Servis Aracı Şoförü Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (17UY0328-3)

MYK Servis Aracı Şoförü (17UY0328-3) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.

Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.

Belge rehberi

İSG ve Acil Durum Talimatları

1. Servis aracı şoförü, sabah kontrolünde fren pedalının normalden fazla boşluk yaptığını fark etmiştir. İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğü gereği ne yapmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Aracı sefere çıkarmadan yetkiliye bildirip arıza kaydı açtırmak

Çalışan, ciddi ve yakın tehlike gördüğünde işvereni derhal haberdar etmekle yükümlüdür. Fren, can güvenliğini doğrudan ilgilendiren bir sistemdir; pedal boşluğu hidrolik kaçağının ya da balata-merkez arızasının işareti olabilir. Bildirim sözlü kalırsa kaybolur, bu yüzden arıza kaydı açtırılır ve araç onay gelmeden sefere çıkarılmaz.

Dayanak: A1 (İSG, Çevre ve Kalite) / Öğrenme Çıktısı 1 - Ölçüt 1.1

2. Servis aracının motor bölümünde küçük bir yangın başlamıştır. Yangın söndürme cihazının doğru kullanımı hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Kaput aralık bırakılıp pim çekilerek alev tabanına süpürmek

Kaputun tamamen açılması yangına oksijen taşıyıp alevi büyütür; bu nedenle kaput aralık bırakılarak müdahale edilir. Söndürücü alevin tepesine değil, yanan yüzeyin tabanına süpürme hareketiyle tutulur, çünkü yanan asıl yakıt oradadır. Motor yangınında su kullanılmaz ve her durumda öncelik yolcuların araçtan uzaklaştırılmasıdır.

Dayanak: A1 (İSG, Çevre ve Kalite) / Öğrenme Çıktısı 1 - Ölçüt 1.2

Çevre Güvenliği

3. Servis aracının bakımında çıkan atık motor yağı ve ömrünü tamamlamış akü için çevre korumaya uygun uygulama hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Lisanslı toplama noktasına teslim edip belgesini saklamak

Atık motor yağı ve hurda akü tehlikeli atık sınıfındadır; toprağa, kanalizasyona veya evsel çöpe karışması yer altı suyunu ve toprağı kirletir. Bunlar yalnızca lisanslı toplama noktalarına ya da yetkili servise teslim edilir. Lisansı olmayan kişiye vermek veya süresiz depolamak da sorumluluğu kaldırmaz; teslim belgesi denetimde tek kanıttır.

Dayanak: A1 (İSG, Çevre ve Kalite) / Öğrenme Çıktısı 2 - Ölçüt 2.1

4. Doğal kaynakların daha az kullanılması ilkesi gereği servis şoförünün yakıt tüketimi ve egzoz emisyonu için yapması gereken hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Lastik basıncını üreticinin değerinde tutup rölantiyi kesmek

Gereksiz rölanti, ani hızlanma ve sert fren hem yakıtı hem emisyonu artırır; modern motorlarda uzun rölanti ısıtması gerekmez, araç yavaş seyirle ısınır. Lastiği fazla şişirmek yuvarlanma direncini bir miktar düşürse de temas alanını daraltarak yol tutuşunu ve fren mesafesini bozar, ortadan düzensiz aşındırır. Bu yüzden basınç üreticinin verdiği değerde tutulur.

Dayanak: A1 (İSG, Çevre ve Kalite) / Öğrenme Çıktısı 2 - Ölçüt 2.2

Kalite ve Yolcu Memnuniyeti

5. Bir veli, çocuğunun sabah servisine sürekli geç kalındığını şoföre iletmiştir. Kaliteli hizmet ve yolcu memnuniyeti ilkelerine göre doğru davranış hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Şikâyeti kayda alıp yetkiliyle saat planını yeniden düzenlemek

Yolcu memnuniyeti, şikâyetin savuşturulmasıyla değil kayda alınıp çözüme dönüştürülmesiyle sağlanır; kayıt tutulmayan şikâyet tekrar eder. Gecikme sistematikse çözüm kalkış saatinin ve durak sırasının yeniden düzenlenmesidir. Hızlanarak zaman kazanmaya çalışmak bir hizmet sorununu doğrudan can güvenliği riskine çevirir.

Dayanak: A1 (İSG, Çevre ve Kalite) / Öğrenme Çıktısı 3 - Ölçüt 3.1

6. Servis aracının yolcu kapısı kapanma uyarısı üç hafta içinde dört kez tekrar etmiştir. Hata ve arızaların ortadan kaldırılması bakımından doğru yaklaşım hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Tekrar sayısını kayda geçirip kalıcı onarım için servise yollamak

Tekrar eden arıza, geçici çözümlerle bastırıldıkça kök nedeni gizlenir ve bir gün yolcu içerideyken kapının açık kalmasıyla sonuçlanır. Uyarıyı susturmak arızayı ortadan kaldırmaz, yalnızca şoförün uyarılma imkânını yok eder. Tekrar sayısının yazılı kaydı ise servise sorunun geçici değil kalıcı olduğunu gösteren tek veridir.

Dayanak: A1 (İSG, Çevre ve Kalite) / Öğrenme Çıktısı 3 - Ölçüt 3.2

İş Organizasyonu

7. Servis aracı şoförünün sabah seferine çıkmadan önce yapması gereken iş öncesi hazırlık hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) O güne ait yolcu listesi ve irtibat bilgilerini gözden geçirmek

İş öncesi hazırlık, seferin plana uygun ve eksiksiz yürümesini sağlayan ilk adımdır. Yolcu listesi ve irtibat bilgileri, bir yolcu duraktan alınamadığında ya da rahatsızlandığında hızlı iletişimin tek dayanağıdır. Ders programı, sınav, tatil ve vardiya değişiklikleri sık olduğundan liste ezbere değil o günkü güncel hâliyle kontrol edilir.

Dayanak: A2 (Araç Kontrolü ve Öğrenci/Personel Ulaşımı) / Öğrenme Çıktısı 1 - Ölçüt 1.1

8. Okul servisi güzergâh planı hazırlanırken şoförün öncelikle esas alması gereken unsurlar hangi seçenekte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Durak güvenliği, okul saatleri ve alternatif rotayı esas almak

Güzergâh planı yalnızca mesafe üzerine değil, güvenlik ve zaman güvenilirliği üzerine kurulur. Durak, öğrencinin karşıdan karşıya geçmek zorunda kalmadığı ve aracın kaldırıma güvenle yanaşabildiği yerden seçilir. Yol çalışması veya kapanmaya karşı önceden belirlenmiş alternatif rota, doğaçlama karar verilmesini ve gecikmeyi önler.

Dayanak: A2 (Araç Kontrolü ve Öğrenci/Personel Ulaşımı) / Öğrenme Çıktısı 1 - Ölçüt 1.2

9. Okul servis aracıyla sefere çıkan şoför; tescil belgesi, trafik sigortası ve sürücü belgesinin yanında hangisini araçta bulundurmak zorundadır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Okul servis aracı çalışma izni ile geçerli muayene belgesi

Okul servisi olarak çalışacak taşıt, ilgili idareden alınan çalışma izin belgesi olmadan bu işte kullanılamaz; belge yol denetimlerinde ilk sorulanlar arasındadır. Süresi geçmiş muayene ise aracın trafiğe çıkma hakkını ortadan kaldırır. Kasko ve taşıma sözleşmesi ticari ilişkiyi ilgilendirir, ADR ise tehlikeli madde taşımacılığına özgüdür.

Dayanak: A2 (Araç Kontrolü ve Öğrenci/Personel Ulaşımı) / Öğrenme Çıktısı 1 - Ölçüt 1.3

10. Servis aracı şoförlüğünde aranan SRC-2 mesleki yeterlilik belgesi hangi taşımacılık türünü kapsar?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Yurt içi yolcu taşımacılığı sürücülerinin yeterlilik belgesini

SRC belgeleri taşımanın türüne (yolcu veya eşya) ve kapsamına (yurt içi veya uluslararası) göre ayrılır. Servis taşımacılığı şehir içi ve yurt içi yolcu taşımacılığı olduğu için SRC-2 istenir; uluslararası yolcu için SRC-1, eşya taşımacılığı için ise ayrı kademeler bulunur. Tehlikeli madde taşımacılığında aranan belge ise ADR sürücü belgesidir.

Dayanak: A2 (Araç Kontrolü ve Öğrenci/Personel Ulaşımı) / Öğrenme Çıktısı 1 - Ölçüt 1.3

Servis Öncesi Sürüş Hazırlığı

11. Şoför, aracın park ettiği yerde zeminde koyu renkli yağlı bir leke fark etmiştir. Araç dışı kontrol kapsamında doğru davranış hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Sıvı seviyelerini kontrol edip kaçağın kaynağını tespit ettirmek

Zemindeki leke motor yağı, şanzıman yağı ya da fren hidroliği kaçağının ilk işaretidir. Özellikle fren hidroliği kaçağı yolda ani fren kaybına yol açabileceği için dolu yolcu taşıyan bir serviste hayati risk taşır. Sıvı takviyesi kaçağı gizler ama gidermez; hangi devrenin sızdırdığı yetkili serviste tespit ettirilmeden araç sefere çıkarılmaz.

Dayanak: A2 (Araç Kontrolü ve Öğrenci/Personel Ulaşımı) / Öğrenme Çıktısı 2 - Ölçüt 2.1

12. Okul servis aracının dış donanımı ve bu donanımın sefer öncesi kontrolü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Işıklı 'DUR' işareti iniş-binişte yakılır, sefer öncesi denenir

Okul servis araçlarında 'OKUL TAŞITI' yazısı ile öğrenci iniş-binişinde yakılan ışıklı 'DUR' işareti zorunlu donanımdır ve öğrencinin yaşına göre değişmez. Bu işaret diğer sürücülere durup beklemeleri gerektiğini bildirir; çalışmıyorsa iniş-binişteki en büyük tehlike olan arkadan çarpma ve yandan geçiş riski büyür. Bu yüzden lambaların yandığı sefer öncesi denenir.

Dayanak: A2 (Araç Kontrolü ve Öğrenci/Personel Ulaşımı) / Öğrenme Çıktısı 2 - Ölçüt 2.1

13. Servis aracının sefer öncesi lastik kontrolü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Basınç lastikler soğukken ölçülür; yanak ve stepne birlikte görülür

Isınan lastikte hava genleştiği için ölçüm gerçek değerin üzerinde çıkar; bu yüzden basınç lastikler soğukken ölçülür. Yanaktaki kesik ve balonlaşma, diş derinliğinden bağımsız olarak yüksek hızda patlama riski taşır. Düzensiz aşınma rot-balans veya süspansiyon sorununun habercisidir; tam yükle çalışan serviste stepne de her sefer öncesi kontrol edilir.

Dayanak: A2 (Araç Kontrolü ve Öğrenci/Personel Ulaşımı) / Öğrenme Çıktısı 2 - Ölçüt 2.2

14. Servis öncesi fonksiyonel kontrolde gösterge panelindeki ikaz lambalarıyla ilgili doğru değerlendirme hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Motor çalıştıktan sonra sönmeyen ikaz lambası aktif arızayı gösterir

Kontak açıldığında lambaların yanması sistemin kendini test ettiğini gösterir; motor çalıştıktan sonra bunların sönmesi beklenir. Sönmeyen lamba test değil, o an devam eden bir arızanın bildirimidir ve normal kabul edilemez. Aküyü sökerek uyarıyı silmek arızayı gidermez, yalnızca hata kaydını temizleyip teşhisi zorlaştırır.

Dayanak: A2 (Araç Kontrolü ve Öğrenci/Personel Ulaşımı) / Öğrenme Çıktısı 2 - Ölçüt 2.3

Öğrenci Ulaşımı

15. Öğrenciler araca bindikten sonra, aracı harekete geçirmeden hemen önce şoförün yapması gereken son kontrol hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Kapının kapandığını, herkesin oturup kemer taktığını doğrulamak

Araç hareket hâlindeyken ayakta kalan bir öğrenci ani frende ciddi biçimde yaralanabilir; bu nedenle hareket, herkes oturup kemerini taktıktan sonra başlar. Kapının tam kapandığının doğrulanması hareket sırasında kapıdan düşme riskini ortadan kaldırır. İç ayna tek başına yetmez; aracın hemen önü ve yanı ayrıca kör nokta bakımından kontrol edilir.

Dayanak: A2 (Araç Kontrolü ve Öğrenci/Personel Ulaşımı) / Öğrenme Çıktısı 3 - Ölçüt 3.1

16. Öğrencinin servis aracına güvenli biçimde alınmasıyla ilgili doğru uygulama hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Araç kaldırıma tam yanaşır, biniş kaldırım tarafından yapılır

Duraklar, öğrencinin yolun karşısına geçmek zorunda kalmadan kaldırım tarafından binebileceği noktalardan seçilir. Araç tam durmadan kapı açılmaz; hareket hâlinde biniş düşme ve tekerlek altında kalma riskini doğurur. İkinci şeritte durmak hem akan trafiği tehlikeye atar hem de öğrenciyi araçlar arasında yürümek zorunda bırakır.

Dayanak: A2 (Araç Kontrolü ve Öğrenci/Personel Ulaşımı) / Öğrenme Çıktısı 3 - Ölçüt 3.2

17. Servisten inen bir öğrenci, aracın önünden geçerek karşıya gitmek istemektedir. Öğrencinin güvenliği için şoförün doğru davranışı hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Öğrenci kaldırıma ulaşıp görüş alanına girene kadar beklemek

Servis aracının ön tamponu önünde, sürücü koltuğundan görülemeyen bir kör nokta bulunur; boyu kısa bir öğrenci bu alanda tamamen gözden kaybolabilir. Bu nedenle öğrenci aracın önünden geçirilmez; geçmek zorunda kalırsa kaldırıma ulaştığı gözle görülmeden araç hareket ettirilmez. Kornayla 'geç' işareti vermek ise öğrenciyi trafiği kontrol etmeden yola sürükler.

Dayanak: A2 (Araç Kontrolü ve Öğrenci/Personel Ulaşımı) / Öğrenme Çıktısı 3 - Ölçüt 3.3

18. İlkokul öğrencisinin akşam servisinde indirileceği durakta velisi bulunmuyorsa şoförün doğru davranışı hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Öğrenciyi indirmeden veli ve okul yetkilisiyle iletişim kurmak

Küçük yaş grubundaki öğrenci ancak velisine ya da velinin önceden bildirdiği kişiye teslim edilir. Öğrenciyi durakta yalnız bırakmak veya tanımadığı birine vermek doğrudan can güvenliği riskidir ve şoförün sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Doğru uygulama öğrenciyi araçta gözetim altında tutup teslim edilebileceği kişiye ulaşmaktır.

Dayanak: A2 (Araç Kontrolü ve Öğrenci/Personel Ulaşımı) / Öğrenme Çıktısı 3 - Ölçüt 3.4

19. Son öğrenci indikten ve okul servisi tamamlandıktan sonra şoförün mutlaka yapması gereken kontrol hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Koltuk aralarını gezerek uyuyakalan öğrenci olmadığını görmek

Uyuyakalan bir öğrenci koltuk aralarında aynadan görülmez; bu nedenle kontrol araç içinde yürünerek sıra sıra yapılır. Kapalı ve park hâlindeki araçta unutulan bir çocuk, özellikle sıcak havada kısa sürede hayati tehlikeye girer. Kontrolün ertelenmesi ya da bir uyarı gelmesinin beklenmesi, riskin fark edilmesini saatler sonrasına bırakır.

Dayanak: A2 (Araç Kontrolü ve Öğrenci/Personel Ulaşımı) / Öğrenme Çıktısı 3 - Ölçüt 3.6

Personel Ulaşımı

20. Personel servisinde yolcu kapasitesi ve yolcu yerleşimi ile ilgili doğru uygulama hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Yolcu sayısı oturma yeri sayısını aşamaz, her yolcu kemer takar

Servis aracının taşıma kapasitesi tescil belgesinde yazan oturma yeri sayısıyla sınırlıdır ve yoğunluk gerekçesiyle aşılamaz. Ayakta yolcu, ani fren ve çarpışmada hem kendisi hem oturan yolcular için ağır yaralanma riski oluşturur. Emniyet kemeri mesafeye bakılmaksızın takılır; şehir içi hızların düşük olması çarpışma anındaki savrulmayı önlemez.

Dayanak: A2 (Araç Kontrolü ve Öğrenci/Personel Ulaşımı) / Öğrenme Çıktısı 4 - Ölçüt 4.2

21. Vardiya çıkışında personel servisinin planlanan kalkış saatinde bazı personel araca gelmemiştir. Şoförün doğru uygulaması hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Belirlenen bekleme süresi kadar bekleyip işyeri yetkilisini aramak

Dönüş servisinde eksik yolcu, o kişinin işyerinde ulaşımsız kalması demektir; bu yüzden hareketten önce işyeri yetkilisine bilgi verilir. Bekleme süresi belirlenmiş olmalıdır, çünkü süresiz beklemek araçtaki diğer personelin dönüşünü aksatır. Durak atlamak veya kalkış saatini keyfî değiştirmek ise planı bozarak yeni mağduriyet yaratır.

Dayanak: A2 (Araç Kontrolü ve Öğrenci/Personel Ulaşımı) / Öğrenme Çıktısı 4 - Ölçüt 4.4

22. Personel servisinin akşam seferi tamamlandıktan sonra ertesi günün seferini güvence altına almak için yapılması gereken hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Araç içini kontrol edip yakıt, sıvı ve arızayı kayda geçirmek

Servis sonrası faaliyetler, ertesi günkü seferin sorunsuz başlamasını sağlayan hazırlığın kendisidir. Yakıt ve sıvı eksiği sabaha bırakılırsa sefer saatinde telafi edilemez ve tüm güzergâh gecikir. Gün içinde fark edilen arızanın yazılı kayda geçirilmesi bakım planlamasının ve tekrar eden sorunların kök nedeninin tespitinin temelini oluşturur.

Dayanak: A2 (Araç Kontrolü ve Öğrenci/Personel Ulaşımı) / Öğrenme Çıktısı 4 - Ölçüt 4.5

İSG ve Acil Durum Uygulama

23. Servis aracındaki koruma ve acil durum müdahale araçlarının kontrolü ile ilgili doğru ifade hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Donanım eksiksiz, kolay ulaşılır ve kullanıma hazır bulundurulur

Acil durum donanımı ihtiyaç anında saniyeler içinde ulaşılamıyorsa yok sayılır; bu nedenle bagajın altında ya da kilitli bölmede taşınmaz. İlk yardım çantasındaki malzemelerin son kullanma tarihi ile söndürücünün basınç göstergesi ve dolum tarihi düzenli olarak bakılır. Bu kontrol yıllık muayeneye bırakılamaz, şoförün sefer öncesi rutininin parçasıdır.

Dayanak: A2 (Araç Kontrolü ve Öğrenci/Personel Ulaşımı) / Öğrenme Çıktısı 5 - Ölçüt 5.1

24. Yolcu taşırken kaza yapan bir servis aracı şoförünün olay yerinde uygulaması gereken temel müdahale sırası hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Koruma - Bildirme - Kurtarma

Önce koruma yapılır: kontak kapatılır, dörtlü flaşör yakılır, reflektörle olay yeri işaretlenir ve yolcular trafikten uzak güvenli alana alınır; aksi hâlde ikinci bir kaza yaşanır. Ardından 112 aranarak yer, yolcu ve yaralı sayısı bildirilir. Kurtarma en sonda gelir; yangın gibi hayati tehlike yoksa yaralı oynatılmaz, çünkü hatalı taşıma omurga yaralanmasını kalıcı hâle getirebilir.

Dayanak: A2 / Öğrenme Çıktısı 5 - Ölçüt 5.2 ile A1 / Öğrenme Çıktısı 1 - Ölçüt 1.3

25. Sefer sırasında bir öğrenci aniden fenalaşıp bilinci kapanmıştır. Şoförün izlemesi gereken prosedür hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Aracı güvenli yerde durdurup 112'yi aramak ve yolcuyu yatırmak

Şoför hekim değildir; görevi aracı güvenle durdurmak, doğru bildirimi yapmak ve 112 gelene kadar yolcunun durumunu kötüleştirecek uygulamalardan kaçınmaktır. Bilinci kapalı yolcuya ilaç, su veya yiyecek verilmez; yutma refleksi çalışmadığı için boğulma riski doğar. Yolcu, hava yolu açık kalacak biçimde yatırılır ve durumu izlenir; hızlanmak ise araçtaki diğer öğrencileri de tehlikeye atar.

Dayanak: A2 (Araç Kontrolü ve Öğrenci/Personel Ulaşımı) / Öğrenme Çıktısı 5 - Ölçüt 5.3

İlgili sayfalar

Servis Aracı Şoförü belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri

Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.