Endüstriyel Taşımacı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (13UY0145-3)
MYK Endüstriyel Taşımacı (13UY0145-3) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
A1 - İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite
1. Gürültü ölçümünde sınır değerin aşıldığı belirlenen ve yaya trafiğinin yoğun olduğu sevkiyat alanında forklift ile çalışacaksınız. Yapılan işe uygun kişisel koruyucu donanım seti hangisidir?
- A) Kaynak gözlüğü, deri kolluk ve çelik burunlu ayakkabı
- B) Yalıtkan eldiven, yüz siperi ve koruyucu ayakkabı
- C) Reflektörlü yelek, koruyucu ayakkabı, kulak tıkacı
- D) Toz maskesi, dizlik ve çelik burunlu ayakkabı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Reflektörlü yelek, koruyucu ayakkabı, kulak tıkacı
Sevkiyat alanında operatörün önce yaya tarafından görülmesi, ayak ezilmelerine karşı korunması ve sınır değerin aşıldığı ölçülen gürültüye karşı kulağını koruması gerekir; bu nedenle reflektörlü yelek, koruyucu ayakkabı ve kulak koruyucu birlikte seçilir. Kaynak gözlüğü, yalıtkan eldiven veya toz maskesi başka işlerin riskine göre belirlenmiş donanımlardır; ortamda bulunmayan bir riske karşı donanım takmak gerçek riski karşılamaz ve operatörü yaya trafiğinde görünmez bırakır.
Dayanak: A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Ölçüt 1.1 (Bilgi ifadesi: Yapılan işe uygun kişisel koruyucu donanımları sıralar)
2. Raf ayağına forklift çarptığını ve alt kirişin eğildiğini fark ettiniz; onarım vardiya içinde yapılamayacak. Anında giderilemeyecek bu tehlikeli durumda doğru davranış nedir?
- A) Bölgeyi kapatıp işaretlemek ve birime bildirmek
- B) Rafın üst gözlerini boşaltıp alt gözü kullanmaya devam etmek
- C) Eğilen kiriş düzeltilene kadar o koridorda yavaş çalışmak
- D) Kendi imkânıyla kirişi doğrultup çalışmayı sürdürmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Bölgeyi kapatıp işaretlemek ve birime bildirmek
Anında giderilemeyecek tehlikelerde operatörün görevi riski büyütmemek, alanı erişime kapatıp işaretlemek ve yetkili birimi bilgilendirmektir. Kirişi kendi başına doğrultmak veya yavaşlayarak çalışmayı sürdürmek, taşıyıcı elemanı zaten hasarlı olan rafın ani göçme ihtimalini ortadan kaldırmaz; hasarlı raf yükü her an bırakabilir.
Dayanak: A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Ölçüt 1.4 (Bilgi ifadesi: Anında giderilemeyecek türden tehlikeli durumlarla iletişime geçilmesi gereken ilgili kurumları eşleştirir)
3. Forkliftin hidrolik hattından sızan yağ, emici bez ve talaş ile temizlendi. Ortaya çıkan kirli bez ve talaş için doğru uygulama hangisidir?
- A) Sıvı kalmadığı için evsel atık konteynerine atılması
- B) Geri dönüşüm kutusuna kâğıt ve karton ile konulması
- C) Zemin ızgarasına süpürülüp bolca su ile yıkanması
- D) Tehlikeli atık olarak etiketli kapta toplanması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Tehlikeli atık olarak etiketli kapta toplanması
Yağ ile kirlenmiş bez ve talaş, yağın kendisi gibi tehlikeli atık sınıfındadır ve diğer malzemelerden ayrıştırılarak etiketli kapalı kapta toplanır. Bezin kuru görünmesi kirliliği ortadan kaldırmaz; evsel atığa atmak veya ızgaraya süpürmek atığı toprağa ve suya karıştırır, geri dönüşüm kutusu ise yalnız temiz malzeme içindir.
Dayanak: A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Ölçüt 2.1 (Bilgi ifadesi: Tehlikeli ve zararlı atıkların diğer malzemelerden ayrıştırılması esaslarını listeler)
4. Vardiya başında acil çıkış kapısının önüne boş palet istiflendiğini gördünüz. Kaçış prosedürü açısından doğru davranış hangisidir?
- A) Kapının önündeki palet istifini bir metre yana çekmek
- B) Paletleri kaldırıp çıkışı ve işaretini açık tutmak
- C) Kapıya acil durumda kaldırılacak uyarı levhası asmak
- D) Depoda ikinci çıkış olduğu için alanı olduğu gibi bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Paletleri kaldırıp çıkışı ve işaretini açık tutmak
Acil çıkış kapıları ve kaçış yolları her an kullanılabilir olmalıdır; önündeki malzeme derhal kaldırılır, işaretleme görünür tutulur ve tekrarını önlemek için durum bildirilir. Paleti yana çekmek veya levha asmak, duman altında panikle koşan kişinin önündeki engeli kaldırmaz; ikinci çıkışın varlığı da o kapıya en yakın çalışanı kurtarmaz.
Dayanak: A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Ölçüt 1.4 (Bilgi ifadesi: Acil durumlarda çıkış veya kaçış prosedürlerini sıralar)
5. İstiflenen kolilerin yan yüzeylerinde çatal izi ve ezilme oluştuğunu fark ettiniz. Kalite gereklerine uygun davranış hangisidir?
- A) İşlemi durdurup uygunsuzluğu kayda geçirmek
- B) Ezilen kolileri istifin en altına koyup çalışmaya devam etmek
- C) İçindeki ürün sağlam olduğundan kolileri sevkiyata vermek
- D) Durumu yalnızca vardiya sonunda sözlü olarak aktarmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) İşlemi durdurup uygunsuzluğu kayda geçirmek
Operasyon sırasında ortaya çıkan hata ve hasarlar tespit edildiği anda durdurulur, kayıt altına alınır ve ilgili birime bildirilir; ancak böylece çatal yüksekliği veya giriş açısı gibi kök neden düzeltilir. Ezik koliyi istifin altına koymak veya sevkiyata vermek hatayı gizler, sözlü bildirim ise izlenebilir kayıt oluşturmadığı için aynı hata vardiya boyunca tekrarlanır.
Dayanak: A1 - İSG, Çevre ve Kalite / Bilgi ifadesi: Operasyon bazında çalışmaların kalite standartlarını tanımlar; çalışma sırasında ortaya çıkabilecek hata ve arızaları sıralar
B1 - Endüstriyel Forklift Kullanımı
6. Taşınacak paletin derinliği uzun olduğu için yükün ağırlık merkezi, kapasite plakasındaki yük merkezi mesafesinden daha uzağa düşmektedir. Operatör nasıl davranmalıdır?
- A) Mastı geriye yatırdığı için nominal kapasiteyi kullanabilir
- B) Karşı ağırlık eklendiğinde plaka değerini uygulayabilir
- C) Plakadaki yük diyagramına göre daha düşük yükle çalışır
- D) Çatalları tam açtığında plaka kapasitesi değişmeden kalır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Plakadaki yük diyagramına göre daha düşük yükle çalışır
Nominal kapasite yalnızca plakada yazan yük merkezi mesafesi için geçerlidir; ağırlık merkezi çatal sırtından uzaklaştıkça devirici moment büyür ve kaldırılabilecek ağırlık plakadaki diyagram uyarınca azalır. Mastı yatırmak, çatal açmak veya karşı ağırlık eklemek bu momenti ortadan kaldırmaz; imalatçı onayı olmadan karşı ağırlık eklemek aracın dengesini ve aks yüklerini bozar.
Dayanak: B1 - Endüstriyel Forklift Kullanımı / Bilgi ifadesi: Forkliftin ana teknik parametrelerini (kaldırma kapasitesi, yük merkezi mesafesi vb.) açıklar
7. Yüklü forklift ile eğimli bir rampadan inmeniz gerekiyor. Rampada güvenli hareket şekli hangisidir?
- A) İleri inilir ve mast öne yatırılarak yük dengelenir
- B) Geri geri inilir, yük yokuş yukarı tarafta kalır
- C) İleri inilir, hız fren yerine motorla düşürülür
- D) Rampada dönüş yapılarak eğimin etkisi azaltılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Geri geri inilir, yük yokuş yukarı tarafta kalır
Yüklü forklift rampaya ileri çıkar, rampadan geri iner; her iki durumda da yük yokuş yukarı tarafta kalır, böylece yük öne kayıp devrilmeye yol açmaz. Yükü aşağı bakacak şekilde ileri inmek veya mastı öne yatırmak ağırlık merkezini ön aksa doğru kaydırır; rampada dönüş yapmak ise yanal devrilmenin en sık nedenlerindendir.
Dayanak: B1 - Endüstriyel Forklift Kullanımı / Bilgi ifadesi: Rampalardan nasıl çıkılıp inileceğini açıklar
8. Taşıdığınız yük yüksek olduğu için ileri yönde görüşünüzü tamamen kapatıyor ve güzergâhta rampa bulunmuyor. Doğru sürüş şekli hangisidir?
- A) Korna çalınarak ve hız düşürülerek ileri devam edilir
- B) Yük göz hizasının üstüne kaldırılıp ileri gidilir
- C) Koltuktan doğrulup ayakta durarak ileri sürülür
- D) Görüş açık olan yönde geri gidilerek ilerlenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Görüş açık olan yönde geri gidilerek ilerlenir
Yük ileri görüşü kapatıyorsa güzergâh düz zeminde geri yönde sürülür ve gerektiğinde bir yönlendirici ile ilerlenir; bu, önündeki yayayı görmeden ilerlemeyi engeller. Korna çalmak, yükü yükseltmek veya ayağa kalkmak görüşü güvenli hâle getirmez; yükü yükseltmek ağırlık merkezini yukarı taşıyıp devrilme riskini artırır, ayağa kalkmak ise operatörü koruma alanının dışına çıkarır.
Dayanak: B1 - Endüstriyel Forklift Kullanımı / Bilgi ifadesi: Taşıma işlemi için güvenli çalışma alanını tanımlar; işletme içerisinde uyulacak trafik kurallarını açıklar
9. Forklift yana doğru devrilmeye başladı ve operatörün emniyet kemeri bağlı durumda. Bu anda yapılması gereken nedir?
- A) Koltukta kalıp direksiyona tutunarak sabit durmak
- B) Kemeri çözerek devrilme yönünün tersine atlamak
- C) Ayakları yere basıp aracı tutarak dengelemeye çalışmak
- D) Koruma kafesinden dışarı çıkıp araçtan uzaklaşmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Koltukta kalıp direksiyona tutunarak sabit durmak
Devrilme anında en güvenli yer koltuktur; kemer bağlı hâlde direksiyona tutunup gövdeyi devrilmenin tersine yaslamak operatörü koruma kafesinin içinde tutar. Atlamak, devrilen aracın kafesi ile zemin arasında kalmaya yol açan en ölümcül hatadır; aracı el veya ayakla tutmaya çalışmak da birkaç tonluk kütle karşısında sonuç vermez.
Dayanak: B1 - Endüstriyel Forklift Kullanımı / Bilgi ifadesi: Taşıma sırasında iş güvenliği, çevresel etkiler ve kaliteye ilişkin uygun olmayan durumları sıralar
10. Vardiya öncesi kontrolde çatalın topuk bölgesinde çatlak ve belirgin aşınma tespit ettiniz. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Çatlak bölge kaynatılarak takviye edilir ve devam edilir
- B) Plaka kapasitesinin yarısı kadar yükle çalışmaya devam edilir
- C) Çatal çifti yer değiştirilerek çatlak iç tarafa alınır
- D) Araç kullanımdan alınır ve bakıma bildirilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Araç kullanımdan alınır ve bakıma bildirilir
Çatal topuğu en yüksek gerilmenin oluştuğu bölgedir; buradaki çatlak ve aşınma çatalın ani kopmasına yol açabileceği için araç etiketlenerek kullanımdan alınır ve yetkili bakıma bildirilir. Sahada sık görülen kaynakla takviye, çatalın ısıl işlem görmüş yapısını bozarak dayanımı daha da düşürür; yükü azaltmak veya çatalları yer değiştirmek de mevcut çatlağın büyümesini durdurmaz.
Dayanak: B1 - Endüstriyel Forklift Kullanımı / Bilgi ifadesi: Kullanılan forklift ve teçhizatlardaki bozulmaları açıklar; olası arızaların sebeplerini açıklar
11. Forklifte rulo sıkıştırma ataşmanı takılmıştır. Ataşmanlı çalışmaya başlarken kapasite bakımından doğru davranış hangisidir?
- A) Hidrolikten güç aldığı için plaka kapasitesi yükseltilir
- B) Ataşman ağırlığı düşülerek plaka değeri aynen uygulanır
- C) Ataşmanlı hâl için belirlenen kapasite değeri kullanılır
- D) Karşı ağırlık değişmediğinden plaka değeri geçerli sayılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Ataşmanlı hâl için belirlenen kapasite değeri kullanılır
Ataşman hem kendi ağırlığını ön tarafa ekler hem de yükün ağırlık merkezini çatal sırtından uzaklaştırır; bu nedenle araç, ataşmanlı donanımı için belirlenmiş kapasite değerine göre kullanılır ve bağlantı kilidi ile hidrolik hattı iş öncesinde kontrol edilir. Hidrolik güç dengeyi belirleyen momenti değiştirmez; yalnızca ataşman ağırlığını düşmek yük merkezi kaymasını hesaba katmadığı için gerçek kapasitenin üzerinde çalışmaya yol açar.
Dayanak: B1 - Endüstriyel Forklift Kullanımı / Bilgi ifadesi: Ataşman aralıklarını yükün ağırlık merkezine göre nasıl dengeleyeceğini açıklar; taşıma işlemi için kullanılacak forkliftin uygunluğunu açıklar
12. Geniş tabanlı bir paleti kaldırırken çatalların konumlandırılması ile ilgili doğru uygulama hangisidir?
- A) Çatallar dar tutulup paletin orta bölgesinden girilir
- B) Çatallar palet genişliğine açılır, yük sırta dayanır
- C) Yük çatal uçlarında taşınarak ön aks yükü azaltılır
- D) Mast öne yatırılıp yük çatal üzerine kaydırılarak oturur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Çatallar palet genişliğine açılır, yük sırta dayanır
Çatallar palet genişliğine göre olabildiğince açılır, palete tam sokulur ve yük çatal sırtına dayanacak şekilde geri çekilir; böylece yük iki çatala dengeli dağılır ve ağırlık merkezi araca yaklaşır. Çatalları dar tutmak palet tahtalarını kırıp yükü yana devirir; yükü çatal ucunda taşımak ise devirici momenti büyüterek arka tekerleklerin yerden kesilmesine yol açar.
Dayanak: B1 - Endüstriyel Forklift Kullanımı / Bilgi ifadesi: Yükün uygun olmayan pozisyonlarını sıralar; yük bağlantı veya kaldırma noktalarını tanımlar
13. Havalandırması sınırlı kapalı bir depoda içten yanmalı motorlu forklift ile uzun süreli çalışma isteniyor. Doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Akülü araç kullanılır ya da havalandırma sağlanır
- B) Operatör toz maskesi takarak çalışmaya devam eder
- C) Egzoz yönlendirilip kapı aralığı açık bırakılarak çalışılır
- D) Motor rölantide tutularak egzoz gazı miktarı azaltılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Akülü araç kullanılır ya da havalandırma sağlanır
Kapalı ortamda içten yanmalı motorun egzoz gazları renksiz ve kokusuz karbon monoksit içerir; bu yüzden ya akülü araca geçilir ya da ölçülebilir biçimde yeterli havalandırma sağlanır. Toz maskesi gaz tutmaz; kapı aralığı ve rölanti gaz birikimini yavaşlatsa da durdurmaz, zehirlenme belirtileri baş dönmesiyle başladığında operatör çoktan etkilenmiştir.
Dayanak: B1 - Endüstriyel Forklift Kullanımı / Bilgi ifadesi: Taşıma sırasında iş güvenliği, çevresel etkiler ve kaliteye ilişkin uygun olmayan durumları sıralar
14. Rafa bırakmak üzere kaldırdığınız yükle koridorda birkaç metre ilerlemeniz gerekiyor. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Mesafe kısa olduğundan yük yukarıdayken yavaş ilerlenir
- B) Yük indirilip mast geri yatırıldıktan sonra sürülür
- C) Yük rafa yaklaşırken kaldırılır ve son metreler sürülür
- D) Yük yukarıda tutulup mast öne yatırılarak dengelenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Yük indirilip mast geri yatırıldıktan sonra sürülür
Yük yükseldikçe aracın bileşke ağırlık merkezi yukarı çıkar ve denge alanı daralır; bu nedenle seyir daima yük indirilmiş ve mast geriye yatırılmış hâlde yapılır. Kısa mesafe veya düşük hız bu fiziği değiştirmez; zemindeki küçük bir çukur ya da hafif bir dönüş yükseltilmiş yükte devrilmeyi başlatır, mastı öne yatırmak ise ağırlık merkezini daha da öne taşır.
Dayanak: B1 - Endüstriyel Forklift Kullanımı / Bilgi ifadesi: Taşıma işlemi için güvenli çalışma alanını tanımlar; yükün uygun olmayan pozisyonlarını sıralar
B2 - Endüstriyel Elektrikli Transpalet Kullanımı
15. Elektrikli transpalet ile taşıdığınız paletin, zeminden yüksekte olan raf gözüne yerleştirilmesi isteniyor. Doğru davranış hangisidir?
- A) Çatallar sonuna kadar kaldırılıp palet gözüne itilir
- B) Palet iki kişiyle kaldırılıp transpalet üzerinde tutulur
- C) Transpaletin çatalı eğilerek palet kirişe yaslanır
- D) Yükseklikteki istifleme istif makinesi ile yapılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Yükseklikteki istifleme istif makinesi ile yapılır
Elektrikli transpalet yükü zeminden yalnızca birkaç santim kaldıran, yatay taşıma için tasarlanmış bir araçtır; yüksekteki raf gözüne istifleme işi istif makinesi gibi uygun ekipmanla yapılır. Çatalı zorlayarak veya paleti kirişe yaslayarak istif yapmak hem yükü hem rafı devirir; elle destek vermek ise yükün altındaki kişiyi ezilme riskine sokar.
Dayanak: B2 - Endüstriyel Elektrikli Transpalet Kullanımı / Bilgi ifadesi: İstifleme işlemi için gerekli elektrikli transpaleti ve teçhizatlarını sıralar
16. Elektrikli transpaletle taşınacak yük, iki paletin üst üste konulup streç filmle sarılmasıyla oluşturulmuş ve üst palet hareket sırasında kaymaya başlamıştır. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Film kat sayısı artırılıp iki palet birlikte taşınır
- B) Üst palet bir çalışan tarafından tutularak taşıma yapılır
- C) Paletler ayrılır ve her biri ayrı ayrı taşınır
- D) Hız düşürülerek kayma duruncaya kadar taşımaya devam edilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Paletler ayrılır ve her biri ayrı ayrı taşınır
Üst üste konulan iki palet tek bir yük gibi taşınamaz; streç film paletleri birbirine bağlamaz, transpaletin zemin geçişlerindeki sarsıntısında üst palet kayar, yük hasar görür ve devrilerek çevredekilere çarpar. Doğru uygulama paletleri ayırıp ayrı ayrı taşımaktır; film eklemek taşıyıcı bir bağlantı sağlamaz, hız düşürmek kaymayı yalnız geciktirir, üst paleti elle tutan çalışan ise devrilen yük ile raf arasında sıkışır.
Dayanak: B2 - Endüstriyel Elektrikli Transpalet Kullanımı / Bilgi ifadesi: Yük üzerinde olası hasarları tanımlar
17. Vardiya bitiminde elektrikli transpaletin bırakılması ve şarjı ile ilgili doğru uygulama hangisidir?
- A) Havalandırılan şarj alanında, çatallar yerde bırakılır
- B) En yakın koridor prizinde şarj edilir, sabah yerine kaldırılır
- C) Şarj süresi kısalsın diye akü kapağı kapalı tutulur
- D) Şarj sırasında kısa taşımalar için ara ara kullanılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Havalandırılan şarj alanında, çatallar yerde bırakılır
Akü şarjında açığa çıkan gaz nedeniyle şarj, havalandırılan ve bu iş için belirlenmiş alanda yapılır; araç temizlenip yerine kaldırılır, çatallar yere indirilir ve kontak kapatılır. Koridorda prizden şarj etmek geçiş ve kaçış yollarını kapatır, kapağı kapalı tutmak gaz birikimine yol açar, şarj sırasında aracı kullanmak ise soket ve kablo hasarına neden olur.
Dayanak: B2 - Endüstriyel Elektrikli Transpalet Kullanımı / Bilgi ifadesi: İş bitiminde temizlenmesi ve yerine kaldırılması gereken elektrikli transpaleti ve teçhizatı belirler
B3 - Endüstriyel Elektrikli İstif Makinesi Kullanımı
18. Elektrikli istif makinesi ile yükü üst raf gözüne bırakırken çatal uçları görüş alanınızın dışında kalıyor. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Yavaş ilerlerken kaldırma yapılıp hizalama sürdürülür
- B) Çatal ucuna işaret bandı çekilip tahminle bırakılır
- C) Makine durdurulur ve mast dikey alınarak hizalanır
- D) Yük kiriş üzerine yaslanıp ileri itilerek yerleştirilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Makine durdurulur ve mast dikey alınarak hizalanır
Yükseklikte çatal uçları kör noktada kaldığından kaldırma işlemi, makine tam olarak durduktan ve mast dikey konuma alındıktan sonra yapılır; hizalama için yönlendirici veya kamera gibi bir yardımdan faydalanılır. Hareket hâlinde kaldırma yapmak yükü salındırıp rafa çarptırır, tahminle bırakmak ise paletin kirişe yanlış oturup gözden aşağı düşmesine yol açar.
Dayanak: B3 - Endüstriyel Elektrikli İstif Makinesi Kullanımı / Bilgi ifadesi: İstifleme işlemleri sırasında görüş alanı dışında kalan kör noktaları tanımlar
19. İstiflenecek paletin bir tarafı belirgin biçimde daha ağırdır. Kaldırma noktası ile ilgili doğru uygulama hangisidir?
- A) Ağır taraf çatal uçlarına alınarak kaldırma yapılır
- B) Kaldırma yüksekliği artırılarak yük kendiliğinden dengelenir
- C) Ağır taraf sürücü tarafına alınıp karşı ağırlığa bırakılır
- D) Yük, ağırlık dağılımına göre çatalda dengelenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Yük, ağırlık dağılımına göre çatalda dengelenir
Kaldırma noktası yükün ağırlık dağılımı dikkate alınarak belirlenir; gerekirse yük yeniden paletlenerek ağırlık merkezi çatalların ortasına ve araca yakın konuma getirilir. Ağır tarafı çatal ucuna almak devirici momenti büyütür; yüksekliği artırmak dengesizliği azaltmaz, tam tersine mast salınımını büyütür ve yük yandan kayarak düşer.
Dayanak: B3 - Endüstriyel Elektrikli İstif Makinesi Kullanımı / Bilgi ifadesi: Yükün ağırlık dağılımını dikkate alarak kaldırma noktasını tanımlar
20. Paleti raf gözüne bırakırken paletin kirişler üzerindeki oturuşu ile ilgili doğru uygulama hangisidir?
- A) Alması kolay olsun diye palet öne taşacak şekilde bırakılır
- B) Palet, iki kirişe de tam oturacak biçimde bırakılır
- C) Palet gözün derinliğine çapraz konumda itilerek bırakılır
- D) Gözden geniş palet çatalla bastırılarak yerine oturtulur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Palet, iki kirişe de tam oturacak biçimde bırakılır
Palet, taşıyıcı kirişlerin ikisine birden tam oturmalıdır; aksi hâlde yük tek kiriş üzerinden noktasal yüklenir ve dengesini kaybederek koridora düşebilir. Öne taşan veya çapraz duran palet, alt gözde çalışan kişinin üzerine devrilme riski yaratır; gözden geniş paleti bastırarak sıkıştırmak ise hem paleti hem raf kirişini kalıcı olarak deforme eder.
Dayanak: B3 - Endüstriyel Elektrikli İstif Makinesi Kullanımı / Bilgi ifadesi: İstifleme işlemi ve yükün cinsine göre yardımcı seçimini açıklar; yük üzerinde olası hasarları tanımlar
B4 - Endüstriyel Çekici Kullanımı
21. Endüstriyel çekiciye römork bağlanacaktır. Bağlantı işlemi ile ilgili doğru uygulama hangisidir?
- A) Çekici durdurulur, pim tam geçirilip emniyetlenir
- B) Römork itilirken pim geçirilir, emniyeti sonra takılır
- C) Pim yarım geçirilir, römork ağırlığı bağlantıyı oturtur
- D) Kanca uygun değilse zincir ile geçici bağlantı yapılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Çekici durdurulur, pim tam geçirilip emniyetlenir
Bağlantı yalnızca çekici tam durmuş ve freni çekilmiş hâlde yapılır; kilit pimi sonuna kadar geçirilir, emniyet elemanı takılır ve bağlantı hareket öncesinde çekilerek denenir. Hareket hâlinde pim takmak el ezilmesine yol açar, yarım geçen pim ilk sarsıntıda çıkar; zincir gibi doğaçlama bağlantılar ise römorku yanal olarak tutmadığı için katarı savurur.
Dayanak: B4 - Endüstriyel Çekici Kullanımı / Bilgi ifadesi: Taşıma işlemi için uygun taşıma teçhizatını açıklar; yük bağlantı noktalarını tanımlar
22. Birden fazla römorktan oluşan katarla dar bir kavşaktan dönülecektir. Doğru sürüş uygulaması hangisidir?
- A) Römorklar çekicinin izini takip eder, dar dönülebilir
- B) Geri manevrada son römork yönlendirilerek katar geri alınır
- C) Hız biraz artırılırsa römork salınımı kendiliğinden azalır
- D) Geniş yay çizilir ve katarla geri manevra yapılmaz
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Geniş yay çizilir ve katarla geri manevra yapılmaz
Katarda her römork çekicinin izinden daha içeriden döner; bu nedenle dönüşler geniş yay çizilerek alınır ve gerekiyorsa manevra öncesinde römorklar ayrılır. Katarla geri gitmek römorkları kontrolsüz biçimde katlar; hız artırmak ise salınımı büyütüp römorkun devrilmesine veya yükün savrulmasına yol açar.
Dayanak: B4 - Endüstriyel Çekici Kullanımı / Bilgi ifadesi: İşletme içerisinde uyulacak trafik kurallarını açıklar; güvenli çalışma alanını tanımlar
B5 - Sapancılık
23. İki bacaklı sapan kısa geldiği için operatör bacakları daha yatay konuma getirerek yükü bağlıyor. Bu durumun doğru değerlendirmesi hangisidir?
- A) Açı büyüdükçe yük eşit bölündüğü için gerilme azalır
- B) Sapan gerilmesi yalnız yük ağırlığına bağlıdır, açı etkilemez
- C) Bacaklar yataya yaklaştıkça bacaktaki gerilme artar
- D) Bacak kancaya iki kez dolandığında gerilme yarıya iner
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Bacaklar yataya yaklaştıkça bacaktaki gerilme artar
Sapan bacakları yataya yaklaştıkça her bacakta oluşan çekme kuvveti yükün yarısının belirgin biçimde üzerine çıkar; bu yüzden kısa sapanı açarak kullanmak yerine yeterli boyda sapan seçilir. Gerilmenin yalnız yük ağırlığına bağlı olduğunu sanmak sahada en sık görülen hesap hatasıdır ve etiket kapasitesi aşılmamış görünürken sapanın kopmasına yol açar.
Dayanak: B5 - Sapancılık / Bilgi ifadesi: Taşıma işlemi için uygun taşıma teçhizatını açıklar; yük bağlantı veya kaldırma noktalarını tanımlar
24. Sentetik sapan, keskin köşeli sac bir yükün altından geçirilecek ve sapanın üzerinde önceki kullanımdan kalma kesik bulunuyor. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Kesik bölge düğümlenip kısaltılarak kullanmaya devam edilir
- B) Kesik sapan hizmet dışı bırakılır, köşe koruyucu takılır
- C) Kesik yer bantlanıp vardiya sonuna kadar kullanılır
- D) Sapan yarım yükle kullanılır ve kaldırma yavaş yapılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kesik sapan hizmet dışı bırakılır, köşe koruyucu takılır
Kesik veya aşınmış sentetik sapan taşıma kapasitesini öngörülemez biçimde kaybettiği için hizmet dışı bırakılır; keskin köşelerde ise sapan daima köşe koruyucu ile kullanılır. Düğüm atmak elyafı noktasal olarak sıkıştırıp dayanımı ciddi biçimde düşürür, bantlamak hasarı yalnızca gizler, yükü azaltmak ise kesiğin ilerlemesini durdurmaz.
Dayanak: B5 - Sapancılık / Bilgi ifadesi: Kullanılan teçhizattaki bozulmaları açıklar; yük üzerinde olası hasarları tanımlar
25. Sapanla bağlanan yük kaldırılırken ilk santimlerde hafif bir salınım ve yana yatma görülüyor. Doğru davranış hangisidir?
- A) Yük indirilip bağlantı ve denge yeniden düzenlenir
- B) Yük elle tutularak salınımın durması sağlanır
- C) Yük tam yüksekliğe çıkarılıp dönme durana kadar beklenir
- D) Kaldırma hızlandırılarak yük hızla hedefe götürülür
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yük indirilip bağlantı ve denge yeniden düzenlenir
Yük birkaç santim kaldırılıp denge kontrol edilir; yatma veya salınım varsa yük indirilir, bağlantı noktaları ve sapan boyları yükün ağırlık merkezine göre yeniden düzenlenir. Yükü elle tutmak el ve gövde sıkışmasının başlıca nedenidir; yüksekte salınımın kendiliğinden durmasını beklemek ise sapanın kayması ve yükün düşmesiyle sonuçlanabilir, yönlendirme daima halatla yapılır.
Dayanak: B5 - Sapancılık / Bilgi ifadesi: Yükün uygun olmayan pozisyonlarını sıralar; güvenli çalışma alanını tanımlar
İlgili sayfalar
Endüstriyel Taşımacı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.