Öğrenme Çıktısı 6, ölçüt 6.2 (hasar onarımı)
İlgili sayfalar
Seramik Karo Kaplamacısı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.