Makine Bakımcı Sınav Soruları ve Cevapları (Seviye 4)
Kısa cevap: Makine Bakımcı MYK belgesi için zorunlu A1 birimiyle seçmeli B1 (önleyici bakım) ve B2 (düzeltici bakım) birimlerinden en az birini geçmek gerekir. Birimler: A1 İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite (teorik sınavda en az 20 soru, baraj %60); B1 Önleyici Bakım (teorik sınavda en az 30 soru, baraj %60); B2 Düzeltici Bakım (teorik sınavda en az 20 soru, baraj %60). Her birim ayrı değerlendirilir; geçmek için teorik sınavda soruların en az %60'ına doğru cevap vermeniz, performans sınavında en az %80 başarı ve tüm kritik adımları doğru yapmanız gerekir. Bu sayfada bu birimlerin konularından hazırlanmış 57 açıklamalı çalışma sorusu var. Sorular gerçek sınav sorusu değildir; ulusal yeterlilikteki bilgi maddelerinden ve yürürlükteki mevzuattan yazılmıştır.
Bilmeniz gerekenler
Sınav ve başvuru
- Sınav: teorik ve performans (uygulama) sınavı
- Belge geçerliliği: 5 yıl
- Ücret: 14.250 TL: 12.750 TL sınav ve belgelendirme ücreti (KDV dahil) + 1.500 TL MYK belge masrafı (2026; ödemede ayrı satırda gösterilir, belge düzenlenmezse iade edilir).
- Ücret ayrıntısı · Sınav hangi ilde, ne zaman? · Bilgi: 0543 113 17 44
Nasıl kullanılır: soruyu okuyun, cevabınızı seçin; doğru/yanlış anında görünür ve açıklama açılır. Önce kendiniz düşünün, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
A1 · İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite
Bu bölümde 15 çalışma sorusu var. Gerçek sınavda bu birimde teorik (çoktan seçmeli) sınavı yapılır; teorik sınavda en az 20 soru sorulur ve soruların en az %60'ına doğru cevap veren başarılı sayılır.
İSG mevzuatı ve kuralları
1. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'ne göre bakım kural olarak ekipman kapalı, enerjisi kesik ve hareketleri durmuşken yapılır. Bir ayar işi ancak makine çalışırken yapılabiliyorsa ne yapılır?
- A) Koruyucular sökülür, ayar mümkün olan en kısa sürede bitirilir
- B) Önlem alınarak ya da tehlike bölgesi dışından yapılır
- C) Ayar işi, makineyi en iyi tanıyan operatöre devredilip yapılır
- D) İş, üretimin yavaş olduğu saatte tek kişiyle hızlıca yapılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Önlem alınarak ya da tehlike bölgesi dışından yapılır
Yönetmeliğin Ek-I 2.13 maddesi bakımın kapalı, enerjisi kesik ve hareketleri durmuş ekipmanda yapılmasını ister; bu mümkün değilse iş yürütülürken gerekli önlemler alınır veya iş tehlike bölgesi dışından yapılır. Koruyucuyu söküp işi hızlandırmak riski azaltmaz, tersine dönen parçaya erişimi açar.
Dayanak: 10UY0002-4/A1 — BG.1; İş Ekipmanları Yön. Ek-I 2.13
2. Bir rulman, indüksiyonlu ısıtıcıda ısıtılarak mile takılacaktır. Bakımcının rulmanı ısıtıcıdan alıp mile sürerken kullanacağı en uygun el koruyucusu hangisidir?
- A) Tek kullanımlık ince nitril eldiven
- B) Elektrik işlerine uygun yalıtkan eldiven
- C) Lateks kaplı ince örgü montaj eldiveni
- D) Isıya dayanıklı koruyucu eldiven
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Isıya dayanıklı koruyucu eldiven
Isıtılmış rulman tutulurken asıl tehlike yanıktır; bu nedenle ısıya dayanıklı eldiven seçilir. İnce nitril ya da lateks kaplı örgü eldiven sıcak metale karşı koruma sağlamaz; yalıtkan eldiven ise elektrik çarpmasına karşı tasarlanmıştır, sıcaklığa karşı değil.
Dayanak: 10UY0002-4/A1 — BG.2
3. Bakım sonrası denemede acil durdurma butonuna basılan makine durmuş, ancak buton çevrilerek eski konumuna alındığında makine kendiliğinden yeniden çalışmaya başlamıştır. Bu durum nasıl değerlendirilir?
- A) Kusurludur; yeniden çalışma yalnız çalıştırma kumandasıyla olmalı
- B) Normaldir; buton bırakılınca makinenin kaldığı yerden devam etmesi beklenir
- C) Normaldir; yalnızca butonun tepki süresi ölçülüp kayda geçirilmelidir
- D) Kusurludur; ancak buton daha sık kontrol edilirse makine kullanılabilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kusurludur; yeniden çalışma yalnız çalıştırma kumandasıyla olmalı
Yönetmelik, herhangi bir sebeple durmuş ekipmanın yeniden çalıştırılmasının yalnızca bu amaçla yapılmış kumandanın bilerek kullanılmasıyla olmasını ister. Butonun eski konumuna alınması makineyi yalnızca çalıştırmaya hazır hâle getirmeli; kendiliğinden kalkan makine kumanda devresi düzeltilmeden üretime verilmez.
Dayanak: 10UY0002-4/A1 — BG.3; İş Ekipmanları Yön. Ek-I 2.2
Uyarı işaretleri ve kilitleme
4. Pres hattındaki uzun süreli bir onarım vardiya değişiminde devam edecektir; ana şalterde giden bakımcının kişisel kilidi takılıdır. Enerji izolasyonunun kesintisiz sürmesi için devir nasıl yapılır?
- A) Giden bakımcı kilidi söker, anahtarı gelen bakımcıya teslim eder
- B) Giden bakımcı kilidini bırakır, gelen bakımcı onun anahtarıyla çalışır
- C) Önce gelen kilidini takar, sonra giden kendi kilidini söker
- D) Kilitler sökülür, devir boyunca şalterin başında bir kişi nöbet tutar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Önce gelen kilidini takar, sonra giden kendi kilidini söker
Kişisel kilidin anahtarı başkasına devredilmez; kilidi yalnızca takan kişi söker. Vardiya devrinde iyi uygulama olarak önce gelen bakımcı kendi kilidini takar, ardından giden bakımcı kendisininkini söker; böylece şalter hiçbir an kilitsiz kalmaz. Kilidi söküp başına nöbetçi bırakmak izolasyonu tek bir kişinin dikkatine emanet eder.
Dayanak: 10UY0002-4/A1 — BG.4
5. Üretim sürerken atölyedeki köprülü vincin raylarında bakım yapılacaktır; vincin besleme şalteri kilitlenip etiketlenmiştir. Vincin altındaki alan için doğru düzenleme hangisidir?
- A) Kumanda kutusuna "Bakım var" etiketi asılır, alt alanda üretim sürer
- B) Altta çalışanlara bakımın başladığı vardiya başında sözlü bildirilir
- C) Alt alanda üretim sürer, oradaki çalışanlara ek olarak baret verilir
- D) Alt alan şeritle çevrilir, girişlerine uyarı levhası konur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Alt alan şeritle çevrilir, girişlerine uyarı levhası konur
Raydan alet ya da parça düşebileceği için vincin altındaki alan şeritle çevrilir ve her girişe uyarı levhası konur; böylece bakım süresince alana kimse girmez. Kumanda kutusundaki etiket yalnızca vincin çalıştırılmasına karşı uyarır, alttaki düşen cisim tehlikesini önlemez; sözlü bildirim de sonradan gelenlere ulaşmaz.
Dayanak: 10UY0002-4/A1 — BG.4, BG.5
Risk ve tehlike analizi
6. İşyerinde risk değerlendirmesi yenilenmektedir ve bakım bölümünü temsilen ekibe bir makine bakımcı katılmıştır. Bu bakımcıdan beklenen katkı hangisidir?
- A) Risk puanlarını tek başına hesaplayıp değerlendirme raporunu onaylamak
- B) Bakım adımlarını ve her adımdaki tehlike kaynaklarını ekibe aktarmak
- C) Yalnızca geçmişte iş kazası yaşanan makineleri listeleyip ekibe sunmak
- D) Ekibin aldığı kararları sahada denetleyip uymayanlar için yaptırım önermek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Bakım adımlarını ve her adımdaki tehlike kaynaklarını ekibe aktarmak
Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, ekipte işyerindeki çalışmalar ve tehlike kaynakları hakkında bilgi sahibi çalışanların bulunmasını ister; bakımcı hidrolik ünitedeki depolanmış basınç ya da kalıp altında ezilme gibi tehlikeleri iş adımlarıyla birlikte getirir. Değerlendirme ekipçe yapılır, bakımcı tek başına sonuçlandırmaz; yalnız kaza geçmişine bakmak ramak kala olayları ve olası tehlikeleri dışarıda bırakır.
Dayanak: 10UY0002-4/A1 — BG.6; Risk Değerlendirmesi Yön. md.6
7. Risk değerlendirmesinde, konveyör tamburunun gresörlüğüne ulaşmak için her hafta sabit koruyucunun söküldüğü ve koruyucunun zaman zaman geri takılmadığı görülmüştür. Riski kalıcı olarak azaltan önlem hangisidir?
- A) Gresörlüğü uzatma hortumuyla koruyucunun dışına taşımak
- B) Koruyucunun takılı olduğunu operatöre her vardiya kontrol ettirmek
- C) Koruyucu çabuk sökülsün diye cıvatalar yerine kelebek somun takmak
- D) Sökme işini yalnız deneyimli bakımcıya bırakan bir talimat yazmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Gresörlüğü uzatma hortumuyla koruyucunun dışına taşımak
Gresörlük uzatma hortumuyla koruyucunun dışına alınınca yağlama için koruyucuyu sökmek gerekmez; yönetmelik de koruyucuların çıkarılmasına gerek kalmadan bakım yapılabilmesini ister. Vardiya kontrolü ve talimat davranışa dayanır; kelebek somun ise koruyucuyu kolayca çıkarılabilir hâle getirerek riski artırır.
Dayanak: 10UY0002-4/A1 — BG.7; İş Ekipmanları Yön. Ek-I 2.8.1
Acil durum
8. Bir çalışanın eli, koruyucusu açık bırakılmış kayış-kasnak grubuna kapılmış ve sıkışmıştır. Olay yerindeki bakımcının ilk yapması gereken hangisidir?
- A) Motoru kısa süre ters yönde çalıştırarak eli hemen kurtarmak
- B) Önce amire haber verip makinenin durdurulması için onay beklemek
- C) Makineyi durdurup enerjisini kesmek, ardından 112'yi aramak
- D) Yaralıyı kolundan çekerek sıkıştığı yerden hızla çıkarmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Makineyi durdurup enerjisini kesmek, ardından 112'yi aramak
Önce acil durdurma ile hareket durdurulur, enerji kesilerek makinenin yeniden çalışması önlenir ve 112 aranır. Motoru ters çalıştırmak eli kurtarmak yerine yeniden çekip ezebilir; sıkışan eli zorla çekmek de yarayı ağırlaştırır, eli çıkarma işi 112 ve itfaiye ekipleriyle kontrollü yapılır. Onay beklemek ise sıkışma süresini uzatır.
Dayanak: 10UY0002-4/A1 — BG.8
9. Bakımcı, kilitleyip etiketlediği bir pompanın keçesini değiştirirken yangın alarmı çalmış ve tahliye anonsu yapılmıştır. Doğru davranış hangisidir?
- A) Kilidini söküp pompayı çalışır bırakarak toplanma alanına gitmek
- B) Kilidi yerinde bırakıp kaçış yolundan toplanma alanına gitmek
- C) Keçeyi takıp işi bitirdikten sonra en yakın çıkıştan binayı terk etmek
- D) Kilidini söküp anahtarı panoya asarak asansörle zemin kata inmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kilidi yerinde bırakıp kaçış yolundan toplanma alanına gitmek
Tahliye anonsunda iş bırakılır ve işaretli kaçış yolundan toplanma alanına gidilir. Kilit ve etiket yerinde kalırsa yarım kalan pompa dönüşe kadar kimse tarafından yanlışlıkla çalıştırılamaz. Yangında asansör kullanılmaz; işi bitirmeye çalışmak kaçış için gereken zamanı harcar.
Dayanak: 10UY0002-4/A1 — BG.9
Çevresel riskler ve atıklar
10. Bakım atölyesindeki aşağıdaki durumlardan hangisi doğrudan bir çevresel risk oluşturur?
- A) Torna tezgâhının kapak emniyet şalterinin arızalı çalışması
- B) Yedek parça stok kartlarının haftalardır güncellenmemiş olması
- C) Bakımcının taşlama yaparken koruyucu gözlük takmaması
- D) Solventli yıkama kabının kapağının gün boyu açık kalması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Solventli yıkama kabının kapağının gün boyu açık kalması
Açık kalan parça yıkama kabından solvent buharlaşarak uçucu organik bileşik olarak havaya karışır; bu hem hava kirliliği hem de solvent kaybıdır, kap kullanılmadığında kapalı tutulur. Arızalı emniyet şalteri ve gözlüksüz taşlama çalışanın güvenliğini, güncellenmeyen stok kartı ise kaliteyi ilgilendiren sorunlardır.
Dayanak: 10UY0002-4/A1 — BG.10
11. Bir hidrolik ünitenin yağı, durumuna bakılmaksızın her yıl tamamen değiştirilmektedir. Hem atık yağ miktarını hem de yeni yağ tüketimini azaltan uygulama hangisidir?
- A) Yağı analiz edip filtreleyerek gerektiğinde değiştirmek
- B) Atık yağı daha büyük hacimli varillerde biriktirmek
- C) Değişimi atık firmasının geldiği güne denk getirmek
- D) Değişim aralığını kısaltıp yağı altı ayda bir yenilemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yağı analiz edip filtreleyerek gerektiğinde değiştirmek
Yağ analizi viskozite, su ve partikül kirliliği gibi değerlerle yağın kullanılabilir olup olmadığını gösterir; filtrasyonla temiz tutulan yağ ancak gerektiğinde değiştirilir, böylece hem atık yağ hem yeni yağ alımı azalır. Atığı büyük varillerde toplamak ya da değişimi toplama gününe göre ayarlamak atık miktarını değiştirmez.
Dayanak: 10UY0002-4/A1 — BG.11, BG.13
12. Bir sonsuz vida redüktörünün revizyonunda çelik mil ve rulmanlar, bronz sonsuz vida dişlisi ve alüminyum gövde kapağı hurdaya ayrılmıştır. Bu parçaların geri dönüşüm için depolanmasında doğru uygulama hangisidir?
- A) Tüm parçalar çelik hurda kasasına konur, ayrımı hurdacı yapar
- B) Paslanmasınlar diye yağlı bezlerin atıldığı varilde bekletilir
- C) Metal türüne göre ayrılıp etiketli ayrı kaplarda tutulur
- D) Bronz ve alüminyum parçalar küçük olduğu için evsel çöpe atılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Metal türüne göre ayrılıp etiketli ayrı kaplarda tutulur
Bronz ve alüminyum gibi demir dışı metaller çelik hurdayla karışırsa hurdanın değeri düşer ve ergitmede alaşım kirlenir; bu yüzden parçalar metal türüne göre ayrılıp etiketli kaplarda tutulur. Yağlı bez varili tehlikeli atık kabıdır, oraya konan metal de kirlenmiş atığa dönüşür; evsel çöpe atmak ise geri kazanımı ortadan kaldırır.
Dayanak: 10UY0002-4/A1 — BG.12
Kayıt tutma ve hata saptama
13. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'ne göre bir iş ekipmanında yapılan bakım ve onarım kayıtları ne kadar süre saklanır?
- A) Bir sonraki periyodik kontrol yapılıncaya kadar
- B) Kayıt tarihinden itibaren bir takvim yılı boyunca
- C) Ekipmanın garanti süresi bitinceye kadar
- D) İş ekipmanının kullanım ömrü boyunca
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) İş ekipmanının kullanım ömrü boyunca
Yönetmeliğin Ek-III 1.3.4 maddesi, iş ekipmanında yapılan tüm bakım ve onarımların kayıt altına alınmasını ve ekipmanın kullanım ömrü boyunca saklanmasını ister. Bu kayıtlar tekrarlayan arızaların izlenmesini ve periyodik kontrolde geçmişin görülmesini sağlar; garanti süresi ya da bir yıl gibi kısa süreler bu geçmişi siler.
Dayanak: 10UY0002-4/A1 — BG.14; İş Ekipmanları Yön. Ek-III 1.3.4
14. Bakım şefi, son altı ayın arıza kayıtlarından duruş süresinin büyük kısmına yol açan birkaç arıza türünü öne çıkarıp önce onlara odaklanmak istiyor. Hangi kalite tekniği kullanılır?
- A) Balık kılçığı (neden-sonuç) diyagramı
- B) Pareto analizi ve sıralı çubuk grafiği
- C) Bakım işinin süreç akış şeması
- D) Arıza verisi için çetele (kontrol) tablosu
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Pareto analizi ve sıralı çubuk grafiği
Pareto analizi arıza türlerini sıklığa veya duruş süresine göre büyükten küçüğe sıralar ve sorunların çoğunun az sayıda nedenden geldiğini gösterir; öncelik böyle belirlenir. Balık kılçığı diyagramı tek bir sorunun olası nedenlerini araştırır, çetele tablosu ise yalnızca veri toplar.
Dayanak: 10UY0002-4/A1 — BG.15
15. Pompadaki tekrarlayan salmastra kaçağı için ekip bir balık kılçığı diyagramı hazırlamış; makine başlığına eksen kaçıklığı, malzeme başlığına yanlış salmastra tipi, yöntem başlığına hatalı montaj yazılmıştır. Bundan sonraki doğru adım hangisidir?
- A) Her nedeni ölçüm ve kayıtla doğrulayıp gerçek nedeni seçmek
- B) Üç nedeni de aynı anda düzeltip kaçak bitince çalışmayı kapatmak
- C) Ekipte en çok oyu alan nedeni kök neden kabul edip kayda yazmak
- D) Diyagramı arıza kaydına ekleyip kaçağın tekrarlanmasını beklemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Her nedeni ölçüm ve kayıtla doğrulayıp gerçek nedeni seçmek
Balık kılçığı (neden-sonuç) diyagramı olası nedenleri insan, makine, malzeme, yöntem gibi başlıklarda toplar; ama bunlar henüz kanıtlanmamış adaylardır. Teşhis için her aday ölçümle (ör. komparatörle kaçıklık), kayıtla (takılan salmastranın kodu) ya da gözlemle doğrulanır. Oylamayla neden seçmek ya da her şeyi birden değiştirmek gerçek nedeni belirsiz bırakır ve arıza başka koşulda tekrarlar.
Dayanak: 10UY0002-4/A1 — BG.16
B1 · Önleyici Bakım
Bu bölümde 22 çalışma sorusu var. Gerçek sınavda bu birimde performans (uygulama) ve teorik (çoktan seçmeli) sınavı yapılır; teorik sınavda en az 30 soru sorulur ve soruların en az %60'ına doğru cevap veren başarılı sayılır.
Ölçme ve kontrol aletleri
16. 0–25 mm'lik dış mikrometrede manşon üzerinde 7 mm çizgisi ve onun altındaki yarım milimetre çizgisi görünmektedir; tamburun 28. çizgisi manşondaki referans çizgisiyle çakışmaktadır. Okunan ölçü kaç mm'dir?
- A) 7,28 mm
- B) 7,78 mm
- C) 8,28 mm
- D) 7,53 mm
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) 7,78 mm
Metrik mikrometrede manşondaki referans çizgisinin üstündeki her çizgi 1 mm'yi, altındaki çizgiler aradaki yarım milimetreyi gösterir; tamburun 50 bölüntüsünün her biri 0,01 mm'dir. Görünen 7 mm ve yarım çizgi 7,50 mm eder, tamburdaki 28 bölüntü 0,28 mm ekler: 7,78 mm. 7,28 mm cevabı, görünen yarım milimetre çizgisini atlamaktan doğan tipik okuma hatasıdır.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.19
17. Bir mile mıknatıslı altlıkla bağlanan komparatörün ucu mil yüzeyine değdirilmiş ve mil elle bir tam tur çevrilmiştir. İbre en düşük −0,02 mm, en yüksek +0,06 mm göstermiştir. Milin toplam radyal salgısı kaç mm'dir?
- A) 0,02 mm
- B) 0,04 mm
- C) 0,08 mm
- D) 0,06 mm
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) 0,08 mm
Toplam salgı, bir tur boyunca okunan en büyük değerle en küçük değer arasındaki farktır: 0,06 − (−0,02) = 0,08 mm. Yalnız en büyük okumayı (0,06 mm) almak eksi yöndeki sapmayı yok sayar. Bulunan değer, talimatta izin verilen salgıyla karşılaştırılarak milin ya da yatağın durumu değerlendirilir.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.19, BG.32
18. Bakım ekibinin iki haftadır kullandığı bir mikrometrenin kalibrasyon süresinin dolmuş olduğu fark ediliyor. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Alet ayrılıp kalibrasyona gönderilir, onunla alınan kritik ölçümler sonuca göre gözden geçirilir
- B) Ölçü yüzeyleri temizlenip sıfır ayarı yapılarak bir sonraki kalibrasyon dönemine kadar kullanılmaya devam edilir
- C) Atölyedeki başka bir mikrometreyle birkaç ölçüm karşılaştırılır, fark çıkmazsa etiketin tarihi yenilenir
- D) Son iki haftanın ölçümleri geçerli sayılır, alet yalnızca bundan sonraki işlerde kullanılmaz
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Alet ayrılıp kalibrasyona gönderilir, onunla alınan kritik ölçümler sonuca göre gözden geçirilir
Kalibrasyonu geçmiş aletin doğruluğu bilinmez; alet etiketlenip ayrılır ve izlenebilir kalibrasyona gönderilir. Kalibrasyonda sapma çıkarsa o aletle kabul edilen ölçümler (ör. yatak çapı) yeniden değerlendirilir. Sıfır ayarı kalibrasyonun yerini tutmaz; yalnız sıfır noktasını düzeltir, ölçek boyunca doğruluğu kanıtlamaz.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.5, BG.20
Hidrolik ve pnömatik devreler
19. Hidrolik devre şemasında bir daire içinde, ucu daireden dışarı bakan içi dolu (siyah) bir üçgen görülmektedir; sembolün üzerinde çapraz ok yoktur. Bu sembol neyi gösterir?
- A) Hidrolik motoru
- B) Pnömatik kompresörü
- C) Basınç göstergesini (manometre)
- D) Sabit debili hidrolik pompayı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Sabit debili hidrolik pompayı
ISO 1219 sembollerinde daire enerji dönüştürücüyü, dışarı bakan üçgen akışın çıkış yönünü gösterir; üçgenin içi doluysa akışkan hidroliktir, boşsa havadır. Üçgen daireye doğru içeri baksaydı sembol motor olurdu; üzerinde çapraz ok bulunmadığı için pompa sabit debilidir.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.15; ISO 1219-1
20. Pnömatik devredeki hava hazırlama (şartlandırıcı) biriminde elemanların hava akış yönündeki doğru sırası hangisidir?
- A) Yağlayıcı – filtre – basınç regülatörü
- B) Basınç regülatörü – yağlayıcı – filtre
- C) Filtre – basınç regülatörü – yağlayıcı
- D) Filtre – yağlayıcı – basınç regülatörü
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Filtre – basınç regülatörü – yağlayıcı
Hava önce filtrede su ve partikülden arındırılır, ardından regülatörde çalışma basıncına ayarlanır, en sonda yağlayıcıda yağ zerresi katılır. Yağlayıcı filtreden önce olursa katılan yağın bir kısmı filtrede tutulur; regülatörden önce olursa yağlı hava regülatörde birikir ve yağ dozu ayarlanmış sabit basınç yerine dalgalı hat basıncıyla çalışır.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.15
21. Pnömatik devre şemasında bir yön kontrol valfi '5/2' olarak tanımlanmıştır. Bu gösterim neyi ifade eder?
- A) 5 bağlantı ağzı ve 2 çalışma konumu olduğunu
- B) 5 çalışma konumu ve 2 bağlantı ağzı olduğunu
- C) 5 bar giriş ve 2 bar çıkış basıncı olduğunu
- D) 5 ve 2 numaralı ağızların birbirine bağlı olduğunu
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) 5 bağlantı ağzı ve 2 çalışma konumu olduğunu
Yön valfi gösteriminde ilk sayı bağlantı ağzı (yol), ikinci sayı konum sayısıdır; 5/2 valfte bir besleme, iki çıkış ve iki egzoz ağzı ile iki konum bulunur, çift etkili silindiri sürmekte sık kullanılır. Sayılar basınç değeri değildir; şemada her konum ayrı bir kare olarak çizilir.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.15; ISO 1219-1
22. Yağ çalışma sıcaklığındayken hidrolik ünitenin dönüş filtresi üzerindeki kirlilik göstergesinin kırmızı bölgeye geçtiği görülüyor; makine ise şimdilik normal çalışıyor. Doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Göstergenin kırmızıya geçmesi tanktaki yağ seviyesinin düştüğünü gösterir
- B) Eleman tıkanmıştır; baypastan süzülmemiş yağ geçmeden eleman değiştirilmelidir
- C) Filtre elemanı çıkarılıp gövde boş bırakılırsa akış rahatlar ve sorun ortadan kalkar
- D) Sistem basıncı artırılırsa yağ filtreden rahat geçer ve gösterge yeniden yeşile döner
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Eleman tıkanmıştır; baypastan süzülmemiş yağ geçmeden eleman değiştirilmelidir
Kirlilik göstergesi filtrenin giriş ve çıkışı arasındaki basınç farkını izler; kırmızı bölge elemanın tıkandığını ve baypas valfinin açılmak üzere ya da açık olduğunu gösterir. Baypastan geçen süzülmemiş yağ valf ve pompaları aşındırır; bu, arızadan önce gelen erken uyarıdır. Elemansız çalıştırmak kirliliği doğrudan sisteme verir.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.29, BG.31
Bakım planlama ve kontrol
23. Haftalık önleyici bakım planı hazırlanırken makinenin duruş zamanının üretim planlamayla birlikte belirlenmesinin temel amacı hangisidir?
- A) Bakım süresini kısaltmak için kontrol listesindeki maddeleri azaltmak
- B) Bakımı yalnızca makine arızalandığında yapılacak şekilde ertelemek
- C) Bakım ekibinin fazla mesaisini üretim bölümünün bütçesine yazmak
- D) İşi üretimi en az aksatan zamanda, parça ve ekip hazırken yapmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) İşi üretimi en az aksatan zamanda, parça ve ekip hazırken yapmak
İş planı; yapılacak işi, zamanını, süresini, sorumlusunu ve gereken malzemeyi önceden belirler. Duruş üretimle birlikte planlanınca makine siparişi aksatmadan durdurulur, yedek parça ve personel o güne hazır edilir. Bakımı arızaya bırakmak önleyici bakımın tersidir; plansız duruş daha uzun ve pahalı olur.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.9
24. Bir kompresörün bakım talimatında yağ değişimi için 'her 2000 çalışma saatinde veya en geç yılda bir' yazmaktadır. Makine yılda yaklaşık 1200 saat çalışıyorsa bakım planı nasıl kurulmalıdır?
- A) Yılda bir değiştirilir; çünkü iki koşuldan önce dolan geçerlidir
- B) 2000 saat dolana kadar beklenir; çünkü saat sınırı her zaman esastır
- C) Saat ve takvim sınırının ortalaması alınarak 18 ayda bir değiştirilir
- D) Yağın rengi koyulaşana kadar beklenir, takvim sınırı göz ardı edilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yılda bir değiştirilir; çünkü iki koşuldan önce dolan geçerlidir
Talimatta saat ve takvim sınırı birlikte verildiğinde hangisi önce dolarsa bakım o zaman yapılır. Az çalışan makinede yağ, saat dolmasa da zamanla oksitlenir ve nem toplar; 2000 saati beklemek yağın bozulmasına izin verir. Bakım planına takvim tarihi yazılır, sayaç okuması da ayrıca izlenir.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.10
25. Ekibinizdeki bir bakımcı kontrol kartına 'kayış gerginliği kontrol edildi, uygun' yazmış ancak ölçülen değeri ve yöntemi yazmamıştır. Sorumlu bakımcı olarak doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Kartta imza bulunduğu için iş tamamlanmış kabul edilir ve kart arşive kaldırılır
- B) Kayış yeni takılmışsa ölçüm aranmaz, karta yalnızca kontrol tarihi eklenir
- C) Değer ölçülüp talimattaki sınırla kıyaslanarak karta yazılmadan iş uygun sayılmaz
- D) Kart bir sonraki periyodik bakımda tamamlanmak üzere şimdilik olduğu gibi bırakılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Değer ölçülüp talimattaki sınırla kıyaslanarak karta yazılmadan iş uygun sayılmaz
'Uygun' kelimesi tek başına doğrulanabilir bir kayıt değildir; kontrol kartına ölçülen değer (ör. sehim ya da titreşim frekansı), kabul sınırı ve ölçen kişi yazılır, ölçüm yoksa iş yeniden ölçtürülür. Değerin yazılması bir sonraki bakımda değişimin izlenmesini ve gevşeme eğiliminin erken fark edilmesini sağlar.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.12, BG.36
26. Aylık iç denetimde, yağlama kartındaki bir rulman yatağının üç aydır işaretlenmediği ve yağlanmadığı görülmüştür. Uygunsuzluğu gidermede doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Yatak hemen bol gresle doldurulur, kart da geriye dönük olarak işaretlenir
- B) Yatak kontrol edilip yağlanır, atlanma nedeni bulunup plan ve kart düzeltilir
- C) Sorumlu kişi uyarılır, başka bir işlem yapılmadan sonraki periyot beklenir
- D) Yatak bu süre içinde sorun çıkarmadığı için yağlama noktası plandan tamamen çıkarılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Yatak kontrol edilip yağlanır, atlanma nedeni bulunup plan ve kart düzeltilir
Uygunsuzlukta önce sonuç giderilir: yatak sıcaklık, ses ve gres durumu yönünden kontrol edilip talimattaki miktarla yağlanır. Ardından kök neden aranır (nokta kartta mı yok, erişimi mi zor) ve plan düzeltilir ki tekrar etmesin. Kartı geriye dönük işaretlemek kaydı gerçeğe aykırı hale getirir.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.13, BG.23
27. Aylık titreşim ölçümlerinde bir fan rulman yatağının titreşim değerinin her ay biraz daha arttığı görülüyor; fan ise hâlâ normal çalışıyor. Bakım planlamasında doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Makine çalıştığı sürece işlem yapılmaz, arıza çıkınca rulman değiştirilir
- B) Ölçüm sıklığı artırılır, parça hazırlanıp değişim planlı duruşa alınır
- C) Titreşim azalsın diye yatağa her hafta talimatın üzerinde gres basılır
- D) Ölçüm cihazının hatalı olduğu varsayılıp bu yatak kayıttan çıkarılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Ölçüm sıklığı artırılır, parça hazırlanıp değişim planlı duruşa alınır
Düzenli artan titreşim rulman hasarının erken belirtisidir; amaç arızayı beklemeden değişimi planlı duruşa almaktır. Bu sırada ölçüm aralığı kısaltılır, yedek rulman ve keçe temin edilir. Fazla gres basmak sorunu çözmez, sıcaklığı artırarak hasarı hızlandırabilir.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.10, BG.31
28. Önleyici bakım sırasında kaplin elastik elemanında başlangıç çatlakları görülmüş, ancak depoda yedeği yoktur ve makine şimdilik çalışabilir durumdadır. İlgili amire bildirimde doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Makine çalıştığı için bulgu bildirilmez, bir sonraki bakımda yeniden bakılır
- B) Bulgu, risk ve parça ihtiyacı bildirilir; değişim yakın planlı duruşa alınır
- C) Amire bilgi verilmeden makine hemen durdurulur ve parça gelene kadar bekletilir
- D) Çatlaklar yapıştırıcıyla doldurulur ve karta yalnız 'bakım yapıldı' yazılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Bulgu, risk ve parça ihtiyacı bildirilir; değişim yakın planlı duruşa alınır
Amire verilecek bakım bilgisi yalnız yapılan işi değil, tespit edilip giderilemeyen bulguları, riskini ve gereken parçayı da içerir; böylece parça siparişi verilir ve değişim planlanır. Bulguyu sonraki bakıma bırakmak elemanın kopup plansız duruşa yol açmasına zemin hazırlar; kart da gerçeği yansıtmalıdır.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.14, BG.35
Güvenlik önlemleri ve tesisat bağlantıları
29. Redüktör sökümünde kullanılacak zincirli palangada kanca emniyet mandalının kırık olduğu fark edilmiştir. Doğru davranış hangisidir?
- A) Yük hafif olduğu için mandal tel ile bağlanıp dikkatle kullanılmaya devam edilir
- B) Sapan kancaya birkaç tur sarılarak kayması önlenir ve iş bitirilir
- C) Kaldırma sırasında yükün altında kimse bulunmadan işe devam edilir
- D) Palanga kullanılmaz, etiketlenip ayrılır ve durum amire bildirilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Palanga kullanılmaz, etiketlenip ayrılır ve durum amire bildirilir
Emniyet mandalı sapanın ya da halkanın kancadan çıkmasını önler; mandalı kırık ekipman uygun değildir ve onarılana veya değiştirilene kadar kullanım dışı bırakılır. Teli bağlamak ya da sapanı sarmak denetlenmemiş geçici bir çözümdür; yük salındığında sapan yine çıkabilir.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.2, BG.8, BG.18
30. Önleyici bakım sonrası bir tezgâhın koruyucu kapısındaki emniyet şalterinin (kilitleme düzeneği) çalıştığı nasıl doğrulanır?
- A) Kapı açıkken başlatılamadığı ve açılınca hareketin durduğu denenir
- B) Şalterin kablo bağlantıları gözle kontrol edilip sıkılığı elle yoklanır
- C) Kapı kapalıyken makine çalıştırılıp normal üretim temposunda izlenir
- D) Şalterin bağlantısı köprülenerek makinenin çalışıp çalışmadığına bakılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kapı açıkken başlatılamadığı ve açılınca hareketin durduğu denenir
Güvenlik düzeneği işlevsel olarak sınanır: kapı açıkken makine başlatılamamalı, çalışırken kapı açılınca tehlikeli hareket durmalıdır. Kabloyu gözle kontrol etmek işlevi kanıtlamaz; şalteri köprülemek ise düzeneği devre dışı bırakır ve koruyucuların kolayca etkisiz hale getirilemeyecek şekilde olması kuralına aykırıdır.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.4, BG.21; İş Ekipmanları Yön. Ek-I md.2.8
31. Bakım için bir presin hidrolik ünitesi devreden ayrılacak; basınç boşaltılmış ve hortumlar rakorlarından sökülmüştür. Açılan hortum ve bağlantı uçları için doğru uygulama hangisidir?
- A) Uçlar açık bırakılıp içlerindeki yağın süzülmesi beklenir
- B) Hortumlar toplanıp hepsi tek bir bezle birlikte sarılır
- C) Uçlar temiz tapayla kapatılıp eşleşme etiketi takılır
- D) Rakor dişleri gresle sıvanıp uçlar yere yatırılarak bekletilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Uçlar temiz tapayla kapatılıp eşleşme etiketi takılır
Hidrolik arızaların önemli bir kısmı kirlilikten kaynaklanır; açık kalan hortum ve rakor ağızlarından toz, talaş ve nem girer. Bu yüzden uçlar temiz tapa ya da kapakla kapatılır ve yeniden bağlarken karışmasın diye her hortum ile bağlantı noktası eşleşen etiketle işaretlenir. Bez sarmak tüy ve kir bırakır, uçları açık bırakmak sisteme pislik alır ve yağı çevreye damlatır.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.22
Yağlama, temizlik ve sıkma
32. Takım tezgâhı kızaklarının yağlanmasında hidrolik yağı yerine kızak yağı kullanılmasının temel nedeni hangisidir?
- A) Kızak yağının viskozitesi her durumda hidrolik yağından düşüktür
- B) Yüzeye tutunan katkısı yağın sıyrılmasını ve takılıp kaymayı önler
- C) Kızak yağı su ile karıştığında bor yağı gibi soğutma ve kesme görevi görür
- D) Kızak yağı yanmadığı için talaş bölgesinde güvenle kullanılabilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Yüzeye tutunan katkısı yağın sıyrılmasını ve takılıp kaymayı önler
Kızak yağlarında yüzeye tutunmayı artıran ve sürtünmeyi dengeleyen katkılar bulunur; yağ dikey ve yatay kızaklardan kolay sıyrılmaz, düşük hızda tablanın takılıp sıçramasını (stick-slip) önler. Kızak yağının bor yağı gibi soğutma görevi yoktur; aksine soğutma sıvısından kolay ayrışacak şekilde seçilir.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.24
33. Motor-pompa grubunun temel cıvatalarında tork anahtarıyla gevşeme kontrolü yapılıyor. Bir cıvata, anahtar talimattaki tork değerine ulaşmadan dönmeye başlıyor. Bu durum neyi gösterir?
- A) Cıvata aşırı sıkılmıştır; talimattaki değerin altına gevşetilmelidir
- B) Tork anahtarı bu tür kontrolde cıvatanın durumu hakkında bilgi vermez
- C) Cıvata yerine oturmuş demektir; bu dönme normal kabul edilip iş kapatılır
- D) Cıvatanın ön gerilmesi düşmüştür; nedeni araştırılıp talimata göre sıkılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Cıvatanın ön gerilmesi düşmüştür; nedeni araştırılıp talimata göre sıkılır
Cıvata talimattaki torka ulaşılmadan dönüyorsa sıkma kuvveti (ön gerilme) kaybolmuş, yani bağlantı gevşemiştir. Talimattaki değerle yeniden sıkılır, ama tekrar etmemesi için titreşim, ayak altı boşluğu (yumuşak ayak) ya da oturan rondela gibi neden de araştırılıp karta yazılır. Bu dönmeyi normal saymak gevşemenin ilerlemesine göz yummaktır.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.25
34. Muayene için sökülen açık tip (keçesiz) bir rulman hasarsız çıkarsa yeniden kullanılacaktır. Bu rulmanın temizliğinde doğru uygulama hangisidir?
- A) Uygun solventte yıkanır, havayla döndürülmeden kurutulup hemen yağlanır
- B) Basınçlı havayla hızla döndürülerek içindeki kir ve solvent dışarı atılır
- C) Zımpara bezi ile bileziklerin yuvarlanma yolları parlatılıp kurulanır
- D) Bol su ile yıkanıp güneşte kurumaya bırakılır, sonra kutusuna konur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Uygun solventte yıkanır, havayla döndürülmeden kurutulup hemen yağlanır
Açık tip rulman uygun bir solventle (ör. gazyağı) yıkanır; basınçlı havayla döndürmek yuvarlanma elemanlarını yağsız ve kontrolsüz hızla döndürerek yolları çizer, parça fırlatabilir. Temizlenen rulman paslanmaması için hemen yağlanıp örtülür; zımpara ise yuvarlanma yollarının yüzeyini bozar. İki yanı keçeli (2RS, ZZ) rulmanlar solvente batırılmaz, çünkü solvent içerdeki gresi çözer ve keçeye zarar verir.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.26, BG.27
35. Redüktör yağ değişiminde eski yağın, makine çalışma sıcaklığından biraz soğumuş ama hâlâ ılıkken boşaltılması neden tavsiye edilir?
- A) Sıcak yağ buharlaşarak hacmi azaldığından daha az atık oluşur
- B) Ilık boşaltılan yağ arıtılmadan yeniden kullanılabilir hale gelir
- C) Akıcılığı arttığı için tortu ve partikülle birlikte daha tam boşalır
- D) Isınan dişliler genleştiğinden yeni doldurulan yağ dişlilere daha iyi tutunur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Akıcılığı arttığı için tortu ve partikülle birlikte daha tam boşalır
Isınmış yağın viskozitesi düşer; karter dibindeki tortu ve aşınma partikülleri yağla birlikte askıda kalıp dışarı akar, soğuk yağda ise bir kısmı dipte kalıp yeni yağı kirletir. Boşaltırken yanık riskine karşı eldiven kullanılır, tapa contası yenilenir ve talimattaki tip ve miktarda yağ doldurulur.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.28
Parça değişimi ve ayar
36. Elektrik motoru ile santrifüj pompanın kaplin hizalaması komparatörle yapılacaktır. Genel uygulamada hangi yaklaşım doğrudur?
- A) Motor referans alınır; pompa boru bağlantılarından zorlanarak ayarlanır
- B) İki makine aynı anda gevşetilip kaplin tam ortalanana kadar elle itilir
- C) Kaplin elastik olduğu için ölçüm yapılmadan cıvatalar sıkılıp makine çalıştırılır
- D) Pompa referans alınır; motor ayaklarına şim ve yanal kaydırmayla ayar yapılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Pompa referans alınır; motor ayaklarına şim ve yanal kaydırmayla ayar yapılır
Boru hattına bağlı pompa genelde sabit (referans) makine kabul edilir; düşey kaçıklık motor ayaklarına şim konarak, yatay kaçıklık motor yana kaydırılarak giderilir. Pompayı borulardan zorlamak gövdede gerilme ve keçe kaçağı yaratır. Elastik kaplin kaçıklığı yalnızca bir ölçüde tolere eder, ölçüm yapılmadan bırakılan hizasızlık rulmanları zorlar.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.32, BG.33
37. Hidrolik silindir kapağındaki bir O-ring için yedek parça siparişi verilecektir. Parçayı doğru tanımlayan bilgiler hangisidir?
- A) İç çapı, kesit kalınlığı, malzemesi (ör. NBR, FKM) ve sertliği
- B) Yalnız dış çapı; kesit ve malzeme bütün O-ringlerde aynı kabul edilir
- C) Silindirin strok boyu ve çalışma basıncı; ölçü bunlardan doğrudan seçilir
- D) Rengi ve sökülen eski parçanın ezilmiş hâldeki kesit kalınlığı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) İç çapı, kesit kalınlığı, malzemesi (ör. NBR, FKM) ve sertliği
O-ring iç çap × kesit kalınlığıyla tanımlanır; ayrıca akışkana ve sıcaklığa uygun malzeme (madeni yağ için çoğunlukla NBR, yüksek sıcaklıkta FKM) ve sertlik (Shore A) belirtilir. Sökülen eski O-ring ezilmiş ya da şişmiş olabileceğinden ölçüsü güvenilir değildir; doğru ölçü katalogdan ya da yuva ölçüsünden alınır.
Dayanak: 10UY0002-4/B1 — BG.16
B2 · Düzeltici Bakım
Bu bölümde 20 çalışma sorusu var. Gerçek sınavda bu birimde performans (uygulama) ve teorik (çoktan seçmeli) ve teorik (çoktan seçmeli) sınavı yapılır; teorik sınavda en az 20 soru sorulur ve soruların en az %60'ına doğru cevap veren başarılı sayılır.
Arıza tespit yöntemleri
38. Bir aspiratörün rulmanı son üç ayda dört kez değiştirilmiş, her seferinde aynı arıza tekrarlamıştır. Kök nedene ulaşmak için "bu neden oldu?" sorusunu her cevaba yeniden sorarak ilerleyen yöntem hangisidir?
- A) 5 Neden analizi
- B) Pareto analizi
- C) Gantt şeması
- D) Termografi taraması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) 5 Neden analizi
5 Neden analizinde her cevaba yeniden "neden?" sorularak belirtiden kök nedene inilir (ör. rulman bozuldu → yağsız kaldı → gresörlük tıkalı → bakım planında yok). Pareto analizi arızaları sıklığına göre sıralar, nedeni tek tek sorgulamaz; termografi ise sıcaklığı gösterir ama nedeni açıklamaz.
Dayanak: 10UY0002-4/B2 — BG.22
39. Çift etkili bir pnömatik silindir strokunun sonuna dayalı ve basınç altındadır. Silindirin boştaki (egzoza açık) odasına giden hortum valften sökülünce, hortum ucundan sürekli hava geldiği görülüyor. Bu test neyi gösterir?
- A) Valfin sürgü contası kaçırıyor
- B) Hat basıncı ayarın altına düşmüş
- C) Piston keçesi içeriden kaçırıyor
- D) Susturucu (egzoz) tıkanmış durumda
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Piston keçesi içeriden kaçırıyor
Silindir sona dayalıyken boştaki odaya hava gelmemelidir; sökülen hortumdan hava geliyorsa basınçlı hava piston keçesinden diğer odaya geçiyordur. Valf contası kaçırsaydı hava valfin açıkta kalan ağzından ya da susturucusundan çıkardı, silindire bağlı hortumdan değil; bu test arızayı silindire ayırır.
Dayanak: 10UY0002-4/B2 — BG.22
40. Rulmanları değiştirilen bir redüktör milinin eksenel boşluğu komparatörle kontrol edilecektir. Doğru ölçme yöntemi hangisidir?
- A) Uç milin çevresine dik dayanır, mil bir tur döndürülür
- B) Uç mil alnına dayanır, mil yalnızca döndürülerek okunur
- C) Uç milin çevresine dayanır, mil yukarı-aşağı kaldırılır
- D) Uç mil alnına dayanır, mil eksen yönünde itilip çekilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Uç mil alnına dayanır, mil eksen yönünde itilip çekilir
Eksenel boşluk, milin kendi ekseni boyunca yapabildiği toplam harekettir; bu yüzden komparatör ucu eksene paralel olarak mil alnına dayatılır, mil iki yöne itilip çekilir ve ibrenin toplam hareketi okunur. Mil döndürülerek alınan alın okuması alın salgısını, çevreden alınan okuma ise radyal salgıyı ya da radyal boşluğu verir.
Dayanak: 10UY0002-4/B2 — BG.19
41. Değiştirilecek rulmanın oturduğu mil yerinin ovalleşip ovalleşmediği dış mikrometreyle kontrol edilecektir. Doğru ölçme yöntemi hangisidir?
- A) Aynı kesitte dik iki yönde ölçüp farkı almak
- B) Milin iki ucundan ölçüp aradaki farkı almak
- C) Tek noktadan ölçüp değeri katalog çapıyla kıyaslamak
- D) Mili döndürürken mikrometreyi sıkılı tutmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Aynı kesitte dik iki yönde ölçüp farkı almak
Ovallik, aynı kesitteki en büyük ve en küçük çap arasındaki farktır; bu yüzden ölçü aynı kesitte birbirine dik iki (gerekirse daha fazla) yönde alınır. Milin iki ucundaki çap farkı ovalliği değil konikliği gösterir; tek noktadan ölçüm ise ovalliği hiç yakalamaz.
Dayanak: 10UY0002-4/B2 — BG.19
Olası mekanik parça arızaları
42. Frekans konvertörüyle sürülen bir motorun sökülen rulmanında, yuvarlanma yolu boyunca çamaşır tahtasına benzeyen düzenli enine oluklar görülmüştür. Bu görüntünün en olası nedeni hangisidir?
- A) Yatağa aşırı miktarda gres basılması
- B) Rulmandan elektrik akımı geçmesi
- C) Rulmanın soğuk hâlde çakılması
- D) Yağa toz ve aşındırıcı girmesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Rulmandan elektrik akımı geçmesi
Mil üzerinden rulmana geçen akım, yuvarlanma yolunda düzenli enine oluklar açar; sürücülü motorlarda sık görülür ve yalıtımlı rulman ya da mil topraklamasıyla önlenir. Darbeyle çakma yalnız bilye aralıklarında tek tek ezik, toz ve aşındırıcı kirlenme ise düzensiz çizikler bırakır; ikisi de yol boyunca bu kadar düzenli oluk oluşturmaz.
Dayanak: 10UY0002-4/B2 — BG.23
43. Bir fanın çarkında düzensiz toz birikintisi oluşmuştur. Titreşim ölçümünde en yüksek değer radyal yönde ve milin dönme frekansında (1x) çıkıyor, eksenel titreşim ise düşük. En olası arıza hangisidir?
- A) Kaplinde açısal kaçıklık
- B) Rulmanın dış bileziğinde hasar
- C) Çarkta kütle dengesizliği
- D) Kayışın kasnakta kayması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Çarkta kütle dengesizliği
Kütle dengesizliği, milin dönme frekansında (1x) ve ağırlıklı olarak radyal yönde titreşim üretir; çarktaki düzensiz birikinti bunun tipik nedenidir ve temizlik ile balans ayarıyla giderilir. Kaplindeki açısal kaçıklık ise genellikle eksenel titreşimi belirgin biçimde artırır; rulman hasarı ise dönme frekansından farklı, daha yüksek frekanslarda iz verir.
Dayanak: 10UY0002-4/B2 — BG.23
44. Hizalama öncesi motor ayak cıvataları tek tek gevşetilirken, bir ayağın üzerine konan komparatörün belirgin şekilde oynadığı görülüyor. Bu durum ve doğru işlem hangisidir?
- A) Ayak çatlaktır; motor gövdesi kaynakla onarılır
- B) Cıvata uzamıştır; daha yüksek torkla sıkılır
- C) Yumuşak ayak vardır; uygun şimle giderilir
- D) Rulman bozuktur; önce motor rulmanı değişir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Yumuşak ayak vardır; uygun şimle giderilir
Bir ayak zemine tam oturmuyorsa cıvata sıkıldığında motor gövdesi esner (yumuşak ayak); bu, hizalamayı bozar ve rulmanlara ek gerilme bindirir. Ayak altındaki boşluk ölçülüp uygun kalınlıkta şimle doldurulur, hizalamaya bundan sonra geçilir; cıvatayı daha çok sıkmak gövdeyi daha fazla zorlar.
Dayanak: 10UY0002-4/B2 — BG.26
Olası sızdırmazlık elemanı arızaları
45. Yüksek basınçlı bir hidrolik silindirden sökülen O-ringin, basınç gelmeyen tarafında kemirilmiş gibi pul pul kopmuş bir şerit görülüyor. Doğru teşhis ve önlem hangisidir?
- A) Kimyasal şişme; daha yumuşak O-ring takılır
- B) Yaşlanma sertleşmesi; aynı O-ring yenilenir
- C) Montajda burulma; O-ring yağsız takılır
- D) Boşluğa sıkışma; destek halkası kullanılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Boşluğa sıkışma; destek halkası kullanılır
Yüksek basınç O-ringi parçalar arasındaki boşluğa iter; sıkışan kısım her basınç darbesinde koparak kemirilmiş bir görünüm bırakır (ekstrüzyon). Çözüm boşluğun ölçüye getirilmesi ve basınçsız tarafa destek halkası konmasıdır; daha yumuşak O-ring boşluğa daha kolay sıkışır ve sorunu artırır.
Dayanak: 10UY0002-4/B2 — BG.25
46. Bir santrifüj pompanın yeni takılan mekanik salmastrası kısa sürede kaçırmaya başlamıştır. Sökülünce karbon yüzde ince ısıl çatlaklar ve yanık izleri görülüyor. En olası neden hangisidir?
- A) Pompanın sıvısız (kuru) çalıştırılması
- B) Emiş süzgecinin yeni değiştirilmiş olması
- C) Pompa çıkış vanasının tam açık olması
- D) Mil malzemesinin paslanmaz çelik olması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Pompanın sıvısız (kuru) çalıştırılması
Mekanik salmastranın yüzeyleri pompalanan sıvının oluşturduğu ince filmle yağlanır ve soğur; pompa kuru çalışırsa yüzeyler kısa sürede ısınıp çatlar. Bu yüzden onarım sonrası pompa, gövdesi doldurulup havası alınmadan çalıştırılmaz; tam açık çıkış vanası tek başına bu yanık izlerini açıklamaz.
Dayanak: 10UY0002-4/B2 — BG.23
47. Yaklaşık 150 °C'de çalışan bir madeni yağ devresinde, standart NBR (nitril) O-ringlerin kısa sürede sertleşip çatladığı görülüyor. Yedek parça seçiminde doğru tercih hangisidir?
- A) Daha sert (yüksek Shore) NBR O-ring
- B) Aynı ölçüde gıdaya uygun EPDM O-ring
- C) Aynı ölçüde FKM (Viton) O-ring
- D) Aynı ölçüde gresle sıvanmış NBR O-ring
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Aynı ölçüde FKM (Viton) O-ring
FKM (Viton) madeni yağlara dayanıklıdır ve NBR'den çok daha yüksek sıcaklıklarda çalışabilir; bu yüzden sıcak yağ devrelerinde tercih edilir. EPDM sıcağa dayansa da madeni yağda şişip bozulur; sertliği artırılmış NBR ise malzemenin sıcaklık dayanımını değiştirmez.
Dayanak: 10UY0002-4/B2 — BG.16
Arıza giderme yöntemleri
48. Örgü (yumuşak) salmastralı bir pompada damlama kaçağı fark eden teknisyen, salmastra kapağını kaçak tamamen kesilene kadar sıkıyor. Bu uygulamanın sonucu ne olur?
- A) Kaçak durur ve salmastra ömrü uzar
- B) Salmastra ısınır, mil burcu aşınır
- C) Pompa debisi artar, motor akımı düşer
- D) Salmastra gevşer, kaçak hemen artar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Salmastra ısınır, mil burcu aşınır
Örgü salmastra, sızan az miktardaki sıvıyla yağlanıp soğuyacak biçimde çalışır; kontrollü damlama normaldir. Kapak aşırı sıkılırsa sürtünme ısısı salmastrayı sertleştirip yakar, mil burcunda oluk açar ve kısa sürede daha büyük kaçak başlar; doğrusu kapağı kademeli ve eşit sıkıp damlamayı izlemektir.
Dayanak: 10UY0002-4/B2 — BG.28
49. Motor-pompa kaplini komparatörle hizalanıyor. Kaplin göbeğinin alın yüzeyinden ve çevresinden (dış çapından) alınan okumalar sırasıyla neyi gösterir?
- A) Alın: paralel kaçıklık; çevre: açısal kaçıklık
- B) Alın: açısal kaçıklık; çevre: paralel kaçıklık
- C) Alın: eksenel boşluk; çevre: mil salgısı
- D) Alın: kaplin lastiği aşınması; çevre: rulman boşluğu
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Alın: açısal kaçıklık; çevre: paralel kaçıklık
Alın okuması iki mil ekseni arasındaki açıyı, çevresel okuma ise eksenlerin birbirine göre kaymasını (paralel kaçıklığı) gösterir; hizalamada ikisi de toleransa getirilir. Okumaları ters yorumlamak yanlış ayağa şim konmasına ve kaçıklığın büyümesine yol açar.
Dayanak: 10UY0002-4/B2 — BG.28
50. Sökülen rulmanın üzerinde "6308-2RS C3" yazmaktadır. Yeni rulman seçilirken "C3" ekinin anlamı hangisidir?
- A) İki yanının lastik keçeyle kapatılmış olduğu
- B) İç boşluğunun normalden büyük olduğu
- C) Kafesinin pirinç malzemeden yapıldığı
- D) Üçüncü hassasiyet sınıfında üretildiği
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) İç boşluğunun normalden büyük olduğu
C3, rulmanın radyal iç boşluğunun normal sınıftan büyük olduğunu gösterir; sıcak çalışan ya da sıkı geçmeyle takılan yerlerde tercih edilir. Yerine normal boşluklu rulman takılırsa ısınmayla boşluk kapanıp rulman sıkışabilir; "2RS" ise iki yanı lastik keçeli demektir, C3 ile karıştırılmamalıdır.
Dayanak: 10UY0002-4/B2 — BG.29
Bakım faaliyetleri ile ilgili kontroller
51. Buhar hattındaki arızalı bir kontrol vanası sökülecektir. Besleme tarafında arka arkaya iki ayırma vanası ve aralarında bir tahliye vanası vardır; ilk vananın tam sızdırmadığından şüpheleniliyor. Doğru ayırma düzeni hangisidir?
- A) Tek giriş vanasını daha sıkı kapatıp üzerine etiket asmak
- B) Giriş vanasını kısık açık bırakıp hattı ılık tutmak
- C) Arıza vanasının yalnız çıkış tarafını kapatıp sökmek
- D) İki vanayı kapatıp kilitlemek, aradaki tahliyeyi açmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) İki vanayı kapatıp kilitlemek, aradaki tahliyeyi açmak
Tek vananın kaçırabileceği hatlarda çift blok ve tahliye düzeni kullanılır: arka arkaya iki vana kapatılıp kilitlenir, aralarındaki tahliye (drenaj) vanası açık bırakılır. Böylece ilk vanadan kaçan buhar çalışılan tarafa değil tahliyeye gider ve kaçak gözle fark edilir. Tek vanayı daha sıkı kapatmak sızdırmazlığı garanti etmez; buhar kaçağı ağır yanığa yol açar.
Dayanak: 10UY0002-4/B2 — BG.21
52. Bir redüktörün düzeltici onarımı için hattın planlı olarak birkaç saat durması gerekecektir. Bakım sorumlusu işe başlamadan önce öncelikle kimi, neyle ilgili bilgilendirmelidir?
- A) Yalnız bakım ekibini, iş başladıktan hemen sonra
- B) Satın almayı, onarım tamamen bittikten sonra
- C) Üretimi; duruşun zamanı, süresi, etkilenen hat
- D) Kalite birimini, yalnızca hurda ürün çıkarsa
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Üretimi; duruşun zamanı, süresi, etkilenen hat
Planlı duruş üretim programını doğrudan etkiler; üretim birimi duruşun başlangıcını, süresini ve hangi hattın etkileneceğini önceden bilirse iş sırasını ve malzeme akışını buna göre ayarlar. İş başladıktan sonra yapılan bilgilendirme hatta yarım kalmış ürün ve plansız bekleme yaratır.
Dayanak: 10UY0002-4/B2 — BG.14
53. Ekibindeki teknisyenin hidrolik silindire taktığı keçe takımının, sökülen orijinalden farklı malzeme kodlu olduğu iş kaydından anlaşılıyor; makine henüz devreye alınmamıştır. Ekip sorumlusu olarak doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Keçe ölçüsü tuttuğu için takım uygun kabul edilir
- B) Kod katalogdan doğrulanır, uymuyorsa doğru takım takılır
- C) Makine çalıştırılır, kaçak görülürse keçeler yeniden değiştirilir
- D) Kayıttaki kod orijinal kodla düzeltilip iş kapatılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kod katalogdan doğrulanır, uymuyorsa doğru takım takılır
Ölçüsü tutan bir keçe, malzemesi çalışma sıcaklığına ya da yağa uygun değilse kısa sürede bozulur; bu yüzden sorumlu, devreye almadan önce kodun uygunluğunu katalog veya üretici bilgisiyle doğrular, uymuyorsa doğru takımı taktırır. Kayıttaki kodu değiştirip kapatmak gerçeği gizler ve sonraki arızada yanlış iz sürdürür.
Dayanak: 10UY0002-4/B2 — BG.12
Onarım sonrası son işlemler
54. Bir kompresörün V kayış takımı yenilenmiş ve gerginlik talimattaki değere ayarlanmıştır. Onarım sonrası doğru uygulama hangisidir?
- A) İlk çalışma süresinden sonra gerginlik yeniden ölçülür
- B) Kayışlara yağ sürülerek kasnağa oturmaları hızlandırılır
- C) Gerginlik ancak kayış ses yapmaya başlarsa yeniden kontrol edilir
- D) Eksik kalan kayış yerine eski takımdan bir kayış eklenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) İlk çalışma süresinden sonra gerginlik yeniden ölçülür
Yeni V kayışları ilk çalışma saatlerinde kasnak kanalına oturur ve gerginlikleri bir miktar düşer; bu yüzden talimattaki alıştırma süresinden sonra gerginlik yeniden ölçülüp ayarlanır ve karta işlenir. Kayışa yağ sürmek kaymaya ve bozulmaya yol açar; ses beklemek ise kayma başladıktan sonra müdahale etmek demektir.
Dayanak: 10UY0002-4/B2 — BG.28
55. Bir pompanın rulmanı bir yıl içinde üçüncü kez değiştirilmiştir. Bu kez ölçümde motor-pompa kaçıklığının tolerans dışında olduğu bulunmuş ve hizalanarak düzeltilmiştir. Amire verilecek onarım bilgisinde hangisi öne çıkmalıdır?
- A) Yalnız değiştirilen rulmanın kodu ve adedi
- B) Rulman markasının kalitesiz olduğu yönündeki tahmin
- C) Arızanın tekrarının olağan aşınma sayılması
- D) Kök neden, yapılan düzeltme, önleme önerisi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kök neden, yapılan düzeltme, önleme önerisi
Amir, tekrar eden arızanın gerçekten bitip bitmediğini ve neyin değişmesi gerektiğini bilmelidir: kök neden (kaçıklık), yapılan düzeltme (ölçerek hizalama) ve tekrarını önleyecek öneri (ör. hizalamanın periyodik kontrol planına alınması) bildirilir. Yalnız parça kodunu bildirmek, sorunun her seferinde rulman değiştirilerek geçiştirilmesine yol açar.
Dayanak: 10UY0002-4/B2 — BG.31
56. Bakım şefi, arıza kartlarında 'pompa bozuldu', 'motor arıza' gibi serbest ifadeler görüyor; bu kayıtlarla hangi arızanın sık tekrarladığı çıkarılamıyor. Karta bilgi nasıl işlenmelidir?
- A) Arızalı parça, arıza türü ve neden ortak kodlardan seçilir
- B) Her teknisyen arızayı kendi bildiği terimlerle ayrıntılı anlatır
- C) Yalnız arızanın tarihi ve işi yapan kişinin adı yazılıp geçilir
- D) Arıza bilgisi kart yerine vardiya defterine özet olarak yazılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Arızalı parça, arıza türü ve neden ortak kodlardan seçilir
Kayıtlardan tekrarlayan arızayı bulmak için aynı arıza her seferinde aynı biçimde yazılmalıdır; bu yüzden arızalı parça, arıza türü (kaçak, kırılma, aşınma) ve neden işletmenin ortak kod listesinden seçilir. Serbest ve kişiye göre değişen ifadeler gruplanamaz; yalnız tarih ve isim yazmak da neyin bozulduğunu göstermez.
Dayanak: 10UY0002-4/B2 — BG.32
57. Fan yatağındaki rulman değiştirilip yeniden greslenmiştir. Deneme çalışmasında yatak sıcaklığı izleniyor. Hangi gözlem sorunun sürdüğünü gösterir?
- A) İlk dakikalarda sıcaklığın biraz yükselmesi
- B) Bir süre sonra sıcaklığın sabit bir değerde durması
- C) Sıcaklığın ilk yükselişten sonra biraz düşmesi
- D) Sıcaklığın dengelenmeden sürekli yükselmesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Sıcaklığın dengelenmeden sürekli yükselmesi
Yeni greslenen rulmanda fazla gres dağılırken sıcaklık önce yükselir, sonra düşüp sabit bir değerde dengelenir; bu normaldir. Sıcaklık dengelenmeden yükselmeye devam ediyorsa aşırı gres, fazla sıkı geçme, yetersiz iç boşluk ya da kaçıklık gibi bir sorun vardır; makine durdurulup neden araştırılır.
Dayanak: 10UY0002-4/B2 — BG.28
Sonraki adım
- Deneme sınavı: 25 soruyla kendinizi ölçün, puanınızı görün.
- Makine Bakımcı belgesi rehberi: ücret, sınav yeri, başvuru ve belge süreci.
Makine Bakımcı sınavı için sizi arayalım
Ücreti, sınav takvimini ve size en yakın sınav yerini telefonda netleştirelim. Başvuru, sınav takvimi ve belge takibi Brodemy üzerinden yürür.
Sıkça sorulan sorular
Bu sayfadaki sorular gerçek sınav soruları mı?+
Hayır. MYK sınavlarının soru bankası kamuya açık değildir ve gerçek sınav soruları yayımlanmaz. Buradaki 57 soru, ulusal yeterlilikte sınavla ölçüleceği yazan bilgi maddelerinden ve yürürlükteki mevzuattan Brodemy tarafından yazılmıştır.
Kaç doğru yaparsam sınavı geçerim?+
Teorik sınavda her birimde soruların en az %60'ına doğru cevap vermeniz gerekir; yanlış cevap doğruyu götürmez. Performans sınavı olan birimlerde en az %80 başarı ve kritik olarak işaretli adımların tamamını doğru yapmak şarttır. Birimlerin ortalaması alınmaz; her birimden ayrı geçmek gerekir.
Soruları PDF olarak indirebilir miyim?+
Evet. Sayfanın başındaki “Yazdır / PDF olarak kaydet” düğmesi tüm cevapları açar ve yazdırma penceresini getirir; orada hedef olarak “PDF olarak kaydet”i seçin.
Son güncelleme: 2026-11-10. Resmî kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.
Hangi belge, hangi ücret, ne zaman sınav? Birlikte netleştirelim.
Size uygun yeterliliği, sınav yapısını ve güncel ücreti anlatırız; başvurudan belgeye kadar süreci Brodemy yürütür.