Su Yalıtımcısı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (12UY0058-3)

MYK Su Yalıtımcısı (12UY0058-3) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.

Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.

Belge rehberi

A1 - Su Yalıtımında İSG, Çevre Koruma ve İş Organizasyonu

1. Bodrum perde duvarına su yalıtımı yapmak üzere kazı içine inilecek. İşe başlamadan önce çalışma alanındaki tehlike ve risk faktörleri belirlenirken hangi yaklaşım doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Kazı şevi, yer altı suyu, elektrik ve düşme risklerini birlikte ele almak

Kazı içindeki su yalıtımı işinde tehlikeler tek başına değil bir arada bulunur: şev göçmesi, sızan yer altı suyu, seyyar kablo ve düşme riski aynı anda etkilidir; bu yüzden risk faktörleri birlikte değerlendirilir. Sahada en sık yapılan hata dikkati tek bir riske (çoğunlukla düşmeye) verip şev ile su gelirini görmezden gelmektir; şev göçmesi bu işte en ağır sonuçlu olaydır.

Dayanak: 12UY0058-3/A1 — İSG: çalışma alanında tehlike ve risk faktörlerinin belirlenmesi

2. Teras çatıda şaloma ile bitümlü membran kaynatılırken rulonun ucu tutuşuyor ve küçük bir yangın başlıyor. İlk olarak ne yapılmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Tüpün vanası kapatılır, uygun söndürücüyle müdahale edilip ekip uyarılır

Acil durumda ilk adım yangının beslendiği kaynağı kesmektir: propan tüpünün vanası kapatılır, uygun söndürücüler ile müdahale edilir ve çevredekiler uyarılarak durum bildirilir. Yanan ruloyu aşağı atmak alt kottaki kişileri ve depolanmış malzemeyi tehlikeye atar; tüpü açık bırakıp uzaklaşmak ise küçük bir alevi tüp yangınına çevirir.

Dayanak: 12UY0058-3/A1 — İSG: acil durum ve yangına ilk müdahale

3. Parapeti alçak bir teras çatıda yalıtım yapılacak ve alt kotta başka ekipler çalışıyor. İkaz ve uyarı düzeni nasıl kurulmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Kenar bariyerle çevrilir, düşme uyarısı ve alt kot uyarısı birlikte konur

Teras kenarı fiziksel olarak bariyerle çevrilir, kenara düşme tehlikesi levhası konur ve malzeme düşme ihtimaline karşı alt kot da uyarı levhasıyla korunur; ikaz düzeni hem yukarıdaki hem aşağıdaki kişiyi kapsamalıdır. Levhaları yalnız girişe asmak veya iş bitmeden şeridi kaldırmak sahada çok görülen bir hatadır ve tam da toplama-temizlik aşamasında düşme kazaları yaşanır.

Dayanak: 12UY0058-3/A1 — İSG: çalışma alanında ikaz ve uyarı düzeni

4. Yalıtım öncesi yüzey hazırlığında beton çıkıntıları taşlama ile alınacak. Bu iş için hangi kişisel koruyucu donanım grubu seçilir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Baret, iş ayakkabısı, eldiven, toz maskesi ve iş gözlüğü birlikte takılır

Taşlama işinde sıçrayan beton parçası, kesici disk kaynaklı yaralanma ve solunabilir kuvars tozu aynı anda ortaya çıktığı için baret, iş ayakkabısı, iş eldiveni, toz maskesi ve iş gözlüğü birlikte kullanılır; koruma ancak tüm grup takıldığında sağlanır. Toz maskesi yerine ıslak bez kullanmak ince tozu geçirir, bareti yalnız vinç altında takmak ise sahada sık görülen ama işe uygun olmayan bir tercihtir.

Dayanak: 12UY0058-3/A1 — İSG: yapılan işe uygun KKD seçimi ve kullanımı

5. İş bitiminde artan membran parçaları, boş kimyasal ambalajlar ve karton ambalajlar ortada kalmıştır. Atıklar nasıl yönetilir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Türlerine göre ayrılır, kimyasal ambalajlar ayrı kapta biriktirilir

Atıklar ve geri dönüştürülebilen malzemeler türlerine göre ayrılarak toplanır; kimyasal içerikli boş ambalajlar diğer atıklardan ayrı kapta biriktirilir ve uygun şekilde teslim edilir. Ambalajı yıkayıp evsel atığa atmak kalıntıyı gidere taşır, artan malzemeyi kazı dolgusuna gömmek ise toprağı ve yer altı suyunu kirletir; ikisi de sahada sık yapılan ve geri dönüşü olmayan hatalardır.

Dayanak: 12UY0058-3/A1 — Çevre koruma: atıkların türlerine göre ayrılması

6. Yeni bir temel yalıtımı işine başlanıyor. Proje ve teknik şartname incelenirken iş kalemleri nasıl belirlenir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Detay paftasındaki katman ve kat sayısı okunarak iş kalemleri çıkarılır

İş kalemleri projedeki yalıtım detayından okunur: hangi katman, hangi malzeme cinsi ve kaç kat uygulanacağı detay paftası ile teknik şartnamede tanımlıdır. Başka şantiyedeki detayı aynen taşımak veya yalnız mimari plandaki alanla yetinmek, temel-perde birleşimi ve kıvrım gibi kalemlerin unutulmasına ve sonradan sızıntıya yol açar.

Dayanak: 12UY0058-3/A1 — İş organizasyonu: proje ve teknik şartnameden iş kalemlerinin belirlenmesi

7. Sürme esaslı yalıtım için sarf malzeme miktarı belirlenecek. Hangi yöntem doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Metraj, ürün kılavuzundaki birim sarfiyat değeriyle çarpılarak bulunur

Sarf malzemenin çeşidi ve miktarı, çıkarılan metrajın ürün kılavuzunda verilen birim sarfiyat değeriyle çarpılmasıyla bulunur; uygulanacak kat sayısı da bu hesaba girer. Depodaki malzemeye göre kalınlık ayarlamak en tehlikeli hatadır, çünkü üreticinin istediği kalınlığın altında kalan sürme yalıtım su basıncına dayanmaz.

Dayanak: 12UY0058-3/A1 — İş organizasyonu: sarf malzeme çeşidi ve miktarının belirlenmesi

8. Teras çatıda yalıtım metrajı çıkarılıyor. Eksik malzeme çıkmaması için hangi yaklaşım doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Taban alanına parapet kıvrımı ve bindirme payı eklenerek hesaplanır

Metraj hesabı yalnız düz alanı değil, parapete ve duvara kıvrılan yüzeyleri, detay paylarını ve bindirme paylarını da içerir; aksi halde hesap gerçek yüzeyin altında kalır. Eksik malzemeyle işe başlamak uygulamayı ortada kesintiye uğratır ve soğuyan ek yerlerinde zayıf birleşim noktaları oluşur.

Dayanak: 12UY0058-3/A1 — İş organizasyonu: metraj ve malzeme ihtiyacının hesaplanması

B1 - Sürme Esaslı Malzemeler ile Su Yalıtımı

9. Perde duvarda kalıp gergi çubuğu (tie-rod) boşluklarındaki plastik tapalarla karşılaşıldı. Sürme yalıtım öncesi bu boşluklar nasıl işlenir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Tapa çıkarılır, boşluk nemlendirildikten sonra tamir harcı ile doldurulur

Gergi çubuğu boşluğundaki plastik tapa çıkarılır ve boşluk nemlendirildikten sonra çimento esaslı tamir harcı ile doldurulur; nemlendirme, kuru betonun harcın karma suyunu emmesini önleyerek aderansı sağlar. Tapayı yerinde bırakıp üzerini kaplamak en sık görülen hatadır: tapa çevresi yapının su alan noktası haline gelir ve sızıntı ancak bodrum kullanıma açıldığında fark edilir.

Dayanak: 12UY0058-3/B1 — Sürme esaslı yalıtım: yüzey hazırlığı ve boşlukların onarımı

10. Çimento esaslı kristalize malzeme ile perde yalıtımı yapılacak. Uygulamadan hemen önce yüzeyde ne yapılır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Yüzey suya doygun hale getirilir, ancak yüzeyde göllenme bırakılmaz

Kristalize ve çimento esaslı sürme malzemeler kapiler boşluklara su ile taşınarak çalıştığı için yüzey uygulama öncesi suya doygun hale getirilir; ancak yüzeyde biriken su malzemenin karışım oranını bozacağı için göllenme bırakılmaz. Yüzeyi tamamen kurutup uygulamak ürünün betona işlemesini engeller ve kaplamanın toz gibi kalkmasına yol açar.

Dayanak: 12UY0058-3/B1 — Sürme esaslı yalıtım: çimento esaslı ürünler için yüzey nemlendirme

11. Çimento esaslı iki bileşenli sürme yalıtım malzemesi hazırlanıyor. Karışım nasıl yapılmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Ürün etiketindeki orana uyularak topaksız karıştırılır, ilave su katılmaz

Toz ve sıvı bileşenden oluşan iki kısım malzeme, ürün etiketinde veya kılavuzunda belirtilen orana uyularak topaksız kalana kadar karıştırılır ve karışıma ilave su katılmaz. Kıvamı açmak için su eklemek sahada en yaygın hatadır: karışım oranı bozulur, kuruma sonrası film incelir ve malzemenin su geçirimsizliği kaybolur.

Dayanak: 12UY0058-3/B1 — Sürme esaslı yalıtım: çok bileşenli malzemenin karıştırılması

12. Sürme esaslı yalıtımda birinci kat tamamlandı. İkinci kata ne zaman geçilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Ürün kılavuzundaki bekleme süresi dolduktan sonra ikinci kat uygulanır

İkinci kat uygulamasından önce ürün için belirtilen bekleme süresinin dolması gerekir; bu süre birinci katın üzerine çıkılabilecek dayanımı kazanması için tanımlanmıştır. Birinci kat yaşken ikinci katı sürmek alttaki filmi bozar ve kabarma yapar; süreyi takvime göre değil ürün kılavuzuna göre belirlemek esastır.

Dayanak: 12UY0058-3/B1 — Sürme esaslı yalıtım: katlar arası bekleme süresi

13. Temel perdesine çimento esaslı sürme yalıtım yapıldı, sıra geri dolguda. Yalıtımın dolgudan zarar görmemesi için ne yapılır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Yalıtım üzerine koruma-drenaj levhası serilip sonra dolgu yapılır

Dolgu toprağının yalıtıma zarar vermesine karşı korunma yöntemi, yalıtım üzerine mekanik etkilere dayanıklı koruyucu-drenaj katmanı serilmesidir; bu katman aynı zamanda suyun drenaja yönlenmesini sağlar. Kuruma sonrası doğrudan dolgu atmak veya iri taşlı malzeme kullanmak ince sürme filmini yırtar ve hasar ancak su geldiğinde fark edilir.

Dayanak: 12UY0058-3/B1 — Sürme esaslı yalıtım: uygulamanın geri dolguya karşı korunması

B2 - Bitümlü Membran ile Su Yalıtımı

14. Bitümlü membranın birinci katı şaloma ile duvara ve tabana uygulanıyor. Bindirme ölçüleri ne olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Enine en az 10 cm, boyuna en az 15 cm bindirme yapılarak kaynatılır

Bitümlü membranda enine (yan) bindirme en az 10 cm, boyuna (baş/uç) bindirme en az 15 cm bırakılarak kaynatılır; uç eklerinde payın daha fazla olması, ek yerinin ısı ile tam yapışmasına ve suyun toplandığı noktada zayıf kalmamasına imkan verir. Ölçüleri ters çevirmek veya 5 cm ile yetinmek yaygın bir hatadır; 3-4 cm ise sentetik membranların sıcak hava kaynağında konuşulan genişliktir, bitümlü membrana taşınmaz.

Dayanak: 12UY0058-3/B2 — Bitümlü membran: bindirme paylarının uygulanması

15. Bitümlü membranda ikinci kat seriliyor. Ek yerlerinin üst üste gelmemesi için nasıl davranılır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) İkinci kat aynı yönde ve birinci kata göre 50 cm şaşırtmalı serilir

İkinci kat, birinci katın üzerine aynı yönde ve rulo genişliğinin yaklaşık yarısı kadar (1 m genişliğindeki rulolarda 50 cm) şaşırtılarak serilir; böylece iki katın ek yerleri çakışmaz. Ek yerlerini aynı hizada bırakmak ya da tabanda tek katla yetinmek, su basıncının en kolay geçtiği sürekli bir zayıf hat bırakır.

Dayanak: 12UY0058-3/B2 — Bitümlü membran: ikinci katın şaşırtmalı serilmesi

16. Teras betonuna bitümlü membran kaynatılacak. Bitüm astarı nasıl uygulanır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) İnce ve gözeneklere işleyecek şekilde tüm yüzeye sürülüp kuruması beklenir

Bitüm astarı, temizlenmiş yüzeyin tamamına ince ve gözeneklere işleyecek şekilde sürülür ve membran kaynatılmadan önce kuruması beklenir; astarın işlevi tozlu-emici betonla membran arasında aderans köprüsü kurmaktır. Astar kurumadan şaloma tutmak hem yanıcı çözücü nedeniyle tehlikelidir hem de membran altında kabarcık bırakır.

Dayanak: 12UY0058-3/B2 — Bitümlü membran: bitüm astarı uygulaması

17. Bitümlü membranın duvardaki bitim noktasına baskı profili takıldı. Mastik uygulaması nasıl yapılır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Profil üst kenarı boyunca kesintisiz mastik çekilerek su girişi kapatılır

Baskı profili membranın her iki katını da duvara tutturduktan sonra, profilin üst kenarı boyunca kesintisiz mastik çekilir; su profilin arkasına ancak bu hattan girebileceği için süreklilik şarttır. Mastiği yalnız vida başlarına koymak kesiksiz hat bırakmadığı için üst kenardan sızıntıya izin verir.

Dayanak: 12UY0058-3/B2 — Bitümlü membran: duvar bitim detayı, baskı profili ve mastik

18. Temel perdesinde yalıtım tamamlandı, drenaj yapılacak. Kullanılacak malzeme grubu hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Delikli drenaj borusu, koruyucu-drenaj levhası, filtre katmanı ve çakıl

Drenaj; suyu toplayıp yönlendiren delikli drenaj borusu, yalıtımı koruyup drenaj boşluğu oluşturan yüksek yoğunluklu polietilen esaslı koruyucu katman, ince malzeme geçişini engelleyen filtre katmanı ve yıkanmış-elenmiş çakıl ile kurulur. Baskı profili ile mastik membran bitim detayına, buhar kesici ise yoğuşma önlemine ait malzemelerdir.

Dayanak: 12UY0058-3/B2 — Drenaj katmanı malzemelerinin belirlenmesi

B3 - PVC, TPO, EPDM, HDPE Membran ile Su Yalıtımı

19. PVC membran sıcak hava üflemeli kaynak makinesiyle birleştiriliyor. Ek yeri nasıl oluşturulmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Bindirmeli serilir, en az 3 cm etkin kaynak genişliğinde kaynatılır

PVC, TPO, EPDM ve HDPE örtüler bindirmeli serilir ve sıcak hava kaynağı ile, ek boyunca kesintisiz ve en az 3 cm etkin kaynak genişliği kalacak şekilde birleştirilir; bindirme payı bu genişliği karşılayacak kadar bırakılır. Uçları bitiştirip şerit yapıştırmak, 1 cm payla çalışmak veya noktasal ısı vermek kesintisiz ve yeterli genişlikte kaynak yüzeyi oluşturmadığı için ek yeri ilk hareket ve gerilmede açılır.

Dayanak: 12UY0058-3/B3 — Sentetik membran: sıcak hava kaynağı ile birleştirme

20. Tek kaynakla birleştirilmiş sentetik membranın ek yerinin kalitesi kontrol edilecek. Nasıl yapılır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Ek boyunca tornavida ucu gezdirilir, açılan yer varsa onarım yapılır

Tek kaynakta kalite kontrolü, uygun bir el aleti (tornavida ucu ve benzeri) ek yeri boyunca gezdirilerek yapılır; alet yapışmamış veya açık kalmış noktaya girer ve kusurlu bölge aynı anda onarılır. Kaynağın dışarıdan düzgün görünmesi iç yapışmayı göstermez: yürütme hızı, rüzgar ve yüzey sıcaklığı da kaynağı etkiler.

Dayanak: 12UY0058-3/B3 — Sentetik membran: tek kaynakta ek yeri kalite kontrolü

21. Çift kaynak makinesiyle yapılan ek yerlerinin sızdırmazlığı nasıl doğrulanır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Kanala basınçlı hava verilir, basınç düşüşü olup olmadığı kontrol edilir

Çift kaynakta iki kaynak hattı arasında sürekli bir hava kanalı kalır; bu kanalın ucu kapatılıp ürün talimatındaki değere kadar basınçlandırılır ve belirlenen süre boyunca basınç düşüşü izlenerek ek yerinin sızdırmazlığı doğrulanır. Ek yerinden parça kesmek yalıtımın kendisini deler, yüzeyin parlaklığına bakmak ise kaynağın iç yapışması hakkında bilgi vermez.

Dayanak: 12UY0058-3/B3 — Sentetik membran: çift kaynakta sızdırmazlık kontrolü

22. Sinyal tabakalı membranla teras kaplaması yapılıyor. Uygulama sırasında oluşan hasar nasıl anlaşılır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Üst katman aşınınca farklı renkli alt tabaka görünür ve o bölge onarılır

Sinyal tabakalı membranlarda alt katman farklı renktedir; üst katman çizilip aşındığında bu renk ortaya çıkar ve hasarlı bölge çıplak gözle belirlenerek yamanır. Hasarı yalnız su testine bırakmak, kaplama ve koruma katmanları serildikten sonra fark edilmesine ve tüm katmanın sökülmesine yol açar.

Dayanak: 12UY0058-3/B3 — Sentetik membran: sinyal tabakalı örtüde hasar tespiti

B4 - Püskürtme Makinesi ile Uygulanan Malzemeler ile Su Yalıtımı

23. Püskürtme makinesiyle poliüretan uygulanacak beton yüzeyde rutubet şüphesi var. Nasıl davranılır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Rutubet ölçülür, sınırın üzerinde ise yüzey kuruyana kadar beklenir

Püskürtme ile uygulanan malzemelerde yüzey rutubetinin ürün için tanımlanan sınırın altında olması gerekir; rutubet ölçülür ve sınırın üzerindeyse uygulama ertelenir. Yüzeyi yalnız üstten ısıtmak nemi betonun içinde bırakır, kaplama sonrası buharlaşan nem kabarcık yaparak yapışmayı kaldırır.

Dayanak: 12UY0058-3/B4 — Püskürtme uygulaması: yüzey rutubetinin kontrolü

24. İki kısımdan oluşan poliüretan malzeme püskürtme makinesine yüklenecek. Doğru uygulama hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Üretici talimatındaki orana göre bileşenler makineye ayrı ayrı bağlanır

İki kısım malzeme, üretici firma talimatları doğrultusunda püskürtme makinesine bağlanır veya hazneleri ayrı ayrı doldurulur; karışım makinenin karıştırma düzeninde doğru oranla gerçekleşir. Bileşenleri kovada elle karıştırmak reaksiyonu hemen başlatıp hortumu tıkar, tiner katmak ise reçine yapısını bozarak kaplamanın dayanımını düşürür.

Dayanak: 12UY0058-3/B4 — Püskürtme uygulaması: çok bileşenli malzemenin makineye yüklenmesi

25. Açıkta kalacak bir terasa UV dayanımı olmayan poliüretan malzeme püskürtüldü. Ne yapılmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Üzerine UV dayanımlı son kat çekilerek koruyucu bir katman oluşturulur

Poliüretan su yalıtım malzemelerinin UV etkisine dayanımlı ve dayanımsız türleri vardır; dayanımsız tür açıkta bırakılamaz ve üzerine UV dayanımlı son kat ya da koruma katmanı uygulanır. Kalınlığı artırmak veya rengi açmak ultraviyole bozunmasını durdurmaz, yalnız hasarın ortaya çıkışını geciktirir.

Dayanak: 12UY0058-3/B4 — Püskürtme uygulaması: UV etkisine karşı koruma katmanı

İlgili sayfalar

Su Yalıtımcısı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri

Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.