Tarihi Eser Koruma ve Restorasyon Elemanı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (13UY0120-5)
Kısa cevap: Bu sayfa Tarihi Eser Koruma ve Restorasyon Elemanı MYK belgesine hazırlık için 25 soruluk ücretsiz bir deneme sınavıdır; sorular 7 konu başlığına ayrılmıştır ve her sorunun altında doğru şıkkın neden doğru, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu anlatan açıklama vardır. Gerçek sınavda her yeterlilik birimi ayrı değerlendirilir; bu ulusal yeterlilikte teorik sınavda soruların en az %70'ine doğru cevap vermek gerekir ve birimlerin ortalaması alınmaz. Buradaki sorular gerçek sınav sorusu DEĞİLDİR — aynı başarım ölçütlerinden paralel olarak hazırlanmıştır.
Bilmeniz gerekenler
Sınav ve başvuru
- Sınav: teorik ve performans (uygulama) sınavı
- Belge geçerliliği: 5 yıl
- Ücret: 13.125 TL: 11.625 TL sınav ve belgelendirme ücreti (KDV dahil) + 1.500 TL MYK belge masrafı (2026; ödemede ayrı satırda gösterilir, belge düzenlenmezse iade edilir).
- Ücret ayrıntısı · Sınav hangi ilde, ne zaman? · Bilgi: 0543 113 17 44
MYK Tarihi Eser Koruma ve Restorasyon Elemanı (13UY0120-5) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: şıkka dokunarak cevaplayın; doğru/yanlış anında görünür, puanınız sayılır ve açıklama açılır. Şık seçmeden de “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açabilirsiniz. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
Bu deneme hakkında: 13UY0120-5 Tarihi Eser Koruma ve Restorasyon Elemanı (Seviye 5) belgesi için A1 ve A2 zorunlu birimleri ile B1-B5 seçmeli birimlerinden en az birinin başarılması gerekir. Tüm birimlerde 4 seçenekli, eşit puanlı çoktan seçmeli yazılı sınav (T1) yapılır; en az soru sayıları A1 20, A2 16, B1 40, B2 19, B3 20, B4 20, B5 17'dir. Soru başına ortalama 2 dakika verilir, yanlış cevaplar puan düşürmez, başarı için soruların en az %70'i doğru yanıtlanmalıdır. A1 ve A2'de performans sınavı yoktur; B1-B5'te performans sınavı (P1) vardır ve kritik adımların tamamının başarılması koşuluyla sınavın genelinden %80 başarı aranır; B birimlerinde adayın kendi veya başkalarının can güvenliğini tehlikeye sokan davranışında sınavına son verilir. B1 performans sınavında adaydan, projeksiyonla yansıtılan proje çizimi veya resim üzerinde sorunlu alanları tespit etmesi istenir. B birimlerinde sınavların geçerliliği başarı tarihinden itibaren 1 yıldır ve başarılan sınav tarihleri arasındaki fark 1 yılı geçemez; tüm birimlerin geçerliliği 2 yıl, belgenin geçerliliği 5 yıldır. Bu denemede A1 4, A2 6, B1 7, B2 3, B3 2, B4 2, B5 1 soru vardır; 16, 17, 19, 20, 23 ve 25. sorular performans sınavı beceri listelerinden türetilmiş uygulama hazırlığı sorularıdır. Kaynak: 13UY0120-5 Rev 01 ulusal yeterlilik metni.
İSG ve çevre
1. Ulusal yeterlilik metnindeki terimler bölümüne göre 'risk' kavramı neyi ifade eder?
- A) İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar verme potansiyelini
- B) Çalışanı ya da ekipmanı zarara uğratma potansiyeli olduğu hâlde zarara uğratmadan atlatılan olayı
- C) Tehlikelerin belirlenip analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılmasını
- D) Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı bir sonucun meydana gelme ihtimalini
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı bir sonucun meydana gelme ihtimalini
Metin riski 'tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimali' olarak tanımlar. 'Zarar verme potansiyeli' tehlikenin, 'zarara uğratmadan atlatılan olay' ramak kala olayın, 'tehlikelerin analiz edilip derecelendirilmesi' ise risk değerlendirmesinin tanımıdır; bunlar riskle ilişkili ama ayrı kavramlardır.
Dayanak: 13UY0120-5/A1 — BG.1 (Alt Öğrenme Kazanımı 1.1)
2. Metindeki tanıma göre aşağıdakilerden hangisi 'acil durum' kapsamına girer?
- A) Yangın, patlama veya doğal afet gibi acil müdahale, ilkyardım ya da tahliye gerektiren olaylar
- B) Sahaya getirilen ekipmanın prosedüre uygun olmadığının kontrol sırasında anlaşıldığı durumlar
- C) İş programındaki gecikme nedeniyle teslim tarihinin aşılması ihtimalinin ortaya çıktığı durumlar
- D) Zarar verme potansiyeli taşıdığı hâlde çalışana ve ekipmana zarar vermeden atlatılan olaylar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yangın, patlama veya doğal afet gibi acil müdahale, ilkyardım ya da tahliye gerektiren olaylar
Metinde acil durum; işyerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek yangın, patlama, tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanan yayılım, doğal afet gibi acil müdahale, mücadele, ilkyardım veya tahliye gerektiren olaylar olarak tanımlanır. Zarar vermeden atlatılan olay ramak kala olaydır; iş programı gecikmesi ve uygun olmayan ekipman ise iş organizasyonu konularıdır.
Dayanak: 13UY0120-5/A1 — BG.3 (Alt Öğrenme Kazanımı 1.1)
3. Metindeki tanıma göre kişisel koruyucu donanım (KKD) aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Çalışanı işten kaynaklanan risklere karşı koruyan, çalışanın giydiği, taktığı veya tuttuğu donanımlar
- B) Yapıyı yıkılmaya karşı geçici olarak destekleyen payanda, gergi ve askıya alma elemanlarının tümü
- C) Çalışma alanının girişine asılan, uyulması gereken kuralları gösteren sağlık ve güvenlik işaretleri
- D) Çalışma alanında bulundurulan, yangın ve acil durumlarda kullanılan sabit müdahale araçları ve tesisatı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Çalışanı işten kaynaklanan risklere karşı koruyan, çalışanın giydiği, taktığı veya tuttuğu donanımlar
KKD; çalışanı yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen risklere karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan alet, araç, gereç ve cihazlardır. Müdahale araçları ve sağlık-güvenlik işaretleri çalışma alanında ayrıca bulunması gereken unsurlardır (BG.5-BG.8); payanda ve gergi ise yapıyı destekleyen elemanlardır, KKD değildir.
Dayanak: 13UY0120-5/A1 — BG.9 (Alt Öğrenme Kazanımı 1.2)
4. A1 birimine göre dönüştürülebilen malzemelerin geri kazanılabilmesi için hangi işlem yapılmalıdır?
- A) Dönüştürülebilen malzemeler yeniden kullanılmak üzere tehlikeli atıklarla aynı alanda depolanmalıdır
- B) Atıklar türüne bakılmaksızın çalışma alanında biriktirilip işin sonunda yerinde imha edilmelidir
- C) Tüm atıklar tek bir konteynerde birlikte toplanarak iş bitiminde topluca sahadan uzaklaştırılmalıdır
- D) Dönüştürülebilen malzemeler diğer atıklardan ayrılarak türlerine göre sınıflandırılmalıdır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Dönüştürülebilen malzemeler diğer atıklardan ayrılarak türlerine göre sınıflandırılmalıdır
A1 Alt Öğrenme Kazanımı 2.1 ve BG.14, dönüştürülebilen malzemelerin geri kazanımı için gerekli ayırma ve sınıflamanın yapılmasını ister; BG.16 da atıkların türlerine göre toplanıp depolanmasını öngörür. Tüm atıkları karıştırmak, tehlikeli atıkla aynı yerde tutmak ya da türüne bakmadan biriktirmek bu ayırma ve sınıflama ilkesine aykırıdır.
Dayanak: 13UY0120-5/A1 — BG.14 (Alt Öğrenme Kazanımı 2.1)
5. B2-B5 birimlerinin performans sınavında KKD kullanımı kritik adımdır. Metinde bu adım için örnek olarak sayılan donanımlar hangileridir?
- A) Baret, iş ayakkabısı, iş eldiveni, iş gözlüğü, toz maskesi, emniyet kemeri
- B) Uyarı levhası, güvenlik şeridi, ikaz lambası, alan bariyeri ve yön tabelası
- C) İş iskelesi, korkuluk, parmaklık, payanda, gergi çubuğu ve askı elemanları
- D) Yangın tüpü, ilk yardım dolabı, acil çıkış levhası, tahliye planı ve alarm
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Baret, iş ayakkabısı, iş eldiveni, iş gözlüğü, toz maskesi, emniyet kemeri
B2 BY.8 (ve B3 BY.8, B4 BY.5, B5 BY.7) KKD'leri 'baret, iş ayakkabısı, iş eldiveni, iş gözlüğü, toz maskesi, emniyet kemeri vb.' olarak sayar ve bu adımı kritik adım olarak işaretler. Yangın tüpü ve ilk yardım dolabı müdahale aracı, levha ve şeritler güvenlik işareti, iskele ve payanda ise yapı/çalışma düzeni elemanıdır; çalışanın giydiği veya taktığı donanım değildir.
Dayanak: 13UY0120-5/B2 — BY.8 (Alt Öğrenme Kazanımı 4.2)
Koruma kavramları
6. Var olan bir yapının bütün boyutları ölçülerek o anki durumunu gösteren plan, kesit, görünüş ve detay çizimlerinin hazırlanmasına ne ad verilir?
- A) Rekonstrüksiyon
- B) Restitüsyon
- C) Rölöve
- D) Konservasyon
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Rölöve
Metin rölöveyi, var olan bir yapının bütün boyutlarının ölçülerek o anki durumunu gösteren plan, kesit, görünüş, detay ve benzeri çizimlerin hazırlanması olarak tanımlar. Restitüsyon yapının ilk tasarımındaki ya da belirli bir tarihteki durumunu anlatır; konservasyon bozulma nedenlerini giderip koruma yöntemini uygulamaktır. Rekonstrüksiyon A2'de ayrı bir kavram olarak sayılır; mevcut durumun ölçülerek çizilmesine karşılık gelen terim rölövedir.
Dayanak: 13UY0120-5/A2 — BG.1 (Alt Öğrenme Kazanımı 1.1)
7. Kısmen yıkılmış bir yapının ilk tasarımındaki durumunun arşiv kayıtları, yapı üzerindeki izler ve eski fotoğraflardan yararlanılarak plan, kesit ve görünüşlerle anlatılması hangi kavramdır?
- A) Restorasyon
- B) Konservasyon
- C) Rölöve
- D) Restitüsyon
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Restitüsyon
Restitüsyon; sonradan değişmiş, kısmen yıkılmış ya da yok olmuş öğe, yapı veya yerleşmelerin ilk tasarımındaki ya da belirli bir tarihteki durumunun arşiv kayıtları, yapı üzerindeki izler ve çizim, fotoğraf gibi belgelerden yararlanılarak plan, kesit, görünüş, aksonometrik çizim veya maketle anlatımıdır. Rölöve bugünkü durumu ölçer; restorasyon ve konservasyon ise esere yönelik uygulama müdahaleleridir.
Dayanak: 13UY0120-5/A2 — BG.2 (Alt Öğrenme Kazanımı 1.2)
8. Metindeki tanıma göre restorasyonun temel yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Eserin yalnızca mevcut durumunu ölçerek plan, kesit, görünüş ve detay çizimlerini hazırlayıp arşivlemek
- B) Eseri güncel malzeme ve tekniklerle yeniden tasarlayarak işlevini çağdaş ihtiyaçlara göre dönüştürmek
- C) Eseri aslına uygun, asli malzeme ve yapım tekniğinden yararlanarak mümkün olduğunca az müdahaleyle onarmak
- D) Eserin birebir taklidini üreterek yerine koymak ve özgün parçayı depoya kaldırıp koruma altına almak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Eseri aslına uygun, asli malzeme ve yapım tekniğinden yararlanarak mümkün olduğunca az müdahaleyle onarmak
Metin restorasyonu; özgünlük değeri olan eserin aslına uygun olarak, asli malzemeden, asli yapım tekniğinden ve özgünlüğünden faydalanarak, mümkün olduğu kadar az müdahale ile koruyarak onarılması olarak tanımlar. Çağdaş malzemeyle yeniden tasarım bu tanıma aykırıdır, yalnızca ölçüp çizmek rölövedir, taklit üretmek ise metindeki 'imitasyon' kavramına karşılık gelir.
Dayanak: 13UY0120-5/A2 — BG.3 (Alt Öğrenme Kazanımı 1.3)
9. Metindeki tanıma göre konservasyon kapsamında aşağıdakilerden hangisi yer alır?
- A) Aşınmış taşları yerlerinden çıkararak yenileriyle değiştirmek ve yüzeyi bütünüyle yenilemek
- B) Bozulma nedenlerini açığa çıkarıp en uygun koruma yöntem ve malzemesini esere uygulamak
- C) Yapının belirli bir tarihteki durumunu arşiv belgelerinden yararlanarak maketle anlatmak
- D) Yıkılma tehlikesi olan bir yapıyı geçici olarak destekleyerek askıya alma işlemini yürütmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Bozulma nedenlerini açığa çıkarıp en uygun koruma yöntem ve malzemesini esere uygulamak
Konservasyon; objeleri maddesel ve teknolojik özelliklerine ve özgün niteliklerine bağlı kalarak korumayı, bozulmasına yol açan neden ve etkenleri açığa çıkarmayı, en uygun ve etkili koruma yöntem ve malzemelerini saptayıp uygulamayı kapsar. Taş değiştirme metindeki 'çürütme', maketle anlatım 'restitüsyon', geçici destekleme ise 'askıya alma' tanımına karşılık gelir.
Dayanak: 13UY0120-5/A2 — BG.5 (Alt Öğrenme Kazanımı 1.5)
10. Metindeki tanıma göre geleneksel yapılarda kullanılan horasan harcı nasıl bir malzemedir?
- A) Kireç taşının sıcaklık ve basınç altında yeniden kristalleşmesiyle oluşan doğal bir kaplama malzemesi
- B) Beyaz çimento ve alçıdan hazırlanan, şebekeli dışlık pencerelerin yapımında kullanılan dolgu malzemesi
- C) Kızıl topraktan pişirilerek yapılan, yan yana getirilerek çatı örtüsünde kullanılan bir yapı gereci
- D) İçine pişirilmiş, öğütülmüş toprak ürünleri ve agrega katılan kireç esaslı bağlayıcı yapı malzemesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) İçine pişirilmiş, öğütülmüş toprak ürünleri ve agrega katılan kireç esaslı bağlayıcı yapı malzemesi
Metin horasan harcını 'içine pişirilmiş, öğütülmüş toprak ürünleri ve agrega katılan kireç esaslı bağlayıcı yapı malzemesi' olarak tanımlar. Alçı veya beyaz çimentodan şebekeli pencere dışlık pencere tanımına, kızıl topraktan pişirilen çatı gereci kiremide, yeniden kristalleşen kayaç ise mermer tanımına aittir.
Dayanak: 13UY0120-5/A2 — BG.9 (Alt Öğrenme Kazanımı 2.2)
Kâgir ve ahşap uygulamaları
11. Metne göre tamiri gerekli kubbe ve tonozlarda uygulanan 'dikiş yapılması' işlemi nasıl tanımlanır?
- A) Sıvalı ve boyalı yüzeylerin kazınarak alttaki özgün malzemenin ortaya çıkarılması ve sonra yeniden sıvanması
- B) Aşınmış taşların yerlerinden çıkarılıp ölçüye göre hazırlanan yeni taşlarla tamamen değiştirilmesi uygulaması
- C) Orijinal görünüş bozulmadan temizlenip en çok 40 cm genişliğe kadar açılarak mevcut veya özgün malzemeyle örülmesi
- D) Çatlamış ve dağılma tehlikesi gösteren bölümün metal çemberlerle sarılıp sıkıştırılarak yükünün dengelenmesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Orijinal görünüş bozulmadan temizlenip en çok 40 cm genişliğe kadar açılarak mevcut veya özgün malzemeyle örülmesi
Dikiş yapılması; tamiri gerekli kubbe ve tonozlarda orijinal görünüşü bozmayacak şekilde temizlik yapılarak en çok 40 cm genişliğe kadar açılıp mevcut veya özgün malzemeyle örülmesidir. Metal çemberle sarma 'çemberleme', aşınmış taşı yenisiyle değiştirme 'çürütme', yüzeyi kazıyarak alttaki malzemeyi ortaya çıkarma ise 'raspa' tanımına karşılık gelir.
Dayanak: 13UY0120-5/B1 — BG.18 (Alt Öğrenme Kazanımı 2.2)
12. B1 biriminde hasarlı ahşap yapılardaki sağlamlaştırma çalışmalarına örnek olarak hangi yöntemler sayılır?
- A) Raspa, rodaj ve kalemişi uygulaması
- B) Fümigasyon, vernikleme ve ütüleme
- C) Çürütme, söküm ve kaba yonu taşı işçiliği
- D) Enjeksiyon, çemberleme ve payandalama
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Enjeksiyon, çemberleme ve payandalama
B1 BG.27 hasarlı ahşap yapılarda sağlamlaştırma çalışmalarını 'enjeksiyon, çemberleme, payandalama vb.' olarak örnekler. Raspa ve kalemişi yüzey/bezeme işlemleridir, rodaj cam kenarı işlemidir; fümigasyon böcek ve mikroorganizmaya karşı koruma, ütüleme tekstil tesviyesidir; çürütme ve söküm ise sağlamlaştırma değil, parça değiştirme ve kaldırma işlemleridir.
Dayanak: 13UY0120-5/B1 — BG.27 (Alt Öğrenme Kazanımı 2.2)
13. Çatlamış ve dağılma tehlikesi gösteren düşey taşıyıcıların çevresinin metal çemberlerle sarılarak sıkıştırılmasıyla yapılan sağlamlaştırma tekniği hangisidir?
- A) Çemberleme
- B) Askıya alma
- C) Enjeksiyon
- D) Payandalama
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Çemberleme
Metin çemberlemeyi, çatlamış ve dağılma tehlikesi gösteren düşey taşıyıcıların çevrelerinin metal çemberlerle sarılarak sıkıştırılmasıyla yapılan sağlamlaştırma tekniği olarak tanımlar. Payanda duvarı tutmak için yanlamasına dayatılan destektir, askıya alma yapının geçici desteklenmesidir, enjeksiyon ise bir sıvının basınçla zerk edilmesidir.
Dayanak: 13UY0120-5/B1 — BG.30 (Alt Öğrenme Kazanımı 2.2)
14. Böcekleri ve mikroorganizmaları öldürmek amacıyla ahşap malzemenin, gaz hâlinde kimyasal madde bulunan kapalı bir ortamda belirli süre tutulması işlemine ne ad verilir?
- A) Emprenye
- B) Enjeksiyon
- C) Fümigasyon
- D) Vernik uygulaması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Fümigasyon
Metindeki tanıma göre fümigasyon, böcekleri ve mikroorganizmaları öldürmek amacıyla ahşap malzeme veya ürünlerin gaz hâlinde kimyasal bulunan kapalı bir ortamda belirli süre tutulmasıdır. Emprenyede kimyasal maddeler ahşabın bünyesine emdirilir; enjeksiyon sıvının basınçla zerk edilmesi, vernik ise koruyucu astar oluşturan reçine solüsyonudur.
Dayanak: 13UY0120-5/B1 — BG.22 (Alt Öğrenme Kazanımı 2.2)
15. Metne göre ahşabın yangından korunması için yangından koruma malzemeleriyle kaplama hangi yöntemlerle yapılır?
- A) Fümigasyon, kurutma veya ütüleme
- B) Sürme, daldırma veya püskürtme
- C) Enjeksiyon, çemberleme veya gergi
- D) Raspa, zımparalama veya rodaj
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Sürme, daldırma veya püskürtme
B1 BG.23, ahşabın yangından korunması için yangından koruma malzemeleriyle 'sürme, daldırma veya püskürtme' yoluyla yapılan kaplama işlemlerini açıklamayı ister. Raspa ve rodaj yüzey/kenar işlemleri, fümigasyon böceklere karşı gazla koruma, enjeksiyon-çemberleme-gergi ise sağlamlaştırma uygulamalarıdır; hiçbiri yangından koruma kaplaması değildir.
Dayanak: 13UY0120-5/B1 — BG.23 (Alt Öğrenme Kazanımı 2.2)
16. B1 birimine göre yapıya yeni girecek malzemenin seçiminde gözetilmesi gereken temel husus nedir?
- A) Sağlam olsa bile özgün parçaların sökülerek tümüyle yeni malzemeyle değiştirilmesi
- B) Özgün malzemeye zarar vermeyecek ve onunla uyumlu olacak biçimde seçilmesi
- C) Malzeme tercihinin projeden bağımsız olarak uygulayıcının alışkanlığına bırakılması
- D) Yalnızca en düşük maliyetli ve en kolay temin edilebilen malzemenin tercih edilmesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Özgün malzemeye zarar vermeyecek ve onunla uyumlu olacak biçimde seçilmesi
B1 BG.17, yapıya yeni girecek malzemenin özgün malzemeye zarar vermeyecek biçimde ve onunla uyumlu olacak şekilde seçilmesini ister; BG.16 da onarımda özgün malzemenin rengine ve yapısına uyum sağlayabilecek malzemeleri sayar. Yalnız maliyete bakmak, sağlam özgün parçaları sökmek ya da projeyi yok saymak bu ilkeye ve az müdahale yaklaşımına aykırıdır.
Dayanak: 13UY0120-5/B1 — BG.17 (Alt Öğrenme Kazanımı 2.2)
Belgeleme ve hakediş
17. B1 biriminin performans sınavında başarılması zorunlu kritik adım olarak işaretlenen beceri hangisidir?
- A) Yapılan iş oranında hakedişe esas olacak metraj ve ataşmanı hazırlamak
- B) Ahşap yapıda tahrip olan, söküm gerektiren kısımlar için işaretleme ve tespit yapmak
- C) Seramik, çini, mozaik eserlerin sökülecek mimari öğelerini işaretleyip tespit etmek
- D) Kâgir eser projesindeki sorunlu kısımları yapı üzerinde projesine uygun olarak tespit etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yapılan iş oranında hakedişe esas olacak metraj ve ataşmanı hazırlamak
B1 beceri ve yetkinlikler listesinde yıldızla (*) kritik adım olarak işaretlenen tek ifade BY.7'dir: yapılan iş oranında hakedişe esas olacak metraj ve ataşmanı hazırlamak. Kâgir, ahşap ve seramik-çini-mozaik eserlerdeki tespit ve işaretleme becerileri (BY.1, BY.3, BY.5) de performans sınavında ölçülür ancak kritik adım olarak işaretlenmemiştir.
Dayanak: 13UY0120-5/B1 — BY.7 (Alt Öğrenme Kazanımı 2.2)
Vitray ve cam
18. B2 birimine göre yapıda tahrip olmuş ve söküm gerektiren vitray ve cam kısımların sökümü nasıl yapılmalıdır?
- A) Parçalar renklerine göre karışık kasalara toplanmalı, sökümün sırası kayda geçirilmemeli
- B) Zaman kazanmak için pano bütün olarak kesilip numaralama yapılmadan tek seferde sökülmeli
- C) Önce cam parçalar kırılarak çerçeve boşaltılmalı, yalnızca taşıyıcı çerçeve korunmalı
- D) Eserin özgünlüğüne zarar vermeden, parçalar numaralandırılarak sırasıyla sökülmeli
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Eserin özgünlüğüne zarar vermeden, parçalar numaralandırılarak sırasıyla sökülmeli
B2 BG.16 sökümün eserin özgünlüğüne zarar vermeden yapılmasını, BY.3 ise parçaların numaralandırılarak sırasıyla sökülmesini ister; BY.3 performans sınavında kritik adımdır. Numarasız toplu söküm, camları kırarak boşaltma ve sırayı kaydetmeden karışık toplama hem özgünlüğe zarar verir hem de BY.3'ün istediği numaralı ve sıralı sökümü karşılamaz.
Dayanak: 13UY0120-5/B2 — BG.16 ve BY.3 (Alt Öğrenme Kazanımı 2.2)
19. Vitray ve cam restorasyonunda camların kenarlarına pah verme ve çapak alma işleminde kullanılan makine hangisidir?
- A) Dişli el tarağı
- B) Rodaj makinesi
- C) Raspa aleti
- D) Total station
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Rodaj makinesi
Metindeki tanıma göre rodaj makinesi, camların kenarlarına pah verme ve çapak alma işleminde kullanılan makinedir. Total station açı, uzunluk ve yükseklik ölçen elektronik ölçü aletidir; dişli el tarağı taş yüzeyini yontmak veya tesviye etmek için kullanılan taşçı aletidir; raspa ise sıvalı, boyalı ya da cilalı yüzeyleri kazımaya yöneliktir.
Dayanak: 13UY0120-5/B2 — BG.15 (Alt Öğrenme Kazanımı 2.2)
Resim, kâğıt, deri ve tekstil
20. B3 birimine göre restorasyonu yapılacak resim, kâğıt veya deri eserde ilk hâlin tespiti nasıl yapılır?
- A) Eserin eksik kısımları bütünlendikten sonra ölçülerek ilk hâline ilişkin çizimler hazırlanır
- B) Belgeleme yapılmadan doğrudan ayrıştırma işlemine geçilir, durum işin sonunda tutanağa yazılır
- C) Eser, uygun teknik ve yöntemlerle belgelenerek henüz müdahale edilmeden ilk hâli tespit edilir
- D) Eser önce temizlenip düzenlenir, ardından son hâli fotoğraflanarak ilk durum kaydı oluşturulur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Eser, uygun teknik ve yöntemlerle belgelenerek henüz müdahale edilmeden ilk hâli tespit edilir
B3 BY.1, restorasyonu yapılacak eserin uygun teknik ve yöntemlerle belgelenerek ilk hâlinin tespit edilmesini ister. Temizlik veya bütünleme sonrası yapılan kayıt artık ilk hâli değil müdahale görmüş hâli gösterir; belgelemeden ayrıştırmaya geçmek de ilk durumun kaybolmasına yol açar. BY.6 ayrıca yapılan işlerin belgeleme yöntemleriyle belgelenmesini öngörür.
Dayanak: 13UY0120-5/B3 — BY.1 (Alt Öğrenme Kazanımı 2.2)
21. B3 birimine göre resim, kâğıt ve deri eser koruma ve restorasyon işlemleri için gerekli dokümanlara metinde hangi örnekler verilir?
- A) Çıtalı, geçmeli ve göbekli ahşap tavan imalatına ait parça ve kesim listeleri
- B) Kalıp, askıya alma ve basit iş iskelesi kurulum hesapları ile statik raporları
- C) Ahşap emprenye ve fümigasyon uygulamalarına ait süre ve dozaj çizelgeleri
- D) Restorasyon yöntemleri, analiz raporları, konservasyon ve koruma dokümanları
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Restorasyon yöntemleri, analiz raporları, konservasyon ve koruma dokümanları
B3 BG.10 gerekli dokümanları 'restorasyon yöntemleri, analiz raporları, konservasyon, koruma teknik ve dokümanları vb.' olarak sayar. Kalıp, askıya alma ve iskele (BG.14), ahşap tavan yapımı (BG.24) ile emprenye ve fümigasyon (BG.22) B1 biriminin kâgir ve ahşap uygulamalarına ait konulardır; resim, kâğıt ve deri eser dokümanları arasında sayılmaz.
Dayanak: 13UY0120-5/B3 — BG.10 (Alt Öğrenme Kazanımı 2.1)
22. B4 birimine göre restorasyonu yapılacak tekstil eserin konservasyona hazırlanmasında temizleme hangi biçimlerde ele alınır?
- A) Islak ve kuru temizleme olarak
- B) Vakum-basınçlı emprenye olarak
- C) Raspa ile mekanik kazıma olarak
- D) Yalnızca gazlı fümigasyon olarak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Islak ve kuru temizleme olarak
B4 BG.16, tekstil ve el sanatları eserinin konservasyon için temizlenmesini '(ıslak, kuru)' olarak belirtir; bunu bozulan kısımların ayrıştırılması ve onarıma hazırlanma izler. Fümigasyon ve vakum-basınçlı emprenye B1'de ahşaba yönelik işlemler, raspa ise boyalı/sıvalı yüzeyleri kazıma işlemidir; tekstil temizliği olarak sayılmaz.
Dayanak: 13UY0120-5/B4 — BG.16 (Alt Öğrenme Kazanımı 2.2)
23. B4 biriminde tekstil ve el sanatları eserlerinde uygulama sonrasında esere zarar vermeden yapılan tesviye işlemleri olarak hangileri sayılır?
- A) Rodaj, pah verme, çapak alma, vernikleme ve yerine montaj
- B) İnce kesim, yıkama veya yakma, ütüleme, eskitme ve gerdirme
- C) Emprenye, fümigasyon, enjeksiyon, çemberleme ve payandalama
- D) Raspa, derz açma, dikiş atma, çürütme ve kaba yonu işçiliği
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) İnce kesim, yıkama veya yakma, ütüleme, eskitme ve gerdirme
B4 BY.3, uygulama sonrasında esere zarar vermeden yapılacak tesviye işlemlerini 'ince kesim, yıkama veya yakma, ütüleme, eskitme, gerdirme' olarak sayar. Emprenye, fümigasyon ve çemberleme ahşap koruma ve sağlamlaştırma; derz, dikiş ve çürütme kâgir onarım; rodaj ve pah verme ise cam işlemleridir.
Dayanak: 13UY0120-5/B4 — BY.3 (Alt Öğrenme Kazanımı 2.2)
Kalemişi
24. Metindeki tanıma göre kalemişi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İç duvar, kubbe ve tavanlarda sıva, ahşap, taş veya bez üzerine ince fırçayla yapılan nakış
- B) Kubbe, tavan veya duvarların iç yüzlerine alçı ile yapılan alçak kabartma tekniğindeki bezeme
- C) Oyulmuş yuvalara farklı tür ahşap, gümüş veya sedeften yapılmış eşleniklerin yerleştirilmesi işi
- D) Prizmatik öğelerin dışa doğru derece derece taşarak simetrik düzende dizildiği üç boyutlu bezeme
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) İç duvar, kubbe ve tavanlarda sıva, ahşap, taş veya bez üzerine ince fırçayla yapılan nakış
Kalemişi; binaların iç duvar, kubbe ve tavanlarında sıva, ahşap, taş, bez ve deri gibi malzemeler üzerine toprak ya da kök boyalarla, bazen altın varakla, 'kalem' denen ince kıllı fırçalarla yapılan nakışlamadır. Alçı ile alçak kabartma malakari, prizmatik öğelerle üç boyutlu bezeme stalaktit (mukarnas), oyuklara farklı malzeme yerleştirme ise kakmadır. A2 BG.16 kalemişi ve alçı sanatlarının açıklanmasını ister.
Dayanak: 13UY0120-5/A2 — BG.16 (Alt Öğrenme Kazanımı 3.5)
25. B5 biriminde her türlü satıhta boya katmanlarıyla ilgili raspa yapılırken katmanlarda ortaya çıkan motiflerle ilgili beklenen nedir?
- A) Motifler temizlik sırasında kaldırılır, kayda yalnızca zeminin genel rengi geçirilir
- B) Yalnızca en üstteki motif korunur, alt katmanlar belgelenmeden kazınarak zemine inilir
- C) Ortaya çıkan motifler belgelenir; bu adım performans sınavında zorunlu kritik adımdır
- D) Motiflerin üzeri, özgün yüzeyle uyum sağlasın diye hemen yeni boya katmanıyla kapatılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Ortaya çıkan motifler belgelenir; bu adım performans sınavında zorunlu kritik adımdır
B5 BY.4, her türlü satıhta boya katmanlarıyla ilgili raspa işlemlerinin yapılmasını ve katmanlarda çıkacak motiflerin belgelenmesini ister; bu ifade yıldızla kritik adım olarak işaretlenmiştir. Motifleri belgelemeden boyamak, kazımak ya da kaldırmak katmanlardaki bilginin kaybına yol açar ve bu kritik adımı karşılamaz.
Dayanak: 13UY0120-5/B5 — BY.4 (Alt Öğrenme Kazanımı 2.2)
İlgili sayfalar
Tarihi Eser Koruma ve Restorasyon Elemanı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Başvurudan belgeye kadar süreci Brodemy yürütür: size uygun seviye ve ücret, sınav takvimi, evrak ve belge takibi tek yerden. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.
Tarihi Eser Koruma ve Restorasyon Elemanı (13UY0120-5, Seviye 5) gerçek sınavı için sizi arayalım
Deneme sonucunuza göre hangi seviyeye başvurmanız gerektiğini, ücreti ve sınav takvimini telefonda netleştirelim. Başvuru, sınav takvimi ve belge takibi Brodemy üzerinden yürür.
Sıkça sorulan sorular
Bu deneme sınavındaki sorular gerçek sınav soruları mı?+
Hayır. MYK yeterlilik sınavlarının soru bankası kamuya açık değildir. Buradaki 25 soru, ulusal yeterlilikteki aynı başarım ölçütlerinden PARALEL olarak hazırlanmıştır; gerçek sınav setinden alınmamıştır.
Deneme sınavı ücretli mi?+
Hayır, ücretsizdir ve üyelik gerektirmez. Her sorunun altında doğru şıkkın neden doğru, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu anlatan açıklama vardır.
Kaç puan alırsam gerçek sınavı geçerim?+
Gerçek sınavda her yeterlilik birimi ayrı değerlendirilir; bu ulusal yeterlilikte teorik sınavda soruların en az %70'ine doğru cevap vermek gerekir ve birimlerin ortalaması alınmaz. Bu denemede bir konu başlığında bu barajın altında kalıyorsanız, sınav tarihini o konuyu çalıştıktan sonra almak daha güvenlidir. Bu yeterlilikte performans sınavı da vardır: ulusal yeterlilikte kritik olarak işaretli adımlar varsa hepsini doğru yapmanız gerekir; biri eksik kalırsa toplam puan yüksek olsa da o birimden geçilmez.
Hangi belge, hangi ücret, ne zaman sınav? Birlikte netleştirelim.
Size uygun yeterliliği, sınav yapısını ve güncel ücreti anlatırız; başvurudan belgeye kadar süreci Brodemy yürütür.