Elektrik Pano Montajcısı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (12UY0075-3)
MYK Elektrik Pano Montajcısı (12UY0075-3) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
İş Sağlığı ve Güvenliği, Kalite ve Çevre
1. Pano atölyesinde karkas sacına delik açılırken metal talaşların çalışanların yüzüne sıçradığı görülüyor. Risk etmenini azaltmak için ekibin öncelikli davranışı hangisi olmalıdır?
- A) Çalışanlara koruyucu gözlük dağıtıp işi aynı düzende sürdürmek
- B) Tezgâhın yanına uyarı levhası asıp vardiya amirini bilgilendirmek
- C) Talaşı kaynağında tutan siperi takıp sonra gözlüğü zorunlu kılmak
- D) İşi yalnızca konuyu bilen deneyimli çalışanlara yaptırmayı sürdürmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Talaşı kaynağında tutan siperi takıp sonra gözlüğü zorunlu kılmak
Risk azaltmada önce tehlikeyi kaynağında sınırlayan toplu koruma uygulanır; talaşı tutan siper riski herkes için düşürür, kişisel koruyucu donanım bunun üzerine eklenir. Yalnızca gözlük dağıtmak ya da levha asmak tehlikeyi yerinde bırakır, korumayı tek tek çalışanın dikkatine bağlar ve siper takılmadığı için sıçrama sürer.
Dayanak: 12UY0075-3/A1 — İSG, Kalite ve Çevre / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2 (risk etmenlerinin azaltılması)
2. Montajı biten bir panonun yanından yanık kokusu ve hafif duman geldiği fark ediliyor, kaynağı hemen belirlenemiyor. Montajcının ilk yapması gereken nedir?
- A) Enerjiyi kesip alanı boşaltarak durumu yetkiliye bildirmek
- B) Duman azalana kadar bekleyip panoyu gözle takip etmeye devam etmek
- C) Pano kapağını açıp elle dokunarak ısınan elemanı aramaya başlamak
- D) Havalandırmayı artırıp montaj işlerine planlandığı gibi devam etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Enerjiyi kesip alanı boşaltarak durumu yetkiliye bildirmek
Kaynağı belirlenemeyen duman, anında giderilemeyecek türden bir tehlikedir; enerjinin kesilmesi, alanın boşaltılması ve yetkiliye bildirim acil durum prosedürünün ilk adımıdır. Kapağı açıp elle ısınan elemanı aramak hem elektrik çarpması hem de ark riski taşır ve tehlikeyi doğrudan montajcının üzerine çeker.
Dayanak: 12UY0075-3/A1 — İSG, Kalite ve Çevre / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.3 (tehlike durumunda acil müdahale)
3. Vardiya sonunda tezgâhta kablo sıyırma artığı bakır teller, boş yüksük poşetleri ve tiner emdirilmiş temizlik bezleri birikmiştir. Atıkların ayrılmasında doğru uygulama nedir?
- A) Üçünü tek konteynerde toplayıp hurdacıya bakır olarak vermek
- B) Bakır ile poşetleri hurdaya, bezleri genel atık çöpüne atmak
- C) Bezleri kurumaları için açıkta bekletip sonra hurdaya eklemek
- D) Bakırı geri kazanıma, bezleri tehlikeli atık kabına ayırmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Bakırı geri kazanıma, bezleri tehlikeli atık kabına ayırmak
Dönüştürülebilen bakır ile tehlikeli atık sınıfındaki solvent emdirilmiş bezler farklı akışlara girer; bezler kapalı ve işaretli tehlikeli atık kabında toplanır. Bezleri genel çöpe atmak veya açıkta bekletmek hem çevre kirliliğine hem de buharlaşan solvent nedeniyle atölyede yangın riskine yol açar.
Dayanak: 12UY0075-3/A1 — İSG, Kalite ve Çevre / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.4 (atıkların ayrıştırılması ve çevrenin korunması)
4. Bakır bara kesme ve delme işine başlayacak montajcının, işyeri talimatı ve İSG kurallarına göre yapması gereken hazırlık hangisidir?
- A) Kesim sırasında bol kollu önlük ve bez eldivenle çalışmayı seçmek
- B) Uygun gözlük ve eldiveni takıp tezgâhın siperini kontrol etmek
- C) Yalnız baret takıp gözlüğü çapak sıçrayınca takmayı planlamak
- D) Kulaklık takıp gözlük yerine yüz siperini iş bitiminde takmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Uygun gözlük ve eldiveni takıp tezgâhın siperini kontrol etmek
İşyeri kuralları, yapılan işe uygun kişisel koruyucu donanımın iş başlamadan takılmasını ve makine koruyucusunun çalışır olduğunun doğrulanmasını gerektirir. Bol kollu giysi ve bez eldiven dönen tezgâhta kapılma riski yaratır; koruyucuyu sonraya bırakmak ise ilk çapak sıçramasında hiçbir koruma sağlamaz.
Dayanak: 12UY0075-3/A1 — İSG, Kalite ve Çevre / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1 (KKD kullanımı ve işyeri İSG kuralları)
5. Montaj plakasındaki delik merkezleri, teknik resimde verilen ölçüden talimatta izin verilen sapmanın dışında çıkmıştır. Montajcı nasıl davranmalıdır?
- A) Delikleri eğeleyip büyüterek elemanı zorlayarak yerine oturtmak
- B) Cıvataları çapraz sıkıp plakayı yerinde bükerek hizayı tutturmak
- C) Elemanı montaj plakası yerine doğrudan pano sacına vidalamak
- D) İşi durdurup uygunsuzluğu kaydederek ilgili birime bildirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) İşi durdurup uygunsuzluğu kaydederek ilgili birime bildirmek
Uygulamada izin verilen tolerans aşıldığında parça uygunsuzdur; süreç durdurulur, uygunsuzluk kayda geçirilir ve karar yetkili birime bırakılır. Deliği eğeleyip büyütmek veya plakayı bükerek zorlamak sapmayı gizler, elemanın oturma yüzeyini bozar ve arıza panoda sahada ortaya çıkar.
Dayanak: 12UY0075-3/A1 — İSG, Kalite ve Çevre / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1 (kalite gerekliliklerine uygun çalışma)
6. Aynı tip panoda üst üste üçüncü kez aynı yardımcı kontakta arıza çıkmıştır. Kalite gerekliliklerine uygun davranış hangisidir?
- A) Arızayı kayda geçirip tekrar nedenini kalite birimiyle incelemek
- B) Arızalı kontağı yenisiyle değiştirip aynı üretim akışını sürdürmek
- C) Kontak yerine devreyi köprüleyerek testi tamamlanmış saymak
- D) Arızayı sözlü olarak aktarıp yazılı kayıt açmadan devam etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Arızayı kayda geçirip tekrar nedenini kalite birimiyle incelemek
Tekrar eden hata tekil bir arıza değil süreç sorunudur; kayıt altına alınıp kök nedeni araştırılmadıkça aynı hata sonraki panolarda da çıkar. Kontağı sessizce değiştirmek veya yalnız sözlü aktarmak izlenebilir bir kayıt bırakmaz; devreyi köprülemek ise koruma işlevini devre dışı bırakarak sahada ciddi risk doğurur.
Dayanak: 12UY0075-3/A1 — İSG, Kalite ve Çevre / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2 (hata ve arızaların bildirimi ile kaydı)
Elektrik Pano Montaj İşlemleri
7. İş emrinde belirtilen pano tipi ile ekindeki tek hat şemasında görünen ana şalter bilgisi birbirini tutmuyor. Montajcının davranışı ne olmalıdır?
- A) Tek hat şemasını esas alarak montaja gecikmeden başlamak
- B) Montaja başlamadan farkı iş emrini verene doğrulatmak
- C) İş emrini esas alıp şemayı elde düzelterek ilerlemek
- D) İki değerden büyüğünü seçip montajı ona göre kurmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Montaja başlamadan farkı iş emrini verene doğrulatmak
İş öncesi hazırlıkta iş emri ve imalat programı birlikte incelenir; belgeler arasında çelişki varsa montaj başlamadan önce emri veren tarafa doğrulatılır. Kendi başına birini seçmek veya şemayı elde düzeltmek, yanlış bileşenle kurulmuş bir panoya ve baştan sökülecek bir işe yol açar.
Dayanak: 12UY0075-3/A2 — Elektrik Pano Montaj İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.1 (iş emri ve teknik belgelerin incelenmesi)
8. Kablo uçlarına yüksük takılacaktır ancak tezgâhta yüksük sıkma pensi yoktur, yalnızca kargaburun bulunmaktadır. Doğru uygulama nedir?
- A) Kargaburunla yüksüğü yassılaştırarak sıkma işini tamamlamak
- B) Yüksüğü atlayıp çok telli ucu burarak klemense bağlamak
- C) Uygun ölçüdeki sıkma pensini temin edip işe öyle başlamak
- D) Yüksüğü çekiçle ezip kabloya oturttuktan sonra bağlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Uygun ölçüdeki sıkma pensini temin edip işe öyle başlamak
İş öncesi hazırlıkta yapılacak işe uygun alet ve ekipmanın hazır edilmesi zorunludur; yüksük ancak kendi sıkma pensiyle sıkıldığında telleri eşit sarar ve düzgün temas verir. Kargaburun veya çekiç yüksüğü tek yönde yassıltır, telleri keser ve gevşek kalan bağlantı zamanla ısınarak arıza çıkarır.
Dayanak: 12UY0075-3/A2 — Elektrik Pano Montaj İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2 (BG.1 — işe uygun alet ve ekipmanın hazırlanması)
9. Depodan gelen malzemede, iş emrinde 25 A olarak belirtilen bir çıkış için 32 A anma akımlı termik manyetik şalter gönderildiği görülüyor. Montajcı nasıl davranmalıdır?
- A) İş emrinde belirtilen anma akımındaki şalteri temin edip takmak
- B) Otuz iki amperlik şalteri takıp durumu kaydetmeden ilerlemek
- C) Büyük şalteri takıp kablo kesitini yerinde bir üst ölçüye almak
- D) Şalteri takıp aradaki farkı devreye alma sırasında ekiple konuşmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) İş emrinde belirtilen anma akımındaki şalteri temin edip takmak
Montajda kullanılacak malzemeler iş emri ve malzeme listesiyle karşılaştırılarak kontrol edilir; koruma elemanının anma akımı, beslediği devrenin ve kablonun taşıma kapasitesine göre belirlenmiştir. Daha büyük anma akımlı şalter takılırsa kablo aşırı yükte korumasız kalır; kesiti sahada kendi kararıyla büyütmek ise projeyi ve pano etiket bilgisini geçersiz kılar.
Dayanak: 12UY0075-3/A2 — Elektrik Pano Montaj İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.1 (malzemelerin iş emrine göre kontrolü)
10. Montaj öncesi kontrolde bir kontaktörün hareketli çekirdeği elle bastırıldığında takılıyor ve serbest bırakılınca yerine dönmüyor. Ne yapılmalıdır?
- A) Çekirdeği yağlayıp montaja devam ederek testte gözlemek
- B) Bobine gerilim verip birkaç kez çektirerek açılmasını beklemek
- C) Kontaktörü takıp sorunu devreye alma sırasında değerlendirmek
- D) Arızalı sayıp değiştirerek yerine sağlamını monte etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Arızalı sayıp değiştirerek yerine sağlamını monte etmek
Pano hazırlığında güç ve kumanda devresi malzemelerinin mekanik işlevini yerine getirip getirmediği montajdan önce kontrol edilir; takılan çekirdek mekanik arıza belirtisidir ve eleman değiştirilir. Yağlamak toz tutarak durumu kötüleştirir; arızayı devreye almaya bırakmak ise sökülmesi zor bir noktada sorun çıkarır.
Dayanak: 12UY0075-3/A2 — Elektrik Pano Montaj İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 2, ölçüt 2.2 (BG.2, BY.8 — devre malzemelerinin kontrolü)
11. Pano bağlantılarını kontrol edecek montajcı, kullanacağı multimetrenin probunda izolasyon çatlağı olduğunu görüyor. Doğru davranış hangisidir?
- A) Çatlağı bantla sarıp ölçümü aynı probla tamamlamak
- B) Sağlam prob ile değiştirip aletin çalıştığını doğrulamak
- C) Ölçümü düşük gerilim kademesinde yaparak riski dengelemek
- D) Probu ucundan tutmadan ölçüp sonucu kayda geçirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Sağlam prob ile değiştirip aletin çalıştığını doğrulamak
Ölçme ve kontrol aletleri kullanılmadan önce fiziksel bütünlük yönünden kontrol edilir; izolasyonu hasarlı prob değiştirilir ve aletin çalışır olduğu doğrulanır. Çatlağı bantlamak izolasyon değerini geri getirmez; kademeyi düşürmek de probun üzerindeki gerilimi değiştirmediği için çarpılma riskini ortadan kaldırmaz.
Dayanak: 12UY0075-3/A2 — Elektrik Pano Montaj İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 1, ölçüt 1.2 (ölçme ve kontrol aletlerinin kullanım öncesi kontrolü)
12. Pano karkası sehpaya alındığında köşegen ölçülerinin birbirini tutmadığı, karkasın gönyesinde olmadığı görülüyor. Montajcı nasıl ilerlemelidir?
- A) Kapak menteşelerini kaydırarak kapağın oturmasını sağlamak
- B) Karkası gönyeye alıp sabitledikten sonra iç montaja geçmek
- C) İç montajı bitirip karkası kapak takarken düzeltmeye çalışmak
- D) Montaj plakasını eğerek karkastaki sapmayı telafi etmeye çalışmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Karkası gönyeye alıp sabitledikten sonra iç montaja geçmek
Karkas montajı tüm iç yerleşimin referansıdır; gönyesinde olmayan karkasta ray, kanal ve kapak ölçüleri kayar, bu nedenle sapma iç montaja geçmeden giderilir. Menteşe kaydırmak veya montaj plakasını eğmek sapmayı kapak hizasında saklar ama plaka gerilimli kalır ve pano sevkiyat sarsıntısında yeniden bozulur.
Dayanak: 12UY0075-3/A2 — Elektrik Pano Montaj İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.1 (BG.5 — pano karkasının montajı)
13. Pano içine termik manyetik şalterler ve yüksek akım taşıyan güç devresi elemanları yerleştirilecektir. Yerleşimde doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Isı üreten elemanları üst üste sıkıştırıp boş hacmi azaltmak
- B) Isı üreten elemanları kanal kapaklarının altına gizleyerek dizmek
- C) Talimattaki aralıkları bırakıp pano içi hava akışını korumak
- D) Havalandırma menfezinin önünü kapatacak biçimde eleman dizmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Talimattaki aralıkları bırakıp pano içi hava akışını korumak
Güç devresi malzemeleri, üreticinin ve montaj talimatının öngördüğü aralıklar korunarak yerleştirilir; bu aralık hem ısının dağılmasını hem de bakım erişimini sağlar. Elemanları sıkıştırmak, kanal kapağı altına gizlemek ya da havalandırma menfezinin önünü kapatmak pano içi sıcaklığı yükseltir, koruma elemanlarının davranışını bozar ve zamanından önce açmalara yol açar.
Dayanak: 12UY0075-3/A2 — Elektrik Pano Montaj İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.2 (BG.6, BY.10 — güç devresi malzemelerinin montajı)
14. Ampermetre beslemesi için akım trafosu monte edilmiş, ancak ampermetre henüz gelmediğinden sekonder uçlar bağlanmamıştır. Montajcı ne yapmalıdır?
- A) Sekonder uçları açık bırakıp ampermetre gelince bağlamak
- B) Sekonder uçlarını yalıtım bandıyla kapatıp bağlantısız bırakmak
- C) Primer tarafı köprüleyip sekonderi olduğu gibi bırakmak
- D) Sekonder uçları kısa devre edip ampermetre gelince açmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Sekonder uçları kısa devre edip ampermetre gelince açmak
Yükü bağlanmamış akım trafosunun sekonderi açık bırakılırsa uçlarında tehlikeli düzeyde gerilim oluşur; bu nedenle ölçü aleti takılana kadar sekonder uçları kısa devre edilerek bekletilir. Uçları yalıtım bandıyla kapatmak devreyi kapatmadığı için açık devre durumunu ve oluşan gerilimi olduğu gibi sürdürür.
Dayanak: 12UY0075-3/A2 — Elektrik Pano Montaj İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.2 (ölçü devresi elemanlarının montajı)
15. Bakır baraların cıvatalı bağlantısı yapılacaktır; bağlantı yüzeylerinde oksit tabakası ve fabrika boyası izleri bulunmaktadır. Doğru uygulama nedir?
- A) Bağlantı yüzeylerini temizleyip parlattıktan sonra sıkmak
- B) Cıvataları daha fazla sıkarak oksit tabakasını ezip geçmek
- C) Yüzeyleri olduğu gibi bırakıp araya yaylı pul eklemek
- D) Bağlantıya iletken macun sürüp oksidi üzerinde bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Bağlantı yüzeylerini temizleyip parlattıktan sonra sıkmak
Bara bağlantısında akım iki yüzeyin gerçek temas alanından geçer; oksit ve boya bu alanı küçültüp temas direncini yükselttiği için yüzeyler önce temizlenir. Cıvatayı aşırı sıkmak bakırı akıtarak bağlantıyı zamanla gevşetir; kirli yüzeye macun sürmek de aradaki yalıtkan tabakayı ortadan kaldırmaz.
Dayanak: 12UY0075-3/A2 — Elektrik Pano Montaj İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 3, ölçüt 3.3 (BG.9, BY.12 — bara ve izolatör montajı)
16. Pano içi kablo kanalı seçilirken mevcut kablo sayısı ve sonradan eklenmesi öngörülen devreler değerlendiriliyor. Doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Kanalı kabloların ancak sığacağı en dar ölçüde seçip yerleştirmek
- B) Kanalı ağzına kadar doldurup kapağını bastırarak kapatmak
- C) Yedek pay bırakan ölçüde kanal seçip kapağı zorlamadan kapamak
- D) Kanal yerine kabloları demetleyip kelepçeyle saca sabitlemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Yedek pay bırakan ölçüde kanal seçip kapağı zorlamadan kapamak
Kablo kanalı ölçüsü, mevcut kabloların yanı sıra sonradan çekilecek devreler için pay bırakacak biçimde belirlenir ve kapak zorlanmadan kapanmalıdır. Ağzına kadar dolu kanalda kapak kabloları ezer, ısı birikir ve ileride tek bir devre eklemek için tüm demetin sökülmesi gerekir.
Dayanak: 12UY0075-3/A2 — Elektrik Pano Montaj İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 4, ölçüt 4.1 (BG.10 — kablo kanallarının belirlenmesi)
17. Montaj plakasına takılacak ray ölçüsüne göre kesilmiş, montajcı kesim sonrası rayı doğrudan vidalamak istiyor. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Rayı ölçüden uzun kesip fazlasını montaj sonunda eğip katlamak
- B) Kesim çapağını alıp ölçüyü doğruladıktan sonra rayı vidalamak
- C) Rayı tek vidayla tutturup elemanların ağırlığına bırakmak
- D) Rayı klemens sayısına bakmadan plakanın tam boyunda bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kesim çapağını alıp ölçüyü doğruladıktan sonra rayı vidalamak
Ray ölçüsü talimata göre belirlenir, kesim sonrası çapak alınır ve ölçü doğrulandıktan sonra yeterli sayıda vidayla sabitlenir. Çapaklı ray elemanın raya tam oturmasını engeller ve montaj sırasında el yaralanmasına yol açar; tek vidayla tutturulan ray ise yük altında dönerek klemens grubunu bozar.
Dayanak: 12UY0075-3/A2 — Elektrik Pano Montaj İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 4, ölçüt 4.2 (ray montajı)
18. Ray üzerinde farklı gerilim seviyelerindeki klemens grupları yan yana dizilecek ve grupların uçları serbest kalmaktadır. Doğru montaj hangisidir?
- A) Grupları uç uca sıkıştırıp aradaki geçişi etiketle işaretlemek
- B) Durdurucu yerine kablo bağıyla grubu ray üzerinde sıkıştırmak
- C) Grupları ayırmadan dizip ara plakayı yalnız iki uca koymak
- D) Gruplar arasına ara nihayet plakası, uçlara durdurucu takmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Gruplar arasına ara nihayet plakası, uçlara durdurucu takmak
Ara nihayet plakası farklı gruplar arasındaki açık kontak yüzeylerini kapatarak ayırır, durdurucu ise grubun ray üzerinde kaymasını önler; ikisi birlikte takılır. Etiket yalnızca bilgi verir, temas yüzeyini kapatmaz; kablo bağıyla sıkıştırmak da titreşim altında gevşeyerek grubun kaymasına izin verir.
Dayanak: 12UY0075-3/A2 — Elektrik Pano Montaj İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 4, ölçüt 4.3 (klemens, ara nihayet plakası ve durdurucu montajı)
19. Çok telli kumanda kablosunun ucu vidalı klemense bağlanacaktır. Montajcının uygulaması hangisi olmalıdır?
- A) Uca uygun ölçüde yüksük takıp sıkma pensiyle sıkmak
- B) Telleri sıkıca burup kalaylayarak klemense doğrudan bağlamak
- C) Telleri ikiye katlayıp klemens vidasını fazladan sıkmak
- D) Ucu soyup dağınık telleri klemens yuvasına bastırarak sıkmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Uca uygun ölçüde yüksük takıp sıkma pensiyle sıkmak
Çok telli iletkenin ucu kesitine uygun yüksükle toplanır ve kendi sıkma pensiyle sıkılırsa tüm teller vida baskısını eşit taşır. Uç kalaylanırsa lehim vida baskısı altında zamanla akar ve bağlantı gevşer; dağınık tellerin bir kısmı yuva dışında kalarak akımı azalan kesitte yoğunlaştırır.
Dayanak: 12UY0075-3/A2 — Elektrik Pano Montaj İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 5, ölçüt 5.1 (BG.13 — kabloların hazırlanması)
20. Panoda çok sayıda kumanda kablosu çekilmiştir; montajcı hızlanmak için etiketlemeyi devreye alma aşamasına bırakmayı düşünüyor. Doğru uygulama nedir?
- A) Yalnızca güç kablolarını etiketleyip kumandayı renge bırakmak
- B) Etiketleri panonun içine ayrı bir liste hâlinde asıp bırakmak
- C) Her kabloyu şemadaki numarasıyla bağlantı sırasında etiketlemek
- D) Kabloları demet başına tek etiketle işaretleyip devam etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Her kabloyu şemadaki numarasıyla bağlantı sırasında etiketlemek
Kablo etiketi, iletken şemadaki karşılığıyla eşleşsin diye bağlantı yapılırken takılır; sonraya bırakıldığında kanal içine giren kablonun hangi uca ait olduğu ayırt edilemez. Renge güvenmek veya demet başına tek etiket koymak aynı renkteki onlarca kumanda iletkenini ayırmaya yetmez ve arıza aramada süreyi katlar.
Dayanak: 12UY0075-3/A2 — Elektrik Pano Montaj İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 5, ölçüt 5.1 (kabloların numaralandırılması ve etiketlenmesi)
21. Devreye alma sonrası bir klemensin gövdesinde renk değişimi ve belirgin ısınma tespit ediliyor. Montajcının yapması gereken nedir?
- A) Klemensi soğuması için bekletip aynı kabloyu tekrar takmak
- B) Kabloyu daha kalın kesitliyle değiştirip aynı klemense sıkmak
- C) Klemensin üzerine ilave soğutma fanı yönlendirip izlemek
- D) Bağlantıyı sökerek uç ve klemensi kontrol edip yenilemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Bağlantıyı sökerek uç ve klemensi kontrol edip yenilemek
Klemenste ısınma çoğunlukla gevşek ya da hasarlı bağlantının temas direncinden kaynaklanır; enerji kesilip bağlantı sökülür, iletken ucu ile klemens incelenir ve hasarlıysa yenilenir. Aynı ucu geri takmak veya fanla soğutmak nedeni ortadan kaldırmaz; klemensin kabul ettiği kesitin üzerine çıkmak da yuvayı zorlayarak durumu kötüleştirir.
Dayanak: 12UY0075-3/A2 — Elektrik Pano Montaj İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 5, ölçüt 5.2 (BG.15 — kablo bağlantılarının yapılması)
22. Boyalı pano kapağı ile topraklama barası arasındaki koruma iletkeni bağlanacaktır. Doğru bağlantı nasıl yapılır?
- A) İletkeni boyalı yüzeye düz pulla sıkıp bağlantıyı tamamlamak
- B) Temas yerindeki boyayı sıyırıp tırtıllı pulla sıkarak bağlamak
- C) İletkeni menteşeye tutturup gövde üzerinden süreklilik beklemek
- D) İletkeni kapak kilidinin vidasına takıp barayı boşta bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Temas yerindeki boyayı sıyırıp tırtıllı pulla sıkarak bağlamak
Topraklama bağlantısının işlev görmesi için metal yüzey ile iletken arasında iletken bir temas gerekir; boya yalıtkan olduğundan temas noktasında sıyrılır ve tırtıllı pulla süreklilik güvence altına alınır. Menteşe ya da kilit üzerinden süreklilik beklemek yanıltıcıdır, çünkü bu parçalar hareketlidir ve genellikle boyalıdır.
Dayanak: 12UY0075-3/A2 — Elektrik Pano Montaj İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 5, ölçüt 5.2 (topraklama bağlantılarının yapılması)
23. Pano içinde güç kabloları ile kumanda kabloları kanallara yerleştirilecektir. Doğru yerleştirme hangisidir?
- A) Güç ve kumanda kablolarını ayrı kanallardan geçirerek çekmek
- B) İki grubu aynı kanalda demetleyip kanal kapağını bastırmak
- C) Kumanda kablolarını güç kabloları üzerine sarmalayarak dizmek
- D) İki grubu kanal dışından kelepçeleyip sac gövdeye yaslamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Güç ve kumanda kablolarını ayrı kanallardan geçirerek çekmek
Güç kablolarının çevresinde oluşan alan, yanında uzun mesafe paralel giden kumanda iletkenlerinde girişime yol açabildiği için iki grup ayrı kanallardan çekilir. Aynı kanalda demetlemek veya güç kablosuna sarmalamak girişim yolunu uzatır ve kanal kapağının kabloları ezmesine neden olur.
Dayanak: 12UY0075-3/A2 — Elektrik Pano Montaj İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 5, ölçüt 5.3 (BG.16 — kabloların kanallara yerleştirilmesi)
24. Delme ve kesme işlemleri biten panonun iç yüzeylerinde ve klemens aralarında metal talaş kalmıştır. Sevk öncesi doğru temizlik nedir?
- A) Talaşı basınçlı hava ile üfleyip pano kapağını kapatmak
- B) Talaşı bezle silip klemens aralarındakini yerinde bırakmak
- C) Talaşı elektrikli süpürgeyle çekip aralara sıkışanı almak
- D) Panoyu ters çevirip silkeleyerek talaşı dışarı dökmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Talaşı elektrikli süpürgeyle çekip aralara sıkışanı almak
Metal talaş iletkendir; panoda kalırsa enerji verildiğinde iki iletken nokta arasında kısa devreye yol açar, bu yüzden emilerek dışarı alınması gerekir. Basınçlı hava talaşı üflerken elemanların ve klemenslerin arasına daha derine sürükler; silkelemek de dar aralıklarda sıkışan parçaları çıkarmaz.
Dayanak: 12UY0075-3/A2 — Elektrik Pano Montaj İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 6, ölçüt 6.1 (montaj sonrası temizlik)
25. Sevk öncesi pano kapağı takılırken kapak contasının bir kenarda yuvasından çıktığı ve gövdede kullanılmayan iki kablo giriş açıklığının açık kaldığı görülüyor. Doğru uygulama nedir?
- A) Contayı yapıştırıcıyla sabitleyip açıklıkları bantla örtmek
- B) Contayı yuvasına oturtup açıklıkları kör tapayla kapatmak
- C) Kapağı vidaları fazla sıkarak contanın oturmasını sağlamak
- D) Açıklıkları ileride kablo geçer diye açık bırakıp kapağı takmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Contayı yuvasına oturtup açıklıkları kör tapayla kapatmak
Panonun beyan edilen koruma derecesi, kapak contasının yuvasında kesintisiz oturmasına ve kullanılmayan açıklıkların kör tapa veya kapama plakasıyla kapatılmasına bağlıdır. Açık kalan delikten toz, nem ve yabancı cisim girer; bant ile yapıştırıcı zamanla kalkar, vidayı fazla sıkmak ise contayı ezerek sızdırmazlığı kalıcı olarak bozar.
Dayanak: 12UY0075-3/A2 — Elektrik Pano Montaj İşlemleri / Öğrenme Çıktısı 6, ölçüt 6.2 (pano kapak ve aksesuarlarının montajı)
İlgili sayfalar
Elektrik Pano Montajcısı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.