İş Makinesi Bakım ve Onarımcısı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (20UY0408-4)
MYK İş Makinesi Bakım ve Onarımcısı (20UY0408-4) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
A1 - İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite
1. Ekskavatörün hidrolik dönüş filtresini değiştirecek teknisyen, gövde gevşetilirken basınçlı yağın sıçrayabileceğini görüyor. Kişisel koruyucu donanım seçiminde doğru davranış hangisidir?
- A) Atölyede ortak duran bez eldivenle işi hızlıca tamamlamak
- B) Yalnızca baret ve çelik burunlu ayakkabı ile işi yürütmek
- C) Sıvı geçirmez eldiven ile göz ve yüz koruyucu kullanmak
- D) Eldivensiz çalışıp yanına temiz üstübü bulundurarak silmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Sıvı geçirmez eldiven ile göz ve yüz koruyucu kullanmak
Devrede kalan artık basınç, filtre gövdesi gevşetilirken yağın fışkırmasına yol açabilir; bu nedenle yapılan işe uygun sıvı geçirmez eldiven ile göz/yüz koruması birlikte seçilmelidir. Sahada en sık yapılan hata atölyede duran bez eldivenle yetinmektir: bez eldiven yağı emerek cilt teması süresini uzatır ve gözü hiç korumaz. Baret ve çelik burunlu ayakkabı gereklidir ancak sıçrayan sıcak yağa karşı tek başına koruma sağlamaz.
Dayanak: 20UY0408-4/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); kişisel koruyucu donanımın işe uygun seçilmesi ve kullanılması kazanımı
2. Yükleyicinin bakımı yarım kalmıştır ve teknisyen yedek parça almak için atölyeden ayrılacaktır. Makine üzerinde uyarı işaretlemesi konusunda doğru uygulama hangisidir?
- A) Kumanda paneline bakımda olduğunu belirten etiket asmak
- B) Vardiya defterine not düşerek makineyi olduğu gibi bırakmak
- C) Anahtarı kontakta bırakıp yalnızca kabin kapısını kilitlemek
- D) Makinenin önüne trafik konisi koyup ayrılmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kumanda paneline bakımda olduğunu belirten etiket asmak
Yarım kalan bakımda riski taşıyan kişi, makineyi çalıştırmak isteyen üçüncü kişidir; bu yüzden uyarı, kumandayı kullanacak kişinin doğrudan göreceği yere, yani kumanda paneline asılmalıdır. Vardiya defterine not düşmek veya makinenin önüne koni koymak sahada yaygındır ama kabine binen kişinin gözüne girmez. Anahtarı kontakta bırakıp yalnızca kapıyı kilitlemek ise ikinci bir anahtarı olan herkes için makineyi çalıştırılabilir halde bırakır.
Dayanak: 20UY0408-4/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); tehlike kaynaklarının işaretlenmesi ve uyarı levhalarının kullanımı kazanımı
3. Bakım sırasında makinenin yakıt hattında, teknisyenin kendi imkânıyla gideremeyeceği büyüklükte bir sızıntı ve atölye içinde buhar birikmesi fark ediliyor. Doğru davranış sırası hangisidir?
- A) Sızıntıyı bezle sarıp vardiya sonunda amirine rapor etmek
- B) Atölye kapılarını açıp havalandırarak bakıma devam etmek
- C) Altına toplama kabı koyup üretim aksamasın diye sürdürmek
- D) Alanı boşaltıp ateş kaynaklarını kesip yetkiliye bildirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Alanı boşaltıp ateş kaynaklarını kesip yetkiliye bildirmek
Kendi imkânıyla giderilemeyecek türden tehlikelerde önce maruziyet kesilir: alan boşaltılır, tutuşma kaynakları devre dışı bırakılır ve durum yetkiliye bildirilerek ilgili birim devreye sokulur. Sızıntıyı bezle sarmak veya altına kap koymak yakıt buharının ortamda birikmesini durdurmaz; kapıları açıp çalışmayı sürdürmek ise personeli patlayıcı olabilecek bir ortamda tutmaya devam eder.
Dayanak: 20UY0408-4/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); acil durumlarda ve giderilemeyen tehlikelerde bildirim yapma kazanımı
4. Periyodik bakım sonunda atık motor yağı, kullanılmış yağ filtreleri ve yağlı üstübü ortaya çıkmıştır. Bu atıkların yönetiminde doğru davranış hangisidir?
- A) Atık yağ ile antifrizi aynı varilde toplamak
- B) Her birini etiketli ve sızdırmaz kaplarda ayrı toplamak
- C) Yağlı üstübüleri evsel çöp konteynerine atarak uzaklaştırmak
- D) Filtreleri süzdükten sonra hurda metal kutusuna bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Her birini etiketli ve sızdırmaz kaplarda ayrı toplamak
Atık yağ, kullanılmış yağ filtresi ve yağlı üstübü tehlikeli atık niteliğindedir; geri kazanıma uygun kalmaları ve çevreye yayılmamaları için birbirinden ve diğer malzemelerden ayrı, sızdırmaz ve etiketli kaplarda toplanıp yetkili toplayıcıya teslim edilir. Sahadaki en sık iki hata, süzülmüş filtreyi hurda demire atmak ve atık yağı antifrizle aynı varile boşaltmaktır: karışan sıvı geri kazanılamaz hale gelir, filtre gövdesinde kalan yağ ise zemine sızar.
Dayanak: 20UY0408-4/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); tehlikeli atıkların ayrı toplanması ve çevre koruma kazanımı
5. Paletli makinenin yürüyüş takımında yapılan ölçümde bir bileşenin aşınma değeri, bakım kitabındaki kullanım sınırının dışında çıkmıştır; parça gözle bakıldığında sağlam görünmektedir. Kalite gerekleri açısından doğru karar hangisidir?
- A) Sınır dışı ölçüme göre işlem yapıp sonucu kayda geçmek
- B) Parça gözle sağlam göründüğü için sonraki bakıma bırakmak
- C) Ölçümü hatalı sayıp aynı parçayla montaja devam etmek
- D) Ölçümü yineleyip sınıra en yakın değeri geçerli kabul etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Sınır dışı ölçüme göre işlem yapıp sonucu kayda geçmek
Bakım kitabındaki kullanım sınırı, parçanın gözle görülür bir hasar vermeden önce görevini yapamaz hale geldiği noktayı tanımlar; ölçü bu sınırın dışındaysa üreticinin öngördüğü işlem uygulanır ve ölçüm sonucu kayıt altına alınır. Ölçümü tekrarlayıp sınıra en yakın değeri kabul etmek ya da işi bir sonraki bakıma ertelemek atölyede yaygındır, ancak yürüyüş takımında aşınma sınır aşıldıktan sonra hızlanır ve komşu parçaları da tüketir.
Dayanak: 20UY0408-4/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); ölçüm sonuçlarının kabul ölçütleriyle karşılaştırılması ve kayıt tutma kazanımı
A2 - İş Makinesi Bakım ve Onarım İşlemleri
6. Şanzıman cıvatalarını katalog torkunda sıkacak teknisyen, kullanacağı tork anahtarının kalibrasyon etiketindeki sürenin dolduğunu fark ediyor. Doğru davranış hangisidir?
- A) Anahtarı sıfır konumuna alıp aynı işte kullanmak
- B) Tork değerini kol boyu ve el hissiyle tahmin ederek sıkmak
- C) Süresi dolmuş anahtarla sıkıp değeri forma yazmadan geçmek
- D) Kalibrasyonu geçerli başka bir tork anahtarı temin etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kalibrasyonu geçerli başka bir tork anahtarı temin etmek
Tork anahtarı bir ölçü aletidir; kalibrasyon süresi dolmuşsa gösterdiği değerin gerçek torku verdiği doğrulanamaz, bu yüzden kalibrasyonu geçerli bir aletle çalışılır ve süresi dolmuş alet kullanımdan alınır. Anahtarı sıfır konumuna almak yalnızca yayı dinlendirir, oluşmuş sapmayı düzeltmez; el hissiyle sıkmak ise yüksek torklu bağlantılarda hem gevşemeye hem de cıvata kopmasına yol açan klasik bir hatadır.
Dayanak: 20UY0408-4/A2 — İş Makinesi Bakım ve Onarım İşlemleri birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); iş öncesi alet ve ekipmanın uygunluğunun kontrolü kazanımı
7. Paletli ekskavatörde hidrolik hat bakımı yapılacaktır. Makinenin bakıma hazırlanmasında doğru uygulama hangisidir?
- A) Kepçeyi havada bırakıp yalnızca kontağı kapatarak başlamak
- B) Sağlam zeminde ataşmanı indirip freni çekmek ve aküyü ayırmak
- C) Makineyi rampada bırakıp tekerlek takozuyla desteklemek
- D) Motoru rölantide bırakıp hidrolik yağ ısınana kadar beklemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Sağlam zeminde ataşmanı indirip freni çekmek ve aküyü ayırmak
Bakım öncesi hazırlık, enerjilerin tek tek boşaltılması üzerine kuruludur: makine sağlam ve düz zemine alınır, ataşman yere indirilerek yerçekimi enerjisi alınır, park freni çekilir ve akü/ana şalter ayrılarak yanlışlıkla çalıştırma önlenir. Kontağı kapatmakla yetinip kepçeyi havada bırakmak sahada çok görülen bir kısayoldur; hidrolik devrede kaçak olması halinde ataşman kendiliğinden inebileceği için altta çalışan kişiyi doğrudan tehlikeye atar.
Dayanak: 20UY0408-4/A2 — İş Makinesi Bakım ve Onarım İşlemleri birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); bakım öncesi makinenin güvenli hale getirilmesi kazanımı
8. Sahadan gelen greyderde hem fren devresinde basınç düşüklüğü hem de kabin kliması arızası bildirilmiştir. Onarım sırasını belirlerken doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Müşteri en çok klimadan şikâyet ettiği için önce onu onarmak
- B) Yedek parçası hazır olan işi önce yapıp diğerini sıraya almak
- C) Can güvenliğini etkileyen fren arızasını önce gidermek
- D) İki arızayı da makine boşa çıkınca ele almak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Can güvenliğini etkileyen fren arızasını önce gidermek
Onarım sırası belirlenirken ilk ölçüt güvenliktir; fren devresindeki basınç düşüklüğü makinenin durdurulamamasına yol açabileceği için konfor kaynaklı arızanın önüne geçer. Parça hazırlığına veya müşteri talebine göre sıralama yapmak atölyede yaygındır, ancak güvenlik kritik arıza giderilmeden makinenin sahaya dönmesi riskini doğurur; klima arızası ise makine güvenli hale geldikten sonra planlanabilir.
Dayanak: 20UY0408-4/A2 — İş Makinesi Bakım ve Onarım İşlemleri birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); iş sırasının ve önceliklerin belirlenmesi kazanımı
9. Tanılama (diagnostik) test cihazı, iş makinesinde bir sensör devresine ait arıza kodu veriyor. Teknisyenin doğru davranışı hangisidir?
- A) Kodu silmeden önce devreyi, soketi ve kabloyu kontrol etmek
- B) Kodu silip makineyi sahaya göndermek, tekrarlarsa bakmak
- C) Kod sensöre ait olduğu için sensörü doğrudan yenisiyle değiştirmek
- D) Kodu not edip yalnızca ilgili sigortayı yenileyerek test etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kodu silmeden önce devreyi, soketi ve kabloyu kontrol etmek
Arıza kodu çoğunlukla bileşenin kendisini değil, o bileşenin bulunduğu devreden gelen sinyalin beklenen aralık dışına çıktığını gösterir; bu yüzden kod silinmeden önce soket, kablo, şase bağlantısı ve besleme kontrol edilir. Kodu okur okumaz sensörü değiştirmek sahadaki en pahalı hatadır: gevşek soket veya sürtünmüş kablo bulunmadığı için yeni parçayla da aynı kod kısa sürede geri döner.
Dayanak: 20UY0408-4/A2 — İş Makinesi Bakım ve Onarım İşlemleri birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); arıza tespitinde tanılama cihazı verilerinin değerlendirilmesi kazanımı
10. Dizel motorda supap ayarı yapılacaktır. Teknisyenin izlemesi gereken doğru uygulama hangisidir?
- A) Motor sıcakken kulakla ses alınana kadar boşluğu azaltmak
- B) Vuruntu sesi tamamen kesilsin diye boşluğu sıfıra yaklaştırmak
- C) Katalogda tarif edilen koşulda sentille boşluğu vermek
- D) Aynı marka benzer motorun katalog değerini alıp uygulamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Katalogda tarif edilen koşulda sentille boşluğu vermek
Supap boşluğu; motorun katalogda belirtilen sıcaklık durumunda ve doğru piston konumunda, ölçü sentil çakısıyla alınarak ayarlanır. Değer motora özgüdür, benzer görünen başka bir motorun değeri kullanılamaz. Boşluğu sese göre sıfıra yaklaştırmak sahada sık görülen ve en tehlikeli hatadır: motor ısınıp parçalar genleştiğinde supap tam kapanmaz, sızan sıcak gaz supap yüzeyini ve yuvasını yakarak kompresyon kaybına yol açar.
Dayanak: 20UY0408-4/A2 — İş Makinesi Bakım ve Onarım İşlemleri birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); motor üzerinde periyodik bakım ve ayar işlemleri kazanımı
11. Yakıt filtresi değiştirildikten sonra motor zor çalışıyor ve düzensiz çalışıyor. Doğru müdahale hangisidir?
- A) Marşı uzun süre çevirip sistemin dolmasını beklemek
- B) Rölanti devrini yükseltip motor tam ısınana kadar çalıştırmak
- C) Enjektörleri söküp temizliğe göndererek arızayı orada aramak
- D) Devrenin havasını üreticinin tarif ettiği yordamla almak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Devrenin havasını üreticinin tarif ettiği yordamla almak
Filtre değişiminde yakıt devresine hava girer; hava sıkışabilir olduğu için besleme basıncı düşer, motor zor çalışır ve tekler. Çözüm, devrenin havasının üreticinin tarif ettiği hava alma yordamıyla (sistemin donanımına göre el/besleme pompası ve hava alma vidası kullanılarak) atılmasıdır. Uzun süre marş çevirmek sahada çok yapılır ancak marş motorunu ve aküyü zorlar, sorunu da çözmez.
Dayanak: 20UY0408-4/A2 — İş Makinesi Bakım ve Onarım İşlemleri birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); yakıt sistemi bakım işlemleri kazanımı
12. Sahada çalışan iş makinesinin hararet göstergesi kırmızı bölgeye yükselmiştir. Soğutma sıvısı seviyesini kontrol ederken doğru davranış hangisidir?
- A) Kapağı bezle tutup gevşeterek basıncı hızla boşaltmak
- B) Motor soğuyup sistem basıncı düştükten sonra kapağı açmak
- C) Sistem sıcakken soğuk su ekleyip seviyeyi tamamlamak
- D) Hararet düşsün diye radyatör peteğine basınçlı su tutmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Motor soğuyup sistem basıncı düştükten sonra kapağı açmak
Soğutma devresi kapalı ve basınçlıdır; sıcakken kapak açıldığında basınç düşer düşmez sıvı kaynayarak dışarı fışkırır ve ağır haşlanmaya yol açar, bu yüzden basınç düşene kadar beklenir. Kapağı bezle tutmak koruma sağlamaz. Sıcak motora soğuk su eklemek de yaygın bir hatadır: ani sıcaklık farkı silindir kapağında ve blokta çekme ve çatlama riski oluşturur.
Dayanak: 20UY0408-4/A2 — İş Makinesi Bakım ve Onarım İşlemleri birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); soğutma sistemi kontrol ve bakım işlemleri kazanımı
13. Alternatör ve su pompasını tahrik eden V kayışı yenilenmiştir. Gerginlik ayarında doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Katalogda verilen gerginlik değerine göre ayar yapmak
- B) Kayış elle bastırıldığında hiç esnemeyecek kadar germek
- C) Şarj ikazı yanmadıkça mevcut gerginlikte bırakmak
- D) Kayış ıslık sesi kesilene kadar kademeli olarak gerdirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Katalogda verilen gerginlik değerine göre ayar yapmak
Kayış gerginliği, katalogda tanımlı değere ve ölçüm yöntemine göre ayarlanır; hem kaymayı hem de yatak yükünü aynı anda kabul edilebilir sınırda tutan tek ölçüt budur. Sesi kesene kadar germek veya hiç esnemeyecek kadar germek sahada çok görülür; aşırı gerginlik alternatör ve su pompası rulmanlarını zorlayarak kayıştan çok daha pahalı bir arızaya yol açar. Gevşek kayış ise kayarak şarj ve soğutma kaybı yaratır.
Dayanak: 20UY0408-4/A2 — İş Makinesi Bakım ve Onarım İşlemleri birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); motor yardımcı elemanlarının bakımı kazanımı
14. Motor yağı ve yağ filtresi değişimi yapılacaktır. Teknisyenin izlemesi gereken doğru uygulama hangisidir?
- A) Tapa contasını tekrar kullanıp kaçarsa daha fazla sıkmak
- B) Filtreyi kuru takıp kaçmasın diye kayışlı anahtarla sıkmak
- C) Tapa contasını yenileyip filtre contasını yağlayarak takmak
- D) Yağı tamamen soğuduktan sonra boşaltıp filtreyi takmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Tapa contasını yenileyip filtre contasını yağlayarak takmak
Karter tapasının sızdırmazlık halkası üreticiler tarafından genellikle tek kullanımlık kabul edilir ve değişimde yenilenir; filtre contasının ince bir tabaka temiz yağla ıslatılması ise contanın takarken burulmasını önler ve doğru oturmasını sağlar. Kuru takılan filtreyi kayışlı anahtarla sıkmak yaygın bir hatadır: conta ezilir veya gövdeye yapışır, sonraki sökümde yırtılıp yerinde kalarak çift conta nedeniyle ani yağ kaybına yol açar.
Dayanak: 20UY0408-4/A2 — İş Makinesi Bakım ve Onarım İşlemleri birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); motor yağı ve filtre değişimi kazanımı
15. Gösterge panelinde yağ basıncı ikazı ara ara yanıp sönmektedir. Doğru teşhis yöntemi hangisidir?
- A) Yağ seviyesi tam olduğu için lambayı arızalı saymak
- B) Kalibreli manometreyle basıncı farklı devirlerde ölçmek
- C) Daha yüksek viskoziteli yağ koyarak ikazın sönmesini sağlamak
- D) Basınç müşirini değiştirip makineyi doğrudan sahaya göndermek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kalibreli manometreyle basıncı farklı devirlerde ölçmek
Yağ basıncı, katalogda tanımlı çalışma sıcaklığı ve devirlerde kalibreli bir manometreyle ölçülüp referans değerlerle karşılaştırıldığında anlam kazanır; ikaz lambası yalnızca eşik altını gösterir, değeri vermez. Daha koyu yağ koymak sahada uygulanan tipik bir örtme yöntemidir: basıncı yapay olarak yükseltip ikazı söndürür, ancak aşınmış yatak boşluğu veya tıkalı emiş süzgeci gibi asıl nedeni gizleyerek motoru kilitlenmeye kadar götürür.
Dayanak: 20UY0408-4/A2 — İş Makinesi Bakım ve Onarım İşlemleri birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); yağlama sistemi kontrolü ve arıza tespiti kazanımı
16. Tozlu bir şantiyede çalışan makinenin hava filtresi tıkanma ikazı vermiştir. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Elemanı mazotla yıkayıp kuruttuktan sonra yerine takmak
- B) Emniyet elemanını basınçlı havayla üfleyip kullanmak
- C) Elemanı sert zemine vurarak tozunu boşaltıp geri takmak
- D) Ana elemanı kontrol edip gerekiyorsa yenisiyle değiştirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Ana elemanı kontrol edip gerekiyorsa yenisiyle değiştirmek
Tıkanma ikazında ana eleman sökülüp ışık altında incelenir; kâğıt yüzeyinde delinme, ezilme, ıslanma veya doygunluk varsa eleman üreticinin tarifine göre yenisiyle değiştirilir. Emniyet (iç) elemanı ise temizlenmez, yalnızca değiştirilir. Elemanı yere vurmak ya da mazotla yıkamak sahada yaygındır ama kâğıt gözeneklerini yırtar veya genişletir; süzme kaybolduğunda toz doğrudan silindirlere ulaşarak segman ve gömlek aşınmasını hızlandırır.
Dayanak: 20UY0408-4/A2 — İş Makinesi Bakım ve Onarım İşlemleri birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); hava filtresi ve emiş sistemi bakımı kazanımı
17. Ağır yükte çalışan makinede turboşarjdan yağ kaçağı ve güç düşüklüğü bildirilmiştir. Doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Şaft boşluğu, yağ hattı ve emişi birlikte kontrol etmek
- B) Turboyu doğrudan yenisiyle değiştirip makineyi teslim etmek
- C) Yalnızca sızdırmazlık elemanını yenileyip kapatmak
- D) Kaçak azalsın diye turbo yağ dönüş hattını kısmen daraltmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Şaft boşluğu, yağ hattı ve emişi birlikte kontrol etmek
Turboşarj arızası çoğu zaman turbonun kendi kusuru değil; tıkalı hava filtresi, kısıtlı yağ beslemesi veya tıkanmış yağ dönüş hattı gibi bir dış nedenin sonucudur. Bu yüzden şaft boşluğu, yağ giriş ve dönüş hattı ile emiş tarafı birlikte değerlendirilir. Kök nedeni bulmadan turboyu değiştirmek sahadaki en maliyetli hatadır, çünkü aynı besleme sorunu yeni turboyu da kısa sürede bozar; dönüş hattını daraltmak ise kaçağı artırır.
Dayanak: 20UY0408-4/A2 — İş Makinesi Bakım ve Onarım İşlemleri birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); besleme ve şarj sistemi arıza tespiti kazanımı
18. Hidrolik şanzıman yağı ve filtresi değiştirilecektir. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Yağı boşaltıp aynı filtreyi temizleyerek yerine geri takmak
- B) Eski yağın üzerine yeni yağ ekleyip seviyeyi tamamlamak
- C) Yağı bakım kitabındaki koşulda boşaltıp filtreyi yenilemek
- D) Yağı boşaltıp filtreyi bir sonraki bakım periyoduna bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Yağı bakım kitabındaki koşulda boşaltıp filtreyi yenilemek
Şanzıman yağı, bakım kitabında belirtilen sıcaklık ve konum koşullarında boşaltılmalı, yağ değişimiyle birlikte filtre de yenilenmelidir; çünkü tutulan aşınma parçacıkları filtre gövdesinde kalır. Eski yağın üstüne yeni yağ eklemek veya filtreyi temizleyip geri takmak atölyede zaman kazandırıyor görünür, ancak kirlilik devrede kalır ve tork konvertörü ile valf bloğunda hızlı aşınmaya yol açar.
Dayanak: 20UY0408-4/A2 — İş Makinesi Bakım ve Onarım İşlemleri birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); güç aktarma organları bakım işlemleri kazanımı
19. Paletli makinenin taşıyıcı makaralarından birinde yağ sızıntısı ve aşırı ısınma tespit edilmiştir. Doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Makaraya dışarıdan gres basarak sızıntıyı kapatmaya çalışmak
- B) Keçe arızası olarak değerlendirip makarayı onarıma almak
- C) Sızıntı azalsın diye palet gerginliğini bir miktar gevşetmek
- D) Yağ eksildikçe tamamlayıp makineyi çalıştırmaya devam etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Keçe arızası olarak değerlendirip makarayı onarıma almak
Yürüyüş grubu makaraları, kendi yağıyla dolu ve özel keçelerle sızdırmaz hale getirilmiş kapalı ünitelerdir; dışarı yağ çıkması keçenin görevini yapamadığını gösterir ve ünite üreticinin tarifine göre onarıma veya değişime alınır. Dışarıdan gres basmak sahada denenen bir çözümdür ancak iç yağın yerini tutmaz; sızıntı sürdükçe makara yatağı kuru çalışır, ısınır ve sonunda kilitlenerek palet grubuna zarar verir.
Dayanak: 20UY0408-4/A2 — İş Makinesi Bakım ve Onarım İşlemleri birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); yürüyüş takımı kontrol ve bakım işlemleri kazanımı
20. Yükleyicide fren devresinin çalışma basıncı test edilecektir. Doğru yöntem hangisidir?
- A) Test noktasından katalog devrinde basınç ölçümü almak
- B) Pedal hissine bakarak basıncın yeterli olduğuna karar vermek
- C) Emniyet valfini sıkarak basıncı istenen değere yükseltmek
- D) Balataları söküp devreyi gözle kontrol ederek geçmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Test noktasından katalog devrinde basınç ölçümü almak
Fren devresinin basıncı, üretici tarafından tanımlanan test noktasına uygun ölçüm cihazı bağlanarak ve katalogda belirtilen çalışma koşulunda okunarak değerlendirilir; ancak bu şekilde alınan değer referansla karşılaştırılabilir. Pedal hissiyle karar vermek ya da emniyet valfini sıkarak basıncı yükseltmek sahada görülür; valfi sıkmak arızayı gidermez, devreyi tasarım basıncının üstüne çıkararak hortum ve keçe patlamalarına zemin hazırlar.
Dayanak: 20UY0408-4/A2 — İş Makinesi Bakım ve Onarım İşlemleri birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); fren sistemi kontrol ve test işlemleri kazanımı
21. Hidrolik tankın kapağı açılıp emiş süzgeci temizlenecektir. İşe başlamadan önce doğru davranış hangisidir?
- A) Kapak cıvatalarını çapraz sırayla gevşetip tümüyle sökmek
- B) Motoru rölantide tutup tank basıncını sabit tutmak
- C) Tank üstünü bezle örtüp kapağı tek hamlede kaldırmak
- D) Ataşmanı indirip tanktaki artık hava basıncını boşaltmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Ataşmanı indirip tanktaki artık hava basıncını boşaltmak
Hidrolik tankta çalışma sonrası basınçlı hava ve sıcak yağ bulunabilir; ataşman indirilip devre yükü boşaltıldıktan sonra tankın artık basıncı üreticinin tarif ettiği şekilde alınmalı, ardından kapak açılmalıdır. Basınç almadan cıvataları sökmek sahada ciddi yaralanmalara yol açan bir hatadır: kapak fırlayabilir ve sıcak yağ yüze püskürebilir. Motoru rölantide tutmak ise devreyi basınçlı tutmaya devam eder.
Dayanak: 20UY0408-4/A2 — İş Makinesi Bakım ve Onarım İşlemleri birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); hidrolik sistem bakımı öncesi basıncın boşaltılması kazanımı
22. Hidrolik devrede iğne deliği büyüklüğünde bir kaçak aranmaktadır ve kaçak noktası gözle görülememektedir. Doğru yöntem hangisidir?
- A) Hattı elle gezdirip yağın ıslattığı noktayı parmakla bulmak
- B) Rakorları sırayla gevşetip kaçağın sesini dinleyerek aramak
- C) Karton parçası gezdirerek aramak ve elini yaklaştırmamak
- D) Hortumu çıplak elle sıkarak kaçak yerini yoklamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Karton parçası gezdirerek aramak ve elini yaklaştırmamak
Hidrolik kaçak aramanın temel kuralı, hattın hiçbir aşamada el veya vücudun herhangi bir bölümüyle yoklanmamasıdır; iğne deliği büyüklüğündeki bir kaçaktan çıkan ince yağ huzmesi eldiveni ve deriyi delip dokuya enjekte olabilir, dışarıdan küçük görünen bu yaralanma acil cerrahi gerektiren ağır bir sonuç doğurur. Doğru yöntem, karton veya benzeri bir levhayı hat boyunca aracı yüzey olarak gezdirip izin bırakıldığı noktayı bulmak, onarımı ise devre basıncı boşaltıldıktan sonra yapmaktır. Rakorları basınç altında gevşetmek kaçağı büyütür.
Dayanak: 20UY0408-4/A2 — İş Makinesi Bakım ve Onarım İşlemleri birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); hidrolik sistemde kaçak arama ve güvenli çalışma kazanımı
23. Bom pimleri greslenirken bir gresörlükten gresin geçmediği görülmüştür. Doğru işlem hangisidir?
- A) Gres pompasının basıncını artırıp tıkanıklığı zorlamak
- B) Tıkalı gresörlüğü yenisiyle değiştirip gres basmak
- C) Gresörlük ağzını delip kanal açarak gres basmaya çalışmak
- D) Pim çevresine dışarıdan gres sürerek yağlamayı sağlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Tıkalı gresörlüğü yenisiyle değiştirip gres basmak
Gres, pim ile burç arasındaki temas yüzeyine ancak gresörlük kanalından ulaşabilir; tıkalı gresörlük sökülüp yenisiyle değiştirilir ve temiz gres yatağa ulaşana kadar basılır. Pompayı zorlamak veya ağzı delmek sahada denenir ama ilki keçeyi patlatır, ikincisi açılan talaş ve kirin doğrudan yatağa girmesine yol açar; dıştan gres sürmek ise temas yüzeyine hiç ulaşmadığı için pimi kuru çalıştırır.
Dayanak: 20UY0408-4/A2 — İş Makinesi Bakım ve Onarım İşlemleri birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); ataşman ve bağlantı noktalarının yağlanması kazanımı
24. Periyodik bakım tamamlandıktan sonra kontak açıldığında bir ikaz lambası sönmemektedir. Doğru davranış hangisidir?
- A) Bakım yeni yapıldığı için ikazı kalıntı saymak
- B) Akü kutup başını söküp takarak göstergeyi sıfırlamaya çalışmak
- C) Servis sayacını sıfırlayıp ikaz sönmese de makineyi teslim etmek
- D) İkazın kaynağını bulup gidermeden makineyi teslim etmemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) İkazın kaynağını bulup gidermeden makineyi teslim etmemek
Bakım sonrası sönmeyen ikaz, yapılan işlemle ilgili bir eksikliğin ya da bağımsız bir arızanın habercisidir; kaynağı bulunup giderilmeden ve kontrolü tekrarlanmadan makine sahaya çıkarılmamalıdır. Akü kutup başını söküp takmak ya da servis sayacını sıfırlamak yalnızca göstergeyi susturur; arıza devrede kaldığı için makine yük altında ikinci kez, çoğu zaman daha ağır bir hasarla durur.
Dayanak: 20UY0408-4/A2 — İş Makinesi Bakım ve Onarım İşlemleri birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); bakım sonrası kontrol ve teslim işlemleri kazanımı
25. Yükleyicinin kaldırılmış bomunun altında hidrolik hortum değişimi yapılacaktır. İSG kurallarına göre doğru uygulama hangisidir?
- A) Bomu mekanik emniyet desteğiyle kilitleyerek çalışmak
- B) Bomu hidrolik basınçla havada tutup işi hızlıca tamamlamak
- C) Bom altına ahşap takoz koyup motoru rölantide bırakmak
- D) İkinci kişi kabinde beklemek şartıyla bomu havada tutmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Bomu mekanik emniyet desteğiyle kilitleyerek çalışmak
Kaldırılmış bir yükün altında çalışmanın tek kabul edilebilir koşulu, yükün hidrolikten bağımsız, üreticinin öngördüğü mekanik emniyet desteğiyle kilitlenmesidir; hortum değişimi sırasında devre basıncı zaten boşalacağı için bom hidrolikle tutulamaz. Ahşap takoz koymak veya kabinde bekçi bırakmak sahada görülen çözümlerdir ancak takoz ani inişte ezilir, kabindeki kişi ise kaçak sonucu başlayan hareketi durduracak zamana sahip olmaz.
Dayanak: 20UY0408-4/A2 — İş Makinesi Bakım ve Onarım İşlemleri birimi (kaynak UMS: 13UMS0368-4); asılı yük altında güvenli çalışma ve İSG uygulamaları kazanımı
İlgili sayfalar
İş Makinesi Bakım ve Onarımcısı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.