Vale Görevlisi Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (19UY0387-3)
MYK Vale Görevlisi (19UY0387-3) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
A1 - İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Koruma ve İş Organizasyonu
1. Katlı otoparkta rampadan inen bir araç ıslak zeminde kayarak yan duvara birkaç santim kala durdu; araçta ve duvarda hasar oluşmadı, kimse yaralanmadı. Vale görevlisi bu olayı işletmeye bildirirken hangi terimle tanımlamalıdır?
- A) İş kazası; olayda maddi zarar oluşmuş sayılır
- B) Tehlike; olayın adını ıslak zeminin kendisi belirler
- C) Ramak kala olay; zarar potansiyeli var, zarar yok
- D) Risk değerlendirmesi; olay doğrudan bu kapsamdadır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Ramak kala olay; zarar potansiyeli var, zarar yok
Ramak kala, çalışanı ya da ekipmanı zarara uğratma potansiyeli taşıdığı hâlde zarar oluşturmayan olaydır; burada temas ve yaralanma olmadığı için tanım tam olarak karşılanır. Sık yapılan yanlış, hasar olmadığı için olayı hiç bildirmemek ya da 'iş kazası' diye kaydetmektir: iş kazası zararın gerçekleştiği durumu anlatır, ıslak zemin ise olayın adı değil tehlike kaynağıdır. Ramak kala kayıtları aynı rampada gerçek kazayı önleyecek tek erken uyarıdır.
Dayanak: 19UY0387-3/A1 — Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1 (Ek A1-2 bilgi kontrol listesi BG.1: tehlike, risk, risk değerlendirmesi ve ramak kala terimleri)
2. Gece vardiyasında aydınlatması sınırlı açık otoparkta vale görevlisi, park hâlindeki araçlar arasında yaya olarak hareket etmekte ve manevra yapan araçlarla aynı alanı paylaşmaktadır. Kişisel koruyucu donanım kullanımı bakımından doğru uygulama hangisidir?
- A) Reflektörlü yeleği en dışta giyip kaymaz tabanlı ayakkabı kullanmak
- B) Reflektörlü yeleği işletme montunun altına giyerek vardiyayı sürdürmek
- C) Yeleği araç içinde bırakıp görünürlüğü el feneriyle sağlamaya çalışmak
- D) Araç farlarını uzun huzmede bırakarak alan aydınlatmasını sürdürmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Reflektörlü yeleği en dışta giyip kaymaz tabanlı ayakkabı kullanmak
Kişisel koruyucu donanım ancak amacına uygun kullanıldığında koruma sağlar: reflektörlü yelek, manevra yapan sürücünün valeyi yeterince erken fark edebilmesi için en dış giysi olarak giyilir, kaymaz tabanlı ayakkabı ise ıslak ve yağlı otopark zemininde kayma-düşme riskini azaltır. Yeleği montun altına almak ya da araç içinde bırakmak sahada çok görülen ve yeleği tamamen işlevsiz bırakan hatalardır. Araç farlarını uzun huzmede tutmak da karşıdaki sürücüyü kamaştırdığı için görüşü iyileştirmez, bozar.
Dayanak: 19UY0387-3/A1 — Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1 (Ek A1-2 bilgi kontrol listesi BG.5: çalışmalar esnasında gerekli kişisel koruyucu donanımların kullanımı)
3. Kapalı otoparkta park hâlindeki bir aracın motor bölümünden duman çıkmaya başlıyor; alanda müşteriler ve başka araçlar bulunuyor. Vale görevlisinin acil durum planına uygun ilk davranışı ne olmalıdır?
- A) Aracın anahtarını alıp çalıştırarak yanan aracı otopark dışına sürmek
- B) Araç sahibini telefonla arayıp ne yapması gerektiğini sorarak beklemek
- C) Havalandırmayı kapatıp kapıları açarak dumanın kendiliğinden çekilmesini beklemek
- D) Alarmı verip alanı tahliye ederek acil durum ekibini bilgilendirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Alarmı verip alanı tahliye ederek acil durum ekibini bilgilendirmek
Acil durum planının işleyişi alarm verme, tahliye ve yetkili ekibi haberdar etme sırasına dayanır; can güvenliği her zaman araçtan ve maldan önce gelir. Yanan aracı sürerek dışarı çıkarmaya çalışmak sahada sık denenen ama alev ve zehirli dumana doğrudan maruz kalmaya yol açan tehlikeli bir davranıştır. Araç sahibini önce aramak ise müdahaleyi geciktirir; kapalı otoparkta yangın dakikalar içinde yayılır.
Dayanak: 19UY0387-3/A1 — Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2 (Ek A1-2 bilgi kontrol listesi BG.7 ve BG.8: acil durumlarda yapılacaklar ve acil durum planının işlevi)
4. Vale görevlisi, peron alanında yere düşmüş ve bilinci kapalı bir iş arkadaşını buluyor; çevrede araç trafiği sürüyor. Temel ilk müdahale kuralları açısından doğru davranış hangisidir?
- A) Kişiyi omuzlayıp en yakın hastaneye kendi imkânıyla götürmek
- B) Kişiyi yerinden oynatmadan 112'yi aramak ve alanı trafiğe kapatmak
- C) Ayağa kaldırıp yürütmeye çalışmak ve su içirerek kendine getirmek
- D) Aracın arka koltuğuna yatırıp vardiya amirinin gelmesini beklemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kişiyi yerinden oynatmadan 112'yi aramak ve alanı trafiğe kapatmak
Bilinci kapalı kişide olası omurga ve boyun yaralanması bilinmediği için hasta, hayati tehlike zorlamadıkça yerinden oynatılmaz; yapılması gereken 112'yi aramak ve olay yerini araç trafiğine karşı emniyete almaktır. Kişiyi taşıyarak hastaneye götürmek ya da ayağa kaldırmak iyi niyetle yapılan fakat kalıcı hasara yol açabilen tipik hatalardır. Bilinci kapalı kişiye ağızdan su veya herhangi bir sıvı verilmesi boğulma riski yaratır.
Dayanak: 19UY0387-3/A1 — Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2 (Ek A1-2 bilgi kontrol listesi BG.9: olası kaza ve sağlık sorunlarında temel ilk müdahale)
5. Açık otoparkta bir araçtan sızan motor yağı, yağmur suyu ızgarasının hemen yanında birikmiştir. Çevre koruma önlemleri açısından vale görevlisinin izlemesi gereken yol hangisidir?
- A) Basınçlı su ve deterjanla yıkayıp izi ızgaraya doğru süpürmek
- B) Emici malzemeyle toplayıp atık prosedürüne göre teslim etmek
- C) Üzerine kum döküp alanı işaretleyerek olduğu gibi bırakmak
- D) Yağın güneşte kuruması için aracı çekip alanı açık bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Emici malzemeyle toplayıp atık prosedürüne göre teslim etmek
Motor yağı tehlikeli atıktır; kaynağında emici malzeme ile toplanıp işletmenin atık toplama prosedürüne göre teslim edilmesi gerekir. Yıkayarak ızgaraya süpürmek en yaygın saha hatasıdır, çünkü yağı görünmez kılar ama doğrudan yağmur suyu hattına ve oradan alıcı ortama taşır. Kum dökmek yalnızca geçici bir emme sağlar; kirlenmiş kum da toplanıp atık olarak bertaraf edilmelidir.
Dayanak: 19UY0387-3/A1 — Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.3 (Ek A1-2 bilgi kontrol listesi BG.10: çalışma alanlarında çevre korumaya yönelik önlemler)
6. Vardiya bitiminde otoparkta teslim edilmemiş üç araç ve çözülmemiş bir müşteri şikâyeti bulunuyor; devri alacak vale görevlisi alana yeni geldi. Kayıt tutma kurallarına uygun devir nasıl yapılır?
- A) Devralana sözlü anlatılır, defter yalnızca kasa devrinde kullanılır
- B) Anahtar dolabındaki anahtar sayısı sayılarak devir tamamlanmış sayılır
- C) Vardiya iletişim defterine işlenip devralanla birlikte kontrol edilir
- D) Şikâyet kişisel telefona not edilir, araçlar ertesi vardiyada anlatılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Vardiya iletişim defterine işlenip devralanla birlikte kontrol edilir
Vale hizmetinde devir, vardiya iletişim defterine yazılı olarak işlenir ve devralan kişiyle birlikte yerinde kontrol edilerek tamamlanır; böylece açık işlerin ve şikâyetin sorumlusu belirsiz kalmaz. Yalnızca sözlü devir sahada çok yaygındır ancak kaybolan anahtar, geciken teslim veya tekrarlayan şikâyet durumunda hiçbir kanıt bırakmaz. Anahtar sayısını saymak yalnızca sayısal bir kontroldür; hangi anahtarın hangi araca ve hangi tutanağa ait olduğunu göstermez.
Dayanak: 19UY0387-3/A1 — Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1 (Ek A1-2 bilgi kontrol listesi BG.11 ve BG.12: iş akış süreci ve tutulması gereken kayıt türleri)
7. Aracını teslim alan müşteri, sağ ön çamurlukta bırakırken olmayan bir çizik bulunduğunu söyleyerek itiraz ediyor. Vale görevlisinin kalite ve şikâyet prosedürüne uygun davranışı hangisidir?
- A) Teslim tutanağındaki hasar kaydıyla karşılaştırıp şikâyeti kayda almak
- B) Çiziğin eski olduğunu söyleyip talebi yerinde reddederek müşteriyi uğurlamak
- C) Sorun büyümesin diye zararı kendi cebinden karşılamayı teklif etmek
- D) Müşteriden şikâyetini doğrudan merkeze yazmasını isteyip süreci kapatmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Teslim tutanağındaki hasar kaydıyla karşılaştırıp şikâyeti kayda almak
Şikâyetin tek nesnel dayanağı, aracın kabulünde doldurulan teslim tutanağındaki hasar bilgisidir; önce bu kayıtla karşılaştırılır, ardından şikâyet işletmenin prosedürüne göre kayda alınıp ilgiliye bildirilir. Talebi yerinde reddetmek ya da zararı kişisel olarak ödemek sahada sık görülür ve ikisi de kayıt dışı çözüm ürettiği için sorunun tekrarını engellemez. Müşteriyi tek başına merkeze yönlendirmek de valenin şikâyeti kayda geçirme sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Dayanak: 19UY0387-3/A1 — Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2 (Ek A1-2 bilgi kontrol listesi BG.14: müşteri öneri ve şikâyetlerinde yapılacak işlemler)
A2 - Yol Üstü, Açık ve Katlı Alanlarda Vale Hizmeti Verme
8. Vale görevlisi vardiyaya başlıyor: peron alanında önceki geceden kalan koni ve dubalar duruyor, telsiz ile araç teslim tutanakları ise ofiste. İşe başlarken izlemesi gereken sıra hangisidir?
- A) Önce araç kabulüne başlamak, koni ve dubaları ilk boşlukta kaldırmak
- B) Telsizi ofiste bırakıp cep telefonuyla haberleşmeyi sürdürmek
- C) Dubaları peron içine dizerek yerlerini korumak ve tutanağı sonra almak
- D) Kıyafet ve yaka kartını tamamlayıp alanı açmak, ekipmanı yanına almak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kıyafet ve yaka kartını tamamlayıp alanı açmak, ekipmanı yanına almak
İş organizasyonu; çalışma ortamının park etmeyi engelleyici cisimlerden arındırılması, belirlenmiş iş kıyafeti ile tanıtıcı yaka kartının takılması ve telsiz, anahtarlık, teslim tutanağı gibi ekipmanın yanına alınmasıyla başlar. Ekipmanı ofiste bırakıp iş üstünde tamamlamaya çalışmak, araç akışı başladıktan sonra kaydı ve haberleşmeyi aksatır. Dubaları peron içine dizmek de alanı boşaltmaz, aksine park edilecek yeri işgal eder.
Dayanak: 19UY0387-3/A2 — Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1-1.3 (Ek A2-2 beceri kontrol listesi BY.1, BY.2, BY.3: engelleyici cisimlerin kaldırılması, iş kıyafeti ve yaka kartı, ekipmanın yanına alınması)
9. Müşteri, gaz ve fren kumandası direksiyona monteli özel tertibatlı aracını vale hizmetine bırakmak istiyor. Vale görevlisi bu araç türü karşısında nasıl davranmalıdır?
- A) Mesafe kısa olduğu için düşük hızda, dikkatli sürerek perona park eder
- B) Direksiyondaki aparatı geçici olarak sökerek aracı normal şekilde kullanır
- C) Özel tertibatlı aracı kullanmayacağını müşteriye açıklayarak yönlendirir
- D) Daha uzun süredir çalışan deneyimli bir vale arkadaşına devrederek çözer
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Özel tertibatlı aracı kullanmayacağını müşteriye açıklayarak yönlendirir
Ambulans, engelli aracı ve benzeri özel tertibatlı araçlar vale görevlisinin kullanmaması gereken araç türleri arasındadır; doğru davranış durumu müşteriye açıklayıp uygun çözüme yönlendirmektir. Aparatı sökmek aracın onaylı donanımına müdahaledir ve hem hukuki hem teknik sorumluluk doğurur. Deneyimli bir arkadaşa devretmek de kısıtı ortadan kaldırmaz; sınırlama kişinin deneyimiyle değil aracın tertibatıyla ilgilidir.
Dayanak: 19UY0387-3/A2 — Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1 (Ek A2-2 BG.2: özel tertibatından dolayı kullanmaması gereken araç türleri; BY.7: araçtaki özel donanım hakkında müşteriden bilgi alma)
10. Yağmurlu bir akşam müşteri, anahtarı vale görevlisine uzatıp acelesi olduğunu söyleyerek hızla uzaklaşmak istiyor. Vale görevlisinin aracı hareket ettirmeden önce yapması gereken nedir?
- A) Plakayı not edip aracı park ettikten sonra tutanağı kendisi doldurmak
- B) Tutanağa plaka, kabul saati ve mevcut hasarları yazarak teslim almak
- C) Anahtarlık numarasını verip müşteriyi uğurlayarak aracı hemen kaldırmak
- D) Aracın dört yanının fotoğrafını çekmekle yetinip tutanağı boş bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Tutanağa plaka, kabul saati ve mevcut hasarları yazarak teslim almak
Araç, teslim tutanağına araç sahibinin adı-soyadı, telefonu, plaka, kabul saati, kilometre, kabul eden personel ve mevcut hasar bilgileri yazılarak teslim alınır; bu kayıt hem müşteriyi hem valeyi korur. Müşterinin acelesi, tutanağı sonradan doldurmanın gerekçesi olamaz, çünkü sonradan yazılan hasar bilgisi karşı tarafın onayını taşımaz. Fotoğraf yararlı bir destek olsa da tutanağın yerini tutmaz; teslim koşullarını ve saati belgeleyen kayıt tutanaktır.
Dayanak: 19UY0387-3/A2 — Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1 (Ek A2-2 beceri kontrol listesi BY.8: araç teslim tutanağının doldurularak aracın teslim alınması)
11. Gece vardiyasında, çamurlu ve ıslak bir araç loş bir noktada teslim alınıyor; gövdedeki olası çizikleri görmek güç. Hasar kaydı bakımından doğru uygulama hangisidir?
- A) Tutanağa 'hasarsız' yazıp aracı almak, çıkışta yeniden bakmak
- B) Araç yıkanana kadar hasar bölümünü boş bırakıp anahtarı almak
- C) Yalnızca müşterinin sözlü olarak beyan ettiği hasar bilgilerini yazmak
- D) Aydınlık alanda kontrol edip görülen hasarları tutanağa işlemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Aydınlık alanda kontrol edip görülen hasarları tutanağa işlemek
Kayıt altına alınması gereken hasar durumları ancak görülebildiği koşulda tespit edilebilir; bu nedenle araç aydınlatılmış bir noktada kontrol edilir ve görülen hasarlar müşteri yanındayken tutanağa işlenir. Loş alanda 'hasarsız' yazmak, çıkışta ortaya çıkan her çizikte valeyi savunmasız bırakan en tipik hatadır. Hasar bölümünü boş bırakmak veya yalnızca müşterinin beyanına dayanmak da tutanağı ihtilaf anında işlevsiz hâle getirir.
Dayanak: 19UY0387-3/A2 — Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1 (Ek A2-2 BG.1: kayıt altına alınması gereken hasar durumları; BY.8: hasar bilgisinin tutanağa işlenmesi)
12. Vale görevlisi, kendisinden çok daha uzun boylu bir müşterinin aracını perona götürecektir. Aracı hareket ettirmeden önce izlemesi gereken sıra hangisidir?
- A) Koltuk ve ayna ayarını yapıp emniyet kemerini takarak hareket etmek
- B) Kemeri peron çıkışında, hız biraz arttıktan sonra takarak yola devam etmek
- C) Yalnızca iç dikiz aynasını kontrol edip koltuğu olduğu gibi kullanmak
- D) Kör noktaları manevra sırasında öğrenmek üzere doğrudan geri gitmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Koltuk ve ayna ayarını yapıp emniyet kemerini takarak hareket etmek
Güvenli sürüş önlemleri araç hareket etmeden önce alınır: koltuk ve ayna ayarı sürücünün pedallara ve görüş alanına hâkim olmasını, emniyet kemeri ise ani duruşta korunmayı sağlar. Otopark içi mesafenin kısa olması bu adımların atlanmasını haklı çıkarmaz; peron manevralarında çarpmaların çoğu ayarsız koltuk ve görülemeyen kör nokta yüzünden olur. Kemeri sonradan takmak ya da yalnızca iç aynaya bakmak sahada en sık görülen kestirme davranışlardır.
Dayanak: 19UY0387-3/A2 — Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2 (Ek A2-2 beceri kontrol listesi BY.9 ve BY.10: hareket öncesi güvenli sürüş önlemleri ve aynalardan trafik kontrolü)
13. Müşteri, aracını yaklaşık on beş dakika sonra alacağını söylüyor. Otoparkta hem çıkışa yakın hem de en dipte boş peronlar var. Vale görevlisi hangi peronu seçmelidir?
- A) En dipteki peronu; çıkışa yakın yerler uzun süreli araçlara ayrılır
- B) Çıkış yolunun kenarını; araç kısa süre kalacağı için orada bırakılır
- C) Çıkışa yakın, giriş-çıkışı engellemeyen uygun bir peronu seçer
- D) İki peronu birden kullanan konumu; manevra kolaylığı sağlanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Çıkışa yakın, giriş-çıkışı engellemeyen uygun bir peronu seçer
Aracın park edeceği peron, kalış süresi ve araç boyutu dikkate alınarak diğer araçların giriş-çıkışını engellemeyecek şekilde belirlenir; kısa süre kalacak araç çıkışa yakın uygun bir perona alınır. Çıkış yolunun kenarına bırakmak pratik görünse de trafiği kilitler ve peron dışı alana park etmek anlamına gelir. İki peronu birden kullanmak ise otopark kapasitesini düşürerek verimli alan kullanımı ilkesine aykırıdır.
Dayanak: 19UY0387-3/A2 — Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2 (Ek A2-2 BG.5 ve BG.7: kalış süresi ve araç boyutuna göre peron belirleme, alanın verimli kullanılması)
14. Katlı otoparkta peronlar 45 derece açıyla çizilmiştir ve alan yoğundur. Vale görevlisi aracı bu perona yerleştirirken hangi uygulamayı yapmalıdır?
- A) Aracı dik konumda sokup burnunun çizgiyi bir miktar aşmasına izin vermek
- B) Kapılar rahat açılsın diye aracı komşu perona doğru taşırarak bırakmak
- C) Ters yönden geri gelip arka tamponu yürüyüş yoluna taşırarak bırakmak
- D) Peron açısına uyarak aracı çizgileri aşmayacak şekilde park etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Peron açısına uyarak aracı çizgileri aşmayacak şekilde park etmek
Peronun park açısı, o alandaki manevra yolunun genişliğine göre hesaplanmıştır; araç açıya uygun konumlandırılıp peron çizgileri aşılmadan bırakıldığında hem komşu araçlar hem geçiş yolu korunur. Aracı açıya bakmadan dik sokmak ya da kapı açıklığı için komşu perona taşırmak, sonraki araçların park edememesine ve çarpmalara yol açan en yaygın hatadır. Tamponun yürüyüş yoluna taşması ise yaya güvenliğini doğrudan tehlikeye atar.
Dayanak: 19UY0387-3/A2 — Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2 (Ek A2-2 BG.6: peronun park açısına göre konumlanma; BY.13: peron çizgilerini aşmadan park etme)
15. Yol üstü otopark alanından çıkan vale görevlisi, çıkışın hemen önündeki yaya geçidine yaklaşıyor ve ardından akan trafiğe katılması gerekiyor. Doğru davranış hangisidir?
- A) Hızını azaltıp yayaya yol verdikten sonra sinyalle akışa katılmak
- B) Dörtlüleri yakarak trafiği yavaşlatmak ve doğrudan akışa girmek
- C) Kısa korna çalıp yayaların dikkatini çekerek hızını koruyarak geçmek
- D) Yaya geçidi üzerinde durup akan trafikte boşluk oluşmasını beklemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Hızını azaltıp yayaya yol verdikten sonra sinyalle akışa katılmak
Yaya geçidi, okul ve benzeri bölgelerde hız azaltılır ve yayaya yol verilir; ardından sinyal verilip aynalar ile kör nokta kontrol edilerek akışa uygun şekilde katılınır. Dörtlüleri yakarak akışa girmek sahada çok görülür ancak dörtlü, diğer sürücülere niyet bildirmez ve dönüş sinyalinin yerini tutmaz. Yaya geçidi üzerinde durup beklemek de yayayı taşıt yoluna zorladığı için geçidin işlevini ortadan kaldırır.
Dayanak: 19UY0387-3/A2 — Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2 (Ek A2-2 BG.8: trafikte uyulması gereken kurallar; BY.12: yaya geçidi ve okul bölgelerinde hız azaltma)
16. Vale görevlisi aracı perona park etti ve müşteri salona geçti. Araçtan ayrılmadan önce alması gereken güvenlik önlemleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) Klima serinliği kaçmasın diye motoru çalışır bırakıp kapıları kilitlemek
- B) Camları kapatıp el frenini çekmek, vitesi park konumuna alıp kilitlemek
- C) El freni yerine aracı viteste bırakmak ve tavan lambasını açık tutmak
- D) Hızlı teslim için kapıları kilitlemeden anahtarı kontak üzerinde bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Camları kapatıp el frenini çekmek, vitesi park konumuna alıp kilitlemek
Araçtan ayrılmadan önce camlar kapatılır, el freni çekilir, vites park konumuna alınır ve kapılar kilitlenir; ayrıca tavan lambası ile radyo gibi elektrik aksamının kapalı olduğu kontrol edilir. Motoru çalışır bırakmak müşteri konforu adına yapılan ama araç hırsızlığı ve kapalı alanda egzoz birikimi riski doğuran tipik bir hatadır. Tavan lambasının açık kalması da uzun bekleyen araçlarda akü bitmesine ve teslimde araç çalışmamasına yol açar.
Dayanak: 19UY0387-3/A2 — Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2 (Ek A2-2 beceri kontrol listesi BY.14 ve BY.15: elektrik aksamı kontrolü ve araçtan ayrılma güvenlik önlemleri)
17. Yoğun bir akşam vardiyasında peronlarda onlarca araç bulunuyor ve teslim alınan anahtarlar birikmeye başladı. Anahtarların muhafazasında doğru uygulama hangisidir?
- A) Anahtarları peron girişindeki masanın üzerinde bir arada toplu tutmak
- B) Araç sahibi çabuk gelsin diye anahtarı aracın kontağı üzerinde bırakmak
- C) Anahtarı tutanak numarasıyla eşleştirip kilitli dolapta muhafaza etmek
- D) Her anahtarı ait olduğu aracın ön lastiği üzerine gizleyerek bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Anahtarı tutanak numarasıyla eşleştirip kilitli dolapta muhafaza etmek
Araç anahtarı, hangi araca ait olduğu tutanak veya anahtarlık numarasıyla izlenebilecek şekilde ve yetkisiz erişime kapalı biçimde (anahtar dolabı, kilitli çanta, yelek ve benzeri) muhafaza edilir. Anahtarları masada toplu tutmak ya da lastik üzerine gizlemek sahada sık karşılaşılan pratiklerdir ancak ikisi de anahtarı üçüncü kişilerin erişimine açar. Kontak üzerinde bırakmak ise aracı gözetimsiz ve çalıştırılmaya hazır hâlde tutar; hem hırsızlık hem de işletmenin sorumluluğu bakımından en riskli seçenektir.
Dayanak: 19UY0387-3/A2 — Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.3 (Ek A2-2 BG.10: araç anahtarının güvenli muhafaza koşulları; BY.16: çanta, yelek, anahtar dolabı ile muhafaza)
18. Müşteri aracını almak üzere çıkış alanında beklemektedir ve arkada başka araçlar da çıkış sırasındadır. Aracın müşteriye teslimi nasıl yapılmalıdır?
- A) Motor kapatılıp anahtar kapı önünde bırakılarak müşteriye haber verilir
- B) Araç çıkış rampasında çift sıra bırakılıp müşteri oraya yönlendirilir
- C) Teslim formu alınmadan anahtar verilir, form daha sonra doldurulur
- D) Trafiği engellemeyen konumda, motor çalışır hâlde formla teslim edilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Trafiği engellemeyen konumda, motor çalışır hâlde formla teslim edilir
Araç, çıkış alanında trafik akışını engellemeyecek şekilde parklandırılır; park konumuna alınıp motor durdurulmadan araç teslim formu alınarak müşteriye teslim edilir ve müşterinin güvenli şekilde ayrılması sağlanır. Anahtarı kapı önünde bırakmak aracı gözetimsiz bırakır, formu almadan teslim etmek ise teslim anını ve aracın çıkıştaki durumunu belgesiz bırakır. Rampada çift sıra bırakmak da arkadaki çıkış sırasını kilitler ve manevra alanında çarpışma riski yaratır.
Dayanak: 19UY0387-3/A2 — Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.4 (Ek A2-2 beceri kontrol listesi BY.18, BY.19 ve BY.21: çıkışta parklandırma, motoru durdurmadan formla teslim, güvenli uğurlama)
B1 - Otopark Teknolojilerini Kullanarak (Lift, Dönme Dolap, Yarı Otomatik) Vale Hizmeti Verme
19. Lift sistemli otoparkta vale görevlisi platformu hareket ettirmek üzeredir; müşterilerden biri aracını görmek için platformun yanına yaklaşmıştır. Doğru davranış hangisidir?
- A) Platformu düşük hızda hareket ettirip müşteriyi gözle takip etmek
- B) Hareketi başlatmadan alanı boşalttırıp güvenli mesafeyi sağlamak
- C) Müşteriye tutunacak bir yer göstererek hareketi başlatmak
- D) Hareket sırasında sesli uyarı verip kumandayı aralıklarla kullanmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Hareketi başlatmadan alanı boşalttırıp güvenli mesafeyi sağlamak
Otopark teknolojilerinde ezilme ve sıkışma riski, platformun hareket sınırları içinde kimse kalmadığı doğrulanarak kontrol edilir; hareket ancak alan boşaltıldıktan sonra başlatılır. Düşük hızda hareket ettirip müşteriyi gözle izlemek yaygın bir hatadır, çünkü valenin dikkati kumanda ile kişi arasında bölünür ve tehlike alanı ortadan kalkmaz. Sesli uyarı veya kumandayı kesintili kullanmak da riski azaltmaz; kişi hareket alanının dışına çıkarılmadıkça önlem alınmış sayılmaz.
Dayanak: 19UY0387-3/B1 — Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1 (Ek B1-2 bilgi kontrol listesi BG.1: teknoloji kullanımında karşılaşılabilecek risk ve tehlike durumları); beceri karşılığı BY.7 (ölçüt 2.1: platform hareket sınırları içindeki güvenlik önlemleri)
20. Kış sabahı, teknolojik otoparkın platform zemini buzlanmıştır ve ilk araç girişi yaklaşmaktadır. Vale görevlisinin doğru yaklaşımı hangisidir?
- A) Buzu gidermeden araç almayıp zemini temizleyip kontrol etmek
- B) Aracı hızlı geçirerek buzun üzerinde durmasını engellemeye çalışmak
- C) Lastik havasını düşürerek tutuşu artırmak ve işleme devam etmek
- D) El freni yerine yalnızca vitesi kullanarak kaymayı önlemeye çalışmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Buzu gidermeden araç almayıp zemini temizleyip kontrol etmek
Platform zemininin karlı, buzlu veya ıslak olması tanımlı bir risk durumudur; araç alınmadan önce zemin temizlenir ve tutuş kontrol edilir. Buzlu zeminde hızlı geçmek denetimi tamamen kaybettiren bir davranıştır, çünkü frenleme ve yönlendirme mesafesi öngörülemez hâle gelir. Lastik havasını düşürmek ya da el freni yerine vitese güvenmek de kayma riskini ortadan kaldırmaz; araç platform üzerinde kaydığında düşme ve sıkışma riski doğar.
Dayanak: 19UY0387-3/B1 — Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1 (Ek B1-2 bilgi kontrol listesi BG.4: platform zemininin karlı, buzlu veya ıslak olmasından kaynaklanan risk durumları)
21. Vale görevlisi teknolojik otopark vardiyasına başlıyor. Kumanda paneli, kilit sistemi ve platformla ilgili olarak vardiya başında yapması gereken nedir?
- A) İlk araç gelince paneli deneyerek çalışıp çalışmadığını anlamak
- B) Bir önceki vardiyanın sorun bildirmemesini kontrol yerine saymak
- C) Ekipmanların çalışırlık kontrollerini yapıp sonucu kayda geçirmek
- D) Yalnızca kilit sistemini denemek, paneli teknik ekibin kontrolüne bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Ekipmanların çalışırlık kontrollerini yapıp sonucu kayda geçirmek
Platform, kumanda paneli ve kilit sistemi gibi ekipmanın çalışırlık kontrolü vardiya başında vale görevlisinin sorumluluğundadır ve sonuç kayda geçirilerek arıza varsa hizmet başlamadan bildirilir. Kontrolü ilk araca ertelemek en riskli yoldur, çünkü arıza müşterinin aracı platformdayken ortaya çıkar. Önceki vardiyanın sorun bildirmemiş olması bir kontrol kaydı değildir; arıza vardiya arasında da oluşabilir.
Dayanak: 19UY0387-3/B1 — Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2 (Ek B1-2 BG.6 ve BY.2: platform, kumanda paneli ve kilit sisteminin çalışırlık kontrolleri)
22. Üzerinde araç bulunan platform yükselirken yarı yolda durdu ve kumanda paneli yanıt vermiyor. Vale görevlisinin izlemesi gereken yol hangisidir?
- A) Kumandayı arka arkaya kullanarak sistemin kendine gelmesini denemek
- B) Sistemi durdurup alanı emniyete alarak teknik ekibe bildirmek
- C) Platforma çıkıp aracı sürerek dışarı almayı deneyip alanı boşaltmak
- D) Elektrik panosundaki sigortayı indirip kaldırarak sistemi sıfırlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Sistemi durdurup alanı emniyete alarak teknik ekibe bildirmek
Sistem aksaklığında yapılması gereken, sistemi durdurmak, alanı emniyete alıp kimsenin platform altına veya hareket alanına girmesini önlemek ve durumu yetkili ile teknik ekibe bildirmektir. Kumandayı zorlamak ya da panoya müdahale etmek sahada refleks olarak denenir; bunlar yetkisiz müdahaledir ve askıda duran yükte kontrolsüz harekete yol açabilir. Yarı yolda kalmış platformdaki aracı sürerek çıkarmaya çalışmak ise valenin araçla birlikte düşmesi riskini taşıyan en tehlikeli seçenektir.
Dayanak: 19UY0387-3/B1 — Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2 (Ek B1-2 bilgi kontrol listesi BG.5: sistem aksaklığı durumunda yürütülmesi gereken işlemler)
23. Dönme dolap sistemli otoparkta vale görevlisi aracı platforma alacaktır; platform göz kararı zemine yakın görünmektedir. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Ön tekerlekleri yavaşça dayayarak platformun oturmasını sağlamak
- B) Araçla çok yavaş çıkıp sarsıntıdan boşluk olup olmadığını anlamak
- C) Kumandayı indirme yönüne bir kez daha basılı tutup hemen aracı sürmek
- D) Platformun tam indiğini doğrulamadan aracı üzerine sürmemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Platformun tam indiğini doğrulamadan aracı üzerine sürmemek
Araç platforma alınmadan önce platformun tamamen inmiş olduğu kontrol edilerek doğrulanır; aradaki birkaç santimlik seviye farkı bile jant, tampon ve alt takım hasarına ya da aracın platformdan kaymasına yol açar. Ön tekerleği dayayarak platformu oturtmaya çalışmak yaygın ama yükü yanlış noktadan bindirdiği için mekanizmayı zorlayan bir davranıştır. Sarsıntıdan boşluğu anlamaya çalışmak da tespiti araç platformun üzerine çıktıktan sonraya bırakır; kontrol öncedendir.
Dayanak: 19UY0387-3/B1 — Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1 (Ek B1-2 beceri kontrol listesi BY.3: platformun tamamen inmiş olup olmadığının kontrolü)
24. Uzun kasalı ve yüklü bir panelvan, lift sistemli otoparka vale hizmeti için geliyor ve müşteri aracını platforma bırakmak istiyor. Vale görevlisinin yapması gereken nedir?
- A) Talimatta belirtilen izin ağırlık ve boyut sınırlarını kontrol etmek
- B) Aracı ileri dayayarak platforma sığdırmayı denemek ve öyle kaldırmak
- C) Yalnızca uzunluğa bakıp ağırlığı sürüş hissiyle değerlendirerek almak
- D) Platformu yarı yüksekliğe alıp yükü dengelemeye çalışarak park etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Talimatta belirtilen izin ağırlık ve boyut sınırlarını kontrol etmek
Platforma park edilecek aracın, talimatlarda belirtilen izin verilen ağırlık ve boyut değerlerine uygunluğu önceden kontrol edilir; uygun değilse araç platforma alınmaz ve müşteri uygun alana yönlendirilir. Aracı ileri dayayıp sığdırmaya çalışmak sahada en sık denenen ve tampon ile mekanizma hasarına yol açan hatadır. Ağırlığı sürüş hissiyle tahmin etmek de güvenilir değildir; yük dağılımı taşıma kapasitesini ölçülemez şekilde değiştirir.
Dayanak: 19UY0387-3/B1 — Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1 (Ek B1-2 beceri kontrol listesi BY.4: aracın talimatlarda belirtilen izin ağırlığı ve boyutlarına uygunluğunun kontrolü)
25. Vale görevlisi aracı platform üzerine park etti; elektrik aksamını, camları ve kapıları kontrol edip güvenlik önlemlerini aldı. Bundan sonra platformla ilgili yapması gereken nedir?
- A) Aracın ağırlığı otursun diye platformu bir süre zeminde bekletmek
- B) Platformu yarım yüksekliğe alıp bir sonraki aracın gelmesini beklemek
- C) Kumanda anahtarıyla platformu kilitleme noktasına kadar yükseltmek
- D) Anahtarı panelde bırakıp yükseltmeyi vardiya amirinin yapmasını beklemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Kumanda anahtarıyla platformu kilitleme noktasına kadar yükseltmek
Araç platform üzerine park edilip güvenlik önlemleri alındıktan sonra platform, kumanda paneli üzerindeki anahtarla kilitleme noktasına kadar yükseltilir; kilitleme noktası platformun mekanik olarak emniyete alındığı konumdur. Platformu yarım yükseklikte bırakmak, sistemi kilitlenmemiş yükle çalışır durumda tuttuğu için hem araç hem alt kattaki kişiler için risk oluşturur. Kumanda anahtarını panelde bırakmak da yetkisiz kişilerin sistemi hareket ettirmesine imkân verir.
Dayanak: 19UY0387-3/B1 — Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1 (Ek B1-2 BY.6: platform üzerindeki aracın güvenlik önlemleri; BY.8: kumanda anahtarıyla platformun kilitleme noktasına yükseltilmesi)
İlgili sayfalar
Vale Görevlisi belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.