Kuyumcu Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (21UY0441-4)

MYK Kuyumcu (Perakende, Seviye 4) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı ve çalışma rehberi. Konular: A1 (İş sağlığı-güvenliği, çevre, kalite), A2 (altın-gümüş takı satış), mevzuat ve teknik terimler. Sorular hazırlık amaçlıdır; MYK’nın gerçek sınav soruları değildir.

▶ İnteraktif deneme sınavını çöz · Belge rehberi

A1 · İSG, Çevre, Kalite

1. İş sağlığı ve güvenliği açısından kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Açıklama: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre KKD, toplu korunma önlemleriyle risk giderilemediğinde son önlem olarak kullanılır; işveren KKD'yi ücretsiz sağlamak, çalışan da kullanmak zorundadır.

2. Kuyumcu iş yerinde elektrikli cihazlardan (döküm ocağı, bilgisayar vb.) çıkan bir yangına ilk müdahalede aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Açıklama: Elektrik kaynaklı yangınlarda su iletken olduğu için çarpılma riski taşır; önce mümkünse enerji kesilir ve kuru kimyevi toz ya da CO2 gibi uygun söndürücüler kullanılır.

3. Kuyumcu atölyesinde kullanılan asit, kimyasal çözelti ve atık piller gibi maddelerle ilgili çevre koruma açısından doğru davranış hangisidir?

Açıklama: Asit, kimyasal çözelti ve atık piller tehlikeli/özel atık sınıfındadır; çevre mevzuatı gereği diğer atıklardan ayrı toplanıp yetkili kuruluşlarca bertaraf edilmelidir.

4. İş yerinde düzen, temizlik ve verimliliği artırmayı hedefleyen, kalite ve iş organizasyonunda yaygın kullanılan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama: 5S; ayıklama, düzenleme, temizlik, standartlaştırma ve disiplin adımlarından oluşan, iş yerinde sürekli düzen ve verimlilik sağlayan bir kalite/iş organizasyonu yöntemidir.

5. İş yerinde bir iş kazası meydana geldiğinde doğru yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama: İş kazalarında önce yaralıya ilk yardım sağlanır, durum işverene bildirilir; işveren iş kazasını yasal süresi içinde (3 iş günü) SGK'ya bildirmekle yükümlüdür.

6. Kuyumcularda uzun süre aynı pozisyonda ince işçilik yapmaktan kaynaklanabilecek sağlık risklerini azaltmak için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Açıklama: İnce ve tekrarlı işlerde ergonomik tezgah düzeni, yeterli aydınlatma ve düzenli molalar; kas-iskelet rahatsızlıkları ile göz yorgunluğu gibi meslek hastalığı risklerini azaltır.

A2 · Altın-Gümüş Takı Satış

7. 22 ayar altının milyem (binde saflık) değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama: Milyem = (Ayar ÷ 24) × 1000 formülüyle 22 ayar için (22 ÷ 24) × 1000 ≈ 916 milyem bulunur; 22 ayar bilezik ve ziynet altınında yaygın kullanılır.

8. Pırlanta ve mücevher takılarda sık kullanılan 18 ayar altının milyem karşılığı nedir?

Açıklama: (18 ÷ 24) × 1000 = 750; yani 18 ayar altın binde 750 saf altın içerir ve genellikle mücevher/pırlantalı takılarda tercih edilir.

9. 14 ayar altının milyem değeri aşağıdakilerden hangisine en yakındır?

Açıklama: (14 ÷ 24) × 1000 ≈ 583,3 olup piyasada 585 milyem olarak ifade edilir; 14 ayar günlük kullanılan takılarda yaygındır.

10. 24 ayar saf altının (has altın) takı yapımında genellikle tek başına kullanılmamasının başlıca nedeni nedir?

Açıklama: 24 ayar saf altın çok yumuşaktır ve kolay deforme olur; dayanıklılık kazandırmak için bakır, gümüş, paladyum gibi metallerle alaşımlanır (22, 18, 14 ayar gibi).

11. 10 gram ağırlığındaki 22 ayar (916 milyem) bir bilezikte yaklaşık kaç gram saf altın bulunur?

Açıklama: Saf altın miktarı = gram × milyem ÷ 1000 = 10 × 916 ÷ 1000 = 9,16 gram; kalan kısım alaşım metalleridir.

12. Kuyumculukta altın ve gümüş takıların değerlendirilmesinde (stok, alış-satış) esas alınan standart ağırlık birimi hangisidir?

Açıklama: Kuyumculukta değerli metaller gram cinsinden tartılıp değerlenir; saf altın miktarı da gram ve milyem üzerinden hesaplanır.

Mevzuat ve Belge

13. 21UY0441-4 Kuyumcu (Perakende) Seviye 4 MYK Mesleki Yeterlilik Belgesinin geçerlilik süresi kaç yıldır?

Açıklama: Ulusal yeterlilikte belgenin geçerlilik süresi 5 yıl olarak tanımlanmıştır; süre sonunda yeniden belgelendirme ile uzatılır. Belge süresiz değildir.

14. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik kapsamında perakende kuyum işletmesinde belge şartını karşılamak için aşağıdaki yollardan hangisi geçerli DEĞİLDİR?

Açıklama: Belge şartı; MYK Kuyumcu belgesi, 3308 kapsamı ustalık belgesi veya kuyumculukla ilgili alandan mezuniyet muafiyeti ile karşılanır. İlgisiz bir lise diploması bu şartı karşılamaz. Kesin durum için İl Ticaret Müdürlüğüne başvurulmalıdır.

15. Kuyum Ticareti Yönetmeliği'ne göre perakende kuyum işletmesinde belge şartıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Açıklama: Zorunluluk işletme düzeyindedir; işletme sahibinin belgesi yoksa tam zamanlı çalışan en az bir personelin ustalık veya MYK belgesine sahip olması yeterlidir, her çalışanın belgesi aranmaz.

16. 21UY0441-4 Kuyumcu (Perakende) yeterliliğinde belge almak için başarılması gereken ZORUNLU birimler hangileridir?

Açıklama: Yeterlilikte A1 ve A2 zorunlu birimlerdir; B1 (Mücevher Takı Alış-Satış) seçmelidir. Asgari belge yolu A1+A2 birimlerinin başarılmasıdır.

17. Yeterlilikteki teorik (T1) sınavlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Açıklama: Teorik sınavlar 4 seçenekli çoktan seçmelidir; yanlış cevaplardan puan indirimi yapılmaz ve adayın soruların en az %70'ine doğru cevap vermesi gerekir.

18. MYK Kuyumcu (Perakende) belgesi ile Kuyum Ticareti Yetki Belgesi arasındaki fark için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Açıklama: MYK belgesi kişiye özeldir ve yetkili belgelendirme kuruluşundan alınır; Kuyum Ticareti Yetki Belgesi ise işletme adına alınan faaliyet iznidir ve MYK/ustalık belgesi bunun ön şartlarından biridir.

19. 5 yıllık geçerlilik süresi dolan Kuyumcu (Perakende) belgesinin yenilenmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Açıklama: Yeniden belgelendirmede belge sahibinin performansı; ilgili alanda çalışıldığını gösteren kayıtların sunulması veya performansa dayalı (P1) sınav yoluyla değerlendirilir, olumlu sonuçta belge 5 yıl daha uzatılır.

Teknik Terimler ve Sözlük

20. Altın veya gümüş ince tellerin bükülüp lehimlenerek dantel benzeri desenler oluşturulduğu, Midyat/Mardin yöresiyle ünlü geleneksel el sanatı tekniği hangisidir?

Açıklama: Telkari (filigran); ince altın/gümüş tellerin bükülüp bezeme yapılmasıyla oluşturulan geleneksel bir Türk el sanatıdır ve özellikle Midyat/Mardin ile özdeşleşmiştir.

21. Gümüş yüzey üzerine kükürt-kurşun-gümüş-bakır karışımı siyah bir alaşımla desen işlenen geleneksel teknik hangisidir?

Açıklama: Savat (niello); gümüş üzerine kükürt içerikli siyah bir alaşımın özel teknikle işlenerek siyah desenler oluşturulduğu bir bezeme sanatıdır.

22. Beyaz altın veya gümüş takıların yüzeyine elektroliz yöntemiyle ince rodyum kaplama yapılmasına ne ad verilir?

Açıklama: Rodaj; beyaz altın ve gümüş takılara elektroliz ile ince rodyum kaplama yapılarak parlaklık, beyazlık ve çizilmeye karşı direnç kazandırma işlemidir.

23. Altının ayarını tespit etmek için metalin sürtüldükten sonra asitle test edildiği taşa ne ad verilir?

Açıklama: Mihenk taşı (denek/prova taşı); altın sürtülüp asit uygulanarak ayarının belirlenmesinde kullanılan geleneksel bir kalsedon taşıdır.

24. "Sterling gümüş" olarak da bilinen 925 gümüş için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Açıklama: 925 gümüş (sterling), binde 925 saf gümüş ve genellikle binde 75 bakır içeren standart mücevher alaşımıdır; dayanıklılık için saf gümüşe bakır eklenir.

25. Altın ve gümüş ürünlerin ayarını (saflığını) gösteren, metal yüzeye vurulan resmi işarete ne ad verilir?

Açıklama: Ayar damgası; ürünün saflık derecesini belgeleyen resmi işarettir. Türkiye'de ayar tescili ve resmi basımdan T.C. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü sorumludur.

Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.