Çelik Kaynakçısı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (11UY0010-3)
MYK Çelik Kaynakçısı (11UY0010-3) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
İSG, Yangın ve Acil Durum
1. Maskesini ark çaktıktan sonra indiren bir kaynakçıda akşam saatlerinde gözlerde kum batması ve sulanma başlıyor. Bu tablonun nedeni nedir?
- A) Kaynak dumanının ve metal tozunun gözü tahriş etmesi
- B) Ark ısısının göz yüzeyini kurutup nem kaybına yol açması
- C) Ark ışınındaki ultraviyole bileşenin korneayı yakması
- D) Curuf temizlerken sıçrayan tozun korneayı çizmesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Ark ışınındaki ultraviyole bileşenin korneayı yakması
Ark ışınının UV bileşeni korneada yüzeysel yanık (fotokeratit) oluşturur ve şikâyet maruziyetten saatler sonra başladığı için kaynakçı çoğu kez nedeni dumana bağlar. Korunmanın tek yolu uygun koyuluk numaralı filtreyi ark çakmadan ÖNCE indirmektir; göz ovuşturulmaz, karanlık ortamda dinlendirilip hekime başvurulur.
Dayanak: A1 – Kaynak İşlemlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2
2. Paslanmaz çelik kaynağında oluşan kaynak dumanının, karbon çeliği kaynağına göre taşıdığı ek risk nedir?
- A) Kanserojen kabul edilen altı değerlikli krom içermesi
- B) Dumanın parlayıcı olup ark bölgesinde alevlenme yapması
- C) Duman yoğunluğunun artıp kaynakçının görüşünü kapatması
- D) Dumanın nemle birleşip kaynak ağzında pas oluşturması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kanserojen kabul edilen altı değerlikli krom içermesi
Paslanmazın krom ve nikel içeriği ark sıcaklığında oksitlenip solunabilir partiküle döner; altı değerlikli krom solunum yolu için kanserojen kabul edilir. Bu yüzden kaynak noktasına yakın emiş (torç emişi veya emici kol) kullanılır, koşullar ağırsa motorlu solunum koruyucuya geçilir; genel havalandırma tek başına yeterli sayılmaz.
Dayanak: A1 – Kaynak İşlemlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2
3. Kapalı bir çelik tankın içinde gazaltı kaynağı yapılacaktır. Koruyucu gaz bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Koruyucu gaz havadan hafif olduğundan tavanda toplanır
- B) Argon ve CO2 tabanda birikerek oksijen oranını düşürür
- C) Gaz debisi yükseltilirse tank içindeki hava temizlenir
- D) Koruyucu gaz kaynak dumanını bağladığı için ortamı arıtır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Argon ve CO2 tabanda birikerek oksijen oranını düşürür
Argon ve karbondioksit havadan ağırdır; dar ve kapalı hacimde tabanda birikip oksijeni seyreltir ve boğucu ortam uyarı vermeden bilinç kaybına yol açar. Gaz basmak havalandırma yerine geçmez; ortam gaz ölçümü, cebri havalandırma, dışarıda gözcü ve gerektiğinde temiz hava beslemeli sistem birlikte uygulanır.
Dayanak: A1 – Kaynak İşlemlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1
4. Ark çakmadığı halde kaynak makinesinin çıkış uçlarında boşta çalışma gerilimi bulunur. Buna karşı doğru davranış hangisidir?
- A) Elektrot, pense takılı halde iş parçasının üzerine bırakılır
- B) Islak zeminde çalışırken şase kablosu ayak altına serilir
- C) Terleyen eldiven ıslakken daha iyi kavradığı için kullanılır
- D) Ara verildiğinde elektrot çıkarılır, pens yalıtkan yere konur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Ara verildiğinde elektrot çıkarılır, pens yalıtkan yere konur
Makine çıkışında ark yokken de gerilim vardır; pense takılı elektrot iş parçasına değdiğinde devre kendiliğinden kapanır. Ter, nem ve yıpranmış eldiven vücut direncini düşürerek çarpılma riskini büyütür, bu yüzden kuru KKD, nemli zeminde yalıtkan altlık ve ara verildiğinde elektrodun sökülmesi temel kurallardır.
Dayanak: A1 – Kaynak İşlemlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2
5. Çevresinde yanıcı malzeme bulunan bir alanda kaynak (sıcak iş) yapılması zorunlu olduğunda hangi uygulama doğrudur?
- A) Kaynak akımı düşürülerek kıvılcım oluşumu engellenir
- B) İş bitince alan bir süre yangın yönünden gözlenir
- C) Yanıcı malzemenin üzeri branda ile örtülerek çalışılır
- D) Zemin ıslatılarak kıvılcımların sönmesi sağlanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) İş bitince alan bir süre yangın yönünden gözlenir
Sıçrayan curuf ve kıvılcım metrelerce savrulur, delik ve boşluklardan alt kotlara düşüp yalıtım veya toz içinde için için yanarak saatler sonra alevlenebilir. Bu yüzden sıcak iş izni, yanıcının uzaklaştırılması, yanmaz örtüyle koruma ve iş sonrası yangın gözetimi birlikte uygulanır; düşük akımda da kıvılcım oluşur.
Dayanak: A1 – Kaynak İşlemlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1
6. Kaynak yaparken elektrik akımına kapılan bir çalışana ilk müdahalede aşağıdakilerden hangisi yapılır?
- A) Kişi hemen kolundan çekilerek akımdan uzaklaştırılır
- B) Kişi kendine gelsin diye yüzüne soğuk su serpilir
- C) Önce enerji kesilir, ardından kişiye müdahale edilir
- D) Kişinin altına kuru bez serilip yardım gelmesi beklenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Önce enerji kesilir, ardından kişiye müdahale edilir
Akım devrede kaldığı sürece kurtarmaya çalışan kişi de devrenin parçası olur; bu nedenle ilk adım her zaman şalteri indirmek veya fişi çekmektir. Enerji kesilemiyorsa kişi yalıtkan bir cisimle temastan ayrılır, sonra 112 aranır ve solunum ile dolaşım değerlendirilerek temel yaşam desteğine geçilir.
Dayanak: A1 – Kaynak İşlemlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.3
Kaynak Teçhizatının Hazırlanması
7. Şase (kaynak akımı dönüş) kablosunun iş parçasına bağlanmasıyla ilgili doğru uygulama hangisidir?
- A) Kaynak bölgesine yakın, temiz metal yüzeye sıkıca bağlanır
- B) Tezgâh gövdesine bağlanıp akımın parçaya geçmesi beklenir
- C) Torna aynası veya yatak üzerinden dönüş yolu oluşturulur
- D) Bağlantı hafif gevşek bırakılarak akım şiddeti sınırlanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kaynak bölgesine yakın, temiz metal yüzeye sıkıca bağlanır
Dönüş yolu uzun veya gevşek olduğunda temas noktalarında ısınma, kıvılcım ve ark üflemesi görülür. Akım rulman, yatak ya da menteşe üzerinden geçerse bu elemanlarda mikro arklar oluşup yüzeyler kalıcı zarar görür; bu yüzden şase, pastan ve boyadan arındırılmış yüzeye kaynak bölgesine yakın bağlanır.
Dayanak: Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1 (elektrotla ark kaynağı teçhizatını hazırlar)
8. Örtülü elektrotla ark kaynağında kullanılacak akım türü ve kutuplama neye göre belirlenir?
- A) Arkın sesine ve kaynakçının kendi alışkanlığına göre
- B) Sac kalınlığı arttıkça alternatif akıma geçilmesi ilkesine
- C) Elektrot çapından bağımsız olarak daima eksi kutup kuralına
- D) Elektrot ambalajındaki üretici bilgisine ve WPS değerlerine
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Elektrot ambalajındaki üretici bilgisine ve WPS değerlerine
Her örtü tipinin çalışabildiği akım türü ve kutuplama farklıdır ve üretici bunu ambalaj üzerinde bildirir; bazik örtülü elektrotlar çoğunlukla doğru akımda elektrot artı kutupta kullanılır. Yanlış kutuplama arkı kararsızlaştırır, sıçrantıyı artırır ve nüfuziyeti düşürür; sahada bağlayıcı olan onaylı prosedürdeki aralıktır.
Dayanak: Seçmeli birim 11UY0010-3/B1 – Elektrotla Ark Kaynağı (111); Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1
9. TIG kaynağında tungsten elektrot ucunun bilenmesiyle ilgili doğru uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Uç, pense ile kırılarak koni biçiminde sivriltilir
- B) İzler elektrot ekseni yönünde kalacak biçimde bilenir
- C) Çelik taşlanan ortak taşta bilenerek uyum sağlanır
- D) Uç, taşta eksene dik izler bırakacak biçimde bilenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) İzler elektrot ekseni yönünde kalacak biçimde bilenir
Eksene dik (enine) taşlama izleri elektronların uçtan çıkışını bozar, ark uçta tutunamaz ve sapar; eksen yönündeki izler ise arkı kararlı tutar. Ortak taşta bileme tungstene demir bulaştırdığından banyo kirlenir ve dikişte tungsten kalıntısı görülür, bu yüzden yalnız bu işe ayrılmış ince taneli taş kullanılır.
Dayanak: Seçmeli birim 11UY0010-3/B9 – Tungsten Asal Gaz Ark Kaynağı (TIG Kaynağı) (141)
10. MAG kaynağı yapan bir kaynakçı dikişte sık gözenek ve düzensiz tel iletimiyle karşılaşıyor. Teçhizat tarafında öncelikle ne kontrol edilmelidir?
- A) Şebeke geriliminin düşüklüğü ve uzatma kablosunun uzunluğu
- B) Telin markası değiştirilerek daha kaliteli tele geçilmesi
- C) Nozuldaki sıçrantı, aşınmış kontak memesi ve ezik spiral
- D) Makine soğutma fanının ve şase kablosu kesitinin durumu
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Nozuldaki sıçrantı, aşınmış kontak memesi ve ezik spiral
Nozula biriken sıçrantı gaz akışını daraltıp türbülans yarattığı için gözeneğin en yaygın nedenidir; gaz hortumundaki kaçak ve yanlış debi de aynı sonucu verir. Aşınmış kontak memesi ile ezik veya kirli spiral telin tutuk ilerlemesine, dolayısıyla ark boyunun ve akımın dalgalanmasına yol açar.
Dayanak: Seçmeli birim 11UY0010-3/B6 – Tel Elektrotla Metal-Ark Aktif Gaz Kaynağı (MAG Kaynağı) (135)
Ana ve Sarf Malzemeler
11. Yeterlilikte ayrı seçmeli birimler olarak tanımlanan MIG (131) ile MAG (135) yöntemleri arasındaki temel fark nedir?
- A) MIG'de tel, MAG'da örtülü elektrot kullanılmasıdır
- B) MIG'in doğru akımla, MAG'ın alternatif akımla çalışmasıdır
- C) MIG'in yalnız boruda, MAG'ın yalnız levhada uygulanmasıdır
- D) MIG'de asal, MAG'da aktif koruyucu gaz kullanılmasıdır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) MIG'de asal, MAG'da aktif koruyucu gaz kullanılmasıdır
Her iki yöntemde de sürekli beslenen tel elektrot kullanılır; ayrım koruyucu gazın karakterindedir. Asal gaz banyoyla tepkimeye girmezken aktif gaz ark ve banyo davranışını değiştirip nüfuziyeti artırır. İkisi ayrı seçmeli birim olduğu için belge kapsamı da girilen sınavın yöntemine göre yazılır.
Dayanak: Seçmeli birimler 11UY0010-3/B5 (MIG, 131) ve 11UY0010-3/B6 (MAG, 135)
12. Açıkta bırakılıp nem çekmiş bazik (düşük hidrojenli) örtülü elektrotun kullanılması neye yol açar?
- A) Gözenek ve gecikmeli hidrojen (soğuk) çatlağı riskine
- B) Elektrotun daha kolay ergimesine ve dikişin parlamasına
- C) Curufun kolay kalkmasına ve temizliğin hızlanmasına
- D) Ark üflemesine bağlı olarak dikişin yana kaymasına
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Gözenek ve gecikmeli hidrojen (soğuk) çatlağı riskine
Bazik örtü nemi hızla çeker; nem ark sıcaklığında ayrışınca açığa çıkan hidrojen kaynak metaline çözünür ve soğuma sonrası gerilmeli bölgelerde gecikmeli çatlak başlatır. Bu yüzden düşük hidrojenli elektrotlar kapalı ambalajda saklanır, üretici talimatına göre etüvlenir ve sahada ısıtmalı kovanda taşınır.
Dayanak: Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2 (ana ve sarf malzemeleri tanımlar)
13. Gazaltı kaynağında koruyucu gaz debisinin gereğinden yüksek ayarlanması hangi sonucu doğurur?
- A) Nüfuziyeti artırdığı için kalın saclarda tercih edilir
- B) Türbülans oluşturup havayı banyoya çeker ve gözenek yapar
- C) Banyoyu daha hızlı soğutarak dikişin sertliğini artırır
- D) Ark gerilimini yükselterek sıçrantıyı tamamen bitirir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Türbülans oluşturup havayı banyoya çeker ve gözenek yapar
Koruma, banyo üzerinde düzgün ve laminer bir gaz örtüsü oluşmasına bağlıdır. Debi aşırı yükseldiğinde akış türbülansa döner, çevre havasının azot ve oksijenini banyoya karıştırır ve gözenek oluşur. Debinin düşük kalması da korumayı yetersiz bıraktığından ayar, yöntem ve nozul çapına uygun aralıkta yapılır.
Dayanak: Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2 (ana ve sarf malzemeleri tanımlar)
14. Kaynak öncesi ana malzeme yüzeyinin hazırlanmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Boya, ark ısısında yanıp gittiği için yüzeyde bırakılır
- B) İnce yağ filmi banyoyu havadan koruduğu için silinmez
- C) Ağız ve iki yanı pas, yağ, boya ve kaplamadan temizlenir
- D) Temizlik yalnız kök pasosunda yapılır, kapakta atlanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Ağız ve iki yanı pas, yağ, boya ve kaplamadan temizlenir
Yüzeydeki kirlilikler ark sıcaklığında ayrışıp gaz üretir; bu gazlar hızla katılaşan banyoda hapsolarak gözenek ve curuf kapanması oluşturur, yağ ile nem ayrıca hidrojen kaynağıdır. Galvaniz kaplı yüzeylerde çinko oksit dumanı açığa çıktığından ayrıca etkin emiş ve solunum koruma sağlanmalıdır.
Dayanak: Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2 (ana ve sarf malzemeleri tanımlar)
Kaynak Alanının Özellikleri
15. Açık şantiyede rüzgârlı havada gazaltı kaynağı yapılacaksa doğru yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Paravan kurulur; olmazsa gaz gerektirmeyen yönteme geçilir
- B) Gaz debisi iki katına çıkarılarak rüzgâr etkisi giderilir
- C) Torç eğimi artırılıp ark boyu uzatılarak çalışma sürdürülür
- D) Rüzgâr dumanı dağıttığı için çalışmaya aynen devam edilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Paravan kurulur; olmazsa gaz gerektirmeyen yönteme geçilir
Koruyucu gaz örtüsü hafif bir hava akımıyla bile savrulur ve banyo havayla temas ederek gözeneklenir; debiyi artırmak türbülansı büyüttüğü için çözüm değildir. Yeterlilikte ayrı seçmeli birim olan gaz korumasız özlü tel elektrotla ark kaynağı korumayı telin özünden sağladığından rüzgârlı ortamda avantajlıdır.
Dayanak: Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.3; seçmeli birim 11UY0010-3/B2 – Gaz Korumasız Özlü Tel Elektrotla Ark Kaynağı (114)
16. Kaynak yapılan bölümün çevresine ışık geçirmeyen kaynak perdesi veya paravan çekilmesinin başlıca amacı nedir?
- A) Kaynakçının maskesiz çalışabilmesine imkân vermek
- B) Ark ısısını içeride tutup parçanın yavaş soğumasını sağlamak
- C) Koruyucu gaz tüketimini azaltarak sarf maliyetini düşürmek
- D) Çevredeki çalışanları ark ışını ve sıçrantıdan korumak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Çevredeki çalışanları ark ışını ve sıçrantıdan korumak
Ark ışını yalnız kaynakçıyı değil çevrede maskesiz bulunan herkesi etkiler ve açık renkli duvardan yansıyan UV bile göz yanığı yapabilir. Perde ayrıca sıçrayan curuf ve kıvılcımın komşu iş istasyonlarına veya yanıcı malzemeye ulaşmasını engeller; kaynakçının kendi koruması ise maske ve KKD ile sağlanır.
Dayanak: Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.3 (kaynak işleminin yapılacağı alanın özelliklerini tanımlar)
17. İçinde daha önce yanıcı sıvı bulunmuş bir varil üzerinde kaynak yapılması istendiğinde ne yapılmalıdır?
- A) Kapağı sıkıca kapatılıp içeri hava girmesi engellenir
- B) Temizlenip kalıntı buhar bulunmadığı ölçümle doğrulanır
- C) Boş göründüğü için doğrudan kaynak işlemine başlanır
- D) Kapağı açılıp kısa süre havalandırıldıktan sonra kaynatılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Temizlenip kalıntı buhar bulunmadığı ölçümle doğrulanır
Boş görünen kapta kalan az miktardaki buhar bile hava ile patlayıcı karışım oluşturabilir ve ark ısısı doğrudan tutuşturma kaynağıdır. Bu nedenle kap temizlenir, ölçümle doğrulanır, gerekirse su ile doldurulur veya inert gazla süpürülür; ısınan hacimde basınç oluşacağı için ağız kapalı tutulmaz.
Dayanak: Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.3 (kaynak işleminin yapılacağı alanın özelliklerini tanımlar)
Kaynak İşleminin Yapılması
18. Kaynak pozisyonu gösteriminde kullanılan 'PF' kodu hangi pozisyonu ifade eder?
- A) Yatay-dikey köşe kaynağı pozisyonunu
- B) Tavan pozisyonunda yapılan kaynağı
- C) Dikey yukarı yönde yapılan kaynağı
- D) Düz (yatak) pozisyonda yapılan kaynağı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Dikey yukarı yönde yapılan kaynağı
Pozisyon kodlarında PA düz, PB yatay-dikey köşe, PC yatay, PD tavan köşe, PE tavan, PF dikey yukarı ve PG dikey aşağı kaynağı gösterir. Kaynakçı belgesinin kapsamı sınavın yapıldığı pozisyona bağlı olduğundan, hangi pozisyonda sınava girildiği belgenin sahada nerede geçerli olacağını doğrudan belirler.
Dayanak: Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.4 (elektrotla ark kaynağı işlemlerini yapar)
19. Kaynak dikişinin kenarında yanma oluğu (undercut) oluşmasının en yaygın nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yüksek akım, uzun ark boyu ve fazla ilerleme hızı
- B) Düşük akımla ve çok yavaş ilerleyerek çalışılması
- C) Koruyucu gaz debisinin gereğinden düşük tutulması
- D) İş parçasının gereğinden kalın seçilmiş olması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yüksek akım, uzun ark boyu ve fazla ilerleme hızı
Yanma oluğu, ana metalin dikiş kenarında eriyip yerine yeterli kaynak metalinin dolmamasıyla oluşan çentiktir. Yüksek akım ve uzun ark ana metali fazla eritir, yüksek ilerleme hızı ise banyonun kenarı doldurmasına zaman bırakmaz. Çentik gerilme yığdığı ve yorulma çatlağı başlatabildiği için kabul sınırları dardır.
Dayanak: Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.4 (elektrotla ark kaynağı işlemlerini yapar)
20. Kalın kesitli veya karbon eşdeğeri yüksek çeliklerde kaynak prosedüründe ön tav istenmesinin amacı nedir?
- A) Kaynak süresini kısaltıp işçilik maliyetini düşürmek
- B) Soğumayı yavaşlatıp soğuk çatlak riskini azaltmak
- C) Elektrot tüketimini düşürerek sarf giderini azaltmak
- D) Dikiş yüzeyinin rengini ve görünümünü iyileştirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Soğumayı yavaşlatıp soğuk çatlak riskini azaltmak
Kalın kesit ısıyı hızla çekerek kaynak bölgesinde sert ve gevrek bir yapı oluşturur; hidrojen bu yapıda hapsolduğunda gecikmeli çatlak başlar. Ön tav soğumayı yavaşlatarak hem sertliği sınırlar hem de hidrojenin dışarı difüzyonuna zaman tanır. Uygulanacak sıcaklık prosedürde yazar ve temas termometresiyle doğrulanır.
Dayanak: Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.4 (elektrotla ark kaynağı işlemlerini yapar)
21. Çok pasolu bir kaynakta pasolar arasında curufun tam olarak temizlenmemesi neye yol açar?
- A) Parçanın hızlı soğumasını sağlayarak dikişi sertleştirir
- B) Curuf ergiyip kaynak metaline karışarak dayanımı artırır
- C) Bir sonraki pasonun daha düzgün akmasını kolaylaştırır
- D) Curuf kapanması ve birleşme azlığı kusurları oluşur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Curuf kapanması ve birleşme azlığı kusurları oluşur
Curuf, kaynak metalinden farklı bir oksit yapısıdır ve sonraki pasoda tam ergimediği için banyo içinde kapan halinde kalır. Bu kalıntılar taşıyıcı kesiti zayıflatır ve çoğu kez birleşme azlığına eşlik eder; gözle görülmeseler bile radyografik veya ultrasonik muayenede ortaya çıkıp dikişin sökülmesine yol açar.
Dayanak: Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.4 (elektrotla ark kaynağı işlemlerini yapar)
22. Tel elektrotla (elle veya yarı mekanize) toz altı ark kaynağının pozisyon bakımından temel sınırlaması nedir?
- A) Yalnızca tavan pozisyonunda uygulanabilmesidir
- B) Yalnızca dikey aşağı pozisyonda uygulanabilmesidir
- C) Düz ve yatay köşe pozisyonlarla sınırlı kalmasıdır
- D) Yalnızca boru çevresel kaynaklarında kullanılmasıdır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Düz ve yatay köşe pozisyonlarla sınırlı kalmasıdır
Toz altı kaynağında koruma, ark bölgesine dökülen granül tozun ergiyip banyoyu örtmesiyle sağlanır. Toz yerçekimiyle döküldüğünden dikey ve tavan pozisyonda banyo üzerinde duramaz; bu yüzden yöntem yüksek ergitme verimine karşın düz ve yatay köşe kaynaklarıyla sınırlı kalır.
Dayanak: Seçmeli birim 11UY0010-3/B3 – Tel Elektrotla (Elle veya Yarı Mekanize) Toz Altı Ark Kaynağı (121)
İSG, Çevre ve Kalite
23. Sahada çalışan kaynakçının onaylı kaynak prosedürü şartnamesindeki (WPS) değerlere uyması konusunda doğru olan hangisidir?
- A) WPS mühendisi ilgilendirir, kaynakçı deneyimine göre ayar yapar
- B) Belirtilen aralık dışına çıkılırsa kaynak geçerliliğini yitirir
- C) Yalnız ilave metal cinsi bağlayıcıdır, akım serbest bırakılır
- D) WPS yalnız sınavda uygulanır, üretimde eski ayarlar sürdürülür
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Belirtilen aralık dışına çıkılırsa kaynak geçerliliğini yitirir
WPS, deneyle doğrulanmış bir prosedürden türetilir ve kaynağın istenen mekanik özellikleri sağlayacağının güvencesidir. Kaynakçının akımı, kutuplamayı, gaz karışımını veya ilave metali kendi başına değiştirmesi bu güvenceyi geçersiz kılar; sapma gerekiyorsa yetkiliye bildirilip prosedür yeniden doğrulatılır.
Dayanak: Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2 (çevre ve kalite gerekliliklerini uygular)
24. Kaynak atölyesinde oluşan atıkların yönetimiyle ilgili doğru uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Duman filtresi tozu tehlikeli atık olarak ayrı toplanır
- B) Boş gaz tüpleri hurda demirle birlikte kesilerek satılır
- C) Curuf ve elektrot artığı evsel çöp konteynerine atılır
- D) Yağlı bezler kaynak sırasında yakılarak bertaraf edilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Duman filtresi tozu tehlikeli atık olarak ayrı toplanır
Kaynak dumanı filtresinde biriken toz ağır metal içerdiğinden tehlikeli atık sınıfındadır; etiketli kapalı kapta biriktirilip yetkili firmaya teslim edilir. Boş görünen tüpte kalan gaz nedeniyle kesme işlemi patlamayla sonuçlanabilir, tüpler dolum firmasına iade edilir; metal hurda ise geri kazanıma ayrılır.
Dayanak: Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2 (çevre ve kalite gerekliliklerini uygular)
25. Örtülü elektrotla ark kaynağı yapan kaynakçının kişisel koruyucu donanımı hakkında doğru olan hangisidir?
- A) Hafif olduğu için sentetik (naylon) iş elbisesi seçilir
- B) Maske yalnız ark tutuşurken indirilir, sonra kaldırılır
- C) Deri eldiven yerine bez eldivenle el hassasiyeti artırılır
- D) Curuf temizliğinde maskeden ayrı koruyucu gözlük takılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Curuf temizliğinde maskeden ayrı koruyucu gözlük takılır
Curuf çekiçlenirken sert parçalar sıçradığı için kaynak maskesi indirilmemiş olsa bile koruyucu gözlük gerekir. Sentetik kumaş kıvılcımla ergiyip cilde yapıştığından yanığı ağırlaştırır, bu yüzden deri veya alev almaz pamuklu giysi kullanılır; maske de ark boyunca indirilmiş kalmalıdır.
Dayanak: Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1 (gerçekleştirdiği işlerde İSG kurallarına uyar)
İlgili sayfalar
Çelik Kaynakçısı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.