Makine Bakımcı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (10UY0002-3)

MYK Makine Bakımcı (10UY0002-3) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.

Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.

Belge rehberi

İSG Önlemleri

1. Bakıma alınacak bir pres makinesinin ana şalteri kapatılıp kilitleme-etiketleme (LOTO) uygulanmıştır. Kilidin anahtarı kimde kalmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Bakımı fiilen yapan çalışanın kendisinde kalır

Kilitleme-etiketleme, bakım sırasında makinenin yanlışlıkla enerjilendirilmesini önler. Kilidi takan kişi o enerjinin tek yetkilisidir; anahtar başkasına geçerse makine, içeride çalışan varken devreye alınabilir. Çok kişili işte herkes kendi kilidini takar.

Dayanak: A1 birimi / Öğrenme Çıktısı 1 – Ölçüt 1.1 (İSG konusundaki yasal ve işyerine ait kuralları tanımlar)

2. Makine gövdesindeki pas, taş motorlu zımpara ile temizlenecektir. Bu iş için seçilecek kişisel koruyucu donanım takımı hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Yan siperlikli gözlük, toz maskesi ve iş eldiveni

Zımparalama kıvılcım ve metal tozu savurur. Yan siperlikli gözlük gözü yandan gelen parçacığa karşı da korur, toz maskesi solunum yolunu, eldiven ise el temasını korur. Kaynakçı maskesi ve yalıtkan eldiven bu işin tehlikelerine karşılık gelmez.

Dayanak: A1 birimi / Öğrenme Çıktısı 1 – Ölçüt 1.2 (İSG ile ilgili risk etmenlerini azaltmayı açıklar)

3. Bakım alanındaki bir makinenin yüksek gürültü ürettiği belirlenmiştir. Risk etmenlerini azaltma yaklaşımına göre önlemler hangi sırayla ele alınır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Önce risk kaynağında azaltılır, KKD son sırada gelir

Risk kontrolünde öncelik, riski kaynağında yok etmek veya azaltmaktır: gevşek parçanın sıkılması, titreşim yalıtımı, kapatma veya susturucu herkesi birden korur. Kişisel koruyucu donanım en son katmandır, çünkü yalnız takan kişiyi ve doğru kullanıldığı sürece korur.

Dayanak: A1 birimi / Öğrenme Çıktısı 1 – Ölçüt 1.2 (İSG ile ilgili risk etmenlerini azaltmayı açıklar)

4. Redüktör yağ değişimi sırasında zemine dökülen yağ tutuşmuştur. Acil durum prosedürüne uygun ilk müdahale hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Alarm verilir, B sınıfına uygun söndürücü kullanılır

Yağ yangını yanıcı sıvı (B) sınıfındadır; su yağı sıçratıp yangını yayar, üstübü ise yanıcı olduğu için alanı büyütür. Doğru sıra önce alarm verip çevredekileri uyarmak, sonra yangın sınıfına uygun kuru kimyevi tozlu veya köpüklü söndürücüyle müdahale etmektir.

Dayanak: A1 birimi / Öğrenme Çıktısı 1 – Ölçüt 1.3 (tehlike durumunda uygulanacak acil durum prosedürleri)

5. Bakımcı makine altında sökme işi yaparken işyerinin tahliye alarmı çalmıştır. Acil durum prosedürüne uygun davranış hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) İş güvene alınır, kaçış yolundan toplanma yerine gidilir

Tahliye alarmında amaç en kısa sürede güvenli alana ulaşmaktır; iş yalnızca kendini ve başkasını tehlikeye atmayacak kadar güvene alınıp bırakılır. Asansör, elektrik kesilirse içeride mahsur bırakır. Toplanma yerine gidilmezse sayımda kimin eksik olduğu anlaşılamaz.

Dayanak: A1 birimi / Öğrenme Çıktısı 1 – Ölçüt 1.3 (tehlike durumunda uygulanacak acil durum prosedürleri)

Çevre Koruma

6. Makinelerden boşaltılan atık yağın işletme içinde yönetimi konusunda aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Etiketli ve sızdırmaz kapta ayrı biriktirilir

Atık yağ tehlikeli atıktır; toprağa, suya veya kanalizasyona verilmesi çevre mevzuatınca yasaktır. Başka atıklarla karıştırılması geri kazanımı imkânsız kıldığı için ayrı, etiketli ve sızdırmaz kapta biriktirilip yetkili toplama sistemine teslim edilir.

Dayanak: A1 birimi / Öğrenme Çıktısı 2 – Ölçüt 2.1 (çevresel risklerin azaltılmasını açıklar)

7. İşletme kaynaklarının tüketiminde tasarruflu davranmak isteyen bir makine bakımcının yaptığı hangi iş doğrudan enerji tasarrufu sağlar?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Basınçlı hava hattındaki kaçakların giderilmesi

Basınçlı hava, üretimi pahalı bir enerji biçimidir; hattaki sürekli bir kaçak kompresörün boşuna yük alıp çalışmasına neden olur. Rekor, hortum ve valf kaçaklarını gidermek bakımcının doğrudan etkileyebildiği en somut tasarruf kalemidir.

Dayanak: A1 birimi / Öğrenme Çıktısı 2 – Ölçüt 2.2 (işletme kaynaklarının tüketiminde tasarruflu hareket etme süreçleri)

Kalite Gereklilikleri

8. Rulman yuvası çapını ölçen bir bakımcının, ölçüm sonucunun kalite açısından geçerli sayılabilmesi için sağlaması gereken koşul hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Ölçü aletinin kalibrasyonunun geçerli olması

Kalite sağlama tekniklerinin temeli izlenebilir ölçümdür. Kalibrasyon geçerliliği dolmuş bir aletle alınan ölçü, ne kadar dikkatli çalışılırsa çalışılsın karara esas alınamaz; iki kişi de aynı hatalı aleti kullanırsa aynı yanlış sonucu üretir.

Dayanak: A1 birimi / Öğrenme Çıktısı 3 – Ölçüt 3.1 (kalite sağlamadaki tekniklerin açıklanması)

9. Aynı konveyör redüktöründe üç ay içinde dördüncü kez keçe değişimi yapılmıştır. Kalite gerekliliklerine uygun davranış hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Tekrarın nedeni araştırılıp bulgular kayda geçirilir

Aynı arızanın tekrarlaması, belirtinin giderildiğini ama kök nedenin sürdüğünü gösterir. Mil yüzeyi aşınması, hizalama hatası, fazla yağ seviyesi veya tıkalı havalandırma araştırılmadan yapılan her değişim, duruş süresini ve maliyeti büyütür.

Dayanak: A1 birimi / Öğrenme Çıktısı 3 – Ölçüt 3.2 (saptanan hata ve arızaları gidermeye yönelik çalışmalar)

Bakıma Hazırlık

10. Bakım için yaklaşılan hidrolik ünitede keskin yanık kokusu ve gövdede normalin üzerinde sıcaklık fark edilmiştir. Doğru davranış hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Ünite durdurulur, soğuması beklenir ve amire bildirilir

Ses, sıcaklık, koku ve kirlilik çalışma alanının İSG açısından uygun olmadığını gösteren belirtilerdir. Sıcak hidrolik yağ hem ağır yanık hem de basınçlı püskürme riski taşır; bu nedenle ünite güvenli biçimde durdurulmadan, soğumadan ve durum bildirilmeden müdahale edilmez.

Dayanak: B1 birimi / Öğrenme Çıktısı 1 – Ölçüt 1.1 (çalışma alanının İSG açısından uygunluğunu açıklar)

11. Bakımı yapılacak pompa grubunun kataloğundaki patlatılmış (detay) montaj resmi bakımcıya öncelikle hangi bilgiyi verir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Montaj sırasını ve parça pozisyon numaralarını

Patlatılmış resim parçaları söküm ve montaj sırasına göre ayrık gösterir. Bakımcı bu resimden hem doğru sökme-takma sırasını hem de sipariş edeceği yedek parçanın pozisyon numarasını okur; böylece yanlış parça talebi ve gereksiz duruş önlenir.

Dayanak: B1 birimi / Öğrenme Çıktısı 1 – Ölçüt 1.2 (makinelerin temel çalışma prensiplerinin incelenmesi)

12. Hidrolik sistem için getirilen yağın etiketinde "ISO VG 46" ibaresi yer almaktadır. Bu ibare neyi ifade eder?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Yağın 40 °C'deki viskozite sınıfını gösterir

ISO VG sınıflandırması yağın 40 °C'deki kinematik viskozitesini esas alır; VG 46 bu sıcaklıktaki viskozite sınıfını belirtir, tutuşma ya da raf ömrü bilgisi vermez. Yanlış viskozite yağ filminin kopmasına veya pompa emişinin zorlanmasına yol açar.

Dayanak: B1 birimi / Öğrenme Çıktısı 1 – Ölçüt 1.3 (yedek parça ve sarf malzemelerin temel özellikleri)

13. Bir milin yatak oturma bölgesindeki çapının 0,01 mm hassasiyetle ölçülmesi gerekmektedir. Hangi ölçü aleti hazırlanmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Dış çap mikrometresi kullanılır

Mikrometre 0,01 mm okuma hassasiyeti sağlar; 0,05 mm taksimatlı kumpas bu çözünürlüğü veremez, cetvel ve gönye ise çap ölçümüne uygun değildir. Ölçü ve kontrol aletleri işin gerektirdiği hassasiyete göre seçilip çalışmadan önce hazırlanır.

Dayanak: B1 birimi / Öğrenme Çıktısı 1 – Ölçüt 1.4 (çalışma için gerekli malzeme ve ekipmanın hazırlanması)

14. Bakım öncesi kontrolde, kapak açıldığında makineyi durduran emniyet anahtarının köprülenerek devre dışı bırakıldığı görülmüştür. Doğru davranış hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Köprüleme kaldırılır, durum kayda geçirilir

Emniyet anahtarı, kapak açıldığında hareketi kesen koruyucu düzenektir; köprülenmesi makineyi açık kapakla çalışabilir hale getirerek uzuv kaptırma riski doğurur. Uyarı levhası ya da kapağın kapalı tutulacağı varsayımı bu riski ortadan kaldırmaz.

Dayanak: B1 birimi / Öğrenme Çıktısı 1 – Ölçüt 1.5 (makinenin güvenlik önlemlerinin talimatlara uygun alınması)

15. Pnömatik silindirle çalışan bir makinede bakıma başlamadan önce hava hattının küresel vanası kapatılmıştır. Bundan sonra ne yapılmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Hatta kalan basınç tahliye edilip sıfırlandığı görülür

Vanayı kapatmak hatta hapsolmuş basıncı yok etmez; kalan enerji silindirin ani hareketine veya bir parçanın fırlamasına yol açabilir. Basınç, boşaltma valfinden tahliye edilip manometrede sıfır olduğu doğrulanır; yukarıda duran ya da asılı parçalar ayrıca mekanik olarak desteklenir.

Dayanak: B1 birimi / Öğrenme Çıktısı 1 – Ölçüt 1.6 (ilgili tesisat bağlantılarının kapatılması veya kontrol altına alınması)

Koruyucu Bakım

16. Elektrik motoru rulman yatağının gresörlüğünden gres basılırken uyulması gereken kural aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Talimatta belirtilen miktar ve periyoda uyulur

Fazla gres yuvarlanma elemanlarınca sürekli ezilir, yatağın iç sıcaklığını yükseltir ve keçeyi zorlar; ısınan gres akıcılığını kaybederek yağlama görevini yapamaz. Farklı sabun yapılı greslerin karışması da kıvamı bozar, bu yüzden miktar ve periyot talimattan alınır.

Dayanak: B1 birimi – Önleyici Bakım / "Koruyucu bakım faaliyetlerini gerçekleştirir" öğrenme çıktısının yağlama bilgisi kapsamı

17. Pompa gövde kapağının cıvataları sıkılırken doğru uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Tork anahtarıyla çapraz sırayla kademeli sıkılır

Kademeli ve çapraz sıkma, conta yüzeyine basıncın eşit dağılmasını sağlar. Tek noktadan ya da tek turda aşırı sıkmak kapağı çarpıtıp sızdırmaya, üretici torkunu aşmak ise cıvatanın kopmasına veya diş yuvasının sıyrılmasına yol açar.

Dayanak: B1 birimi – Önleyici Bakım / "Koruyucu bakım faaliyetlerini gerçekleştirir" öğrenme çıktısının bağlantı ve sıkma bilgisi kapsamı

18. Bir redüktörde koruyucu bakım kapsamında yağ değişimi yapılacaktır. Aşağıdaki uygulamalardan hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Makine durdurulur, yağ ılıkken KKD ile boşaltılır

Ilık yağ akışkandır ve aşınma parçacıklarını askıda tuttuğu için karter daha temiz boşalır; tamamen soğuyan yağda tortu dipte kalır. Ancak işletme sıcaklığındaki yağ ağır yanık yaratır, bu nedenle makine durdurulup yağ güvenle tutulabilecek ılıklığa inene kadar beklenir, eldiven ve gözlük kullanılır.

Dayanak: B1 birimi – Önleyici Bakım / "Koruyucu bakım faaliyetlerini gerçekleştirir" öğrenme çıktısının yağ değişimi bilgisi kapsamı

19. Mile sıkı geçme yapılacak bir rulmanın montajında bastırma kuvveti nereden uygulanmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Sıkı geçme yapılan bilezikten kovanla bastırılır

Montaj kuvveti yuvarlanma elemanları veya kafes üzerinden geçerse bilezik yolaklarında kalıcı iz oluşur ve rulman kısa sürede gürültü yapıp arızalanır. Bu nedenle bastırma daima sıkı geçmenin yapıldığı bilezikten, tam oturan bir kovan veya presle yapılır.

Dayanak: B1 birimi – Önleyici Bakım / "Koruyucu bakım faaliyetlerini gerçekleştirir" öğrenme çıktısının rulman değişimi bilgisi kapsamı

20. V kayış takımı değiştirildikten sonra makine çalıştırılmadan önce yapılması gereken ayar işlemi hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: A) Kasnak hizası düzeltilip gerginlik ayarlanır

Kaçık kasnak kayışı yandan yer ve erken yıpratır. Aşırı gergin kayış mile ve rulman yatağına fazla yük bindirerek ısınmaya, gevşek kayış ise kaymaya ve sürtünme ısısıyla aşınmaya yol açar; doğru gerginlik değeri makine kılavuzunda verilir.

Dayanak: B1 birimi – Önleyici Bakım / "Koruyucu bakım faaliyetlerini gerçekleştirir" öğrenme çıktısının basit ayar bilgisi kapsamı

Bakım Sonrası Son İşlemler

21. Koruyucu bakımı tamamlanan bir makinenin bakım kontrol kartına aşağıdakilerden hangisinin işlenmesi gerekir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) İşlem, tarih, değişen parça ve işi yapan kişi

Kontrol kartı makinenin bakım geçmişini oluşturur; hangi işlemin ne zaman, hangi parçayla ve kim tarafından yapıldığı bilinmeden arıza eğilimi görülemez ve bakım periyodu planlanamaz. Fiyat ya da tahmini tarih tek başına bu izlenebilirliği sağlamaz.

Dayanak: B1 birimi – Önleyici Bakım / "Bakımı tamamlanan makinelerde son işlemleri gerçekleştirir" öğrenme çıktısının kayıt bilgisi kapsamı

Basit Arıza Giderme

22. Yağ sızdıran bir milde radyal mil keçesi (yaylı keçe) değiştirilecektir. Keçenin montajında doğru uygulama hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Yaylı dudak, yağın bulunduğu tarafa bakar

Yaylı dudak, yay kuvveti ve akışkan basıncıyla mile bastırarak sızdırmazlık yapar; ters takıldığında yağı tutamaz ve sızıntı kısa sürede tekrarlar. Keçe ayrıca eksene dik, tam oturan bir kovanla ve dudağı yağlanarak takılır; kuru montaj dudağı ilk turlarda yakar.

Dayanak: B2 birimi / Öğrenme Çıktısı 2 – Ölçüt 2.1 (sızdırmazlık elemanlarının arızalarının giderilmesi)

23. Örgülü salmastra kullanılan bir santrifüj pompada salmastra kutusu baskısı ayarlanırken doğru uygulama hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: D) Kontrollü damlama kalacak biçimde ayarlanır

Örgülü salmastrada az miktarda kontrollü sızıntı, mil ile salmastra arasındaki sürtünme ısısını alır ve yağlama görevi görür. Sızıntıyı tamamen kesecek kadar sıkmak salmastrayı yakar, mil veya kovan yüzeyini aşındırıp arızayı büyütür.

Dayanak: B2 birimi / Öğrenme Çıktısı 2 – Ölçüt 2.1 (sızdırmazlık elemanlarının arızalarının giderilmesi)

24. Mile sıkı oturmuş bir kasnağın sökülmesinde uygulanması gereken doğru yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: B) Uygun kapasitede çektirme ile eksenel çekilir

Darbeli sökme mili eğer, yatak yüzeyini ve rulman yolaklarını bozarak yeni bir arıza yaratır. Çektirme kuvveti eksenel ve kontrollü uygular; çok sıkışan parçalarda üretici sınırını aşmayan kontrollü ısıtma genleşme sağlar, aşırı ısı ise malzemenin sertliğini bozar.

Dayanak: B2 birimi / Öğrenme Çıktısı 2 – Ölçüt 2.2 (mekanik parçaların arızalarının giderilmesi)

Onarım Sonrası Son İşlemler

25. Basit arızası giderilen bir makinede onarım sonrası yapılması gerekenler bakımından hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı gör

Doğru cevap: C) Deneme çalıştırılıp kontroller yapılır, kayda geçilir

Onarımın başarılı olduğu ancak makine çalıştırılıp ses, titreşim, ısınma ve sızdırmazlık gözlenerek doğrulanabilir. Operatörün makinenin değişen davranışını bilmesi, kaydın ise sonraki arıza analizine temel oluşturması gerekir; sözlü bilgi tek başına izlenebilirlik sağlamaz.

Dayanak: B2 birimi – Düzeltici Bakım / "Basit arızaları giderir" öğrenme çıktısının onarım sonrası kontrol ve kayıt bilgisi kapsamı

İlgili sayfalar

Makine Bakımcı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri

Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.