Tornacı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (15UY0227-4)
Kısa cevap: Bu sayfa Tornacı MYK belgesine hazırlık için 25 soruluk ücretsiz bir deneme sınavıdır; sorular 2 konu başlığına ayrılmıştır ve her sorunun altında doğru şıkkın neden doğru, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu anlatan açıklama vardır. Gerçek sınavda her yeterlilik biriminden ayrı ayrı 100 üzerinden 70 puan gerekir; birimlerin ortalaması alınmaz. Buradaki sorular gerçek sınav sorusu DEĞİLDİR — aynı başarım ölçütlerinden paralel olarak hazırlanmıştır.
Bilmeniz gerekenler
MYK Tornacı (15UY0227-4) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: şıkka dokunarak cevaplayın; doğru/yanlış anında görünür, puanınız sayılır ve açıklama açılır. Şık seçmeden de “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açabilirsiniz. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite
1. Torna tezgâhında çalışmaya başlayacak tornacı, ellerini talaştan korumak için kumaş eldiven takmak istemektedir. Yapılan işe uygun kişisel koruyucu donanım açısından doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Kumaş eldiven talaşa karşı koruma sağladığı için tornada her zaman takılmalıdır
- B) Eldiven yerine uzun kollu bol bir iş önlüğü giyilerek eller ve kollar korunur
- C) Kapılma riski nedeniyle eldiven takılmaz; gözlük ve dar iş elbisesi kullanılır
- D) Eldivenle birlikte bilezik ve saat takılmasında herhangi bir sakınca yoktur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Kapılma riski nedeniyle eldiven takılmaz; gözlük ve dar iş elbisesi kullanılır
Dönen ayna ve iş parçası eldiveni kapıp eli tezgâha çekebilir; bu nedenle tornada eldiven takılmaz, koruyucu gözlük ve dar, kolları sıkı iş elbisesi giyilir. Bol önlük, bilezik ve saat de aynı kapılma riskini taşır.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A1 – İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite; ölçüt BG.3
2. Tornacının tezgâh çevresinde talaş yığınları, yere dökülmüş kesme sıvısı ve dağınık el aletleri bulunmaktadır. Çalışma yerinin ve ekipmanların düzenli tutulması kuralları açısından doğru uygulama nedir?
- A) Talaşlar vardiya sonunda tek seferde toplanır, aletler tezgâh üstünde olduğu gibi bırakılır
- B) Yere dökülen sıvı talaşla kapatılarak kaymanın önüne geçilir
- C) Düzen yalnızca müşteri ziyaretlerinden önce sağlanır, üretimde önemli değildir
- D) Talaş düzenli temizlenir, dökülen sıvı hemen kurulanır ve aletler yerine kaldırılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Talaş düzenli temizlenir, dökülen sıvı hemen kurulanır ve aletler yerine kaldırılır
Çalışma yerinin düzeni; talaşın düzenli olarak uygun aletle temizlenmesi, dökülen sıvının hemen kurulanması ve aletlerin yerine kaldırılmasıyla sağlanır. Talaşla kapatılan sıvı kaymayı önlemez, dağınık aletler ise takılma ve kesik riski yaratır.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A1 – İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite; ölçüt BG.3
3. Atölyede kesme sıvısı buharı ve yağlı üstübü nedeniyle küçük bir yangın başlamıştır. İş sağlığı ve güvenliği koruma ve müdahale araçlarının kullanımı açısından doğru davranış hangisidir?
- A) Yangın türüne uygun söndürücüyle müdahale eder ve alarm verir
- B) Su dolu kovayı yağ yangınının üzerine dökerek alevi bastırmaya çalışır
- C) Söndürücünün yerini bilmediği için atölyeyi terk ederek başkalarının müdahalesini bekler
- D) Yangının kendiliğinden sönmesini bekler, sönmezse itfaiyeyi arar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yangın türüne uygun söndürücüyle müdahale eder ve alarm verir
Tornacı, atölyedeki söndürücülerin yerini ve yangın türüne uygun olanını bilmeli; küçük yangında uygun söndürücüyle müdahale edip alarm vermelidir. Yağ yangınına su dökmek alevi yayar; beklemek ise yangının büyümesine yol açar.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A1 – İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite; ölçüt BG.4
4. Torna bölümünün girişinde mavi zemin üzerinde beyaz gözlük sembolü bulunan bir levha asılıdır. Yapılan çalışmaya uygun uyarı işaret ve levhaları açısından bu levhanın anlamı nedir?
- A) Bu alanda gözlük takmak yasaktır, çünkü camlar kırılabilir
- B) Gözlük satış noktası veya gözlük dolabı bu yöndedir
- C) Bu alanda koruyucu gözlük kullanmak zorunludur
- D) Gözlüklü personelin girmesi tavsiye edilmez, uyarı amaçlıdır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Bu alanda koruyucu gözlük kullanmak zorunludur
Mavi zemin üzerine beyaz sembollü daire şeklindeki işaretler zorunluluk bildirir; gözlük sembolü koruyucu gözlük kullanmanın zorunlu olduğunu gösterir. Yasak işaretleri kırmızı, uyarı işaretleri sarı, bilgilendirme işaretleri ise yeşil renklidir.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A1 – İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite; ölçüt BG.5
5. Uzun sürekli talaş çıkan bir tornalama işleminde tornacı, tezgâh çalışırken talaşı eliyle çekerek uzaklaştırmaktadır. Gerçekleştirdiği işle ilgili tehlike ve riskler açısından doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Talaş henüz sıcak değilse elle çekilmesinde bir sakınca yoktur
- B) Talaş elle çekilirken yalnızca kalın kumaş eldiven takılması yeterli koruma sağlar
- C) Sıcak keskin talaş kesik, yanık ve kapılmaya yol açar; talaş kancası kullanılır
- D) Talaşın elle çekilmesi yüzey kalitesini iyileştirdiği için tercih edilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Sıcak keskin talaş kesik, yanık ve kapılmaya yol açar; talaş kancası kullanılır
Sürekli talaş sıcak ve keskindir; elle çekildiğinde kesik ve yanık oluşturur, dönen parçaya sarılıp eli tezgâha çekebilir. Talaş yalnızca tezgâh durduğunda ya da uygun talaş kancasıyla uzaklaştırılır; eldiven bu riski azaltmaz, artırır.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A1 – İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite; ölçüt BG.6, BG.8
6. Atölyede tezgâh panosundan çıkan duman kısa sürede büyüyerek söndürücüyle kontrol edilemeyen bir yangına dönüşmüştür. Anında giderilemeyecek türden bu tehlikeli durumda iletişime geçilmesi gereken ilgili kurum hangisidir?
- A) Tezgâhın üretici firmasının satış temsilcisi
- B) Atölyenin bağlı olduğu sanayi sitesi yönetim ofisi
- C) Bakım malzemesi tedarik eden hırdavat firması
- D) İtfaiye ve gerekiyorsa acil sağlık hizmetleri
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) İtfaiye ve gerekiyorsa acil sağlık hizmetleri
Anında giderilemeyen ve söndürücüyle kontrol edilemeyen yangın gibi tehlikeli durumlarda itfaiye ile gerekirse acil sağlık hizmetleri aranır ve işyeri acil durum prosedürü uygulanır. Üretici ya da tedarikçi firma acil müdahale kurumu değildir.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A1 – İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite; ölçüt BG.9, BG.10
7. Vardiya sonunda tornacının çalışma alanında çelik, alüminyum ve pirinç talaşları ile boş ambalaj kartonları birikmiştir. Dönüştürülebilen malzemelerin sınıflaması açısından doğru uygulama nedir?
- A) Tüm talaşlar ve kartonlar tek bir hurda kutusuna karışık olarak atılır
- B) Talaşlar metal türüne göre ayrı kaplara, kartonlar ise kâğıt atık kabına konur
- C) Yalnızca çelik talaşlar ayrılır, diğer metaller ve kartonlar genel çöp kabına gider
- D) Talaşlar kesme sıvısıyla birlikte kapalı varile doldurulup çöpe atılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Talaşlar metal türüne göre ayrı kaplara, kartonlar ise kâğıt atık kabına konur
Metal talaşlar geri dönüştürülebilir malzemedir ve çelik, alüminyum, pirinç gibi türlerine göre ayrı kaplarda toplanır; kartonlar da ayrı kâğıt atık kabına gider. Karışık toplama geri dönüşümü zorlaştırır ve malzemenin değerini düşürür.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A1 – İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite; ölçüt BG.12
8. Tezgâhın kesme sıvısı deposu boşaltılırken bir miktar kullanılmış sıvı zemine dökülmüştür. Tehlikeli atıkların ayrıştırılması ve dökülmelere karşı kullanılacak donanım açısından doğru uygulama hangisidir?
- A) Dökülen sıvı su ile yıkanarak atölyenin zemin giderine yönlendirilir
- B) Kullanılmış kesme sıvısı metal talaşlarla aynı hurda kabına boşaltılır
- C) Sıvı buharlaşana kadar bekletilir, kalan tortu süpürülerek genel çöpe atılır
- D) Dökülen sıvı emici malzemeyle toplanır, sıvı tehlikeli atık kabına alınır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Dökülen sıvı emici malzemeyle toplanır, sıvı tehlikeli atık kabına alınır
Kullanılmış kesme sıvısı tehlikeli atıktır; dökülme emici malzemeyle toplanır, sıvı diğer atıklardan ayrıştırılarak tehlikeli atık kabına alınır. Gidere yıkamak çevre kirliliğine yol açar, talaşla karıştırmak ise geri dönüşümü bozar.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A1 – İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite; ölçüt BG.14, BG.15
9. Teknik resimde bir mil çapı için tolerans aralığı verilmiştir; ölçümde parça çapı bu aralığın hemen dışında bulunmuştur. Uygulamada izin verilen tolerans ve sapmalar açısından doğru karar nedir?
- A) Sapma çok küçük olduğu için parça uygun kabul edilip sevk edilir
- B) Parça uygunsuz olarak ayrılır, kaydedilir ve talimata göre işlem yapılır
- C) Tolerans aralığı parçaya uyacak şekilde resim üzerinde elle düzeltilerek genişletilir
- D) Parça bir sonraki vardiyada tekrar ölçülür, uygun çıkarsa kullanılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Parça uygunsuz olarak ayrılır, kaydedilir ve talimata göre işlem yapılır
Tolerans, kabul edilebilir sapmanın sınırıdır; sınırın dışına çıkan parça küçük bir farkla da olsa uygunsuzdur, ayrılır ve kayıt altına alınarak talimata göre düzeltme ya da hurda kararı verilir. Resmi değiştirmek veya tekrar ölçmek sonucu değiştirmez.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A1 – İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite; ölçüt BG.19
10. Torna tezgâhının kızak yağlama noktaları uzun süredir yağlanmamış ve kızaklarda sürtünme sesi başlamıştır. Kullanılan donanıma ilişkin koruyucu ve önleyici bakım açısından doğru uygulama nedir?
- A) Ses artana kadar beklenir, tezgâh tamamen arızalanınca bakım birimi çağrılır
- B) Sürtünmeyi azaltmak için kızaklara kesme sıvısı püskürtülür
- C) Bakım planına göre yağlama ve temizlik düzenli yapılır
- D) Kızak sesi normal kabul edilir, herhangi bir işlem gerekmez
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Bakım planına göre yağlama ve temizlik düzenli yapılır
Koruyucu bakım, arıza oluşmadan önce bakım planına göre yağlama, temizlik ve kontrolün düzenli yapılmasını kapsar; belirtiler kaydedilir. Kesme sıvısı yağlayıcı değildir, kızaklarda korozyona yol açar; arızayı beklemek ise pahalı duruşlara neden olur.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A1 – İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite; ölçüt BG.17
Tornalama İşlemleri
11. Tornacı, işlediği milin dış çapını yüksek hassasiyetle kontrol edecek ve ardından bir deliğin derinliğini ölçecektir. İşlemlerde kullanılacak ölçü ve kontrol aletleri açısından uygun seçim hangisidir?
- A) Dış çap için mikrometre, delik derinliği için derinlik kumpası
- B) Dış çap için şerit metre, delik derinliği için çelik cetvel ve gönye
- C) Dış çap için gönye, delik derinliği için mihengir
- D) Dış çap için su terazisi, delik derinliği için pergel
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Dış çap için mikrometre, delik derinliği için derinlik kumpası
Hassas dış çap ölçümü mikrometre ile, delik derinliği ise derinlik kumpası ile yapılır. Şerit metre ve cetvel hassas ölçüm için uygun değildir; gönye açı kontrolü, mihengir markalama ve yükseklik ölçümü için kullanılır.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A2 – Tornalama İşlemleri; ölçüt BG.5
12. Tornacıya verilen teknik resimde bir ölçünün yanında tolerans değerleri ve yüzey pürüzlülük işareti bulunmaktadır. Teknik resmi okuma açısından doğru yorum hangisidir?
- A) Tolerans ve pürüzlülük yalnızca kalite kontrol birimini ilgilendirir, tornacı ölçüye bakar
- B) Pürüzlülük işareti parçanın boyanacağını, tolerans ise parçanın boyunu gösterir
- C) Ölçü, tolerans aralığında işlenmeli ve yüzey belirtilen pürüzlülükte bitirilmelidir
- D) Tolerans değerleri ölçünün yaklaşık olduğunu, hassas işlemeye gerek olmadığını gösterir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Ölçü, tolerans aralığında işlenmeli ve yüzey belirtilen pürüzlülükte bitirilmelidir
Teknik resimdeki tolerans, ölçünün kabul edilebilir sınırlarını; yüzey pürüzlülük işareti ise yüzeyin ne kadar düzgün bitirilmesi gerektiğini gösterir. Tornacı işleme parametrelerini ve bitirme pasosunu bu bilgilere göre belirler.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A2 – Tornalama İşlemleri; ölçüt BG.6
13. Tornacı ölçüm için aldığı mikrometrenin üzerindeki kalibrasyon etiketinde belirtilen geçerlilik tarihinin geçmiş olduğunu görür. Kalibrasyon takibi açısından doğru davranış hangisidir?
- A) Mikrometre görünüşte sağlam olduğu için ölçüme devam eder
- B) Mikrometreyi kullanmaz, kalibrasyon için sorumluya bildirir
- C) Etiketi çıkarıp yeni bir tarih yazarak mikrometreyi kullanır
- D) Mikrometreyi bir kez sıfır kontrolü yapıp süresiz olarak kullanmaya devam eder
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Mikrometreyi kullanmaz, kalibrasyon için sorumluya bildirir
Kalibrasyon süresi dolmuş ölçü aletinin doğruluğu güvence altında değildir; alet kullanımdan ayrılır ve kalibrasyona gönderilmesi için sorumluya bildirilir. Görünüşte sağlam olması ya da kullanıcı sıfırlaması kalibrasyonun yerini tutmaz.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A2 – Tornalama İşlemleri; ölçüt BG.7
14. Çelik bir parçayı işlerken tornacı kesme sıvısını kapatmış, kısa sürede kesici uç köreltmiş ve parça yüzeyi yanık izleri almıştır. Tezgâhta kullanılan kesme sıvılarının işlevi açısından doğru açıklama nedir?
- A) Kesme sıvısı yalnızca talaşı renklendirerek görünür kılmak için kullanılır
- B) Kesme sıvısı tezgâh kızaklarını yağlamak için vardır, kesme bölgesine gerek yoktur
- C) Kesme sıvısı işlem sonrası parçayı boyaya ve kaplamaya hazırlamak için sürülür
- D) Kesme bölgesini soğutur, yağlar ve talaşı uzaklaştırarak takım ömrünü uzatır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kesme bölgesini soğutur, yağlar ve talaşı uzaklaştırarak takım ömrünü uzatır
Kesme sıvısı, kesme bölgesindeki ısıyı alarak takımı ve parçayı soğutur, sürtünmeyi azaltır ve talaşı uzaklaştırır; böylece takım ömrü uzar, yüzey kalitesi korunur. Sıvı kapatılınca ısı artar, uç körelir ve yüzeyde yanık izleri oluşur.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A2 – Tornalama İşlemleri; ölçüt BG.8
15. Tornacı aynı kesme hızını korumak isteyerek küçük çaplı bir parçadan büyük çaplı bir parçaya geçmiştir. Kesme hızı, devir sayısı ve ilerleme hızı kavramları açısından doğru uygulama hangisidir?
- A) Çap büyüdüğünde aynı kesme hızı için devir sayısı düşürülür
- B) Çap büyüdüğünde aynı kesme hızı için devir sayısı artırılır
- C) Kesme hızı yalnızca ilerleme hızına bağlıdır, çapla ilgisi yoktur
- D) Devir sayısı çap ne olursa olsun sabit tutulur, ilerleme değiştirilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Çap büyüdüğünde aynı kesme hızı için devir sayısı düşürülür
Kesme hızı parça çevresindeki hızdır ve çap ile devir sayısının çarpımına bağlıdır; çap büyüdüğünde aynı kesme hızını korumak için devir sayısı düşürülür. Devri artırmak kesme hızını aşırı yükseltir, takımı hızla aşındırır.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A2 – Tornalama İşlemleri; ölçüt BG.10, BG.19
16. Tornacı bir mil üzerine belirli genişlikte bir kanal açacak ve ardından dış yüzeye vida dişi çekecektir. Torna tezgâhında kullanılan kesici takımlar açısından uygun seçim hangisidir?
- A) Her iki işlem için de aynı boydan tornalama kalemi kullanılır
- B) Kanal için kanal (kesme) kalemi, vida için vida kalemi kullanılır
- C) Kanal için matkap ucu, vida için tırtıl takımı ve raybası kullanılır
- D) Kanal için vida kalemi, vida için kanal kalemi kullanılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kanal için kanal (kesme) kalemi, vida için vida kalemi kullanılır
Her tornalama işlemi kendi geometrisine uygun takım gerektirir: kanal açmak için kanal (kesme) kalemi, vida dişi çekmek için diş profiline uygun vida kalemi kullanılır. Boydan tornalama kalemiyle kanal ya da vida profili doğru elde edilemez.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A2 – Tornalama İşlemleri; ölçüt BG.10, BG.17
17. Tornacıya alışık olduğu yumuşak çelik yerine sert ve aşınmaya dayanıklı bir malzemeden parça verilmiştir. İşlenecek parçanın özellikleri açısından tornacı nasıl davranmalıdır?
- A) Malzeme farkını dikkate almaz, önceki parçanın devir ve ilerleme değerleriyle çalışır
- B) Sert malzemede her zaman en yüksek devir ve en büyük ilerleme değerleri seçilir
- C) Malzemenin sertliğine uygun takım, kesme hızı ve ilerleme değerleri belirlenir
- D) Sert malzeme kesme sıvısı kullanılmadan, kuru olarak işlenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Malzemenin sertliğine uygun takım, kesme hızı ve ilerleme değerleri belirlenir
İşlenecek parçanın malzemesi, sertliği ve işlenebilirliği takım seçimini ve kesme parametrelerini belirler; sert malzemede uygun takım ve genellikle daha düşük kesme hızı seçilir. Önceki değerlerle çalışmak takım kırılmasına ve yüzey bozukluğuna yol açar.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A2 – Tornalama İşlemleri; ölçüt BG.11
18. Tornacı, boyu çapına göre çok uzun ve ince bir mili yalnızca üç ayaklı aynaya bağlayarak boydan tornalamaya başlamıştır. İş parçasının makineye bağlanma ve sabitlenme yöntemleri açısından doğru uygulama nedir?
- A) Uzun ince parçalar yalnızca aynaya bağlanır, ek destek titreşimi artırır ve yüzeyi bozar
- B) Parça aynaya daha sıkı sıkılarak destek gereksinimi ortadan kaldırılır
- C) Ayna yerine parça mengeneyle kızağa bağlanarak tornalanır
- D) Parça aynaya bağlanıp serbest ucu punta ile, gerekirse yastıkla desteklenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Parça aynaya bağlanıp serbest ucu punta ile, gerekirse yastıkla desteklenir
Uzun ve ince parçalar kesme kuvveti altında eğilip titreşim yapar; bu nedenle aynaya bağlanan parçanın serbest ucu punta ile, gerekirse ayrıca yastık (lünet) ile desteklenir. Yalnızca aynayı daha sıkmak eğilmeyi önlemez, parçayı ezer.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A2 – Tornalama İşlemleri; ölçüt BG.9, BG.14
19. Tornacı kalemi kalemliğe bağlamış, ancak kalem ucu punta ekseninden belirgin şekilde aşağıda kalmıştır. Takımların tornaya bağlanma yöntemleri açısından doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Kalem ucu punta eksen yüksekliğine ayarlanır, aksi halde kesme açıları bozulur
- B) Kalem ucunun eksenden aşağıda olması ince talaşta daha iyi yüzey verir
- C) Kalem yüksekliğinin işlemeye etkisi yoktur, yalnızca sıkılığı önemlidir
- D) Kalem eksenden ne kadar aşağıda olursa alın tornalamada merkez o kadar temiz çıkar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kalem ucu punta eksen yüksekliğine ayarlanır, aksi halde kesme açıları bozulur
Kalem ucu punta ekseni yüksekliğine ayarlanır; eksenin altında veya üstünde kalan kalemin etkin kesme açıları değişir, yüzey bozulur, alın tornalamada merkezde çıkıntı kalır ve kalem kırılabilir. Yükseklik, altlık sacları ile ayarlanır.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A2 – Tornalama İşlemleri; ölçüt BG.13
20. Tornacı parçayı bağladıktan sonra ayna anahtarını aynanın üzerinde unutmuş ve tezgâhı çalıştırmak üzeredir. Tezgâhın çalıştırılması ve acil durum prosedürleri açısından doğru uygulama nedir?
- A) Anahtar hafif olduğu için düşük devirde çalıştırmanın sakıncası yoktur
- B) Anahtarın çıkarıldığı ve koruyucuların kapalı olduğu kontrol edilir
- C) Anahtar aynada dururken tezgâh kısa süre çalıştırılıp anahtarın düşmesi sağlanır
- D) Anahtar ayna üzerinde bırakılır, yalnızca acil stop butonunun yeri bilinir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Anahtarın çıkarıldığı ve koruyucuların kapalı olduğu kontrol edilir
Ayna üzerinde unutulan anahtar tezgâh çalışınca fırlayarak ağır yaralanmaya yol açar; çalıştırmadan önce anahtarın çıkarıldığı, koruyucuların kapalı ve acil stop butonunun erişilebilir olduğu kontrol edilir. Düşük devir bu riski ortadan kaldırmaz.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A2 – Tornalama İşlemleri; ölçüt BG.15
21. İki punta arasında boydan tornalanan bir milde, parça boyunca çap ölçüsü bir uçtan diğerine düzenli olarak değişmekte yani istenmeyen koniklik oluşmaktadır. Tornalama işleminde oluşabilecek bu uygunsuzluğun giderilmesi için ne yapılır?
- A) Daha yüksek devirle çalışılarak koniklik ortadan kaldırılır
- B) Kalem daha sık bilenerek çapın eşitlenmesi sağlanır
- C) Gezer puntanın eksen kaçıklığı kontrol edilip düzeltilir
- D) İlerleme hızı artırılarak fark azaltılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Gezer puntanın eksen kaçıklığı kontrol edilip düzeltilir
Puntalar arası işlemede boydan düzenli çap değişimi, gezer puntanın ekseninin ayna eksenine göre kaçık olmasından kaynaklanır; punta ekseni kontrol edilip hizalanır. Devir, ilerleme ya da bileme koniklik hatasını gidermez.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A2 – Tornalama İşlemleri; ölçüt BG.19
22. İşlenen parçanın yüzeyi pürüzlü çıkmakta ve işlem sırasında tezgâhtan ötme sesi gelmektedir. Ürün üzerinde oluşabilecek bu hatanın sebepleri açısından doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Pürüzlülük yalnızca malzeme kalitesinden kaynaklanır, tezgâh ayarıyla ilgisi yoktur
- B) Ötme ve pürüzlülük parçanın bağlama kuvvetinin fazla olmasının sonucudur
- C) Bu belirtiler kesme sıvısının fazla kullanılmasından kaynaklanır
- D) Körelmiş uç, uygun olmayan devir/ilerleme ve titreşim başlıca sebeplerdir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Körelmiş uç, uygun olmayan devir/ilerleme ve titreşim başlıca sebeplerdir
Pürüzlü yüzey ve ötme sesi genellikle aşınmış kesici uç, uygun olmayan devir ve ilerleme değerleri, kalemin fazla dışarıda bağlanması ya da parça desteğinin yetersizliğinden kaynaklanan titreşimle oluşur. Kesme sıvısı fazlalığı bu belirtileri yaratmaz.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A2 – Tornalama İşlemleri; ölçüt BG.21, BG.20
23. Tornacı kesme sırasında kesici uçta yanak aşınması ve küçük bir kırılma fark etmiştir. Kesici takımlarda oluşabilecek uygunsuzluklar açısından doğru uygulama hangisidir?
- A) Aşınmayı tespit edip ilgili forma işler ve ucu değiştirir
- B) Uç tamamen kırılana kadar işleme devam eder, sonra değiştirir
- C) Aşınmış uçla devir artırılarak yüzey kalitesi telafi edilir
- D) Ucu değiştirmez, ilerlemeyi azaltarak vardiya sonuna kadar kullanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Aşınmayı tespit edip ilgili forma işler ve ucu değiştirir
Kesici uçtaki aşınma ve yıpranma tespit edildiğinde ilgili forma işlenir ve uç değiştirilir; bu, şartnamede kritik adım olarak tanımlanır. Aşınmış uçla devam etmek yüzey kalitesini bozar, ölçü hatasına ve uç kırılmasına yol açar.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A2 – Tornalama İşlemleri; ölçüt BG.23, BY.2
24. Tornalama biten parçanın kenarlarında keskin çapaklar kalmıştır ve parça montaja gönderilecektir. Parça üzerine hangi araçlarla rötuş yapılacağı açısından uygun seçim hangisidir?
- A) Çapaklar çekiçle vurularak kırılır ve parça sevk edilir
- B) Çapaklar el eğesi veya çapak alma aleti ile alınır
- C) Çapaklar parça tezgâhta dönerken bez ile silinerek temizlenir
- D) Çapaklar montajda kendiliğinden kırılacağı için işlem yapılmaz
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Çapaklar el eğesi veya çapak alma aleti ile alınır
Rötuş, keskin köşe ve çapakların el eğesi ya da çapak alma aleti ile alınması ve gerekirse zımpara ile bitirilmesidir. Dönen parçaya bez tutmak elin sarılmasına yol açar; çekiçle kırmak parçayı deforme eder.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A2 – Tornalama İşlemleri; ölçüt BG.24
25. Tornacı bir iş emrindeki tüm parçaları işlemiş ve vardiya sona ermek üzeredir. İşlem sonunda doldurulması gereken formlar ve raporlama açısından doğru uygulama nedir?
- A) Üretilen adet, ölçüm sonuçları ve uygunsuzluklar ilgili formlara işlenir
- B) Yalnızca üretilen parça sayısı amire sözlü olarak bildirilir, form doldurulmaz
- C) Formlar haftada bir gün topluca doldurulur, günlük kayıt tutulmaz
- D) Yalnızca hatalı parça çıktığında form doldurulur, sorunsuz işlerde kayıt gerekmez
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Üretilen adet, ölçüm sonuçları ve uygunsuzluklar ilgili formlara işlenir
İşlem sonunda üretilen adet, ölçüm sonuçları, kullanılan takımlar ve uygunsuzluklar ilgili formlara işlenerek raporlanır; bu kayıtlar izlenebilirlik ve kalite sisteminin gereğidir. Sözlü bildirim ya da toplu kayıt bilgileri güvenilir kılmaz.
Dayanak: Zorunlu birim 15UY0227-4/A2 – Tornalama İşlemleri; ölçüt BG.25, BY.28
İlgili sayfalar
Tornacı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Başvurudan belgeye kadar süreci Brodemy yürütür: size uygun seviye ve ücret, sınav takvimi, evrak ve belge takibi tek yerden. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.
Tornacı (15UY0227-4, Seviye 4) gerçek sınavı için sizi arayalım
Deneme sonucunuza göre hangi seviyeye başvurmanız gerektiğini, ücreti ve sınav takvimini telefonda netleştirelim. Başvuru, sınav takvimi ve belge takibi Brodemy üzerinden yürür.
Sıkça sorulan sorular
Bu deneme sınavındaki sorular gerçek sınav soruları mı?+
Hayır. MYK yeterlilik sınavlarının soru bankası kamuya açık değildir. Buradaki 25 soru, ulusal yeterlilikteki aynı başarım ölçütlerinden PARALEL olarak hazırlanmıştır; gerçek sınav setiyle ortak sorusu yoktur.
Deneme sınavı ücretli mi?+
Hayır, ücretsizdir ve üyelik gerektirmez. Her sorunun altında doğru şıkkın neden doğru, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu anlatan açıklama vardır.
Kaç puan alırsam gerçek sınavı geçerim?+
Gerçek sınavda her yeterlilik biriminden AYRI AYRI 100 üzerinden en az 70 puan gerekir; birimlerin ortalaması alınmaz. Bu denemede bir konu başlığında 70'in altında kalıyorsanız, sınav tarihini o konuyu çalıştıktan sonra almak daha güvenlidir.
Hangi belge, hangi ücret, ne zaman sınav? Birlikte netleştirelim.
Size uygun yeterliliği, sınav yapısını ve güncel ücreti anlatırız; başvurudan belgeye kadar süreci Brodemy yürütür.