İnsan Kaynakları Uzmanı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (21UY0463-6)
MYK İnsan Kaynakları Uzmanı (21UY0463-6) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
A1 - İSG ve Çevre Koruma
1. İnsan kaynakları biriminin bulunduğu kata, eski özlük evrakının saklanması için yüksek raflı yeni bir arşiv odası açılmıştır. İSG bakımından öncelikle yapılması gereken nedir?
- A) Çalışanlara koruyucu donanım dağıtılıp kullanım kararı kişilere bırakılır
- B) Değerlendirme yıl sonundaki periyodik gözden geçirme çalışmasına kadar ertelenir
- C) Yeni açılan alan için risk değerlendirmesi güncellenip önlemler sırayla planlanır
- D) Odaya yangın söndürücü konulup alan ofis riskleri kapsamı dışında ele alınır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Yeni açılan alan için risk değerlendirmesi güncellenip önlemler sırayla planlanır
Çalışma alanı, ekipman veya süreç değiştiğinde risk değerlendirmesi güncellenir ve önlemler riski kaynağında yok etme, mühendislik önlemi, idari önlem, kişisel koruyucu donanım sırası gözetilerek planlanır. Doğrudan koruyucu donanıma geçmek ya da güncellemeyi yıl sonuna bırakmak sahada en sık yapılan hatadır; risk değişmiş olmasına rağmen alınan önlem eski duruma göre kalır.
Dayanak: A1 - İSG, Çevre Koruma, İş Süreçlerinin Uygunluğunu Sağlama ve Mesleki Gelişim / Bilgi ifadesi: 'Kaynaklanabilecek risk ve tehlikelere karşı yapılması gerekenleri açıklar'
2. İK uzmanı, yeni işe alınacak çalışanların işbaşı programını hazırlamaktadır. İşverenin İSG yükümlülüğü açısından programda yer alması gereken uygulama hangisidir?
- A) Çalışana işbaşı öncesi İSG eğitimi verilmesi ve işe uygunluğunun sağlanması
- B) İSG eğitiminin çalışanın kendisi talep ettiğinde planlanmak üzere kayda alınması
- C) İSG sorumluluğunun tamamının hizmet alınan dış firmaya sözleşmeyle devredilmesi
- D) Eğitim maliyetinin çalışanın ilk ay ücretinden kesinti yoluyla karşılanması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Çalışana işbaşı öncesi İSG eğitimi verilmesi ve işe uygunluğunun sağlanması
İSG eğitimi ve işe uygunluğun sağlanması işverenin yükümlülüğüdür; bu nedenle çalışan fiilen işe başlamadan tamamlanması gerekir. Eğitimi talebe bağlamak, sorumluluğu tedarikçiye devredilmiş saymak veya maliyeti çalışana yansıtmak sahada görülen yaygın hatalardır; yükümlülük sözleşmeyle başkasına aktarılamaz ve eğitim maliyeti çalışana yüklenemez.
Dayanak: A1 - İSG, Çevre Koruma, İş Süreçlerinin Uygunluğunu Sağlama ve Mesleki Gelişim / Bilgi ifadesi: 'İşverenlerin uyması gereken iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yasal kuralları açıklar'
3. Bir çalışan, kendi masasının yanındaki prizin gevşediğini ve kabloların ısındığını fark etmiştir. Çalışanın İSG yükümlülüğü bakımından doğru davranışı hangisidir?
- A) Kabloyu bantla geçici olarak sabitleyip durumu kayıt altına aldırmaması
- B) Bakım ekibi bir sonraki ziyaretinde sözlü olarak hatırlatmak üzere beklemesi
- C) Prizi kullanmayı bırakıp yalnızca kendi masasını başka noktaya taşıması
- D) Kendi imkanıyla müdahale etmeden durumu amirine ve İSG birimine bildirmesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kendi imkanıyla müdahale etmeden durumu amirine ve İSG birimine bildirmesi
Çalışan, fark ettiği tehlike kaynağını gecikmeden işverene veya İSG birimine bildirmek ve yetkisi dışındaki müdahaleden kaçınmakla yükümlüdür; bildirim yapılmazsa tehlike diğer çalışanlar için sürer. Geçici onarım yapmak ya da yalnızca kendi masasını taşımak riski ortadan kaldırmaz, sadece o kişi için görünmez hale getirir ve kayıt oluşmadığı için önlem de planlanamaz.
Dayanak: A1 - İSG, Çevre Koruma, İş Süreçlerinin Uygunluğunu Sağlama ve Mesleki Gelişim / Bilgi ifadesi: 'Çalışanların uyması gereken iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili kuralları açıklar'
4. Merdivende düşerek ayak bileğini burkan çalışana ilk yardım uygulanmış ve sağlık kuruluşuna sevk edilmiştir. İK uzmanının kaza sonrası izlemesi gereken doğru işleyiş hangisidir?
- A) Çalışan iyi hissettiğini beyan ederse olay kayda geçirilmeden gün kapatılır
- B) Olay yerinin güvenliği alınır, kaza kayda geçirilir ve bildirim süreci işletilir
- C) Durum yalnızca birim yöneticisine sözlü aktarılıp kayıt yıl sonuna bırakılır
- D) Olay yeri hemen normale döndürülüp inceleme sonrasında tutanak düzenlenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Olay yerinin güvenliği alınır, kaza kayda geçirilir ve bildirim süreci işletilir
Kaza sonrasında olay yerinin korunması, olayın kayıt altına alınması ve öngörülen bildirimlerin süresinde yapılması birlikte yürütülür; kayıt hem yasal bildirimin hem de kök neden analizinin dayanağıdır. Çalışanın iyi olduğunu söylemesine güvenip kayıt açmamak veya olay yerini incelemeden toparlamak en sık yapılan hatadır, çünkü sonradan ortaya çıkan sağlık sorununda ve tekrarın önlenmesinde hiçbir veri kalmaz.
Dayanak: A1 - İSG, Çevre Koruma, İş Süreçlerinin Uygunluğunu Sağlama ve Mesleki Gelişim / Bilgi ifadesi: 'Çalışma ortamında oluşan kaza durumunda izlenmesi gereken prosedürleri açıklar'
5. Mesai saatleri içinde binada yangın alarmı çalmış ve tahliye anonsu yapılmıştır. İK uzmanının acil durum sırasında yapması gereken doğru davranış hangisidir?
- A) Kaçış yolundan toplanma alanına gidilip birim sayımına katkı verilir
- B) Bilgisayar kapatılıp özlük dosyaları yanına alınarak asansörle inilir
- C) Alarmın tatbikat olup olmadığı öğrenilene kadar masada beklenir
- D) Toplanma alanına gidilir, sayım biter bitmez binaya geri dönülür
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kaçış yolundan toplanma alanına gidilip birim sayımına katkı verilir
Acil durumda öncelik can güvenliğidir; tahliye kaçış yollarından yapılır, toplanma alanında sayım tamamlanır ve binaya dönüş yalnızca yetkili ekibin izniyle gerçekleşir. Belge toplamak, asansör kullanmak veya alarmın gerçekliğini yerinde araştırmak tahliye süresini uzatan tipik hatalardır; ayrıca sayımdan sonra kendi kararıyla binaya dönmek, içeride kalan kişi bilgisini bozar.
Dayanak: A1 - İSG, Çevre Koruma, İş Süreçlerinin Uygunluğunu Sağlama ve Mesleki Gelişim / Bilgi ifadesi: 'Acil durumlarda yapılması gerekenleri açıklar'
6. İK arşivinde saklama süresi dolan basılı evrak ile yazıcıdan çıkan boş toner kartuşları birikmiştir. Atık yönetimi bakımından doğru uygulama hangisidir?
- A) Kartuş ve evrak birlikte genel çöpe verilerek arşiv alanı hızlıca boşaltılır
- B) Evrak parçalanmadan geri dönüşüm kutusuna, kartuşlar ise genel çöpe atılır
- C) Kartuş ayrı toplanıp yetkili akışa verilir, evrak imhadan sonra dönüşüme gider
- D) Kartuşlar depoda biriktirilir, evrak ise bahçede yakılarak yerinde bertaraf edilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Kartuş ayrı toplanıp yetkili akışa verilir, evrak imhadan sonra dönüşüme gider
Toner kartuşu, geri kazanımı ve bertarafı ayrı toplama ile yetkili akış gerektiren bir atıktır; kişisel veri içeren evrak ise önce güvenli biçimde imha edilip ardından kağıt geri dönüşümüne verilir. Evrakı parçalamadan geri dönüşüm kutusuna atmak hem veri güvenliği ihlali doğurur hem de sonradan geri alınamaz; kartuşu genel çöpe vermek ya da atığı yakmak ise çevre mevzuatına aykırı, sahada sık rastlanan bir kısayoldur.
Dayanak: A1 - İSG, Çevre Koruma, İş Süreçlerinin Uygunluğunu Sağlama ve Mesleki Gelişim / Bilgi ifadesi: 'Çalışma ortamında ortaya çıkan çevresel atıkları ve dönüştürülebilir malzemeleri açıklar'
A1 - İş Süreçlerinin Uygunluğunu Sağlama
7. İK süreçlerini doğrudan ilgilendiren bir mevzuat değişikliği yayımlanmıştır. Uzmanın izlemesi gereken doğru sıra hangisidir?
- A) Değişiklik bilgi notu olarak duyurulur, prosedürler denetim öncesinde ele alınır
- B) Etkilenen prosedürler belirlenip güncellenir ve ilgililere duyurulur
- C) Uygulamaya devam edilip konu yıllık prosedür gözden geçirme dönemine bırakılır
- D) Prosedür metni değiştirilmeden yeni uygulama sözlü talimatla yürürlüğe konulur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Etkilenen prosedürler belirlenip güncellenir ve ilgililere duyurulur
Mevzuat veya prosedür değiştiğinde uzmanın görevi değişikliğin hangi süreçleri etkilediğini belirlemek, ilgili prosedürü güncellemek ve uygulayıcılara duyurarak yürürlüğü izlemektir. Yalnızca bilgi notu yayımlamak veya sözlü talimatla yürütmek en sık yapılan hatadır; yazılı prosedür ile fiili uygulama ayrışır ve denetimde ya da uyuşmazlıkta kurumun dayanağı kalmaz.
Dayanak: A1 - İş Süreçlerinin Uygunluğunu Sağlama / Bilgi ifadesi: 'Süreçle ilgili mevzuat-prosedür değişimlerinde ne yapması gerektiğini açıklar'
8. Bir çalışan, yıllık izin taleplerinin değerlendirilme biçimine ilişkin yazılı şikayette bulunmuştur. Şikayet yönetimi bakımından doğru işleyiş hangisidir?
- A) Şikayet ilgili yöneticiye iletilerek çözümün birim içinde sözlü takibi yapılır
- B) Başvuran çözümden memnun kalırsa kayıt kapatılmadan dosyada bekletilir
- C) Şikayetin tekrarlanması halinde değerlendirilmek üzere yıl sonuna bırakılır
- D) Şikayet kayda alınır, süresi içinde incelenir ve sonucu başvurana geri bildirilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Şikayet kayda alınır, süresi içinde incelenir ve sonucu başvurana geri bildirilir
Şikayet yönetimi kayıt, inceleme, sonucun başvurana geri bildirimi ve tekrarı önlemek için kök neden takibi adımlarından oluşur; geri bildirim yapılmayan şikayet süreci kapanmış sayılmaz. Şikayeti yalnızca ilgili yöneticiye iletip sözlü takiple yetinmek sahada çok görülür, ancak bu durumda ne çözüm süresi ölçülebilir ne de aynı sorunun başka birimlerde tekrarı fark edilebilir.
Dayanak: A1 - İş Süreçlerinin Uygunluğunu Sağlama / Bilgi ifadesi: 'Sorumluluk alanındaki hizmetlere ilişkin şikayetlerin yönetim sürecini açıklar'
9. İşten ayrılan bir çalışanın özlük dosyası ve dijital kayıtları için ne yapılacağı sorulmuştur. Kayıtların gizliliği ve muhafazası bakımından doğru uygulama hangisidir?
- A) Saklama süresince yetkili erişimle korunur, süre sonunda imha edilir
- B) Dosya ayrılış tarihinde imha edilerek arşivde fiziksel yer açılır
- C) Dosya gerektiğinde ulaşılsın diye ortak ağ klasörüne kopyalanır
- D) Dosya süresiz saklanır ve tüm İK ekibine kalıcı erişim yetkisi tanımlanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Saklama süresince yetkili erişimle korunur, süre sonunda imha edilir
Özlük kayıtları belirlenen saklama süresi boyunca yetki matrisine göre sınırlı erişimle muhafaza edilir, süre dolduğunda ise geri döndürülemeyecek biçimde imha edilir. Ayrılışta hemen imha etmek ileride doğacak talep ve uyuşmazlıklarda kurumu dayanaksız bırakır; ortak klasöre kopyalamak veya herkese kalıcı yetki vermek ise erişimi izlenemez hale getirdiği için tipik bir gizlilik ihlali kaynağıdır.
Dayanak: A1 - İş Süreçlerinin Uygunluğunu Sağlama / Bilgi ifadesi: 'Dosya ve kayıtların gizliliğini koruyarak güvenli muhafaza ve imhasını açıklar'
10. Yıl ortasında kadro sayısı beklenenden fazla artmış ve eğitim bütçesi yetersiz kalmıştır. Bütçe yönetimi bakımından doğru davranış hangisidir?
- A) Planlanan eğitimler ertelenip kalan kalemler arasında kayıt dışı aktarım yapılır
- B) Harcamaya devam edilir ve aşım yıl sonu kapanışında gerekçesiyle raporlanır
- C) İhtiyaç bir sonraki yılın bütçe planlamasına aktarılarak talep dondurulur
- D) Sapmanın gerekçesi verilerle ortaya konulup revizyon talebi sunulur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Sapmanın gerekçesi verilerle ortaya konulup revizyon talebi sunulur
Bütçe revizyonu, sapmanın nedeni ve tutarı verilerle gösterilerek yetkili onay mekanizmasına sunulmasıyla işler; böylece hem kaynak ihtiyacı karşılanır hem de izlenebilirlik korunur. Kalemler arasında kayıt dışı aktarım yapmak ya da aşımı yıl sonunda raporlamak sahada sık görülen hatalardır; bu yaklaşım bütçe kontrolünü işlevsiz kılar ve gerçek maliyeti dönem içinde görünmez hale getirir.
Dayanak: A1 - İş Süreçlerinin Uygunluğunu Sağlama / Bilgi ifadesi: 'Bütçe planlama, uygulama ve revizyon aşamalarını açıklar'
11. İK birimi, işe alım sürecinde kullanmak üzere dışarıdan yetkinlik değerlendirme hizmeti alacaktır. Gelen tekliflerin değerlendirilmesinde doğru yaklaşım hangisidir?
- A) En düşük fiyatlı teklif seçilip teknik ölçütler sözleşme aşamasında müzakere edilir
- B) Daha önce çalışılan tedarikçi tercih edilerek değerlendirme kaydı oluşturulmaz
- C) Teklifler teknik şartname ölçütlerine göre puanlanır, sonra fiyata bakılır
- D) Referans sayısı en yüksek teklif seçilip şartname sonradan bu teklife uyarlanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Teklifler teknik şartname ölçütlerine göre puanlanır, sonra fiyata bakılır
Dış kaynaklı hizmet alımında önce teknik şartnamedeki ölçütler üzerinden yeterlilik puanlanır, fiyat karşılaştırması teknik olarak uygun bulunan teklifler arasında yapılır ve değerlendirme kayıt altına alınır. Doğrudan en düşük fiyata yönelmek ya da şartnameyi seçilen teklife göre yazmak sahada çok görülen hatadır; ilki hizmet kalitesini, ikincisi ise sürecin şeffaflığını ve karşılaştırılabilirliğini ortadan kaldırır.
Dayanak: A1 - İş Süreçlerinin Uygunluğunu Sağlama / Bilgi ifadesi: 'Dış kaynaklardan alınacak hizmet için verilen tekliflerin değerlendirilmesi sürecini açıklar'
A2 - İK Süreçlerinin Yürütülmesi
12. Şirket, ofis çalışanlarının bir bölümü için kalıcı uzaktan çalışma politikasına geçme kararı almıştır. İK uzmanının bu değişikliği ele alırken izlemesi gereken doğru yol hangisidir?
- A) Yalnızca devam takip uygulaması değiştirilir, diğer süreçler mevcut haliyle yürütülür
- B) İşe alım, performans ve eğitim süreçleri gözden geçirilip ölçütler uyarlanır
- C) Politika duyurulur, süreçlere etkisi ilk şikayet geldiğinde ele alınmak üzere beklenir
- D) Görev tanımları değiştirilmeden performans hedefleri yükseltilerek denge kurulur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) İşe alım, performans ve eğitim süreçleri gözden geçirilip ölçütler uyarlanır
İK politikasındaki bir değişiklik tek bir süreci değil, aday değerlendirmeden performans ölçütlerine ve eğitim yöntemine kadar birbirine bağlı süreçleri etkiler; bu nedenle etki analizi yapılıp ölçütler yeniden tanımlanır. Yalnızca devam takibini değiştirmek en sık yapılan hatadır; uzaktan çalışan kişi eski ölçütlerle değerlendirildiğinde performans verisi gerçeği yansıtmaz ve itirazlar artar.
Dayanak: A2 - İK Süreçlerinin Yürütülmesi / Bilgi ifadesi: 'İK politika ve yaklaşımlarındaki değişikliklerin İK süreçlerine etkisini analiz eder'
13. Üretim ve satış birimlerinde görev tanımlarını yenilemek için iş analizi yapılacaktır. Analizin planlanması ve uygulanmasında doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Yöntem işin niteliğine göre seçilir, veri birden çok kaynaktan toplanıp doğrulanır
- B) Yalnızca birim yöneticileriyle görüşülüp görev listesi bu bilgiyle oluşturulur
- C) Mevcut görev tanımları esas alınarak sahada gözlem yapılmadan güncelleme yapılır
- D) Tüm birimlere aynı anket uygulanıp analiz sadece anket sonucuna dayandırılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yöntem işin niteliğine göre seçilir, veri birden çok kaynaktan toplanıp doğrulanır
İş analizinde yöntem işin niteliğine göre seçilir; tekrarlı üretim işlerinde gözlem, satış gibi değişken işlerde görüşme ve kayıt incelemesi öne çıkar ve veriler birden çok kaynaktan doğrulanır. Sadece yöneticiden bilgi almak ya da tek tip anketle yetinmek yaygın hatadır, çünkü fiilen yapılan iş ile algılanan iş arasındaki fark görülmez ve görev tanımı sahaya uymayan bir metne dönüşür.
Dayanak: A2 - İK Süreçlerinin Yürütülmesi / Bilgi ifadesi: 'İş analizlerinin planlama ve uygulama sürecini değerlendirir'
14. Yeni bir yazılımın devreye alınmasıyla bir pozisyonun günlük işleri ve gerektirdiği bilgi düzeyi belirgin biçimde değişmiştir. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Yalnızca unvan değiştirilerek görev tanımı mevcut haliyle kullanılmaya devam edilir
- B) Görev tanımına yeni maddeler eklenir, iş gereklilikleri önceki haliyle bırakılır
- C) İş analizi yenilenip görev tanımı ve iş gereklilikleri birlikte güncellenir
- D) Çalışanın yazdığı günlük iş listesi görev tanımı yerine dosyaya konularak saklanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) İş analizi yenilenip görev tanımı ve iş gereklilikleri birlikte güncellenir
Görev tanımı ile iş gereklilikleri aynı iş analizinden türeyen ve birlikte güncellenmesi gereken iki çıktıdır; iş değiştiğinde aranan bilgi, beceri ve yetkinlik de değişir. Yalnızca görev maddesi eklenip gerekliliklerin sabit bırakılması sık yapılan hatadır, çünkü sonraki işe alım ve terfi kararları artık geçerli olmayan bir aday profiline göre verilmeye devam eder.
Dayanak: A2 - İK Süreçlerinin Yürütülmesi / Bilgi ifadesi: 'Görev tanımları ve iş gerekliliklerinin iş analizine göre hazırlanma ve güncelleme sürecini açıklar'
15. Yeni kurulacak bir bölge müdürlüğü için organizasyon yapısı oluşturulacaktır. İK uzmanının izlemesi gereken doğru yöntem hangisidir?
- A) Yapı, mevcut kadrodaki kişilerin unvanlarına göre kişi merkezli olarak oluşturulur
- B) Benzer sektörden alınan örnek şema doğrudan uyarlanarak yürürlüğe konulur
- C) Şemada kutular tanımlanır, raporlama ilişkileri uygulamada netleşmeye bırakılır
- D) Yapı iş analizi ve görev tanımına dayandırılıp raporlama ilişkisi tanımlanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Yapı iş analizi ve görev tanımına dayandırılıp raporlama ilişkisi tanımlanır
Organizasyonel yapı, iş analizi verileri ile görev tanımları ve iş gerekliliklerine dayandırılarak kurulur; roller, yetkiler ve raporlama ilişkileri baştan tanımlanır. Yapıyı mevcut kişilerin unvanına göre kurmak sahada en sık görülen hatadır, çünkü kişi ayrıldığında yapı çöker ve raporlama ilişkisi tanımsız bırakıldığında yetki çakışmaları sonradan çözülmesi zor sorunlara dönüşür.
Dayanak: A2 - İK Süreçlerinin Yürütülmesi / Bilgi ifadesi: 'Organizasyonel yapının iş analizi verileri ile görev tanımları ve iş gerekliliklerine göre oluşturulma özelliklerini açıklar'
16. Kurum, ücret yapısını kurmak için iş değerleme yapacaktır. Puan-faktör yönteminin basit sıralama yöntemine göre temel üstünlüğü hangisidir?
- A) Değerlendirme komitesi kurulmadan çok daha kısa sürede sonuç üretmesi
- B) İşlerin ortak faktörler üzerinden puanlanması sayesinde farkların ölçülebilmesi
- C) Kişilerin performans puanlarını da işin değerine katarak ücreti belirlemesi
- D) İş sayısı arttıkça faktör tanımı gerektirmeden uygulama kolaylığı sağlaması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) İşlerin ortak faktörler üzerinden puanlanması sayesinde farkların ölçülebilmesi
Puan-faktör yönteminde işler bilgi, sorumluluk, çalışma koşulları gibi ortak faktörler üzerinden puanlanır; bu sayede iki iş arasındaki fark sayısal olarak gösterilir ve ücret farkı gerekçelendirilebilir. Yöntemin kendisi ayrıntılı faktör tanımı ve komite çalışması gerektirir, kolaylık değil ölçülebilirlik sağlar. En sık karışan nokta ise iş değerlemenin kişiyi değil işi ölçtüğüdür; performans puanını değerlemeye katmak, kişi değiştiğinde işin değerinin de değişmesi gibi savunulamaz bir sonuç doğurur.
Dayanak: A2 - İK Süreçlerinin Yürütülmesi / Bilgi ifadesi: 'İş değerleme yöntemlerinin karşılaştırmalı analizini yapar'
17. İş değerleme puanları tamamlanmış ve bu puanlara göre ücret bant yapısı kurulacaktır. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Her iş için ayrı bant açılarak unvan sayısı kadar kademe oluşturulur
- B) Bantlar mevcut ücretlere göre çizilip değerleme puanları sonradan uyarlanır
- C) Yakın puanlı işler aynı bantta toplanır, bantlara alt ve üst sınır konur
- D) Bant sınırları belirlenmeden yalnızca kademe ortalaması esas alınarak ilerlenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Yakın puanlı işler aynı bantta toplanır, bantlara alt ve üst sınır konur
Bant yapısı, birbirine yakın değerleme puanına sahip işlerin aynı kademede toplanması ve her bandın alt ile üst sınırının belirlenmesiyle kurulur; bu sınırlar hem iç dengeyi hem de bant içi ilerlemeyi yönetilebilir kılar. Bantları mevcut ücretlere göre çizip puanları sonradan uydurmak sahada sık görülen hatadır ve iş değerlemenin tüm amacını ortadan kaldırır.
Dayanak: A2 - İK Süreçlerinin Yürütülmesi / Bilgi ifadesi: 'Verilen bir iş değerleme yöntemine göre bant veya kademe yapısının oluşturulma sürecini açıklar'
18. Piyasa ücret araştırması, bazı pozisyonların ücretlerinin sektöre göre geride kaldığını göstermiştir. İK uzmanının önerisi ne olmalıdır?
- A) Ücret politikası ve iç denge gözetilerek kademeli düzeltme planlanır
- B) Piyasa verisi bulunan pozisyonlara ayrı ayrı artış yapılıp iç dengeye sonra bakılır
- C) Yalnızca artış talebini ileten çalışanların ücretleri güncellenerek konu kapatılır
- D) Düzeltme ertelenip fark yıl sonunda ödenecek prim ile kapatılmaya çalışılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Ücret politikası ve iç denge gözetilerek kademeli düzeltme planlanır
Ücretlendirme; iş değerleme ile kurulan iç denge, piyasa verisiyle sağlanan dış rekabet ve bütçe kısıtının birlikte değerlendirildiği aşamalı bir süreçtir, bu nedenle düzeltme planlı ve kademeli yapılır. Pozisyon pozisyon ya da talep edene artış yapmak en sık görülen hatadır; bant yapısı bozulur, aynı bantta yer alan işler arasında savunulamayan farklar oluşur ve talep zinciri büyür.
Dayanak: A2 - İK Süreçlerinin Yürütülmesi / Bilgi ifadesi: 'Ücretlendirme aşamalarını değerlendirir'
19. Gelecek yılın kadro planı hazırlanacaktır. Kurumsal işgücü ihtiyacının belirlenmesinde doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Birimlerin talep ettiği kadro sayıları toplanarak plan doğrudan oluşturulur
- B) Devir oranı, iş yükü ve büyüme hedefi verileri birlikte analiz edilir
- C) Geçen yılın kadro sayısı büyüme oranı kadar artırılarak plan yapılır
- D) Boşalan kadrolar aynı unvanla otomatik açılarak mevcut yapı korunur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Devir oranı, iş yükü ve büyüme hedefi verileri birlikte analiz edilir
İşgücü ihtiyacı; devir oranı, iş yükü analizi, emeklilik ve büyüme hedefi gibi verilerin birlikte değerlendirilmesiyle öngörülür ve iç arz ile talep karşılaştırılır. Birim taleplerini toplayıp plan yapmak sahada en sık görülen hatadır, çünkü talepler çoğu zaman iş yükü verisine değil bölüm beklentisine dayanır ve gerçekte ihtiyaç duyulmayan kadrolar bütçeye girer.
Dayanak: A2 - İK Süreçlerinin Yürütülmesi / Bilgi ifadesi: 'Kurumsal işgücü ihtiyacını belirlemede kullanılan veri ve yöntemleri açıklar'
20. Kritik bir orta kademe yönetici pozisyonu boşalmıştır ve iç kaynaktan atama seçeneği değerlendirilmektedir. İç kaynak kullanımının temel üstünlüğü hangisidir?
- A) Pozisyona en kıdemli çalışanın atanmasıyla değerlendirme aşamasının kısalması
- B) Dış kaynağa göre daha geniş aday havuzu ve yeni bakış açısı sağlaması
- C) Mevcut görevdeki yüksek performansın yeni role uyumunu güvence altına alması
- D) Kuruma uyum süresinin kısalması ve çalışanın kariyer beklentisinin karşılanması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kuruma uyum süresinin kısalması ve çalışanın kariyer beklentisinin karşılanması
İç kaynaktan atamada aday kurumu, süreçleri ve kültürü bildiği için uyum süresi kısalır; ayrıca görünür bir kariyer yolu oluştuğundan çalışan bağlılığı desteklenir. Sık yapılan karıştırma, geniş aday havuzu ve yeni bakış açısının dış kaynağın üstünlüğü olmasıdır. Kıdeme göre otomatik atamak veya mevcut görevdeki performansın yeni rolde de süreceğini varsaymak ise iç kaynağın avantajı değil, yetkinlik değerlendirmesinin atlanmasından doğan tipik hatalardır.
Dayanak: A2 - İK Süreçlerinin Yürütülmesi / Bilgi ifadesi: 'İş alım sürecinde kullanılan iç ve dış başvuru kaynaklarını ve özelliklerini değerlendirir'
21. Aynı pozisyon için farklı görüşmeciler tarafından değerlendirilen adayların puanları birbiriyle karşılaştırılamamaktadır. Seçme yöntemi bakımından doğru çözüm hangisidir?
- A) Görüşmeci sayısı azaltılıp kararın tek kişinin izlenimine dayandırılması
- B) Soruların görüşme sırasında adayın özgeçmişine göre şekillendirilmesi
- C) Yapılandırılmış mülakatla aynı soruların ortak ölçekle puanlanması
- D) Adayın önceki ücret bilgisine odaklanılarak beklenti uyumunun ölçülmesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Yapılandırılmış mülakatla aynı soruların ortak ölçekle puanlanması
Yapılandırılmış mülakatta tüm adaylara iş gerekliliklerinden türetilen aynı sorular sorulur ve yanıtlar önceden tanımlı davranış ölçeğiyle puanlanır; bu sayede farklı görüşmecilerin puanları karşılaştırılabilir hale gelir. Soruları adaya göre değiştirmek ya da kararı tek kişinin izlenimine bırakmak yaygın hatadır; ölçüm güvenilirliği düşer ve seçim kararı savunulabilir bir gerekçeye dayanmaz.
Dayanak: A2 - İK Süreçlerinin Yürütülmesi / Bilgi ifadesi: 'Personel seçme ve değerlendirme kriterleri ile yöntemlerini açıklar'
22. İş sözleşmesi sona eren bir çalışanın çıkış işlemleri yürütülmektedir. İdari ve hukuki düzenlemeler bakımından doğru uygulama hangisidir?
- A) Devir teslim bittikten sonra evrak ilk denetim öncesinde toplu olarak düzenlenir
- B) Çıkış nedeni belgelenir, bildirimler yapılır ve özlük dosyası tamamlanır
- C) Çıkış görüşmesi yapılır, bildirimler sonraki ay bordro kapanışına bırakılır
- D) Çalışan talep etmedikçe çalışma belgesi düzenlenmeden dosya kapatılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Çıkış nedeni belgelenir, bildirimler yapılır ve özlük dosyası tamamlanır
Çıkış sürecinde fesih nedeninin belgelenmesi, öngörülen bildirimlerin süresinde yapılması ve özlük dosyasının eksiksiz tamamlanması birlikte yürür; dosya, olası bir uyuşmazlıkta işverenin temel dayanağıdır. Evrakı sonraya toplamak veya bildirimleri bordro kapanışına ertelemek sahada sık görülen hatadır, çünkü gecikme hem idari yaptırım riski doğurur hem de sonradan üretilen belgenin ispat gücünü zayıflatır.
Dayanak: A2 - İK Süreçlerinin Yürütülmesi / Bilgi ifadesi: 'İşe alım ve işten çıkış süreci ile ilgili temel hukuki ve idari düzenlemeleri açıklar'
23. Farklı birimlere aynı hafta içinde beş yeni çalışan başlayacaktır. İşe uyum sürecinin planlanmasında doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Genel tanıtım sunumu yapılır, birime özgü uyum yöneticinin inisiyatifine bırakılır
- B) Uyum süreci deneme süresinin sonunda tek oturumda değerlendirilerek kapatılır
- C) Yeni çalışanlar deneyimli bir personelin yanına verilerek program yazıya dökülmez
- D) Uyum programı görev tanımına göre kurgulanır, sorumlu ve takvim belirlenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Uyum programı görev tanımına göre kurgulanır, sorumlu ve takvim belirlenir
İşe uyum programı, kurum geneline ait genel içerik ile pozisyonun görev tanımından türeyen birime özgü içeriğin birlikte planlandığı, sorumlusu ve takvimi belli bir süreçtir ve ilerleyişi izlenir. Birime özgü kısmı tamamen yöneticinin inisiyatifine bırakmak veya süreci yazılı hale getirmemek en sık görülen hatadır; uyum kalitesi kişiye göre değişir ve erken dönem ayrılıkları artar.
Dayanak: A2 - İK Süreçlerinin Yürütülmesi / Bilgi ifadesi: 'İşe uyum sürecinin planlama ve organizasyon sürecini açıklar'
24. Performans değerlendirme formunda bir ölçüt 'daha özverili çalışmalı' biçiminde yazılmıştır. Ölçütlerin tanımlanma özellikleri bakımından doğru düzeltme hangisidir?
- A) Ölçüt gözlenebilir davranış ve ölçülebilir çıktı olarak yeniden yazılır
- B) Ölçüt korunur, puanlama ölçeği genişletilerek değerlendirme yumuşatılır
- C) Ölçüt kaldırılıp yerine yöneticinin serbest yorum yazacağı alan eklenir
- D) Ölçüt tüm pozisyonlara aynı ağırlıkla uygulanarak karşılaştırma sağlanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Ölçüt gözlenebilir davranış ve ölçülebilir çıktı olarak yeniden yazılır
Performans ölçütleri görev tanımından türetilir, gözlenebilir davranış veya ölçülebilir çıktı olarak yazılır ve dönem hedefiyle ilişkilendirilir; böylece değerlendirme kişisel yorumdan bağımsız hale gelir. Muğlak ölçütü koruyup ölçeği genişletmek ya da serbest yorum alanına dönüştürmek sık yapılan hatadır, çünkü çalışan itiraz ettiğinde puanın dayanağı gösterilemez.
Dayanak: A2 - İK Süreçlerinin Yürütülmesi / Bilgi ifadesi: 'Performans değerlendirme kriterlerini ve tanımlanma özelliklerini analiz eder'
25. Gelecek dönemin kurumsal eğitim planı hazırlanacaktır. Eğitim ihtiyacının belirlenmesinde doğru yöntem hangisidir?
- A) Yıl içinde en çok ilgi gören eğitim başlıkları tekrarlanarak takvim doldurulur
- B) Eğitim sağlayıcıların kataloğundaki güncel başlıklar bütçe sınırına göre seçilir
- C) Performans sonuçları, yetkinlik açığı ve iş hedefleri birlikte incelenir
- D) Her birime eşit sayıda eğitim günü dağıtılarak plan birimler arası dengelenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Performans sonuçları, yetkinlik açığı ve iş hedefleri birlikte incelenir
Kurumsal eğitim ihtiyacı; performans değerlendirme çıktıları, görev tanımına göre belirlenen yetkinlik açığı ve dönem iş hedefleri birlikte analiz edilerek belirlenir, böylece eğitim gerçek bir açığı kapatır. Katılım ilgisine göre başlık tekrarlamak, sağlayıcı kataloğundan seçim yapmak veya birimlere eşit gün dağıtmak sahada sık görülen hatalardır; plan bütçeyi tüketir ancak performans verisiyle ilişkilendirilemediği için etkisi gösterilemez.
Dayanak: A2 - İK Süreçlerinin Yürütülmesi / Bilgi ifadesi: 'Kurumsal eğitim ihtiyaçlarını belirlemede kullanılan yöntemleri değerlendirir'
İlgili sayfalar
İnsan Kaynakları Uzmanı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.