Maçacı (Seviye 3) Mesleki Yeterlilik Belgesi — 13UY0178-3

Maçacı Belgesi (13UY0178-3) Nedir?

Maçacı (Seviye 3) Mesleki Yeterlilik Belgesi, 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu çerçevesinde hazırlanan 13UY0178-3 Ulusal Yeterliliğine göre düzenlenir. Belge, kişinin bu meslekte tanımlı bilgi, beceri ve yetkinliklere sahip olduğunu sınavla kanıtladığını gösterir.

Ulusal yeterliliğin kendi ifadesiyle amacı şudur: Maçacı, kum karışımları ile birlikte diğer malzemeleri hazırlayarak pürüz, çıkıntı gibi kusurları olmayan, standartta belirtilen yapılara ve özelliklere uygun şekilde maça iskeleti yapan, gerekli şekil ve özellikte maçalar üreten kişidir. Bu yeterlilik, adayların ve çalışanların Maçacı (Seviye 3) mesleğindeki niteliklerinin belirlenmesi ve belgelendirilmesi amacıyla hazırlanmıştır. Bu yeterlilik, aynı zamanda eğitim sistemi ile sınav ve belgelendirme kuruluşları için referans niteliğindedir.

Meslek, uluslararası standart meslek sınıflandırmasında 7211 altında yer alır.

Maçacı Belgesi Zorunlu mu?

Evet. Maçacı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 5544 sayılı Kanun'un ek 1. maddesine dayanarak yayımladığı tebliğlerde sayılan mesleklerdendir ve MYK'nın belge zorunluluğu listesinde yer alır. Bu işte MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi olmayan ve muaf olmayan kişi çalıştırılamaz; belgesiz çalıştıran işverene her çalışan için ayrı idari para cezası uygulanır. Bu meslek 2026/1 Tebliğ (Resmî Gazete 23.03.2026) ile listeye eklendi; belgesiz çalıştırma yasağı yayımdan 12 ay sonra, Mart 2027'de başlar.

Muafiyet: 3308 sayılı Kanun'a göre ustalık belgesi olanlar ile meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerden mezun olanlar, belgelerinde yazan alanda çalıştıkları sürece MYK belgesi olmadan çalışabilir. Bu meslek 2026/1 listesinde olduğu için, 1 Ocak 2022'den önce Millî Eğitim Bakanlığı programlarını bitirip bu alanda kurs bitirme belgesi alanlar da muaftır (2026/1 Tebliğ madde 3/2). Kalfalık ve katılım belgesi muafiyet sağlamaz. Tebliğ takvimi ve tam liste: brodemy.com/brodemy-zorunlu-belgeler.

Yeterlilik Birimleri (4 zorunlu)

• ✓A1 — Maçacılık İşlemlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Yönetim Sistemleri (T1 sınavı) · ZORUNLU
• ✓A2 — Kalite Yönetim Sistemi (T1 sınavı) · ZORUNLU
• ✓A3 — İş Organizasyonu ve İş Öncesi Hazırlık İşlemleri (T1 + P1 sınavı) · ZORUNLU
• ✓A4 — Maça Yapmak ve Tamamlayıcı İşlemleri Gerçekleştirmek (T1 + P1 sınavı) · ZORUNLU
• ✓Belgeyi almak için zorunlu birimlerin tamamından başarılı olmak gerekir.

Sınavda Ölçülen Öğrenme Çıktıları

13UY0178-3 ulusal yeterliliği, adayın neyi bilmesi ve yapabilmesi gerektiğini birim birim öğrenme çıktılarıyla tanımlar. Teorik sınav soruları ve performans adımları doğrudan bu çıktılara bağlı başarım ölçütlerinden türetilir — hazırlık yaparken izlenecek yol haritası budur.

Öğrenme Çıktısı 1: İş Sağlığı ve Güvenliği konusundaki yasal ve işyerine ait kuralları uygular

• ✓1.1 — Yapılan iş ile ilgili İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda gerekli bilgiye sahiptir.
• ✓1.2 — Yapılan işe uygun iş elbiseleri ve kişisel koruyucu donanımları kullanır.
• ✓1.3 — Yapılan çalışmaya ait uyarı işaret ve levhalarını talimatları doğrultusunda yerleştirir.
• ✓1.4 — Yapılan çalışmaya ait uyarı işaretleri ve levhaları çalışma sırasında koruyarak iş alanının ve personelinin güvenliğini sağlar.

Öğrenme Çıktısı 2: Tehlike durumunda acil durum prosedürlerini uygular

• ✓2.1 — Tehlike durumlarını doğru şekilde saptayarak hızlı bir şekilde önlem alma çalışmalarına katkı sağlar.
• ✓2.2 — Anında giderilemeyecek türden tehlike durumlarını amirlerine ve yetkililere veya işletme dışında ilgili kurumlara bildirir.
• ✓2.3 — Dökümhane, makine ve donanımlarına, yapılan işleme özel acil durum prosedürlerini uygular.
• ✓2.4 — Acil durumlarda uygulanması gereken çıkış veya kaçış talimatlarını uygular.
• ✓2.5 — Üretim sürecinin İSG ve çevre boyutlarını tanımlayarak bunlarla ilgili risk değerlendirmesinin yapılmasına katkı sağlar.

Öğrenme Çıktısı 3: Çevre koruma standart ve yöntemlerini uygular

• ✓3.1 — Gerçekleştirilen işlemler ile ilgili çevresel etkilerin doğru bir şekilde saptanması çalışmalarına katılır.
• ✓3.2 — İş süreçlerinin uygulanması sırasında çevre etkilerini doğru şekilde gözler.
• ✓3.3 — İş süreçlerinin uygulanması sırasında oluşabilecek zararlı sonuçların önlenmesi çalışmasına katılır.

Öğrenme Çıktısı 4: Çevresel risklerin azaltılmasına katkıda bulunur

• ✓4.1 — Dönüştürülebilen malzemelerin geri kazanımı için gerekli ayırma ve sınıflandırma işlemlerini yapar.
• ✓4.2 — Tehlikeli ve zararlı atıkları, verilen talimatlar doğrultusunda diğer malzemelerden ayrıştırır.
• ✓4.3 — Tehlikeli ve zararlı atıklar için gerekli önlemleri alarak geçici olarak depolamasını sağlar.

Öğrenme Çıktısı 1: İşe ait kalite gerekliliklerini uygular.

• ✓1.1 — İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara göre uygulanacak kalite gerekliliklerini uygular.
• ✓1.2 — Kalite gerekliliklerine göre uygulamada izin verilen tolerans ve sapmaları uygular.
• ✓1.3 — Makine, diğer donanım ve sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır.

Öğrenme Çıktısı 2: Kalite sağlamadaki teknik prosedürleri uygular.

• ✓2.1 — Yapılacak işlemin türüne göre kalite sağlama tekniklerini uygular.
• ✓2.2 — İşlemler sırasında kalite sağlama ile ilgili teknik prosedürleri doğru şekilde uygular.
• ✓2.3 — İşe uygun özel kalite şartlarının karşılanması sağlar.
• ✓2.4 — Çalışmayla ilgili kalite ve fire/hata formlarını doğru şekilde doldurur.

Öğrenme Çıktısı 3: Yapılan çalışmaların kalitesini denetim altında tutar.

• ✓3.1 — Operasyon bazında çalışmaların kalitesini denetleme çalışmalarına katılır.
• ✓3.2 — Kurutma fırınları, karıştırıcılar ve maça sandıkları ile diğer donanımların üzerinde yapılan ayarların talimatlara uygun olup olmadığını denetler.
• ✓3.3 — İşlemleri tamamlanan malzemelerin teknik özelliklere uygunluğunu denetler.

Öğrenme Çıktısı 1: İş programını yapar.

• ✓1.1 — Yapılacak işler ve imalat programıyla ilgili talimat, iş emirleri ve önceki imalat aşamaları hakkındaki raporları ve teknik bilgileri amirinden alarak inceler.
• ✓1.2 — İlgili birimlerden gelen maça üretimi istek formlarını ve talimatları inceler.
• ✓1.3 — Teknik dokümanlarda yer alan bilgiler doğrultusunda dökülecek olan iş parçası özelliklerine en uygun maça üretim yöntemini belirler.

Öğrenme Çıktısı 2: Maça üretiminde kullanılacak ekipmanları ve malzemeleri hazırlar.

• ✓2.1 — Dökülecek olan sıvı metalin sıcaklığına uygun maça malzemelerini tespit eder.
• ✓2.2 — Üretilecek maça ve kullanılacak malzeme özelliklerine uygun sandık çeşidini tespit eder.
• ✓2.3 — Kurutma işleminde kullanılacak fırınların gerekli kontrol sıcaklık ayarı ve temizliğini talimatlarda belirtilen sırayla yapar.
• ✓2.4 — Tespit ettiği sorun ve arızalar varsa giderilmesini sağlar.

Öğrenme Çıktısı 1: Maça kumunu hazırlar.

• ✓1.1 — Maça yapımı için kumu uygun tane büyüklüğüne getirmek için elek kullanır.
• ✓1.2 — Kum karışımında kullanılacak uygun miktardaki ek maddeleri, kimyasalları ve suyu gerekli ölçüleri alarak hazırlar.
• ✓1.3 — Karıştırıcı makinenin devir sayısı ve süre gibi ayarlarını yaparak karıştırma işlemine başlar.
• ✓1.4 — Karıştırıcı içindeki kum karışımını boşaltır ve uygun elek kullanarak eler.

Öğrenme Çıktısı 2: Maça iskeletini yapar.

• ✓2.1 — Kullanılacak malzemeyi maça sandığı ölçüsüne uygun olarak keser.
• ✓2.2 — İstenilen maça özelliklerine uygun olarak maça iskeletine şekil verir.
• ✓2.3 — Maçanın ve sıvı metalin özelliklerine bakarak maça iskeleti üzerine sarılacak teli seçerek gerekli miktarda keser.

Öğrenme Çıktısı 3: Maça sandığını hazırlar.

• ✓3.1 — Maça sandıklarını uygun şekilde monte eder.
• ✓3.2 — Maça sandığı iç yüzeyini uygun kimyasal maddeler ile silerek temizler.
• ✓3.3 — Maça sandığı iç yüzeyine sürülmesi gerekli yağ, grafit türü kimyasalları belirler ve uygun miktarda sürer.
• ✓3.4 — Maça sandığını boyamak için uygun özellikteki boyayı seçer.

Öğrenme Çıktısı 4: Üretim şartlarına göre maçayı elde yapar.

• ✓4.1 — Maça sandığını işkence ile sıkıştırarak sabitleyerek istenilen miktarda kum koyar.
• ✓4.2 — Maça iskelet veya iskeletlerini maça sandığı içinde uygun konuma yerleştirir.
• ✓4.3 — Sıkıştırma ve fazla kumu sıyırma işlemlerini uygun ekipman ile tekrarlar.

Öğrenme Çıktısı 5: Üretim şartlarına göre maçayı makinede yapar.

• ✓5.1 — Talimatlarda belirtilen şekilde metal maça sandığını maça makinesine bağlar.
• ✓5.2 — Talimatlarda belirtilen şekilde maça sandığı ağzı ve maça makinesi kum püskürtme düzeneği üzerinde gerekli ayarları yapar.
• ✓5.3 — Maça yapımında kullanılacak kumu maça makinesinin kum silosuna doldurur ve seviyesini kontrol eder.

Öğrenme Çıktısı 6: Tamamlayıcı işlemleri gerçekleştirir.

• ✓6.1 — Maça yüzeyindeki çapakları uygun gereçlerle temizler.
• ✓6.2 — Maçanın montajını uygun aparat ve yardımcı malzemelerle yapar.
• ✓6.3 — Maça yapımında kullanılan malzeme ve boya özelliklerini göz önüne alarak uygun kurutma yöntemini belirler.
• ✓6.4 — Maça fırınlarında kurutma yapılacaksa fırınının sıcaklık ve süre ayarlarını iş emirlerine göre yapar.
• ✓6.5 — İşlem süresi biten maçaları fırından çıkartır, uygun sıcaklığa soğumasını bekler.

Maçacı Sınavı Nerede Yapılır — 4 Yetkili Kuruluş, 4 İl

• ✓Hatay: 1 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓İzmir: 1 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓Kocaeli: 1 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓Manisa: 1 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)

Sayılar kuruluşun MYK'ya kayıtlı MERKEZ adresine göredir; kuruluşlar merkezlerinin dışındaki illerde de sınav düzenler. İlinizin listede olmaması Maçacı sınavına girilemeyeceği anlamına gelmez. Kaynak: MYK Portal yeterlilik kapsam ve tarife sorgusu.

A1 Birimi: Maçacılık İşlemlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Yönetim Sistemleri — Başarım Ölçütleri

• ✓1.1 — Yapılan iş ile ilgili İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda gerekli bilgiye sahiptir.
• ✓1.2 — Yapılan işe uygun iş elbiseleri ve kişisel koruyucu donanımları kullanır.
• ✓1.3 — Yapılan çalışmaya ait uyarı işaret ve levhalarını talimatları doğrultusunda yerleştirir.

Maddeler 13UY0178-3 ulusal yeterlilik metninden derlenmiştir; tam liste ve numaralar için yeterlilik metnine bakın.

A2 Birimi: Kalite Yönetim Sistemi — Başarım Ölçütleri

• ✓1.1 — İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara göre uygulanacak kalite gerekliliklerini uygular.
• ✓1.2 — Kalite gerekliliklerine göre uygulamada izin verilen tolerans ve sapmaları uygular.
• ✓1.3 — Makine, diğer donanım ve sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır.

Maddeler 13UY0178-3 ulusal yeterlilik metninden derlenmiştir; tam liste ve numaralar için yeterlilik metnine bakın.

A3 Birimi: İş Organizasyonu ve İş Öncesi Hazırlık İşlemleri — Başarım Ölçütleri

• ✓1.1 — Yapılacak işler ve imalat programıyla ilgili talimat, iş emirleri ve önceki imalat aşamaları hakkındaki raporları ve teknik bilgileri amirinden alarak inceler.
• ✓1.2 — İlgili birimlerden gelen maça üretimi istek formlarını ve talimatları inceler.
• ✓1.3 — Teknik dokümanlarda yer alan bilgiler doğrultusunda dökülecek olan iş parçası özelliklerine en uygun maça üretim yöntemini belirler.

Maddeler 13UY0178-3 ulusal yeterlilik metninden derlenmiştir; tam liste ve numaralar için yeterlilik metnine bakın.

A4 Birimi: Maça Yapmak ve Tamamlayıcı İşlemleri Gerçekleştirmek — Başarım Ölçütleri

• ✓1.1 — Maça yapımı için kumu uygun tane büyüklüğüne getirmek için elek kullanır.
• ✓1.2 — Kum karışımında kullanılacak uygun miktardaki ek maddeleri, kimyasalları ve suyu gerekli ölçüleri alarak hazırlar.
• ✓1.3 — Karıştırıcı makinenin devir sayısı ve süre gibi ayarlarını yaparak karıştırma işlemine başlar.

Maddeler 13UY0178-3 ulusal yeterlilik metninden derlenmiştir; tam liste ve numaralar için yeterlilik metnine bakın.

Sınav Nasıl Yapılır?

Teorik sınav (T1) 4 seçenekli çoktan seçmeli sorulardan oluşur; ulusal yeterlilikte en az 10 soru öngörülür ve her soru için 1,5-2 dakika verilir. Yanlış cevaplar doğru cevapları götürmez. Performans sınavı (P1), adayın işi gerçeğe yakın koşullarda uygulamasıyla yapılır ve başarım ölçütlerinden oluşan kontrol listesiyle değerlendirilir. Teorik sınavda soruların en az %70'ine doğru cevap veren aday başarılı sayılır. Performans sınavında kritik adım uygulaması vardır: kritik olarak işaretlenen adımların tamamı doğru yapılmalıdır; biri kaçarsa genel puan yeterli olsa dahi birimden kalınır. Performans sınavından başarılı sayılmak için kritik adımların tamamına ek olarak sınavın genelinden en az %80 başarı gerekir.

Sınav yeri ve tarihi, sınavı yürüten yetkili belgelendirme kuruluşunun sınav takvimine göre belirlenir.

Ulusal Yeterlilikte Ölçme ve Değerlendirme

- Adaylar teorik ve performansa dayalı sınava tabi tutulur. Adayların yeterlilik belgesini alabilmeleri için teorik ve uygulamaya dayalı sınavların ikisinden de başarılı olmaları şartı vardır. - Teorik sınavlar, zorunlu yeterlilik birimlerinin her birinin ilgili öğrenme çıktılarını kapsayacak şekilde düzenlenir. Performansa dayalı sınavlarda ise adaylar zorunlu birimlerin uygulama ile ölçülen öğrenme çıktılarından sınava tabi tutulur ve değerlendirilir. - Sınavın teorik ya da performansa dayalı bölümlerinin birinden başarılı olan fakat diğer bölümünden başarısız olanlar 1 yıl içinde tekrar sınav başvurusunda bulunduğu takdirde başarılı olduğu bölümden muaf tutulur.

Başvuru ve Ücret

1. 1Brodemy üzerinden başvuru: Maçacı belgesi için başvuru, ödeme ve süreç takibi Brodemy üzerinden yapılır. Satış ve ödeme Brodemy üzerinden yürütülür.
2. 2Ücret: Brodemy üzerinden sınav ve belgelendirme ücreti 14.100 TL (KDV dahil). MYK belge masrafı 1.500 TL ödemede ayrı satırda gösterilir ve toplama eklenir; toplam 15.600 TL. Evraklarınız tamamlanınca sınav yeri ve tarihi en geç 45 gün içinde bildirilir; uygun sınav bulunamazsa ödemenin tamamı iade edilir.
3. 3Evrak: Ulusal yeterlilikte özel bir eğitim, deneyim veya yaş şartı tanımlanmamıştır. Başvuruda kimlik, başvuru formu ve ödeme belgesi istenir.
4. 4Sınav: Sınav tarihi ve yeri başvurunuzdan sonra size bildirilir; size en yakın ve en uygun tarihi birlikte seçeriz.
5. 5Belge: Başarılı adayın belgesi MYK kayıtlarına işlenir ve e-Devlet'teki MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi Sorgulama hizmetinden sorgulanabilir.

MYK belgesi ücretleri 2026: bu yeterliliğin tarife satırı ve diğer mesleklerle karşılaştırma →

Belge Geçerliliği, Gözetim ve Yenileme

Ulusal yeterlilik metnine göre: Belge, Maçacının 24 aydan daha fazla Maçacılık işine ara vermemesi kaydıyla 5 yıl geçerlidir.

Belge yenileme: Beş (5) yıllık geçerlilik süresinin sonunda belge sahibinin performansı ulusal yeterlilikte tanımlanan yöntemlerden en az biri kullanılarak değerlendirmeye tabi tutulur.

Geçerlilik süresi dolan belgeler için yeniden belgelendirme koşulları MYK mevzuatına ve ulusal yeterliliğin ilgili maddesine tabidir.

Bu Belgeyi Kimler Almalı?

• ✓Maçacı mesleğini fiilen icra eden ve ustalık belgesi ya da ilgili alanda meslekî-teknik diploması bulunmayan herkes — zorunlu kapsamda olduğu için belgesiz çalıştırma Mart 2027'den itibaren idari yaptırıma tabidir.
• ✓Bu meslekte işe alım sürecinde yeterliliğini belgelemek isteyenler (ISCO 08: 7211).
• ✓Kamu veya özel sektör ihalelerinde belgeli personel şartı bulunan işletmelerin çalışanları.
• ✓İş sağlığı ve güvenliği denetimlerinde mesleki yeterliliğini kanıtlaması istenen personel.
• ✓Şu iş alanlarında çalışanlar: Maçacılık İşlemlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Yönetim Sistemleri · Kalite Yönetim Sistemi · İş Organizasyonu ve İş Öncesi Hazırlık İşlemleri · Maça Yapmak ve Tamamlayıcı İşlemleri Gerçekleştirmek.
• ✓Yurt dışında çalışmayı planlayıp mesleki yeterliliğini resmî belgeyle göstermek isteyenler.

Belge Ne İşe Yarar?

Maçacı mesleğinde belge (ya da tebliğin saydığı ustalık belgesi veya ilgili meslekî-teknik diploma), Mart 2027'den itibaren çalışabilmenin yasal koşuludur: zorunlu kapsamdaki mesleklerde belgesiz personel çalıştıran işverene çalışan başına idari para cezası uygulanır. Belge bu yüzden hem çalışan hem işveren için bir uyum belgesidir.

Bunun ötesinde belge; işe alım süreçlerinde ayırt edici olur, ihale şartnamelerinde aranan "belgeli personel" koşulunu karşılar, İSG denetimlerinde yeterlilik kanıtı sayılır ve e-Devlet'teki MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi Sorgulama hizmetinden doğrulanabilir.

Belge 13UY0178-3 Ulusal Yeterliliğine göre düzenlendiği için içeriği ülke genelinde aynıdır; şehre veya kuruluşa göre kapsamı değişmez.

Sınava Nasıl Hazırlanılır?

1. 1Ulusal yeterlilik metnini birim birim okuyun: 13UY0178-3 şartnamesindeki 4 birimin başarım ölçütleri, sınav sorularının ve performans adımlarının doğrudan kaynağıdır.
2. 2Zorunlu birimlerden başlayın: Belgenin ön koşulu zorunlu birimlerdir: Maçacılık İşlemlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Yönetim Sistemleri · Kalite Yönetim Sistemi · İş Organizasyonu ve İş Öncesi Hazırlık İşlemleri · Maça Yapmak ve Tamamlayıcı İşlemleri Gerçekleştirmek.
3. 3Performans sınavına uygulama yaparak hazırlanın: P1 sınavı bilgi değil davranış ölçer: adımları sırayla, güvenlik kurallarına uyarak ve kayıt tutarak uygulamak esastır.
4. 4İSG birimini hafife almayın: Bu yeterlilikte "Maçacılık İşlemlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Yönetim Sistemleri" ayrı bir zorunlu birimdir (A1) ve sınavı diğer birimlerden ayrı değerlendirilir.