Tehlikeli Atık Toplayıcısı Sınav Soruları ve Cevapları (Seviye 3)
Kısa cevap: Tehlikeli Atık Toplayıcısı MYK sınavı 2 birimden oluşur: A1 İSG, İş Organizasyonu, Çevre Koruma ve Kalite (teorik sınavda en az 20 soru); A2 Tehlikeli Atık Toplama (teorik sınavda en az 10 soru). Her birim ayrı değerlendirilir; geçmek için teorik sınavda soruların en az %70'ine doğru cevap vermeniz, performans sınavında en az %70 başarı ve tüm kritik adımları doğru yapmanız gerekir. Bu sayfada bu birimlerin konularından hazırlanmış 60 açıklamalı çalışma sorusu var. Sorular gerçek sınav sorusu değildir; ulusal yeterlilikteki bilgi maddelerinden ve yürürlükteki mevzuattan yazılmıştır.
Bilmeniz gerekenler
Sınav ve başvuru
- Sınav: teorik ve performans (uygulama) sınavı
- Belge geçerliliği: 5 yıl
- Ücret: 12.000 TL: 10.500 TL sınav ve belgelendirme ücreti (KDV dahil) + 1.500 TL MYK belge masrafı (2026; ödemede ayrı satırda gösterilir, belge düzenlenmezse iade edilir).
- Ücret ayrıntısı · Sınav hangi ilde, ne zaman? · Bilgi: 0543 113 17 44
Nasıl kullanılır: soruyu okuyun, cevabınızı seçin; doğru/yanlış anında görünür ve açıklama açılır. Önce kendiniz düşünün, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
25 soruluk deneme sınavını çöz
Not: Meslek 2026/1 Tebliği ile MYK belgesi zorunlu meslekler listesine eklendi; 23 Mart 2027'den itibaren belgesi olmayan ve muaf olmayan kişi tehlikeli atık toplayıcısı olarak çalıştırılamaz.
A1 · İSG, İş Organizasyonu, Çevre Koruma ve Kalite
Bu bölümde 30 çalışma sorusu var. Gerçek sınavda bu birimde teorik (çoktan seçmeli) sınavı yapılır; teorik sınavda en az 20 soru sorulur.
Tehlike ve risk
1. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre "risk" kavramı neyi ifade eder?
- A) Tehlikeden kaynaklanacak kayıp ya da yaralanmanın meydana gelme ihtimalini
- B) İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini
- C) Zarara uğratma potansiyeli olduğu hâlde zarara yol açmamış olayı
- D) Olay sonrası çalışanın ölümüne ya da yaralanmasına yol açan durumu
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Tehlikeden kaynaklanacak kayıp ya da yaralanmanın meydana gelme ihtimalini
Kanunda risk, tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonucun meydana gelme ihtimali olarak tanımlanır. Zarar verme potansiyeli ise "tehlike"nin tanımıdır: aşındırıcı atık dolu varil bir tehlikedir, kapağı açık ve devrilebilir durumda durması riski artırır. Zarara yol açmayan olay ramak kala, ölüm ya da yaralanmaya yol açan olay iş kazasıdır.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.1; 6331 sayılı Kanun md.3
2. Atık yağ tankının dibindeki çamuru almak için tankın içine girilmesi gerekiyor. Bu işte öne çıkan tehlike hangisidir?
- A) Tank dış yüzeyindeki boyanın güneş altında solup kabarması
- B) Oksijen yetersizliği ve zehirli ya da yanıcı gaz birikmesi
- C) Tank kapağının rüzgârda çarparak gürültü ve titreşim yapması
- D) Tank üzerindeki etiketin zamanla solup okunmaz hâle gelmesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Oksijen yetersizliği ve zehirli ya da yanıcı gaz birikmesi
Tank, kuyu ve çukur gibi kapalı alanlarda hava değişimi zayıftır; içeride oksijen azalabilir, zehirli ya da yanıcı gaz ve buhar birikebilir. Bu nedenle kapalı alana ölçüm yapılmadan, izin ve gözetim olmadan girilmez. Etiketin okunmaz olması ayrı bir uygunsuzluktur ama tanka girişteki hayati tehlike bu değildir.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.1
3. Toplanacak kapalı bir kimyasal atık varilinin şişip bombe yaptığı görülüyor. Toplayıcının doğru davranışı hangisidir?
- A) Kapağı yavaşça açıp içindeki gazı boşalttıktan sonra varili yüklemek
- B) Varili açmadan ve yüklemeden durumu sorumluya bildirmek
- C) Varili yatırarak araca alıp tesiste kontrol ettirmek
- D) Varilin üstüne basarak eski biçimine getirmeye çalışmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Varili açmadan ve yüklemeden durumu sorumluya bildirmek
Varilin şişmesi içeride gaz oluştuğunu ve basınç biriktiğini gösterebilecek olağan dışı bir belirtidir; kapak açılırsa içerik fışkırabilir ya da zehirli gaz çıkabilir. Bu nedenle varil açılmaz, yüklenmez, alan güvenli tutulup sorumluya bildirilir. Üstüne basmak ya da yatırarak taşımak varilin yırtılma riskini artırır.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.8
Risk önlemleri
4. 6331 sayılı Kanun'daki risklerden korunma ilkelerine göre hangisi doğrudur?
- A) KKD her zaman ilk ve tek yeterli önlem olarak kabul edilir
- B) Riskle kaynağında değil, riskin ulaştığı çalışanın üzerinde mücadele edilir
- C) Toplu korunma önlemlerine kişisel korunmadan önce öncelik verilir
- D) Daha az tehlikelisi bulunsa da tehlikeli madde kullanılmaya devam edilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Toplu korunma önlemlerine kişisel korunmadan önce öncelik verilir
Kanunun 5. maddesi, risklerle kaynağında mücadele etmeyi, tehlikeliyi daha az tehlikeliyle değiştirmeyi ve toplu korunma önlemlerine kişisel korunmadan önce öncelik vermeyi ister. Örneğin solvent atığı alanında önce havalandırma ve kapalı kap kullanılır; maske bu önlemleri tamamlar. KKD'yi ilk ve tek çözüm görmek yanlıştır, çünkü KKD yalnız takan kişiyi ve yalnız doğru kullanıldığında korur.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.2; 6331 sayılı Kanun md.5
5. Solvent ve yağ bulaşmış bezlerin biriktirildiği alanda yangın riskine karşı alınacak önlem hangisidir?
- A) Bezleri sıkıştırıp ağzı açık bir çuvalda biriktirmek
- B) Bezleri ısıtıcının yanında kurutup hacmini azaltmak
- C) Yangın söndürücüyü çalınmasın diye kilitli bir dolapta tutmak
- D) Sigarayı, açık alevi ve kıvılcım kaynaklarını alandan uzak tutmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Sigarayı, açık alevi ve kıvılcım kaynaklarını alandan uzak tutmak
Solvent ve yağ bulaşmış bezler kolay tutuşur; bu alanda sigara, açık alev, kaynak-taşlama gibi kıvılcım kaynakları uzak tutulur ve bezler kapaklı, uygun kapta biriktirilir. Bezi ısıtıcı yanında kurutmak tutuşmayı kolaylaştırır; ağzı açık çuvalda sıkıştırmak da buharı yayar ve ısı birikimine yol açabilir. Söndürücü kilitli dolapta değil, kolay ulaşılır yerde durmalıdır.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.2
Uyarı işaretleri ve piktogramlar
6. Atık deposunun girişinde mavi zemin üzerinde beyaz eldiven simgesi bulunan yuvarlak bir levha var. Bu levha ne anlama gelir?
- A) Eldivenle alana girilmesi yasaktır
- B) Eldiven giyilmesi zorunludur
- C) Kullanılmış eldivenler buraya atılır
- D) Eldiven deposu bu yöndedir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Eldiven giyilmesi zorunludur
Mavi zeminli, beyaz simgeli yuvarlak levhalar emredici işaretlerdir ve gösterilen KKD'nin kullanılmasının zorunlu olduğunu bildirir. Yasak işaretleri kırmızı çerçeveli ve çapraz çizgilidir, uyarı işaretleri sarı üçgendir. Acil çıkış ve ilk yardım işaretleri ise yeşil zeminli dikdörtgen ya da karedir; atık bırakma yeri gibi bilgiler emredici işaretle verilmez.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.3; Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yön.
7. Toplanacak boş bir kimyasal ambalajının etiketinde kırmızı çerçeveli, baklava biçimli bir piktogram içinde insan gövdesi ve göğsünde yıldız benzeri simge var. Bu piktogram neyi bildirir?
- A) Kanser ya da uzun vadeli organ hasarı gibi ciddi sağlık tehlikesini
- B) Sucul ortam ve canlılar için uzun süreli zararlı olan çevresel tehlikeyi
- C) Kabın basınç altında gaz içerdiğini ve ısınınca patlayabileceğini
- D) Metalleri ve deriyi temas anında aşındırabilen madde bulunduğunu
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kanser ya da uzun vadeli organ hasarı gibi ciddi sağlık tehlikesini
SEA/CLP Yönetmeliği'ndeki "sağlık tehlikesi" piktogramı, kanserojen, mutajen, üremeye zararlı, solunumda hassasiyet yapan ya da belirli organlara zarar veren maddeleri gösterir. Ölü ağaç ve balık simgesi çevre tehlikesini, gaz tüpü simgesi basınçlı gazı, aşınan el ve metal simgesi aşındırıcılığı anlatır. Bu tür atıkta etkiler hemen hissedilmeyebileceği için KKD ihmal edilmemelidir.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.3; SEA (CLP) Yönetmeliği
Kişisel koruyucu donanım
8. Tiner kokulu solvent atığı varile aktarılırken çalışanın yalnız toz maskesi taktığı görülüyor. Doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Toz maskesi buharı da tutar; yalnızca daha sık aralıklarla değiştirilmelidir
- B) Toz maskesinin üstüne ıslak bez bağlanırsa buhar da tutulmuş olur
- C) Toz maskesi yerine cerrahi maske takılırsa buhar koruması artar
- D) Toz maskesi buhara karşı korumaz; organik buhar filtreli maske gerekir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Toz maskesi buhara karşı korumaz; organik buhar filtreli maske gerekir
Toz (partikül) maskesi katı parçacıkları tutar; tiner ve solvent buharı gibi gazları tutmaz. Organik buhara uygun gaz-buhar filtreli solunum koruyucu kullanılır; filtre türünü güvenlik bilgi formu ve işyeri talimatı belirler. Cerrahi maske ya da ıslak bez solunum koruyucu değildir ve sahte güven verir.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.4
9. Dolu atık varillerinin elle yönlendirilip araca yüklendiği, zeminde yağ bulaşığı da olabilen bir işte hangi ayak koruyucusu uygundur?
- A) Kaymaz tabanlı ama burun koruması olmayan bez ayakkabı
- B) Burnu çelik korumalı ama kumaş yüzeyi sıvı geçiren ayakkabı
- C) Çelik burunlu, kaymaz ve kimyasala dayanıklı iş çizmesi
- D) Günlük ayakkabı üzerine giyilen tek kullanımlık galoş
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Çelik burunlu, kaymaz ve kimyasala dayanıklı iş çizmesi
Ağır varilin ayağa düşme ya da ezme tehlikesine karşı çelik burun, yağlı zemine karşı kaymaz taban, sıçrayan kimyasala karşı sıvı geçirmeyen dayanıklı malzeme gerekir. Burun koruması olmayan ayakkabı ezilmeye, kumaş yüzeyli ayakkabı kimyasal sızmasına karşı korumaz. Tek kullanımlık galoş ise iş ayakkabısı yerine geçmez.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.4
Acil durum
10. Atık toplama işinde aşağıdakilerden hangisi acil durum olarak DEĞERLENDİRİLMEZ?
- A) Atık deposunda başlayan ve büyüyen yangın
- B) Planlı yol çalışması yüzünden rotanın değişmesi
- C) Deprem sonrası depo raflarının çökmesi
- D) Devrilen IBC'den akan atık yağın yağmur suyu kanalına ulaşması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Planlı yol çalışması yüzünden rotanın değişmesi
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre acil durum; yangın, patlama, tehlikeli kimyasal yayılımı ve doğal afet gibi acil müdahale, ilk yardım ya da tahliye gerektiren olaylardır. Önceden bilinen yol çalışması yüzünden güzergâhın değişmesi iş planlamasıyla çözülür, acil müdahale gerektirmez. Devrilen IBC'den akan atık yağın yağmur suyu kanalına ulaşması ise hemen müdahale gerektiren bir yayılım olduğu için acil durumdur.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.5; İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yön.
11. Tahliye sonrası toplanma noktasındaki sayımda bir ekip arkadaşının eksik olduğu anlaşılıyor. Acil durum planına uygun davranış hangisidir?
- A) Durumu acil durum sorumlusuna bildirip aramayı görevli ekiplere bırakmak
- B) Arkadaşını bulmak için kimseye haber vermeden binaya geri dönmek
- C) Sayım bittiği için toplanma noktasından ayrılıp işe kaldığı yerden dönmek
- D) Arkadaşının telefonu açmasını bekleyip sayım sonucunu kimseye söylememek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Durumu acil durum sorumlusuna bildirip aramayı görevli ekiplere bırakmak
Acil durum planında eksik kişi bilgisi hemen acil durum sorumlusuna ve gelen ekiplere iletilir; arama-kurtarmayı eğitimli ve donanımlı ekip yapar. Tek başına binaya dönen çalışan dumandan ya da kimyasal buhardan etkilenip ikinci kazazede olabilir. Toplanma noktasından izin verilmeden ayrılmak da sayımı bozar.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.9
12. Kimyasal atığa maruz kalan ama belirtileri hafif olan bir çalışan için zehirlenme konusunda danışmanlık alınabilecek ulusal hat hangisidir?
- A) 182
- B) 115
- C) 184
- D) 114
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) 114
114, Sağlık Bakanlığı'na bağlı Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin (UZEM) hattıdır ve zehirlenmelerde 7 gün 24 saat danışmanlık verir. Kişinin bilinci bozuksa, nefes almakta zorlanıyorsa ya da durum ağırsa vakit kaybetmeden 112 aranır. 182 hastane randevu hattı (MHRS), 184 Sağlık Bakanlığı iletişim merkezi (SABİM), 115 ise Yeşilay'ın bağımlılık danışma hattıdır.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.10
İş kazası ve ramak kala
13. İşverenin toplama aracıyla, görevli olarak müşteri firmadan atık almaya giden toplayıcı yolda trafik kazası geçirip yaralanıyor. Bu olay nasıl değerlendirilir?
- A) İş kazasıdır, çünkü işin yürütümü sırasında olmuştur
- B) Ramak kaladır, çünkü olay işyeri dışında yaşanmıştır
- C) Meslek hastalığıdır, çünkü iş nedeniyle yaralanmıştır
- D) Yalnız trafik kazasıdır, iş ile bir ilgisi bulunmaz
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) İş kazasıdır, çünkü işin yürütümü sırasında olmuştur
İş kazası, işyerinde ya da işin yürütümü nedeniyle meydana gelip ölüme ya da yaralanmaya yol açan olaydır; 5510 sayılı Kanun da görevli olarak işyeri dışındayken ya da işverenin sağladığı taşıtla işe gidip gelirken olan kazaları iş kazası sayar. Her yol kazası iş kazası değildir: kendi aracıyla evden işe giderken olan kaza kural olarak bu kapsama girmez. Ramak kalada yaralanma olmaz; meslek hastalığı ise işin niteliğinden doğan tekrarlanan etkilerle zamanla ortaya çıkan hastalıktır.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.6; 6331 sayılı Kanun md.3; 5510 sayılı Kanun md.13
14. Kimyasal yayılımın sürdüğü alanda bir çalışan yere düşmüş ve bilinci bulanık. Yardıma gidecek çalışan önce ne yapmalıdır?
- A) Hiç beklemeden alana girip yaralıyı sürükleyerek çıkarmak
- B) Yaralıya su içirip yayılımı kendi imkânıyla temizlemek
- C) Yaralının ayakkabılarını çıkarıp bacaklarını yukarı kaldırmak
- D) Kendi ve olay yerinin güvenliğini sağlayıp yardım çağırmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kendi ve olay yerinin güvenliğini sağlayıp yardım çağırmak
İlk yardımın ilk adımı kendi güvenliğini ve olay yeri güvenliğini sağlamaktır; korunmasız giren kişi de zehirlenip ikinci kazazede olabilir. Uygun KKD olmadan alana girilmez, yardım çağrılır ve amire haber verilir. Bilinci bulanık birine su içirmek de boğulma tehlikesi yaratır.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.7
15. Atık toplama işinde yaşanan bir iş kazasının Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirilmesi kimin yükümlülüğüdür?
- A) Kazayı geçiren çalışanın
- B) Kazayı gören ekip arkadaşının
- C) Çalışanın bağlı olduğu işverenin
- D) Atığı teslim eden müşteri firmanın
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Çalışanın bağlı olduğu işverenin
6331 sayılı Kanun'a göre işveren, iş kazasını kanunda belirtilen süre içinde Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirmekle yükümlüdür. Çalışanın görevi kazayı ve ramak kala olayları hemen amirine bildirmek, olay yerini gereksiz yere bozmamaktır. Atığı veren müşteri firma, toplayıcının işvereni değildir.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.7; 6331 sayılı Kanun md.14
Çevre koruma önlemleri
16. Bir fabrikada atık yağ varilleri toplama gününe kadar bekletiliyor. Olası bir sızıntının toprağa ve kanalizasyona ulaşmasını önleyen önlem hangisidir?
- A) Varilleri açık toprak zemine, altlarına talaş serip dizmek
- B) Varillerin kapaklarını buhar çıksın diye gevşek bırakmak
- C) Varilleri sızdırmaz zeminde, sızıntı toplama tavasında tutmak
- D) Sızan yağı suyla yıkayıp yağmur suyu ızgarasına vermek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Varilleri sızdırmaz zeminde, sızıntı toplama tavasında tutmak
Atık Yağların Yönetimi Yönetmeliği, atık yağ üreticisinden taşma, dökülme ve sızmayı engelleyecek tedbir almasını ister. Sızdırmaz zemin ve varilin altındaki sızıntı toplama tavası, kaçan yağı toprağa ve kanalizasyona ulaşmadan içeride tutar. Açık toprak zemine serilen talaş sızıntıyı durduramaz; yağı suyla yıkayıp ızgaraya vermek ise kirliliği yağmur suyu hattından dere ve göllere taşır.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.11; Atık Yağların Yönetimi Yön. md.8
17. Atık motor yağının toprağa veya kanalizasyona dökülmesinin başlıca çevresel sonucu hangisidir?
- A) Toprağı ve yer altı sularını uzun süre kirletmesi
- B) Kısa sürede buharlaşıp hiçbir iz bırakmadan kaybolması
- C) Toprağı besleyerek bitki büyümesini hızlandırması
- D) Yağmurla seyrelip kısa sürede zararsız hâle gelmesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Toprağı ve yer altı sularını uzun süre kirletmesi
Atık yağ tehlikeli atıktır; toprağa karıştığında yer altı suyuna kadar sızabilir, kanalizasyona girdiğinde arıtma tesisini ve alıcı ortamı bozar. Yağın kendiliğinden buharlaşıp kaybolduğu ya da yağmurla zararsız hâle geldiği düşüncesi yanlıştır; kirlilik yıllarca kalabilir.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.11; Atık Yağların Yönetimi Yön.
Kaynakların verimli kullanımı
18. Gün içinde birden çok işletmeden atık toplanacak. Yakıt ve zamanı verimli kullanmak için güzergâh nasıl planlanmalıdır?
- A) Her işletmeye ayrı sefer yapıp aracı yarı boş götürerek
- B) Güzergâhı her sabah sürücünün o anki tercihine bırakarak
- C) Her noktadan sonra merkeze dönüp yeniden yola çıkarak
- D) Noktaları sıralayıp gereksiz ve boş dönüşleri azaltarak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Noktaları sıralayıp gereksiz ve boş dönüşleri azaltarak
Toplama noktalarının yakınlık ve sıraya göre planlanması, gereksiz kilometreyi ve boş dönüşleri azaltarak yakıt, zaman ve araç yıpranmasından tasarruf sağlar. Her işletmeye ayrı sefer yapmak ya da her noktadan sonra merkeze dönmek aynı işi daha fazla yakıtla yapmak demektir.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.12
19. Araçta küçük bir yağ damlaması absorbanla temizlenecek. Absorbanın verimli kullanımı için doğru uygulama hangisidir?
- A) Açılan paketin tamamını her küçük damlada zemine boşaltmak
- B) Döküntüye yetecek kadar kullanıp kalanı kapalı saklamak
- C) Açılan paketi ağzı açık şekilde araç kasasında bırakmak
- D) Absorban yerine bol suyla yıkayıp zemini kurutmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Döküntüye yetecek kadar kullanıp kalanı kapalı saklamak
Absorban, döküntü miktarına yetecek kadar kullanılır; kullanılmayan kısmı nem ve kirden korunsun diye kapalı saklanır, yağ emmiş absorban ise tehlikeli atık olarak ayrı toplanır. Paketin tamamını boşaltmak malzeme israfıdır ve gereksiz tehlikeli atık üretir; suyla yıkamak ise kirliliği yayar.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.12
Vardiya ve iş bölümü
20. Bir toplayıcı gün içinde araçtaki kaldırma platformunun ara ara takıldığını fark etmiştir. Vardiyayı teslim ederken ne yapmalıdır?
- A) Gelen ekip nasılsa fark eder diye bir şey söylememek
- B) Amirine bildirip teslim kaydına yazmak, gelen ekibe de anlatmak
- C) Arızayı yalnızca gelecek haftaki ekip toplantısında dile getirmek
- D) Platformu kendi başına söküp onarmaya çalışmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Amirine bildirip teslim kaydına yazmak, gelen ekibe de anlatmak
Ekipman arızası, sonraki vardiyanın güvenliğini doğrudan etkileyen kritik bir bilgidir; amire bildirilir, teslim kaydına yazılır ve gelen ekibe sözlü olarak da anlatılır. Sessiz kalmak ya da haftalık toplantıyı beklemek, sonraki ekibin arızalı platformla yük kaldırmasına yol açabilir; yetkisiz onarım da ayrı bir risktir.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.13
21. Tehlikeli atık toplama zincirinde aşağıdaki işlerden hangisi, toplayıcı gelmeden önce atık üreticisi işletmenin görevidir?
- A) Atıkları tesiste boşaltma alanına yerleştirmek
- B) Toplama aracını sürüp atıkları tesise taşımak
- C) Atıkları işleyip yeniden kullanılır hâle getirmek
- D) Atıkları türüne göre ayrı biriktirip etiketlemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Atıkları türüne göre ayrı biriktirip etiketlemek
Atık Yönetimi Yönetmeliği'nin 9. maddesine göre atıkları ayrı toplamak, geçici depolamak, uygun şekilde ambalajlamak ve etiketlemek atık üreticisinin yükümlülüğüdür. Taşıma toplayıcı ekibin ve sürücünün, boşaltma ve işleme ise atığı kabul eden tesisin işidir; bu yüzden etiketsiz varil gören toplayıcı onu kendisi etiketlemez, bildirir.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.14; Atık Yönetimi Yön. md.9
Kalite ve uygunsuzluk
22. Bir toplayıcının işini kalite gerekliliklerine uygun yaptığını en iyi gösteren durum hangisidir?
- A) İşi talimattaki adımlarla yapıp kaydını eksiksiz tutması
- B) İşi talimata bakmadan, bildiği en hızlı yoldan bitirmesi
- C) Müşteri ısrar ettiği için etiketsiz atığı da araca alması
- D) Kayıtları gün sonunda aklında kaldığı kadarıyla doldurması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) İşi talimattaki adımlarla yapıp kaydını eksiksiz tutması
Kalite, işin talimatta tanımlanan adımlarla, her seferinde aynı doğrulukla yapılması ve kayıt altına alınmasıdır. Hızlı ama talimat dışı çalışmak ya da kayıtları sonradan tahminle doldurmak hataların izlenmesini imkânsız kılar; etiketsiz atığı müşteri istedi diye almak da talimata aykırıdır.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.15
23. Bir müşteriden alınan atık yağ varillerine su ve antifriz karıştığı, tesiste art arda üç kez tespit ediliyor. Kalite açısından doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Varillerdeki suyu gidere boşaltıp kalanı yağ diye teslim etmek
- B) Her seferinde sessizce alıp ayırma işini tesise bırakmak
- C) Uygunsuzluğu kaydedip sorumluya bildirmek, tekrarını önletmek
- D) Kendi kararıyla o müşteriden atık almayı hemen bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Uygunsuzluğu kaydedip sorumluya bildirmek, tekrarını önletmek
Atık yağların su ve başka atıklarla karıştırılmaması Atık Yağların Yönetimi Yönetmeliği'nin gereğidir; art arda tekrarlanan karışım bir uygunsuzluktur. Kayda geçirilip sorumluya bildirilir ve müşterinin ayrı biriktirme düzeni gibi asıl neden giderilerek tekrarı önlenir. Sessizce almak sorunu her seferinde tesise taşır; suyu gidere boşaltmak ise kirli suyu kanalizasyona verir.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.15; Atık Yağların Yönetimi Yön. md.5 ve md.8/1-b
24. Teslim alınan atığın miktarı tartıyla belirlenecek. Kalite talimatına uygun tartım hangisidir?
- A) Sapma yaptığı bilinen tartıyı göz kararı düzeltmeyle kullanmak
- B) Ağırlığı varilin doluluğuna bakarak tahmin edip yazmak
- C) Kalibrasyon süresi geçmiş tartıyı kimseye söylemeden kullanmak
- D) Kalibrasyonu geçerli tartıyı kullanıp kap darasını düşmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kalibrasyonu geçerli tartıyı kullanıp kap darasını düşmek
Atık miktarı belgelere ve kayıtlara geçtiği için ölçüm, kalibrasyonu geçerli bir tartıyla yapılır ve kabın (varil, IBC) ağırlığı dara olarak düşülür. Göz kararı düzeltme veya doluluğa bakarak tahmin, kayıtların yanlış olmasına yol açar; kalibrasyon süresi dolmuş tartı kullanılmaz, sorumluya bildirilir.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.16
25. Toplama işi bittikten sonra toplayıcının sorumluya veya kayıt sistemine bildirmesi gereken bilgi hangisidir?
- A) Yalnızca aracın gün sonundaki kilometre bilgisi
- B) Alınan atığın türü, miktarı ve yaşanan aksaklıklar
- C) Atık üreticisi firmanın ürün satış fiyatları
- D) Sadece müşterinin teslim belgesini imzaladığı saat bilgisi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Alınan atığın türü, miktarı ve yaşanan aksaklıklar
Hangi atıktan ne kadar alındığı ve iş sırasında yaşanan aksaklıklar (sızıntı, hasarlı kap, eksik etiket gibi) kayda geçmeli ve sorumluya bildirilmelidir; atığın izlenebilirliği buna dayanır. Yalnızca kilometre ya da imza saati bildirmek atığın nereye ne kadar gittiğini göstermez.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.17
26. Sefere çıkmadan önce araçtaki dökülme kitinin daha önce kullanıldığı ve eksik olduğu fark ediliyor. Toplayıcı ne yapmalıdır?
- A) Eksikliği sorumluya bildirip kit tamamlanınca yola çıkmak
- B) Eksikliği kimseye söylemeden planlanan sefere çıkmak
- C) Başka araçtaki kiti haber vermeden alıp kendi aracına koymak
- D) Eksiği sefer dönüşü haftalık rapora yazmakla yetinmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Eksikliği sorumluya bildirip kit tamamlanınca yola çıkmak
Dökülme kiti, yolda veya yüklemede oluşacak sızıntıya ilk müdahale malzemesidir; eksikliği sorumluya bildirilir ve kit tamamlanmadan sefere çıkılmaz. Haber vermeden başka araçtan kit almak o aracı eksik bırakır, haftalık raporu beklemek ise bugünkü seferi korumasız bırakır.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.17
Mesleki gelişim
27. Tehlikeli atıkla ilgili mevzuat ve uygulamalardaki değişiklikleri güvenilir biçimde takip etmenin yolu hangisidir?
- A) Yalnızca iş arkadaşlarının duyup anlattıklarına güvenmek
- B) Kaynağı belli olmayan sosyal medya paylaşımlarına bakmak
- C) Resmî Gazete, Bakanlık duyuruları ve işyeri eğitimlerini izlemek
- D) İşe başlarken öğrenilen bilgiyi yıllarca hiç güncellemeden sürdürmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Resmî Gazete, Bakanlık duyuruları ve işyeri eğitimlerini izlemek
Atık mevzuatı değişikliklerle güncellenir; değişiklikler Resmî Gazete'de ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı duyurularında yayımlanır, işyeri eğitimleriyle de sahaya aktarılır. Kulaktan dolma bilgi ya da kaynağı belirsiz paylaşımlar eski veya yanlış kurala göre çalışmaya yol açabilir.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.18
28. Ekibe yeni katılan bir toplayıcıya ilk günlerde aktarılması gereken en önemli bilgi hangisidir?
- A) Yalnızca mola ve yemek saatlerinin düzeni
- B) Talimatı atlayıp işi hızlandıran pratik kestirme yollar
- C) Sadece müşteri firmaların iletişim numaraları
- D) Saha tehlikeleri, talimatlar ve yaşanmış olaylar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Saha tehlikeleri, talimatlar ve yaşanmış olaylar
Deneyimli çalışanın aktarması gereken bilgi, sahadaki tehlikeler, uyulacak talimatlar ve daha önce yaşanmış kaza veya ramak kala olaylardan çıkarılan derslerdir. Talimatı atlayan kestirme yolları öğretmek yeni çalışanı riske sokar; mola düzeni gibi bilgiler ise iş güvenliği açısından öncelikli değildir.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.19
Temel kavramlar
29. Atık Yönetimi Yönetmeliği'ne göre "bertaraf" kavramı neyi ifade eder?
- A) Atığın, bir malzemenin yerine kullanılmak üzere hazırlanmasını
- B) Geri kazanım sayılmayan, düzenli depolama gibi işlemleri
- C) Atığın, oluştuğu tesiste toplanana kadar bekletilmesini
- D) Atıkların ön ayırma yapılarak bir araya getirilmesini
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Geri kazanım sayılmayan, düzenli depolama gibi işlemleri
Yönetmelikte bertaraf, ikincil amacı enerji geri kazanımı olsa bile geri kazanım sayılmayan ve Ek-2/A'da listelenen işlemlerdir; düzenli depolama buna örnektir. Atığın başka maddelerin yerine kullanılmak üzere hazır hâle getirilmesi geri kazanımın, işleme tesisine gönderilmeden önce atık üreticisince bekletilmesi ise geçici depolamanın tanımıdır.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.20; Atık Yönetimi Yön.
30. Bir oto serviste oluşan atık motor yağı, toplayıcı gelene kadar servisin kendi alanında güvenli şekilde bekletiliyor. Bu işlemin adı nedir?
- A) Geçici depolama
- B) Ara depolama
- C) Bertaraf işlemi
- D) Atık geri kazanımı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Geçici depolama
Yönetmeliğe göre geçici depolama, atıkların atık üreticisi tarafından işleme tesislerine ulaştırılmadan önce güvenli şekilde bekletilmesidir ve kural olarak atığın üretildiği tesis sınırları içinde yapılır; burada atık üreticisi oto servistir. Ara depolama tesisi ise atıkların, miktar yeterli kapasiteye ulaşana kadar işleme tesislerinden önce depolandığı ayrı bir tesistir; atık yağların ara depolama tesislerine gönderilmesi zaten yasaktır.
Dayanak: 22UY0503-3/A1 — BG.20; Atık Yönetimi Yön. md.4 ve md.13; Atık Yağların Yönetimi Yön.
A2 · Tehlikeli Atık Toplama
Bu bölümde 30 çalışma sorusu var. Gerçek sınavda bu birimde performans (uygulama) ve teorik (çoktan seçmeli) sınavı yapılır; teorik sınavda en az 10 soru sorulur.
Makine ve ekipman güvenliği
31. Atık toplama aracı, işletme sahasında variller arasında geri manevra yapıyor. Araçtaki geri vites sesli ikaz sisteminin amacı nedir?
- A) Sürücüye hazne kapağının açık kaldığını bildirmek
- B) Aracın arkasındaki kişileri geri harekete karşı uyarmak
- C) Yükün kasada dengesiz dağıldığını sürücüye bildirmek
- D) Hidrolik yağın aşırı ısındığını sürücüye ışıklı olarak göstermek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Aracın arkasındaki kişileri geri harekete karşı uyarmak
Geri vites ikazı, sürücünün göremediği kör noktadaki kişileri aracın geri geldiği konusunda sesle uyaran bir güvenlik donanımıdır. Kapak, yük dengesi ya da hidrolik sorunları gösterge ve başka uyarılarla izlenir; geri ikazı bunlar için değildir. Dar sahalarda ikaz çalışsa bile bir yönlendirici kullanmak güvenliği artırır.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.1
32. Atık kaplarını kaldırmak için kullanılan vinç kancasındaki emniyet mandalının görevi nedir?
- A) Kancanın taşıyabileceği en büyük yükü artırmak
- B) Yükün havada kendi ekseni etrafında dönmesini sağlamak
- C) Operatöre yükün ağırlığını sesli olarak bildirmek
- D) Sapanın kancadan kurtulup yükün düşmesini önlemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Sapanın kancadan kurtulup yükün düşmesini önlemek
Emniyet mandalı kancanın ağzını kapatarak sapanın ya da halkanın kancadan sıyrılmasını önler; böylece varil veya IBC havadayken düşmez. Mandal kancanın kapasitesini artırmaz, kapasite kanca ve vinç üzerindeki işaretten okunur. Mandalı kırık ya da iple açık tutturulmuş bir kancayla kaldırma yapılmaz.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.1
33. Toplama aracının hidrolik kaldırma platformundaki acil durdurma butonunun çalışmadığı fark ediliyor. Doğru davranış hangisidir?
- A) Platformu kullanmayıp arızayı bildirmek ve onarımı beklemek
- B) Platformu yavaş hızda kullanarak toplamayı tamamlamak
- C) Yanına bir gözcü koyup platformla yüklemeye dikkatle devam etmek
- D) Toplama bitince dönüşte arızayı servise haber vermek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Platformu kullanmayıp arızayı bildirmek ve onarımı beklemek
Acil durdurma butonu, sıkışma ya da yük düşmesi tehlikesinde platformun hareketini anında kesen güvenlik donanımıdır; çalışmıyorsa ekipman güvenli değildir. Yavaş çalışmak ya da gözcü koymak bu donanımın yerini tutmaz, arıza giderilene kadar platform kullanılmaz ve durum amire bildirilir.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.1
Toplamada tehlike kaynakları
34. Toplayıcı, atık almaya gittiği fabrikada biriktirme alanına giden yolun dar ve aydınlatmanın yetersiz olduğunu görüyor. Bu tehlike hangi kaynaktan doğar?
- A) Atığın kendi tehlikelilik özelliğinden
- B) Toplama ekibindeki personelin davranışından
- C) Atığın alındığı işletmenin çalışma ortamından
- D) Toplama aracının bakımının eksik bırakılmış olmasından
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Atığın alındığı işletmenin çalışma ortamından
Dar geçiş yolu ve yetersiz aydınlatma, atığın alındığı işletmenin ortamından gelen tehlikelerdir; çarpma, kayma ve araç manevrası riskini artırır. Atığın aşındırıcı veya yanıcı olması atık kaynaklı, toplayıcının dikkatsizliği ise personel kaynaklı tehlikedir. Böyle bir durumda işletme yetkilisiyle konuşulup güvenli yükleme yolu belirlenir.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.2
35. Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli atık toplamada personelden kaynaklanan bir tehlikedir?
- A) Eğitim almamış birinin toplama ekibinde çalışması
- B) Biriktirme alanında forklift trafiğinin yoğun olması
- C) Varildeki atık solventin kolay alevlenir olması
- D) Depo alanında havalandırmanın yetersiz kalması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Eğitim almamış birinin toplama ekibinde çalışması
Eğitimsiz, yorgun ya da talimata uymayan çalışan personel kaynaklı tehlike oluşturur; atığı tanımadan yanlış kaba alabilir veya ekipmanı yanlış kullanabilir. Forklift trafiği ve yetersiz havalandırma işletmeden, solventin alevlenir olması ise atığın kendisinden kaynaklanan tehlikelerdir.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.2
36. Toplayıcı ilk kez gittiği bir işletmeden tehlikeli atık alacak. İşletmeden kaynaklı tehlikeleri öğrenmek için önce ne yapmalıdır?
- A) Sahayı kendi başına gezip uygun yükleme yerini seçmek
- B) İşletme yetkilisinden sahaya özgü kural ve tehlikeleri öğrenmek
- C) Atıkları yükleyip aklına takılanları çıkışta işletme yetkilisine sormak
- D) Önceki toplamayı yapan firmanın şoföründen bilgi almak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) İşletme yetkilisinden sahaya özgü kural ve tehlikeleri öğrenmek
Her işletmenin kendine özgü tehlikeleri (araç trafiği, yanıcı madde alanları, girilmemesi gereken bölgeler) ve saha kuralları vardır; bunları en doğru işletme yetkilisi bilir. Sahayı tek başına gezmek ya da başka firmanın şoförüne güvenmek güncel ve eksiksiz bilgi vermez; soruları yüklemeden sonraya bırakmak ise tehlikeyi iş bittikten sonra öğrenmek demektir.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.2
Hazne temizliği
37. Tehlikeli atık taşınan haznenin temizliğinde kullanılan yağlı bezler ve kirlenmiş emici malzemeler ne yapılmalıdır?
- A) Evsel atık konteynerine atılarak sahadan uzaklaştırılır
- B) Kurutulduktan sonra temizlikte yeniden kullanılır
- C) Hazne kalıntısıyla birlikte açık alanda yakılır
- D) Tehlikeli atık olarak ayrı ve kapalı kapta toplanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Tehlikeli atık olarak ayrı ve kapalı kapta toplanır
Tehlikeli maddelerle kirlenmiş emiciler, temizleme bezleri ve koruyucu giysiler atık listesinde 15 02 02* koduyla tehlikeli atık sayılır. Bu yüzden evsel atığa atılmaz, yeniden kullanılmaz ya da yakılmaz; etiketli ve kapalı bir kapta toplanıp tehlikeli atık olarak gönderilir.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.3
38. Asidik atık taşınmış bir hazne temizlenecek. Temizlik maddesi seçiminde dikkat edilecek husus hangisidir?
- A) Kalıntıyı hızla çözmek için birkaç kimyasalı karıştırmak
- B) Her atık türü için aynı güçlü çözücüyü kullanmak
- C) Kalıntıyla zehirli gaz ya da ısı oluşturmayacak madde seçmek
- D) Kötü kokuyu bastırmak için suya çamaşır suyu eklemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Kalıntıyla zehirli gaz ya da ısı oluşturmayacak madde seçmek
Haznede kalan atıkla uyumsuz bir temizlik maddesi zehirli gaz, ısı ya da köpürme oluşturabilir; örneğin asit kalıntısı çamaşır suyuyla (hipoklorit) birleşince klor gazı açığa çıkar. Bu yüzden kimyasallar gelişigüzel karıştırılmaz ve her atığa aynı çözücü kullanılmaz; temizlik maddesi talimata ve önceki atığın özelliğine göre seçilir.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.3
39. Hazne temizliği bittikten sonra araç yeniden toplamaya çıkmadan önce hangisi kontrol edilmelidir?
- A) Kapak contalarının sağlam olup haznenin sızdırmaz kapandığı
- B) Haznenin dış yüzeyindeki firma adı ve telefonunun okunur olduğu
- C) Haznede önceki atıktan bir miktar kalıntı bırakıldığı
- D) Hazne kapaklarının kuruması için açık bırakıldığı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kapak contalarının sağlam olup haznenin sızdırmaz kapandığı
Temizlik sırasında kapak contaları zarar görebilir; conta bozuksa bir sonraki yükte sıvı atık sızabilir ya da buhar kaçabilir. Bu yüzden kapakların sızdırmaz kapandığı kontrol edilir. Haznede kalıntı bırakmak yeni atıkla karışma, kapakları açık bırakmak ise yolda dökülme riski doğurur.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.3
Araç, gereç ve ekipman
40. Atık solvent bir varilden diğerine pompayla aktarılacak. Statik elektrik kıvılcımını önlemek için hangi ekipman kullanılır?
- A) Varillerin arasına serilen kalın plastik örtü
- B) Variller arasında topraklama ve eş potansiyel kablosu
- C) Aktarım hortumunun üzerine sarılan yalıtım bandı
- D) Aktarımı hızlandırıp süreyi kısaltan yüksek debili elektrikli pompa
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Variller arasında topraklama ve eş potansiyel kablosu
Yanıcı sıvı akarken statik elektrik birikir; kaplar arasındaki eş potansiyel bağlantı ve topraklama kablosu bu yükü boşaltarak kıvılcım ve tutuşma riskini azaltır. Plastik örtü ve yalıtım bandı yükün boşalmasını engeller, yüksek akış hızı ise statik birikimini artırır.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.4
41. Variller toplama aracının kasasına yerleştirildi. Yolda kayıp devrilmemeleri için hangi gereç kullanılır?
- A) Varil tapasını sıkmaya yarayan varil anahtarı
- B) Sızıntıyı emmek için konan absorban yastık
- C) Kapak üstüne yapıştırılan tehlike etiketi
- D) Yük sabitleme kayışı (spanzet) ve takozlar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Yük sabitleme kayışı (spanzet) ve takozlar
Yük sabitleme kayışları ve takozlar, varil ve IBC'lerin frenleme ve virajda kaymasını, devrilmesini önler; tehlikeli madde taşımacılığında (ADR) yükün araçta emniyete alınması gerekir. Varil anahtarı tapayı kapatır, absorban sızıntıyı emer, etiket tehlikeyi bildirir; hiçbiri yükü yerinde tutmaz.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.4
42. Ekip, solvent buharı birikebilecek kapalı bir atık deposundan toplama yapacak. Depoya girmeden önce ortamı ölçmek için hazırlanan ekipmana hangisi eklenmelidir?
- A) Atık varillerini tartan dijital terazi
- B) Ortam sıcaklığını gösteren termometre
- C) Taşınabilir gaz ölçüm (dedektör) cihazı
- D) Varildeki sıvı seviyesini gösteren ölçüm çubuğu
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Taşınabilir gaz ölçüm (dedektör) cihazı
Taşınabilir gaz ölçüm cihazı (dedektör), ortamdaki yanıcı buhar, oksijen ve bazı zehirli gazların düzeyini ölçerek içeri girmenin güvenli olup olmadığını gösterir; bu yüzden böyle bir toplamada ekipman listesine konur. Termometre ya da terazi buhar birikimini ölçmez; koku da güvenilir bir gösterge değildir, çünkü bazı buharlar kokusuzdur ya da koku alma duyusu zamanla körelir.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.4
Sarf malzemeleri
43. Yağmurlu havada açık sahadan atık yağ toplanacak. Islak zemine ya da su birikintisine dökülebilecek yağı suyu emmeden toplamak için hangi absorban hazırlanır?
- A) Yağ seçici (suyu iten) absorban
- B) Her sıvıyı emen genel amaçlı absorban
- C) Asit ve bazlar için kimyasal absorban
- D) Zemine serpilen kuru odun talaşı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yağ seçici (suyu iten) absorban
Yağ seçici (hidrofobik) absorbanlar yağı emer, suyu iter; bu yüzden su üstündeki yağı toplarken suya doymaz ve gereksiz atık oluşmaz. Genel amaçlı absorban ve talaş suyu da emip kısa sürede doyar; kimyasal absorban ise asit ve baz dökülmeleri için üretilir.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.5
44. Oksitleyici özellikte sıvı atık (ör. derişik nitrik asit) toplanacak. Olası döküntü için hazırlanan sarf malzemelerinden hangisi bu atıkta KULLANILMAZ?
- A) Oksitleyicilere uygun inorganik kimyasal absorban
- B) Talaş gibi organik ve yanabilen emici malzeme
- C) Güvenlik bilgi formunda önerilen absorban
- D) Kuru kum gibi yanmaz inorganik malzeme
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Talaş gibi organik ve yanabilen emici malzeme
Oksitleyiciler organik maddelerle temas edince ısınma ve tutuşmaya yol açabilir; bu yüzden talaş, kâğıt ya da bez gibi yanabilen emiciler kullanılmaz. Kuru kum, vermikülit gibi yanmaz inorganik malzemeler veya güvenlik bilgi formunda önerilen absorbanlar tercih edilir.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.5
45. Atık yağ varilinin dibi delinmiş ve sızdırıyor. Varilin güvenle taşınması için hangi ambalaj kullanılır?
- A) Üzerine birkaç kat streç film sarılmış aynı varil
- B) Deliği koli bandıyla kapatılmış aynı varil
- C) Sızan varilin içine sığdığı kurtarma varili
- D) Altına karton serilmiş açık bir ahşap palet
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Sızan varilin içine sığdığı kurtarma varili
Kurtarma varili, hasarlı ya da sızdıran bir ambalajın bütünüyle içine konduğu daha büyük ve sızdırmaz kaptır; tehlikeli madde taşımacılığında (ADR) hasarlı ambalajlar için kullanılır. Bant veya streç film sızıntıyı güvenle durdurmaz, karton ise sıvıyı tutmaz ve kendisi de kirlenerek atığa dönüşür.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.5
Tehlikeli atıkları ayırt etme
46. Atık Yönetimi Yönetmeliği'ndeki atık listesinde bazı altı haneli atık kodlarının yanında yıldız (*) işareti bulunur. Bu işaret neyi gösterir?
- A) Atığın mutlaka geri kazanıma gönderilmesi gerektiğini
- B) Atığın tehlikeli atık olarak sınıflandırıldığını
- C) Atığın yalnız evsel kaynaklardan çıktığını
- D) Atığın yalnız sıvı halde toplanabileceğini
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Atığın tehlikeli atık olarak sınıflandırıldığını
Atık Yönetimi Yönetmeliği'ne göre ek-4 atık listesinde yıldızla (*) işaretlenmiş kodlar tehlikeli atıktır; örneğin atık motor yağı kodunun (13 02 05*) yanında yıldız bulunur. Yıldız, geri kazanım zorunluluğu ya da atığın kaynağı hakkında bilgi vermez; atığın tehlikeli atık olarak toplanacağını ve etiketleneceğini gösterir.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.6; Atık Yönetimi Yön. md. 11 ve Ek-4
47. Bir atölyede boşaltılmış ama içinde boya ve tiner kalıntısı bulunan metal kutular var. Bu kutular nasıl ayrılmalıdır?
- A) Temiz metal ambalaj olarak geri dönüşüme
- B) Evsel atıkla birlikte belediye konteynerine
- C) Kontamine ambalaj olarak tehlikeli atığa
- D) Hurda metal olarak demir-çelik atıklarına
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Kontamine ambalaj olarak tehlikeli atığa
Tehlikeli madde kalıntısı içeren ya da tehlikeli maddeyle kirlenmiş ambalajlar atık listesinde yıldızlı kodla (15 01 10*) tehlikeli atık sayılır. Kutunun boşaltılmış olması onu temiz ambalaj ya da hurda metal yapmaz; içindeki boya ve tiner kalıntısı yangın ve zehirlenme tehlikesini sürdürür.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.6; Atık Yönetimi Yön. Ek-4
48. Toplama sırasında az miktardaki tehlikeli atığı, büyük miktarda tehlikesiz atığın içine karıştırıp seyreltmek hakkında hangisi doğrudur?
- A) Karışım tehlikesiz atık olarak toplanabilir
- B) Tehlikeli atık oranı düşükse kabul edilir
- C) Atık sahibinin yazılı onayıyla yapılabilir
- D) Seyreltme dahil karıştırma yasaktır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Seyreltme dahil karıştırma yasaktır
Atık Yönetimi Yönetmeliği'ne göre atık işleme tesislerinde yapılan faaliyetler dışında atıklar başka bir madde veya atıkla karıştırılamaz ve seyreltilemez. Karıştırmak tehlikeyi ortadan kaldırmaz; tehlikeli atık miktarını büyütür ve tehlikesiz atığı da kirletir. Düşük oran ya da atık sahibinin onayı bu yasağı değiştirmez.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.6; Atık Yönetimi Yön. md. 5/1-l
Toplama kuralları
49. Tehlikeli atık kapları toplama aracına yüklenirken hangisi doğrudur?
- A) Ağızları sıkıca kapalı, ezilmeden ve sabitlenerek yüklenir
- B) Daha çok kap sığsın diye birbirine bastırılarak sıkıştırılır
- C) Buhar birikmesin diye kapakları gevşek bırakılarak yüklenir
- D) Kapaksız kaplar streç filmle sarılarak üstleri kapatılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Ağızları sıkıca kapalı, ezilmeden ve sabitlenerek yüklenir
Birim, tehlikeli atık kaplarının ağızları sıkıca kapatılmış olarak ve sıkıştırılmadan araca yüklenmesini kritik adım sayar. Kapları bastırıp sıkıştırmak ezilme ve delinmeye, gevşek kapak ise yolda sızıntı ve buhar çıkışına yol açar; streç film gerçek bir kapağın yerini tutmaz.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.7
50. Toplama sırasında atık solvent, işletmedeki küçük bidonlardan boş bir varile aktarılıyor. Varilin doldurulmasıyla ilgili hangisi doğrudur?
- A) Hava kalmasın diye varil ağzına kadar doldurulur
- B) Genleşme için ağız kısmında boşluk bırakılır
- C) Dolum, varilin kenarından taşınca durdurulur
- D) Doluluk, kapak açık bırakılıp yolda izlenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Genleşme için ağız kısmında boşluk bırakılır
Sıvılar ısındıkça genleşir; ağzına kadar doldurulmuş varil güneşte ya da sıcak araç kasasında basınçlanıp şişebilir, kapağından sızdırabilir. Bu yüzden varil ağız kısmında boşluk bırakılarak doldurulur ve kapağı sıkıca kapatılır. Hava kalmasın diye ağzına kadar doldurmak ya da taşınca durdurmak sızıntı ve dökülmeye yol açar.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.7; ADR 4.1.1.4
51. Atık kurşun-asit aküler toplanırken hangisi doğrudur?
- A) Ağırlık azalsın diye asitleri boşaltılarak yüklenir
- B) Hurda metallerle aynı kasaya karışık olarak yüklenir
- C) Dik, kutupları korunmuş ve sızdırmaz kapta taşınır
- D) Yer kazanmak için yan yatırılıp üst üste istiflenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Dik, kutupları korunmuş ve sızdırmaz kapta taşınır
Atık akülerdeki asit aşındırıcıdır ve akü kurşun içerir; bu yüzden aküler dik konumda, kutup başları kısa devreye karşı korunmuş olarak, asit sızdırmaz kap ya da paletlerde taşınır. Asidi boşaltmak yanık ile toprak ve su kirliliği riski yaratır; yan yatırmak da asidin sızmasına yol açar.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.7; Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yön.
Dökme atık toplama
52. Kontamine toprak gibi dökme katı tehlikeli atık açık kasalı araçla taşınacak. Uyulması gereken kural hangisidir?
- A) Yük, kasanın üstünden taşacak kadar doldurulabilir
- B) Kısa mesafede kasanın üstü açık bırakılabilir
- C) Islak atığın suyu kasadan süzülerek azaltılabilir
- D) Kasa sızdırmaz olmalı, yükün üstü örtülmelidir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kasa sızdırmaz olmalı, yükün üstü örtülmelidir
Dökme katı tehlikeli atık, kasası sızdırmaz bir araçla ve üstü branda ya da kapakla örtülerek taşınır; böylece rüzgârla tozuma, yağmurla yıkanma ve yola dökülme önlenir. Kasayı taşacak kadar doldurmak, kısa yol diye açık bırakmak ya da atığın suyunu kasadan süzdürmek atığı çevreye yayar.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.8
53. Dökme sıvı tehlikeli atık, işletmedeki tanktan pompayla tankere yüklenecek. Yükleme süresince araç için hangisi doğrudur?
- A) Park freni çekilip araç hareketsiz tutulur
- B) Hortum gergin kalsın diye araç azar azar ilerletilir
- C) Araç vitese takılı tutulup el freni indirilir
- D) Hortum yetişmezse araç yükleme sırasında yaklaştırılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Park freni çekilip araç hareketsiz tutulur
Yükleme sırasında araç kayar ya da hareket ederse hortum gerilip bağlantı yerinden ayrılabilir ve atık çevreye dökülür. Bu yüzden park freni çekilir, eğimli zeminde tekerleklere takoz da konur ve hortum sökülene kadar araç hareket ettirilmez. Hortum yetişmiyor diye aracı yükleme sırasında yaklaştırmak bu riski doğrudan yaratır.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.8
54. Dökme sıvı atığın araca yükleneceği noktanın yakınında yağmur suyu ızgarası var. Yüklemeden önce hangisi yapılmalıdır?
- A) Dökülme olursa atık ızgaraya süpürülerek uzaklaştırılır
- B) Izgara örtülür ve dökülme kiti yakında hazır tutulur
- C) Dökülmeyi seyreltmek için yanında su hortumu hazır tutulur
- D) Araç, ızgaranın tam üstüne gelecek şekilde park edilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Izgara örtülür ve dökülme kiti yakında hazır tutulur
Yağmur suyu ızgaraları çoğu zaman arıtmaya değil doğrudan dereye ya da kanala gider; dökülen tehlikeli atık buradan çevreye yayılır. Bu yüzden ızgara drenaj örtüsüyle kapatılır ve absorban içeren dökülme kiti hazır tutulur. Dökülmeyi suyla seyreltmek ya da ızgaraya süpürmek kirliliği büyütür.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.8
Tehlikelilik özellikleri ve piktogramlar
55. Atık kabının etiketinde yuvarlak üzerinde alev piktogramı var. Bu piktogram hangi tehlikelilik özelliğini gösterir?
- A) Basınç altında sıkıştırılmış gaz içerdiğini
- B) Darbeyle patlayabileceğini
- C) Oksitleyici özellikte olduğunu
- D) Kendiliğinden ısınıp alev aldığını
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Oksitleyici özellikte olduğunu
Yuvarlak üzerinde alev piktogramı oksitleyici maddeleri gösterir; bu maddeler oksijen vererek yangını başlatabilir ya da şiddetlendirebilir. Bu yüzden yağlı bez, solvent gibi yanıcı atıklardan ayrı tutulur. Kendiliğinden ısınan ya da alev alan maddeler ise yuvarlaksız, düz alev piktogramıyla gösterilir.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.9; SEA Yön. piktogramları
56. Etiketinde kurumuş ağaç ve ölü balık piktogramı bulunan atık için hangisi doğrudur?
- A) Yalnızca uzun süre solunursa insan sağlığına zarar verir
- B) Su ile temas edince kendiliğinden alev alır
- C) Toprağa karışırsa zamanla zararsız hale gelir
- D) Çevre, özellikle sucul canlılar için tehlikelidir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Çevre, özellikle sucul canlılar için tehlikelidir
Ölü balık ve ağaç piktogramı çevre için tehlikeli maddeleri gösterir; bu maddeler suda yaşayan canlılara kısa ya da uzun süreli zarar verebilir. Böyle bir atık toprağa veya kanalizasyona ulaştığında kendiliğinden zararsızlaşmaz; bu yüzden dökülme anında hemen tutulmalı ve kanala ulaşması önlenmelidir.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.9; SEA Yön. piktogramları
57. Atık kabının etiketinde kuru kafa ve çapraz kemik piktogramı var. Bu piktogram hangi tehlikeyi gösterir?
- A) Kısa sürede ağır zehirlenme yapan akut zehirliliği
- B) Kanser gibi yıllar sonra çıkan ciddi sağlık tehlikesini
- C) Deriyi ve gözü anında yakan aşındırıcılığı
- D) Suda yaşayan canlılara zarar veren çevre tehlikesini
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kısa sürede ağır zehirlenme yapan akut zehirliliği
Kuru kafa ve çapraz kemik akut zehirliliği (akut toksisite) gösterir: madde yutulduğunda, solunduğunda ya da deriye değdiğinde kısa sürede ağır zehirlenmeye, hatta ölüme yol açabilir. Kanser gibi uzun vadeli ciddi sağlık tehlikesi ise göğsünde yıldız biçiminde patlama olan insan silüetiyle gösterilir; ikisini karıştırmak yanlış önlem seçtirir.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.9; SEA Yön. piktogramları
Boşaltma kuralları
58. Toplama aracı atık işleme tesisine vardı. Atıkları boşaltmaya başlamadan önce hangisi yapılmalıdır?
- A) Kuyruk olmasın diye boşaltmaya hemen başlanmalıdır
- B) Belgeler kontrol edilip araç girişte tartılmalıdır
- C) Atık, toplayıcının seçtiği boş bir alana bırakılmalıdır
- D) Belgeler boşaltma bittikten sonra tesise verilmelidir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Belgeler kontrol edilip araç girişte tartılmalıdır
Tesise varışta önce kabul kontrolü yapılır: taşıma belgesindeki atık kodu ve miktar kontrol edilir, dolu araç giriş tartısından geçer ve boşaltma yerini tesis belirler; boş araç çıkışta yeniden tartılarak net miktar bulunur. Toplayıcının kendi seçtiği alana atık bırakması ya da belgeyi sonradan vermesi hatalı yerleştirmeye ve kayıt eksikliğine yol açar.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.10
59. Tesiste dolu atık varilleri araç kasasından indirilecek. Doğru yöntem hangisidir?
- A) Kasadan yere yuvarlanarak hızlıca indirilir
- B) Kapakları açılıp içi kontrol edilerek indirilir
- C) Uygun ekipmanla, düşürmeden indirilir
- D) Yatırılıp rampasız biçimde kaydırılarak indirilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Uygun ekipmanla, düşürmeden indirilir
Dolu variller forklift, varil kaldırıcı ya da hidrolik kapak gibi uygun ekipmanla, düşürülmeden ve devrilmeden indirilir. Yere yuvarlanan ya da kaydırılan varil delinebilir, kapağı açılabilir; kapakları açıp içine bakmak da buhar soluma ve sıçrama riski yaratır.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.10
60. Tankerdeki dökme sıvı atık tesis tankına boşaltıldı. Boşaltma hortumu sökülürken hangisi doğrudur?
- A) Hortum, vana açıkken hızla sökülüp araca konur
- B) Hortumda kalan atık tesis zeminine akıtılır
- C) Hortum ucu açık bırakılarak kasaya yerleştirilir
- D) Vanalar kapatılır, damlayan atık kapla toplanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Vanalar kapatılır, damlayan atık kapla toplanır
Boşaltma bitince önce vanalar kapatılır, hortumda kalan atık damlama kabına ya da toplama tavasına alınarak hortum sökülür ve ucu kapatılır. Vana açıkken hortumu sökmek sıçramaya, kalan atığı zemine akıtmak tesis sahasının kirlenmesine, ucu açık hortum da yolda damlamaya yol açar.
Dayanak: 22UY0503-3/A2 — BG.10
Sonraki adım
- Deneme sınavı: 25 soruyla kendinizi ölçün, puanınızı görün.
- Tehlikeli Atık Toplayıcısı belgesi rehberi: ücret, sınav yeri, başvuru ve belge süreci.
Tehlikeli Atık Toplayıcısı sınavı için sizi arayalım
Ücreti, sınav takvimini ve size en yakın sınav yerini telefonda netleştirelim. Başvuru, sınav takvimi ve belge takibi Brodemy üzerinden yürür.
Sıkça sorulan sorular
Bu sayfadaki sorular gerçek sınav soruları mı?+
Hayır. MYK sınavlarının soru bankası kamuya açık değildir ve gerçek sınav soruları yayımlanmaz. Buradaki 60 soru, ulusal yeterlilikte sınavla ölçüleceği yazan bilgi maddelerinden ve yürürlükteki mevzuattan Brodemy tarafından yazılmıştır.
Kaç doğru yaparsam sınavı geçerim?+
Teorik sınavda her birimde soruların en az %70'ine doğru cevap vermeniz gerekir; yanlış cevap doğruyu götürmez. Performans sınavı olan birimlerde en az %70 başarı ve kritik olarak işaretli adımların tamamını doğru yapmak şarttır. Birimlerin ortalaması alınmaz; her birimden ayrı geçmek gerekir.
Soruları PDF olarak indirebilir miyim?+
Evet. Sayfanın başındaki “Yazdır / PDF olarak kaydet” düğmesi tüm cevapları açar ve yazdırma penceresini getirir; orada hedef olarak “PDF olarak kaydet”i seçin.
Son güncelleme: 2026-11-10. Resmî kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.
Hangi belge, hangi ücret, ne zaman sınav? Birlikte netleştirelim.
Size uygun yeterliliği, sınav yapısını ve güncel ücreti anlatırız; başvurudan belgeye kadar süreci Brodemy yürütür.