Taksi Şoförü Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (17UY0330-3)
MYK Taksi Şoförü (17UY0330-3) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
İSG, Çevre ve Kalite — İş Sağlığı ve Güvenliği
1. Taksi durağında yapılan bilgilendirmede şoföre yazılı İSG çalışma talimatı veriliyor; şoför talimatın bazı maddelerini tam anlamadığını fark ediyor. Bu durumda doğru davranış hangisidir?
- A) Anlamadığı maddeleri işverene sorup açıklattıktan sonra uygulamak
- B) Talimatı imzalayıp dosyalamak, uygulamayı kendi tecrübesine bırakmak
- C) Yalnızca anladığı maddeleri uygulayıp diğerlerini zamanla öğrenmek
- D) Talimatın duraktaki en kıdemli şoförce yorumlanmasını esas almak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Anlamadığı maddeleri işverene sorup açıklattıktan sonra uygulamak
İSG talimatı ancak şoför tarafından anlaşıldığında koruyucu işlev görür; anlaşılmayan madde işverene sorulup açıklattırılır ve uygulama bundan sonra başlar. Sahada en sık yapılan hata talimatı imzalayıp kendi alışkanlığına göre çalışmaktır: imza yalnızca tebliğ edildiğini gösterir, kişisel tecrübe yazılı talimatın yerine geçmez. Kıdemli şoförün yorumu da resmi talimatın yerini tutmaz, çünkü sorumluluk işi yapan kişide kalır.
Dayanak: 17UY0328-3/A1 — İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1
2. Yolculuk sırasında motor kaputunun kenarlarından duman sızdığını gören şoför, aracı güvenli yere çekip yolcuyu indirdi. Yangın söndürme cihazıyla müdahalede doğru uygulama hangisidir?
- A) Kaputu tamamen kaldırıp aleve mümkün olan en yakın mesafeden sıkmak
- B) Motoru rölantide bırakıp fan yardımıyla dumanın dağılmasını beklemek
- C) Kontağı kapatıp kaputu aralık açarak söndürücüyü boşluğa yöneltmek
- D) Söndürücüyü kullanmadan önce yolcunun bagajdaki eşyasını boşaltmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Kontağı kapatıp kaputu aralık açarak söndürücüyü boşluğa yöneltmek
Kaput tamamen kaldırıldığında motor bölmesine dolan hava, için için yanan alevi bir anda büyütür; doğru yöntem kontağı kapatarak yakıt ve elektrik beslemesini kesmek ve kaputu yalnızca aralayıp söndürücüyü bu boşluktan içeri yöneltmektir. Kaputu açıp yakından müdahale etmek sahada sık görülen ve şoförün elini, yüzünü yakan bir hatadır. Motoru çalışır bırakmak ise yakıt ve hava akışını sürdürerek yangını beslediği için müdahaleyi etkisiz kılar.
Dayanak: 17UY0328-3/A1 — İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2
3. Yolculuk sırasında arka koltuktaki yolcu göğüs ağrısından şikâyet edip bilincini kaybediyor. Şoförün acil durum müdahale prosedürüne uygun ilk hareketi hangisidir?
- A) Yolcuyu koltuktan çıkarıp kaldırıma yatırdıktan sonra su içirmeye çalışmak
- B) Aracı güvenli şekilde durdurup 112'yi arayarak konum ve durumu bildirmek
- C) En yakın hastaneye yetişmek için hızlanıp trafikte korna ile yol açmak
- D) Yolcunun cebinden kimliğini çıkarıp önce yakınlarına ulaşmayı denemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Aracı güvenli şekilde durdurup 112'yi arayarak konum ve durumu bildirmek
Acil durum prosedürünün ilk adımı olay yerini güvenli hâle getirip yetkili sağlık ekibini doğru konum bilgisiyle harekete geçirmektir; şoför tıbbi müdahaleyi kendisi üstlenmez. Bilinci kapalı kişiyi taşımak veya su içirmeye çalışmak sahada sık yapılan ve durumu ağırlaştıran bir hatadır; boğulma ve gizli yaralanmanın kötüleşmesi riski vardır. Hastaneye yetişmek için hızlanmak da ikinci bir kaza riski üreterek hem yolcuyu hem trafiği tehlikeye atar.
Dayanak: 17UY0328-3/A1 — İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.3
Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı — Acil Durum Uygulamaları
4. Taksi, şehir içi bir bulvarda hafif çarpışma sonrası şerit ortasında kaldı ve hareket edemiyor. Şoförün araca ait acil durum prosedürü gereği yapması gereken ilk iş nedir?
- A) Yolcuyu araçta bekletip sigorta şirketiyle telefonda görüşmeye başlamak
- B) Aracı ittirip yol kenarına almak için diğer sürücülerden yardım istemek
- C) Kaza yerinin fotoğrafını çekip trafik ekibinin gelmesini araçta beklemek
- D) Dörtlüleri yakıp reflektörü aracın gerisine yeterli mesafeye koymak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Dörtlüleri yakıp reflektörü aracın gerisine yeterli mesafeye koymak
Hareket edemeyen araç trafik akışında ikinci bir kazanın kaynağıdır; bu yüzden ilk iş aracı görünür kılmak, yani dörtlüleri yakmak ve arkadan gelenin frenleyebileceği mesafeye reflektör koymaktır. Fotoğraf çekmek ve sigorta görüşmesi gerekli işlemlerdir ancak trafik güvenliği sağlandıktan sonra sıra alır; önce yapılırsa şoför korumasız şekilde şerit içinde kalır. Aracı gelişigüzel ittirmek de akan trafikte yayaların araç arasında kalmasına yol açtığı için doğru başlangıç değildir.
Dayanak: 17UY0330-3/A2 — Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 4, ölçüt 4.2
5. Vardiya devrinde şoför, ilk yardım çantasındaki bazı malzemelerin son kullanma tarihinin geçtiğini ve yangın söndürücünün bagajda eşyaların altında kaldığını görüyor. Doğru davranış hangisidir?
- A) Yangın söndürücü dolu olduğu için eşyaların altında kalmasını sürdürmek
- B) Miadı geçen malzemeyi çantada bırakıp acil durumda eldekiyle idare etmek
- C) Miadı geçenleri yenileyip söndürücüyü erişilebilir yerde sabitlemek
- D) Kontrolü vardiyayı devreden şoförün sorumluluğuna bırakıp yola çıkmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Miadı geçenleri yenileyip söndürücüyü erişilebilir yerde sabitlemek
Araçtaki koruma ve acil durum müdahale araçlarının yalnızca bulunması değil, uygun ve çalışır durumda olması aranır; bu nedenle miadı geçen malzeme yenilenir ve söndürücü saniyeler içinde ulaşılabilecek bir yere sabitlenir. Bagajda eşya altında kalan söndürücü, yangın anında pratikte yok hükmündedir çünkü ihtiyaç duyulan anda çıkarılamaz. Kontrolü devreden şoföre bırakmak da sahada sık görülen bir hatadır: aracı hizmete çıkaran kişi o vardiyanın kontrolünden sorumludur.
Dayanak: 17UY0330-3/A2 — Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 4, ölçüt 4.1
İSG, Çevre ve Kalite — Çevre Koruma
6. Şoför, kendi imkânlarıyla yaptığı yağ değişimi sonrası ortaya çıkan atık motor yağı ve eskiyen akü ile karşı karşıya. Çevre koruma gereklerine uygun davranış hangisidir?
- A) İkisini de lisanslı toplama noktasına teslim edip belgesini almak
- B) Atık yağı yağmur suyu ızgarasına döküp aküyü hurdacıya bırakmak
- C) Yağı bidonda biriktirip zamanla durak bahçesinde toprağa vermek
- D) Aküyü çöp konteynerine, yağı ise yanmaz bir varilde yakmaya vermek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) İkisini de lisanslı toplama noktasına teslim edip belgesini almak
Atık motor yağı ve akü tehlikeli atıktır; toprağa, kanalizasyona veya evsel çöpe karışması hem yeraltı suyunu hem toprağı kirletir, bu yüzden lisanslı toplama noktasına teslim edilip teslim belgesi alınır. Sahada en sık yapılan hata yağın yağmur suyu ızgarasına dökülmesidir: o hat arıtmaya değil doğrudan alıcı ortama gittiği için az miktar bile geniş bir su kütlesini etkiler. Aküyü hurdacıya veya konteynere bırakmak da içindeki asit ve kurşunun kontrolsüz yayılmasına yol açar.
Dayanak: 17UY0328-3/A1 — İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1
7. Havalimanı yolcu kuyruğunda uzun süre sıra bekleyen şoför, yakıt tüketimini ve egzoz salımını azaltmak istiyor. Bu amaca en uygun uygulama hangisidir?
- A) Klimayı kapatıp motoru rölantide çalışır durumda beklemeyi sürdürmek
- B) Sırayı hızlı ilerletmek için kısa mesafelerde sert kalkış yapmak
- C) Motoru ısıtmak için her beklemede birkaç dakika gaza yüklenmek
- D) Uzun beklemelerde motoru durdurup sıra ilerleyince çalıştırmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Uzun beklemelerde motoru durdurup sıra ilerleyince çalıştırmak
Rölantide çalışan motor yol almadan yakıt tükettiği ve egzoz salımı ürettiği için uzun beklemelerde motorun durdurulması doğal kaynak kullanımını azaltan en etkili davranıştır. Klimayı kapatmak tüketimi bir miktar düşürür ancak motor çalışmaya devam ettiği için asıl kaybı ortadan kaldırmaz; bu yüzden yarım bilgiyle sık seçilen ama yetersiz bir çözümdür. Sert kalkış ve boşta gaza yüklenmek ise anlık tüketimi belirgin biçimde artırdığı için amacın tam tersine hizmet eder.
Dayanak: 17UY0328-3/A1 — İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2
İSG, Çevre ve Kalite — Kalite ve Yolcu Memnuniyeti
8. Yolcu, bilinen güzergâhın trafikte olduğunu söyleyip daha uzun ama akıcı bir yol tarif ediyor; şoför ise kısa yolun daha ucuza geleceğini düşünüyor. Hizmet ilkelerine uygun davranış hangisidir?
- A) Yolcuyu dinlemeden kısa güzergâhı seçip ücretin düşük kalacağını söylemek
- B) İki güzergâhın süre ve ücret farkını anlatıp yolcunun tercihine uymak
- C) Yolcunun tarifini uygulayıp fark için yol sonunda ek ücret talep etmek
- D) Trafik durumunu yolcuya sormadan navigasyonun ilk önerisini uygulamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) İki güzergâhın süre ve ücret farkını anlatıp yolcunun tercihine uymak
Kaliteli hizmet, kararı şoförün tek başına vermesi değil; yolcuya süre ve ücret sonuçlarını şeffaf biçimde aktarıp tercihi ona bırakmasıdır, çünkü güzergâh yolcunun zaman ve bütçe önceliğini doğrudan etkiler. Yolcuyu dinlemeden kısa yolu seçmek iyi niyetli görünse de en sık şikâyet üreten davranıştır: yolcu geç kaldığında ücretin düşüklüğü memnuniyeti telafi etmez. Yolun sonunda ek ücret istemek ise baştan bilgilendirme yapılmadığı için güven kaybına ve itiraza yol açar.
Dayanak: 17UY0328-3/A1 — İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.1
9. Yolcu araca bindiğinde araç içinde yüksek sesle müzik çalıyor ve klima çok soğuk ayarda. Yolcu memnuniyeti açısından şoförün doğru yaklaşımı hangisidir?
- A) Yolcu şikâyet edene kadar mevcut ayarları aynen korumayı sürdürmek
- B) Müziği kapatıp klimayı kendi alışkanlığına göre yeniden ayarlamak
- C) Sesi kısıp yolcuya klima ve müzik tercihini sorarak ayarlamak
- D) Camı açıp klimayı kapatarak yolcunun uyum sağlamasını beklemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Sesi kısıp yolcuya klima ve müzik tercihini sorarak ayarlamak
Yolcu memnuniyeti araç içi ortamın yolcunun tercihine göre düzenlenmesini gerektirir; sesi kısıp tercihi sormak hem nezaket hem de hizmet kuralıdır ve yolcunun şikâyet etmek zorunda kalmasını önler. Yolcu itiraz edene kadar beklemek sahada çok yaygındır ancak birçok yolcu rahatsızlığını dile getirmediği için memnuniyetsizlik sessizce oluşur ve puana yansır. Şoförün kendi alışkanlığına göre yeniden ayarlaması da sorunu çözmez, çünkü ölçüt şoförün değil yolcunun konforudur.
Dayanak: 17UY0328-3/A1 — İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.1
10. Şoför, taksimetrenin kısa mesafelerde beklenenden hızlı ilerlediğini fark ediyor ancak vardiya yoğun geçiyor. Kalite gereklerine uygun davranış hangisidir?
- A) Aracı hizmet dışı bırakıp arızayı yetkiliye bildirmek
- B) Vardiya bitene kadar çalışıp yolculardan tahmini ücret almayı sürdürmek
- C) Farkı telafi için her yolcudan bir miktar indirim yaparak devam etmek
- D) Sorunu yalnızca kendi not defterine yazıp haftalık bakımda dile getirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Aracı hizmet dışı bırakıp arızayı yetkiliye bildirmek
Ücreti belirleyen cihazdaki şüphe doğrudan hizmetin güvenilirliğini bozar; bu nedenle arıza belirtisi görüldüğünde araç hizmet dışı bırakılır, durum bildirilir ve yetkili kontrolü yapılmadan çalışmaya devam edilmez. Tahmini ücret almak veya indirim yaparak dengelemek sahada sık denenen ama hatayı ortadan kaldırmayan çözümlerdir; ölçüm hatası sürdüğü için her yolcuda farklı bir haksızlık üretirler. Sorunu yalnızca not alıp haftalık bakıma bırakmak da arızanın günlerce yolcuya yansımasına yol açar.
Dayanak: 17UY0328-3/A1 — İSG, Çevre ve Kalite / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.2
Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı — İş Organizasyonu
11. Şoför vardiyayı devralırken aracın yakıtı az, ön cam sileceği çizik bırakıyor ve araç içindeki çöp kutusu dolu. Yola çıkmadan önceki doğru iş sırası hangisidir?
- A) Önce müşteri alıp gelir sağlamak, eksikleri gün içinde fırsat buldukça gidermek
- B) Yalnızca yakıt almak, silecek ve temizliği bir sonraki vardiyaya devretmek
- C) Aracı yıkamaya götürüp yakıt ve silecek işini akşam vardiyasına bırakmak
- D) Yakıtı tamamlayıp sileceği değiştirmek ve araç içini temizleyip başlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Yakıtı tamamlayıp sileceği değiştirmek ve araç içini temizleyip başlamak
İş öncesi hazırlık, araç hizmete çıkmadan önce tamamlanan bir bütündür; yakıt, görüş güvenliğini etkileyen silecek ve yolcunun karşılaşacağı iç temizlik aynı vardiyanın başında giderilir. Çizik bırakan silecek yağmurda görüşü doğrudan bozduğu için ertelenebilir bir konfor eksiği değil, sürüş güvenliği sorunudur. Eksikleri gün içine yaymak sahada en yaygın alışkanlıktır ancak yoğunluk arttıkça iş hiç yapılmaz ve ilk yolcu hem kirli araçla hem riskli görüşle karşılaşır.
Dayanak: 17UY0330-3/A2 — Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1
12. Sabah vardiyasına başlayacak şoförün POS cihazı şarjsız ve üzerinde para üstü verecek bozuk parası yok. İş öncesi hazırlık açısından doğru davranış hangisidir?
- A) Yalnızca nakit ödeyecek yolcuları alıp kart soranları başka araca yönlendirmek
- B) POS cihazını şarj edip yeterli bozuk parayı temin ettikten sonra yola çıkmak
- C) Kart ödemesi isteyen yolcuyu en yakın bankamatiğe götürüp orada beklemek
- D) Para üstünü yuvarlayarak tahsil edip cihazı akşam üzeri şarja takmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) POS cihazını şarj edip yeterli bozuk parayı temin ettikten sonra yola çıkmak
Ödeme araçlarının hazır olması iş öncesi hazırlığın parçasıdır; şarjlı POS ve yeterli bozuk para olmadan hizmete çıkmak, ücret tahsilatını her yolcuda ayrı bir sorun hâline getirir. Kart soran yolcuyu başka araca yönlendirmek ya da bankamatiğe götürmek sahada sıkça yapılır ama yolcunun zamanını harcadığı ve hizmeti yarım bıraktığı için hazırlık eksiğinin sonucudur, çözümü değildir. Para üstünü yuvarlayarak tahsil etmek de yolcu açısından güven kaybı yaratan bir uygulamadır.
Dayanak: 17UY0330-3/A2 — Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1
13. Şoför yola çıkmadan önce araçta bulunması gereken belgeleri gözden geçiriyor ve muayene geçerliliğinin geçen hafta dolduğunu görüyor. Doğru davranış hangisidir?
- A) Trafik kontrolüne denk gelmemek için ara sokakları tercih ederek çalışmak
- B) Durumu işletmeye bildirip vardiyayı normal şekilde tamamlamayı sürdürmek
- C) Muayene yaptırılana kadar aracı hizmete çıkarmayıp durumu bildirmek
- D) Eski muayene belgesinin fotokopisini araçta bulundurarak yola devam etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Muayene yaptırılana kadar aracı hizmete çıkarmayıp durumu bildirmek
Belge kontrolü, aracın hizmete çıkıp çıkamayacağını belirleyen bir kapı kontrolüdür; muayene geçerliliği dolmuş araç trafiğe uygunluğu doğrulanmamış sayılır ve muayene tamamlanana kadar yolcu taşımaya çıkarılmaz. Durumu bildirip çalışmaya devam etmek sahada en sık seçilen yoldur ancak bildirim tek başına eksikliği gidermez, aracı uygun hâle getirmez. Ara sokakları tercih etmek veya eski belgenin fotokopisini taşımak ise denetimden kaçınma girişimidir; eksiklik sürdüğü için hem yaptırım hem kaza sonrası sorumluluk riski büyür.
Dayanak: 17UY0330-3/A2 — Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2
Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı — Araç Kontrolü
14. Akşam vardiyasına çıkacak şoför, araç çevresinde tur atarak araç dışı kontrolünü yapıyor. Bu kontrolde önceliklendirmesi gereken unsur hangisidir?
- A) Karoserdeki çizikleri fotoğraflayıp boya rengini kataloğa göre eşleştirmek
- B) Yalnızca ön tampon ve plakanın temiz görünüp görünmediğini incelemek
- C) Araç üstü tabeladaki reklam yazısının okunaklı olup olmadığına bakmak
- D) Far, stop, sinyal ve plaka aydınlatmasının çalıştığını kontrol etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Far, stop, sinyal ve plaka aydınlatmasının çalıştığını kontrol etmek
Araç dışı kontrolün önceliği, karanlıkta aracın görülmesini ve niyetinin anlaşılmasını sağlayan aydınlatma ve sinyal sistemidir; yanmayan bir stop lambası arkadan çarpma riskini doğrudan artırır. Çizik fotoğraflamak ve tabela okunaklılığı işletme açısından anlamlıdır ancak sürüş güvenliğini belirlemedikleri için kontrol sırasında öne alınmaz. Yalnızca ön tarafa bakmak da sahada çok yaygın bir eksikliktir: arıza çoğunlukla şoförün kabinden göremediği arka lambalarda ortaya çıkar.
Dayanak: 17UY0330-3/A2 — Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1
15. Şoför yolcu almadan önce araç içi kontrolünü yapıyor; arka koltuk emniyet kemerinin tokası oturmuyor ve iç aydınlatma yanmıyor. Doğru davranış hangisidir?
- A) Kemer tokası onarılana kadar aracı hizmete çıkarmayıp arızayı bildirmek
- B) Yolcuları ön koltuğa oturtarak arka kemer arızasıyla çalışmayı sürdürmek
- C) Kemer takmak istemeyen yolcu çoğunlukta olduğu için sorunla sonra ilgilenmek
- D) İç aydınlatmayı telefon feneriyle ikame edip kemeri bantla sabitlemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kemer tokası onarılana kadar aracı hizmete çıkarmayıp arızayı bildirmek
Emniyet kemeri, arıza hâlinde yerine başka bir önlem konulamayan koruyucu donanımdır; tokası oturmuyorsa araç yolcu taşımaya uygun değildir ve arıza bildirilip giderilene kadar hizmete çıkarılmaz. Yolcuyu öne oturtarak çalışmayı sürdürmek sahada sık görülür ancak yolcu sayısını sınırlar, arka koltuk kullanıldığı anda koruma ortadan kalkar. Kemeri bantla sabitlemek ise koruma sağlamadığı hâlde sağlıyormuş izlenimi verdiği için arızalı kemerden daha tehlikelidir.
Dayanak: 17UY0330-3/A2 — Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1
16. Şoför, uzun bir şehir içi turdan hemen sonra durakta lastik hava basıncını ölçüyor, değerleri yüksek buluyor ve hava boşaltmayı düşünüyor. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Sıcak ölçümdeki fazlalığı hemen boşaltıp üretici değerine indirmek
- B) Lastikler soğuduktan sonra ölçüp üretici değerine göre ayarlamak
- C) Ölçümü aracın yüklü hâline göre yapıp ön lastiklerden hava almak
- D) Yol tutuşu iyi olduğu için basıncı yüksek bırakıp kontrolü ertelemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Lastikler soğuduktan sonra ölçüp üretici değerine göre ayarlamak
Lastik içindeki hava yol sürtünmesiyle ısınıp genleştiği için sıcak lastikte ölçülen basınç gerçek değerin üzerinde çıkar; bu nedenle ölçüm ve ayar lastikler soğuduktan sonra, üretici değerine göre yapılır. Sıcakken fazlalığı boşaltmak sahada çok yapılan bir hatadır: lastik soğuduğunda basınç üretici değerinin altına düşer, yanaklar aşırı esner ve hem yakıt tüketimi hem patlama riski artar. Kontrolü ertelemek de yanlış basıncın aşınma ve fren mesafesi üzerindeki etkisini büyütür.
Dayanak: 17UY0330-3/A2 — Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2
17. Şoför, ön lastiklerin iç omuzlarının dış omuzlarına göre belirgin biçimde daha çok aşındığını görüyor. Bu bulgu karşısında doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Kaliper sıkıştığı için lastik tek taraftan aşınmıştır, fren sistemi yenilenir
- B) Basınç yüksek olduğundan omuzlar aşınmıştır, hava boşaltılarak sürülür
- C) Ön düzen ayarı bozulmuş olabilir; rot ayarı ve basınç kontrol edilir
- D) Aşınan lastikler yenisiyle değiştirilip aynı düzende kullanılmaya devam edilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Ön düzen ayarı bozulmuş olabilir; rot ayarı ve basınç kontrol edilir
Yalnızca iç ya da dış omuzda yoğunlaşan tek taraflı aşınma, tipik olarak ön düzen (rot) ayarının bozukluğuna işaret eder; bu yüzden ayar ve lastik basıncı birlikte kontrol edilip hatanın kaynağı aranır. Aşırı basınç lastiğin sırt ortasını, düşük basınç ise her iki omzu birden aşındırdığı için bulguyu basınçla açıklamak yarım bilgiyle en sık seçilen yanlıştır. Sıkışan kaliper genellikle yerel ısınma ve düzensiz sırt izi bırakır, omuz aşınmasını açıklamaz. Ayarı düzeltmeden lastiği yenilemek ise yeni lastiği de aynı biçimde tüketir.
Dayanak: 17UY0330-3/A2 — Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2
18. Yeni takılan taksimetre, gösterge panelinin altına yolcunun göremeyeceği bir açıyla yerleştirilmiş. Fonksiyonel kontrol açısından doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Taksimetre yolcunun görebileceği konumda ve çalışır durumda olmalıdır
- B) Şoför ekranı okuyabildiği için ücreti yolcuya sözlü bildirmek yeterlidir
- C) Ekran yolcu sorduğunda elle çevrilerek gösterilirse konum uygun sayılır
- D) Yolculuk sonunda fiş verilmesi, ekranın yerleşim koşulunun yerine geçer
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Taksimetre yolcunun görebileceği konumda ve çalışır durumda olmalıdır
Taksimetre ücretin şeffaf biçimde izlenmesini sağlayan cihazdır; bu işlevi yerine getirebilmesi için yolculuk boyunca yolcunun görebileceği konumda ve çalışır durumda bulunması gerekir, dolayısıyla montaj bu ölçüte göre düzeltilir. Şoförün ekranı okuyup ücreti sözlü bildirmesi sahada sık rastlanan bir uygulamadır ancak yolcunun kendi doğrulamasını ortadan kaldırdığı için şeffaflığı sağlamaz ve itirazların başlıca kaynağıdır. Ekranı istendikçe elle çevirmek de sürüş sırasında dikkat dağıttığı için uygun bir çözüm değildir.
Dayanak: 17UY0330-3/A2 — Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.3
Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı — Ulaşımın Sağlanması
19. Yolcu, yoğun bir kavşağın hemen çıkışında yaya geçidinin üzerinde el kaldırarak taksiyi durdurmak istiyor. Şoförün doğru davranışı hangisidir?
- A) Yaya geçidinin üzerinde kısa süreli durup yolcuyu hızlıca almak
- B) İkinci şeritte durup yolcunun araçlar arasından gelmesini beklemek
- C) Dörtlüleri yakıp kavşak içinde bekleyerek yolcuya işaret vermek
- D) Kavşağı geçip uygun ilk yerde sağa yanaşarak yolcuyu almak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kavşağı geçip uygun ilk yerde sağa yanaşarak yolcuyu almak
Yolcu alma noktası yolcunun eliyle değil trafik güvenliğiyle belirlenir; kavşak ve yaya geçidi üzerinde durmak görüşü kapatıp yayaları araç arasına iterken, doğru davranış kavşağı geçip uygun ilk noktada sağa yanaşmaktır. Kısa süreli durmayı zararsız saymak sahada en yaygın hatadır: kavşak çıkışı arkadan gelenin en az tepki payına sahip olduğu bölgedir. İkinci şeritte durmak da yolcuyu akan trafiğin içinden yürütür ve hem yolcu hem diğer sürücüler için ani fren riski üretir.
Dayanak: 17UY0330-3/A2 — Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.1
20. Tekerlekli sandalye kullanan bir yolcu, yanındaki refakatçisiyle birlikte taksiye binmek istiyor. Yolcu alma aşamasında doğru uygulama hangisidir?
- A) Sandalyeyi katlayıp arka koltuğa koymak, refakatçiyi öne oturtmak
- B) Yolcuya nasıl yardım istediğini sorup binişine destek olmak
- C) Refakatçiye sormadan yolcuyu kollarından tutup koltuğa kaldırmak
- D) Sandalyeyi sökmeye çalışıp yolcuyu bu sırada kaldırımda bekletmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Yolcuya nasıl yardım istediğini sorup binişine destek olmak
Engelli yolcuya doğru destek, yardımın nasıl verileceğini yolcunun kendisine sormaktan geçer; her kişinin tutunma, aktarma ve denge ihtiyacı farklıdır ve bunu en iyi yolcu bilir. Sormadan kollarından tutup kaldırmak iyi niyetle yapılsa da sahada yaralanmaya ve yolcunun onurunun zedelenmesine yol açan en yaygın hatadır. Sandalyeyi sökmeye çalışıp yolcuyu kaldırımda bekletmek de yolculuğu gereksiz uzatır; katlanan sandalye ise uygun şekilde bagaja yerleştirilerek yolcunun oturma düzeni korunur.
Dayanak: 17UY0330-3/A2 — Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.1
21. Yolcu, yolculuk boyunca telefonda özel bir iş görüşmesi yapıyor ve şoförün sorularına kısa yanıtlar veriyor. Şoförün doğru tutumu hangisidir?
- A) Konuşmayı duyduğunu belirtip konuyla ilgili kendi görüşünü paylaşmak
- B) Radyoyu açıp sesi yükselterek konuşmanın duyulmasını engellemek
- C) Sohbeti kesip sessiz kalmak ve duyduklarını başkasıyla paylaşmamak
- D) Görüşme bitene kadar aracı yavaşlatıp bekleme ücreti işletmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Sohbeti kesip sessiz kalmak ve duyduklarını başkasıyla paylaşmamak
Yolcuyla ilişkilerin yürütülmesinde temel kural yolcunun mahremiyetine saygıdır; yolcu telefonla meşgulken sohbeti sürdürmemek ve duyulanı hiçbir yerde aktarmamak hem nezaketin hem meslek etiğinin gereğidir. Konuşmaya yorum yapmak samimiyet gibi görünse de yolcunun kendini izleniyor hissetmesine yol açtığı için en sık şikâyet edilen davranışlardandır. Radyoyu yükseltmek de iyi niyetli görünür ancak görüşmeyi bozar; aracı yavaşlatıp bekleme ücreti işletmek ise açık bir güven ihlalidir.
Dayanak: 17UY0330-3/A2 — Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.2
22. Yolculuk sonunda yolcu, ücretin beklediğinden yüksek olduğunu söyleyerek sesini yükseltiyor. Şoförün doğru yaklaşımı hangisidir?
- A) Sakin kalıp taksimetre kaydını göstererek ücreti açıklamak
- B) Tartışmayı büyütmemek için ücreti yolcunun söylediği tutara indirmek
- C) Aracın kapılarını kilitleyip ödeme yapılana kadar yolcuyu bekletmek
- D) Yolcuya aynı tonda cevap verip trafiğin sorumlusu olmadığını söylemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Sakin kalıp taksimetre kaydını göstererek ücreti açıklamak
İtirazda tek geçerli dayanak ölçüm kaydıdır; şoförün sakin kalıp taksimetre kaydını göstererek ücreti açıklaması hem tartışmayı yatıştırır hem de iddiayı nesnel bir belgeye bağlar. Ücreti yolcunun söylediği tutara indirmek anlık huzur sağlasa da ölçümün güvenilir olmadığı izlenimini yarattığı ve sonraki yolculara emsal oluşturduğu için doğru çözüm değildir. Kapıyı kilitlemek yolcuyu alıkoymak anlamına geldiği için ağır bir hatadır; aynı tonda karşılık vermek ise olayı büyütür.
Dayanak: 17UY0330-3/A2 — Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.2
23. Sağanak yağış altında ıslak asfaltta ilerleyen şoför, öndeki araca yaklaştığını ve direksiyonun hafiflediğini hissediyor. Doğru sürüş tepkisi hangisidir?
- A) Fren pedalına sertçe basıp aracı hızlıca yavaşlatarak mesafeyi açmak
- B) Direksiyonu ters yöne kırıp aracı şerit ortasına almaya çalışmak
- C) Vitesi düşürmeden gazı sabit tutup yalnızca silecek hızını artırmak
- D) Gazı kesip hızı düşürerek takip mesafesini kademeli olarak artırmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Gazı kesip hızı düşürerek takip mesafesini kademeli olarak artırmak
Direksiyonun hafiflemesi lastik ile asfalt arasına su girdiğinin, yani tutunmanın azaldığının işaretidir; bu durumda gazı kesip hızı kademeli düşürmek lastiğin yeniden tutunmasını sağlayan doğru tepkidir. Sert fren sahada refleksle en çok yapılan hatadır: tutunmanın zaten düşük olduğu yüzeyde aracın dengesini bozar ve arkadan gelen için ani bir engel yaratır. Direksiyonu ters kırmak da tutunma yokken yön değişikliği üretmediği için tutunma geri geldiği anda ani savrulmaya yol açar.
Dayanak: 17UY0330-3/A2 — Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.3
24. Şoför, sürüş hâlindeyken uygulamadan gelen yeni yolcu çağrısını kabul etmek ve güzergâhı değiştirmek istiyor. Doğru davranış hangisidir?
- A) Kırmızı ışıkta beklerken telefonu eline alıp yazışmayı hızla tamamlamak
- B) Güvenli bir yerde durup işlemi tamamladıktan sonra yola devam etmek
- C) Ekrana kısa aralıklarla bakarak sürüşü ve işlemi birlikte yürütmek
- D) Yolcudan telefonu tutmasını isteyip yönlendirmeyi ondan almak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Güvenli bir yerde durup işlemi tamamladıktan sonra yola devam etmek
Sürüş işlemleri yürütülürken dikkatin yola verilmesi esastır; çağrı kabulü gibi ekran gerektiren işler için araç güvenli bir yerde durdurulur ve işlem bittikten sonra yola devam edilir. Ekrana kısa aralıklarla bakmayı zararsız saymak en yaygın hatadır: her bakışta araç görülmeden belirgin bir mesafe kat eder ve öndeki ani frene tepki süresi kaybolur. Kırmızı ışıkta telefonla işlem yapmak da ışık dönerken sürücüyü hazırlıksız yakaladığı, yolcuya yönlendirme yaptırmak ise sorumluluğu yolcuya devrettiği için uygun değildir.
Dayanak: 17UY0330-3/A2 — Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.3
25. Şoför, çift şeritli bir caddede yolcuyu indirmek üzere duruyor; yolcu sol arka kapıyı açmaya davranıyor ve yanında poşetleri var. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Trafiği kontrol edip sol kapıyı hızlıca açtırarak inişi kısa tutmak
- B) Yolcuyu ikinci şeritte indirip poşetleri kaldırıma kendisinin taşımasını istemek
- C) Kaldırım tarafına yanaşıp sağ kapıdan indirmek ve koltuğu kontrol etmek
- D) Kapıyı yolcu açmadan kilitleyip ücret tahsilatını tamamlamayı beklemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Kaldırım tarafına yanaşıp sağ kapıdan indirmek ve koltuğu kontrol etmek
Yolcu indirme, aracın kaldırım tarafına yanaştırılıp inişin trafiğe kapalı taraftan yaptırılmasıyla tamamlanır; iniş sonrası koltuk ve zeminin kontrol edilmesi de unutulan eşyanın araçta kalmasını önler. Sol kapıdan indirmeyi trafiği kontrol ederek güvenli saymak sahada çok yapılan bir hatadır, çünkü açılan kapı arkadan gelen motosiklet ve bisikletin göremeyeceği bir engel oluşturur. İkinci şeritte indirmek ise yolcuyu poşetleriyle akan trafiğin içinde yürümek zorunda bırakır.
Dayanak: 17UY0330-3/A2 — Araç Kontrolü ve Yolcu Ulaşımı / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.5
İlgili sayfalar
Taksi Şoförü belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.