Makine Bakımcı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (10UY0002-5)
MYK Makine Bakımcı (10UY0002-5) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite
1. Bir üretim hattındaki konveyörün tahrik grubuna bakım yapacaksınız. Enerjiyi kestikten sonra kilitleme ve etiketleme açısından doğru uygulama hangisidir?
- A) Panoya 'Bakımda' yazılı bir uyarı etiketi asarak işe başlamak
- B) Şalteri indirip durumu vardiya amirine sözlü olarak bildirmek
- C) Kendi kilidini takıp anahtarı üzerinde tutarak çalışmak
- D) Panoyu kilitleyip anahtarı vardiya amirinin çekmecesinde bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Kendi kilidini takıp anahtarı üzerinde tutarak çalışmak
Enerji kesildikten sonra kilidi bakımı yapan kişinin kendisi takar ve anahtarı üzerinde tutar; birden fazla kişi çalışıyorsa her biri kendi kilidini ekler. Böylece işini bitirmeyen kimse varken makineye enerji verilemez. Yalnızca etiketle yetinmek ya da anahtarı başka birine bırakmak sahada en sık yapılan hatadır; bu durumda başka bir vardiya kilidi açıp makineyi çalıştırabilir.
Dayanak: 10UY0002-5/A1 İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite — enerji kaynaklarının izolasyonu, kilitleme ve etiketleme uygulamaları
2. Bir preste tekrarlayan yağ sızıntısı zemini sürekli kayganlaştırıyor. Riski kaynağında azaltmak için öncelikle hangisi yapılmalıdır?
- A) Sızıntı kaynağındaki keçeyi yenileyip zemini temizlemek
- B) Her vardiya başında zemine emici talaş serpip çalışmayı sürdürmek
- C) Alana kayma uyarı levhası koyup üretimi aksatmadan devam etmek
- D) Ekibe kaymaz tabanlı ayakkabı verilmesini talep etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Sızıntı kaynağındaki keçeyi yenileyip zemini temizlemek
Risk kontrolünde önce tehlikenin kaynağına müdahale edilir; sızdıran eleman yenilenmeden zemin her vardiya yeniden yağlanır. Talaş serpmek, uyarı levhası koymak veya kaymaz ayakkabı vermek riski bir miktar azaltır ama tehlikeyi ortadan kaldırmaz; bunlar kaynağa hemen müdahale edilemediğinde uygulanacak tamamlayıcı önlemlerdir.
Dayanak: 10UY0002-5/A1 İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite — tehlike kaynaklarının belirlenmesi ve risk faktörlerinin azaltılması
3. Çalışırken bir hidrolik hatta yüksek basınçlı ince bir sızıntı fark ettiniz. İlk yapılması gereken hangisidir?
- A) Sızıntının yerini elinizi hattın üzerinde gezdirerek aramak
- B) Hattı çalışır durumda tutup sızan noktayı kelepçeyle sıkmak
- C) Akümülatörü boşaltmadan hortum rekorunu gevşetip yenilemek
- D) Makineyi durdurup basıncı boşalttıktan sonra çalışmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Makineyi durdurup basıncı boşalttıktan sonra çalışmak
Hidrolik sistemde basınç boşaltılmadan yapılan müdahale risklidir; iğne deliği kadar bir açıklıktan çıkan yağ deriyi delerek ciddi yaralanmaya yol açabilir. Sızıntının yerini elle aramak sahada sık görülen ve en tehlikeli hatadır; kaçak, karton benzeri bir malzeme ile ve sistem basıncı alındıktan sonra aranır. Akümülatörde biriken basınç, pompa dursa bile hatta kalmaya devam eder.
Dayanak: 10UY0002-5/A1 İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite — makineye özgü tehlikeler ve acil durumda yapılacak işlemler
4. Yağ değişimi sonrası ortaya çıkan atık yağ ve yağlı üstüpüler için doğru uygulama hangisidir?
- A) Atık yağı üzerinde eski etiket bulunan boş varile aktarmak
- B) Atık yağı sızdırmaz ve etiketli ayrı bir kapta toplamak
- C) Yağlı üstüpüleri atık yağ varilinin içine atıp yer kazanmak
- D) Atık yağı ağzı açık bir kapta bekletip sonra taşımaya çalışmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Atık yağı sızdırmaz ve etiketli ayrı bir kapta toplamak
Atık yağ, sızdırmaz ve içeriğini doğru gösteren etiketli bir kapta ayrı toplanır; etiket karışırsa atık yanlış sınıfta bertaraf edilir. Yağlı üstüpüyü yağ varilinin içine atmak sık yapılan bir hatadır, çünkü farklı atık türlerini karıştırarak varilin bertaraf sürecini bozar. Ağzı açık kapta bekletmek ise hem buharlaşmaya hem de devrilme ile toprağa ve suya bulaşmaya yol açar.
Dayanak: 10UY0002-5/A1 İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite — atıkların türüne göre ayrı toplanması ve geçici depolanması
5. Aynı pompada üç ay içinde üçüncü kez aynı arıza tekrar etti. Kalite gereklilikleri açısından doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Bakım kayıtlarını inceleyip tekrarın kök nedenini araştırmak
- B) Parçayı daha üst kalitede bir muadili ile değiştirip geçmek
- C) Arızayı her seferinde aynı yöntemle daha hızlı gidermeye çalışmak
- D) Tekrarı operatör kullanım hatası olarak kayda geçirip kapatmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Bakım kayıtlarını inceleyip tekrarın kök nedenini araştırmak
Tekrarlayan arıza, bakım kayıtları üzerinden analiz edilip kök nedene inilmesi gereken bir kalite bulgusudur. Parçayı daha iyi bir muadille değiştirmek ya da arızayı daha hızlı gidermek yalnızca belirtiyi bastırır; neden ortadan kalkmadığı için arıza kısa sürede yeniden ortaya çıkar. Nedeni araştırmadan operatör hatası yazmak da kaydı kapatır ama sorunu yerinde bırakır.
Dayanak: 10UY0002-5/A1 İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite — hata ve arızaların kayıt altına alınması, giderilmesine yönelik çalışmalar
Makine Kurulumu
6. Başka bir bölüme taşınacak bir tezgahın sökümüne başlıyorsunuz. Söküm öncesi hangi uygulama doğrudur?
- A) Ana şalteri indirip mekanik söküme doğrudan başlamak
- B) Hava hortumunu çekip hattı basınçlı durumda bırakmak
- C) Su hattını kapatıp elektrik bağlantısını yerinde bırakmak
- D) Bağlı tüm hatları ayırıp içlerindeki basıncı boşaltmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Bağlı tüm hatları ayırıp içlerindeki basıncı boşaltmak
Söküm öncesi makineye bağlı elektrik, basınçlı hava, su ve buhar gibi tüm devre ve tesisatlar ayrılır, içlerinde kalan basınç boşaltılır. Yalnızca ana şalteri indirip söküme başlamak sık yapılan hatadır; hatlarda kalan basınçlı akışkan söküm anında boşalarak yaralanmaya yol açar. Hortumu çekip hattı basınçlı bırakmak da sonraki ekip için gizli bir tehlike bırakır.
Dayanak: 10UY0002-5/A2 Makine Kurulumu — söküm öncesi kesilmesi ve boşaltılması gereken devre ve tesisatlar
7. Bir tezgahı vinçle kaldırıp taşıyacaksınız. Güvenli kaldırma açısından doğru davranış hangisidir?
- A) Sapanları gövdenin en kolay ulaşılan kenarlarından geçirmek
- B) Yük havadayken dengeyi elle bastırarak düzeltmeye çalışmak
- C) Üreticinin kaldırma noktalarından dengeli bağlamak
- D) Sapan gerginliğini yük yükseldikten sonra yolda düzeltmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Üreticinin kaldırma noktalarından dengeli bağlamak
Yük, üreticinin belirlediği kaldırma noktalarından ve ağırlık merkezine göre dengeli biçimde bağlanır. Sapanı kolay ulaşılan bir kenardan geçirmek ya da yük havadayken dengeyi elle düzeltmek sahada sık görülen hatalardır; her ikisi de yükün dönmesine ve sapanın kayarak yükü düşürmesine yol açar. Bağlantı gerginliği yük kaldırılmadan önce, yer seviyesinde kontrol edilir.
Dayanak: 10UY0002-5/A2 Makine Kurulumu — makinenin güvenli biçimde kaldırılması, taşınması ve yüklenmesi
8. Yeni bir tezgahın kurulacağı yer belirlendi. Zemin ve tesisat hazırlığında doğru uygulama hangisidir?
- A) Zemin düzgünlüğünü göz kararı değerlendirip ankraj deliği açmak
- B) Zeminin taşıma kapasitesini ve terazisini önce kontrol etmek
- C) Makineyi oturtup gerekirse sonradan takoz ekleyerek düzeltmek
- D) Tesisat güzergahını makine yerleştikten sonra belirlemeye bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Zeminin taşıma kapasitesini ve terazisini önce kontrol etmek
Kurulum öncesi zeminin taşıma kapasitesi ve terazisi ölçülerek doğrulanır; makinenin ağırlığını ve çalışma titreşimini taşıyamayan zemin kısa sürede ayar bozulmasına ve hızlı aşınmaya neden olur. Zemini göz kararı değerlendirip ankraj delmek yaygın bir hatadır, çünkü sonradan takozla düzeltme gövdede montaj gerilmesi bırakır. Tesisat güzergahı da yerleşimle birlikte planlanır.
Dayanak: 10UY0002-5/A2 Makine Kurulumu — kurulum yerinin zemin ve tesisat açısından uygunluğunun belirlenmesi
9. Kurulumu tamamlanan bir makinede son işlemler nasıl yapılmalıdır?
- A) Doğrudan tam yükte çalıştırıp hemen üretime almak
- B) Formları vardiya sonunda hatırlanan kadarıyla doldurup kapatmak
- C) Operatöre yalnızca çalıştırma düğmesini gösterip devretmek
- D) Boşta çalıştırıp kontrolleri yaptıktan sonra kayda geçmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Boşta çalıştırıp kontrolleri yaptıktan sonra kayda geçmek
Kurulum sonrası makine önce yüksüz veya kademeli olarak çalıştırılıp son kontrolleri yapılır, ardından yapılan işlemler ilgili formlara işlenir ve operatör ile amir bilgilendirilir. Doğrudan tam yükte üretime almak, montaj hatasının ilk çevrimde büyük hasara dönüşmesine yol açar; formların sonradan hatırlanarak doldurulması ise izlenebilirliği bozar.
Dayanak: 10UY0002-5/A2 Makine Kurulumu — kurulum sonrası kontroller, kayıt tutma ve ilgililerin bilgilendirilmesi
Önleyici Bakım
10. Önleyici bakım yapacağınız alanda aydınlatma yetersiz ve sökülen parçalar dağınık durumda. Doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Uygunsuzlukları giderdikten sonra bakıma başlamak
- B) Seyyar lamba ile idare edip bakımı hızlı tamamlamak
- C) Dağınık parçaları makine tablasına alarak alanı açmak
- D) Uygunsuzluğu forma yazıp bakımı planlandığı gibi sürdürmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Uygunsuzlukları giderdikten sonra bakıma başlamak
Bakım öncesi kontrolde tespit edilen uygunsuzluklar giderilmeden çalışmaya başlanmaz; yetersiz aydınlatma hem hatalı montaja hem de ölçüm okuma hatasına, dağınık parçalar ise takılıp düşmeye ve parça karışmasına zemin hazırlar. Uygunsuzluğu forma yazıp çalışmaya devam etmek sık görülen bir hatadır, çünkü kaydı tutulmuş ama giderilmemiş bir risk bırakır.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 Önleyici Bakım — çalışma alanının bakıma uygunluğunun kontrolü ve uygunsuzlukların giderilmesi
11. Ölçüm yapacağınız mikrometrenin kalibrasyon geçerlilik süresinin dolduğunu gördünüz. Ne yaparsınız?
- A) Sıfır ayarını kontrol edip aleti kullanmaya devam etmek
- B) Ölçümü iki farklı aletle yapıp sonuçların ortalamasını almak
- C) Aleti kullanımdan çekip kalibrasyonu geçerli aletle ölçmek
- D) Ölçümü yapıp sonucu sonraki kalibrasyonda teyit etmeyi planlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Aleti kullanımdan çekip kalibrasyonu geçerli aletle ölçmek
Kalibrasyon geçerliliği dolmuş ölçü aleti kullanımdan çekilir ve ölçüm, kalibrasyonu geçerli bir aletle yapılır. Yalnızca sıfır ayarına bakıp kullanmaya devam etmek yaygın bir hatadır; sıfır noktası doğru olsa bile aletin ölçüm aralığının tamamındaki sapması bilinmediği için sonuç güvenilir olmaz. İki şüpheli aletin ortalaması da doğruluk sağlamaz.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 Önleyici Bakım — bakımda kullanılan ölçü aletlerinin kalibrasyon durumunun takibi
12. Bir hidrolik ünitenin dönüş hattı filtresindeki tıkanma göstergesi kırmızı bölgeye geçti. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Göstergeyi sıfırlayıp bir sonraki periyodik bakıma kadar beklemek
- B) Filtre elemanını talimattaki tiple yenileyip yağı kontrol etmek
- C) Tıkanan elemanı basınçlı hava ile temizleyip yerine geri takmak
- D) Baypas hattını açarak sistemi filtresiz biçimde çalıştırmaya devam etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Filtre elemanını talimattaki tiple yenileyip yağı kontrol etmek
Tıkanma göstergesinin kırmızıya geçmesi filtre elemanının kirlendiğini, akışın giderek zorlandığını gösterir; eleman bakım talimatında belirtilen tip ve filtreleme derecesiyle yenilenir, sonrasında yağın seviyesi ve görünümü kontrol edilir. Elemanı basınçlı hava ile temizleyip geri takmak gözenek yapısını bozar, baypası açmak ise filtresiz dolaşan yağın pompa ve valfleri aşındırmasına yol açar.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 Önleyici Bakım — filtre ve sarf elemanlarının periyodik kontrolü ve değişimi
13. Bir elektrik motorunun rulman yatağı greslenecek. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Talimatta belirtilen gres tipini ve miktarını uygulamak
- B) Yatağı tamamen dolduracak kadar gres basıp fazlasını bırakmak
- C) Isınan rulmana daha sık gres basarak sıcaklığı düşürmeye çalışmak
- D) Elde hangi gres varsa yatağa onu basıp çalışmaya devam etmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Talimatta belirtilen gres tipini ve miktarını uygulamak
Rulman yatağına kullanım kılavuzunda veya bakım talimatında belirtilen tip ve miktarda gres uygulanır. Yatağı tamamen doldurmak sahada çok yapılan bir hatadır; fazla gres iç sürtünmeyi ve sıcaklığı artırarak rulman ömrünü kısaltır. Eldeki farklı gresi basmak da kıvam yapıcılar uyuşmadığında yağın ayrışmasına ve yağlama filminin kaybolmasına yol açar.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 Önleyici Bakım — yağlanacak parçalar, yağ ve gres çeşitleri ile kullanım yerleri
14. Titreşimli bir elek makinesinde flanş cıvatalarının gevşediği tespit edildi. Sıkma işleminde doğru uygulama hangisidir?
- A) Cıvataları boru uzatması takarak mümkün olduğunca sıkmak
- B) Gevşeyen cıvatayı bir üst boy cıvata ile değiştirip sıkmak
- C) Ulaşılan cıvatadan başlayıp sırasız biçimde hepsini sıkmak
- D) Talimattaki torkta ve sırayla tork anahtarıyla sıkmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Talimattaki torkta ve sırayla tork anahtarıyla sıkmak
Cıvatalar bakım talimatında belirtilen tork değerinde ve öngörülen sırayla, tork anahtarı kullanılarak sıkılır; böylece flanş yüzeyine dengeli baskı uygulanır. Boru uzatmasıyla aşırı sıkmak cıvatayı akma sınırına taşıyıp kopmaya götürür, sırasız sıkma ise flanşın bir yanının açık kalmasına ve titreşimle yeniden gevşemeye neden olur.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 Önleyici Bakım — gevşeme kontrolü yapılacak bağlantılar ve uygun sıkma uygulaması
15. Üç kayışlı bir V kayış takımında kayışlardan biri aşınmış durumda. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Yalnızca aşınan kayışı yenisiyle değiştirip çalışmaya devam etmek
- B) Kayışı kasnağa tornavida ile zorlayarak geçirip sonra germek
- C) Takımın tamamını değiştirip kasnak eksenini kontrol etmek
- D) Kayışları kaymayı önlemek için olabildiğince gergin takmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Takımın tamamını değiştirip kasnak eksenini kontrol etmek
Çok kayışlı tahriklerde kayışlar takım halinde değiştirilir ve kasnak ekseni kontrol edilir; yeni ile eski kayış birlikte çalışırsa yük eşit dağılmaz ve yeni kayış hızla yorulur. Kayışı tornavida ile zorlayarak geçirmek iç kordu koparır, aşırı germek ise mil ve rulman yataklarını zorlayarak erken arızaya götürür.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 Önleyici Bakım — kayış, rulman ve sızdırmazlık elemanlarının değişim uygulamaları
16. Önleyici bakım tamamlandı. Kayıt ve bilgilendirme açısından doğru davranış hangisidir?
- A) Kartları hafta sonunda toplu olarak doldurmayı planlamak
- B) Yapılan işlemleri ve değişen parçayı karta işlemek
- C) Karta yalnızca değişen parçanın kodunu yazıp kapatmak
- D) Kartı operatöre bırakıp gözlemlerini yazmasını istemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Yapılan işlemleri ve değişen parçayı karta işlemek
Yapılan işlemler ve değişen parçalar makine bakım kontrol kartına işin bitiminde işlenir; bu kart periyodik bakım aralıklarının ve tekrarlayan arızaların izlendiği kaynaktır. Kartı toplu doldurmak ya da yalnızca parça kodu yazmak sık görülür, ancak yapılan ayar ve tespitler kaybolduğu için sonraki bakımda kök neden analizi yapılamaz.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 Önleyici Bakım — bakım kontrol kartlarının doldurulması ve ilgililerin bilgilendirilmesi
Düzeltici Bakım
17. Bir redüktörden gelen anormal ses ve ısınma operatör tarafından bildirildi. Arıza tespitinde doğru yaklaşım hangisidir?
- A) En sık arızalanan parçayı doğrudan değiştirip sonucu izlemek
- B) Operatörün işaret ettiği parçayı sökerek işe başlamak
- C) Makineyi bir süre daha çalıştırıp sesin geçmesini beklemek
- D) Belirtiyi ölçümle doğrulayıp olası nedenleri sırayla elemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Belirtiyi ölçümle doğrulayıp olası nedenleri sırayla elemek
Arıza tespitinde önce belirti ölçümle doğrulanır, sonra olası nedenler basitten karmaşığa doğru sistematik biçimde elenir. En sık arızalanan parçayı doğrudan değiştirmek sahada yaygın bir hatadır; arıza tesadüfen düzelse bile gerçek neden bilinmediği için kısa sürede tekrarlar ve gereksiz parça maliyeti oluşur. Sesin geçmesini beklemek ise hasarı büyütür.
Dayanak: 10UY0002-5/B2 Düzeltici Bakım — arıza tespit yöntemleri, arıza tipleri ve olası nedenlerinin değerlendirilmesi
18. Yeni takılan bir mil keçesi bir hafta içinde tekrar sızdırmaya başladı. Doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Mil yüzeyindeki izi ve eksen kaçıklığını kontrol etmek
- B) Aynı ölçüdeki keçeyi tekrar takıp bir süre daha gözlemek
- C) Keçenin dudak yayını çıkarıp yuvaya daha sıkı oturtmak
- D) Sızan bölgeye sıvı conta uygulayarak sızıntıyı kapatmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Mil yüzeyindeki izi ve eksen kaçıklığını kontrol etmek
Kısa sürede tekrar sızdıran keçede sorun çoğu zaman keçenin kendisinde değil, mil yüzeyindeki aşınma izinde veya eksen kaçıklığındadır. Aynı keçeyi tekrar takmak ya da sıvı contayla kapatmaya çalışmak belirtiyi geçici olarak bastırır; yüzey düzeltilmediği sürece yeni keçe de aynı sürede yenilir. Dudak yayının çıkarılması ise keçenin sızdırmazlık baskısını tamamen ortadan kaldırır.
Dayanak: 10UY0002-5/B2 Düzeltici Bakım — sızdırmazlık elemanı çeşitleri ve bu elemanlarda oluşabilecek arızalar
19. Bir elektrik motorunun miline yeni rulman takılacaktır. Montajda doğru uygulama hangisidir?
- A) Dış bileziğe çekiçle vurarak rulmanı mil üzerine oturtmak
- B) Kuvveti yalnızca sıkı geçen bileziğe uygulayarak takmak
- C) Rulmanı alevle doğrudan ısıtıp kızdırdıktan sonra mile geçirmek
- D) Rulmanı ambalajından erken çıkarıp tezgah üstünde bekletmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kuvveti yalnızca sıkı geçen bileziğe uygulayarak takmak
Montaj kuvveti daima sıkı geçme yapılan bileziğe uygulanır; kuvvet bilyeler üzerinden karşı bileziğe geçerse yuvarlanma yüzeyinde kalıcı iz kalır ve rulman kısa sürede gürültü yapmaya başlar. Isıtma gerekiyorsa kontrollü ısıtıcı kullanılır, alev doğrudan tutulmaz; kontrolsüz ısı malzemenin sertliğini bozar. Rulmanın ambalajı da ancak takılacağı anda açılır, aksi halde toz ve nem yuvarlanma yüzeyine ulaşır.
Dayanak: 10UY0002-5/B2 Düzeltici Bakım — yedek parçaların uygun teknik ve aparatlarla sökülüp takılması
20. Onarımda kullanılacak orijinal rulman stokta yok, muadili öneriliyor. Doğru davranış hangisidir?
- A) İç ve dış çapı tutan herhangi bir rulmanı yerine takmak
- B) Bir üst kapasiteli rulman takarak ömrü uzatmayı denemek
- C) Katalogdan ölçü, boşluk ve yük sınıfını karşılaştırmak
- D) Stoktaki en yakın ölçüyü zorlayarak yuvaya yerleştirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Katalogdan ölçü, boşluk ve yük sınıfını karşılaştırmak
Muadil rulman kullanılacaksa katalog ve detay resimler üzerinden ölçü, iç boşluk sınıfı ve yük taşıma kapasitesi karşılaştırılarak uygunluk doğrulanır. Yalnızca iç ve dış çapa bakmak yaygın bir hatadır; boşluk sınıfı uymayan rulman çalışma sıcaklığında sıkışarak erken hasar görür. En yakın ölçüyü zorlayarak yerleştirmek de yuvayı ve bileziği kalıcı olarak bozar.
Dayanak: 10UY0002-5/B2 Düzeltici Bakım — yedek parça ve sarf malzemelerinin teknik özelliklerinin doğrulanması
21. Üretim devam ederken hat kenarındaki bir makinede arıza giderilecek. Çalışma ortamı güvenliği için doğru önlem hangisidir?
- A) Alanı bariyerle ayırıp yetkisiz girişleri engellemek
- B) Operatörden pano başında beklemesini isteyip işe başlamak
- C) Hattı düşük devirde döndürerek onarımı sürdürmek
- D) İşi iki kişiyle hızlı bitirip üretimi aksatmamaya çalışmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Alanı bariyerle ayırıp yetkisiz girişleri engellemek
Onarım sırasında çalışma alanı bariyerle ayrılır, yetkisiz kişiler ve yabancı maddeler uzak tutulur. Hattı düşük devirde döndürerek onarımı sürdürmek sahada rastlanan en tehlikeli uygulamalardandır; dönen parça bakımcının elini veya giysisini kapabilir ve pano başında bekleyen operatör bu riski ortadan kaldırmaz. İşi hızlandırmak da alan güvenliğinin yerini tutmaz.
Dayanak: 10UY0002-5/B2 Düzeltici Bakım — onarım süresince çalışma ortamı güvenliğinin sağlanması
Kestirimci Bakım
22. Bir fanın periyodik titreşim ölçümünü yapıyorsunuz. Ölçümün karşılaştırılabilir olması için doğru uygulama hangisidir?
- A) Ölçümü her seferinde en kolay ulaşılan gövde noktasından almak
- B) Makineyi durdurup soğuduktan sonra ölçüm değerini almak
- C) Yüksek çıkan ölçümü tekrarlayıp düşük olan değeri kaydetmek
- D) Aynı noktadan, aynı yönde ve aynı devirde ölçüm almak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Aynı noktadan, aynı yönde ve aynı devirde ölçüm almak
Kestirimci bakımda tek bir değer değil, değerin zaman içindeki eğilimi anlam taşır; bu nedenle ölçüm her seferinde aynı noktadan, aynı yönde ve aynı çalışma koşulunda alınır. Nokta veya devir değiştiğinde ölçümler kıyaslanamaz hale gelir; yüksek çıkan değeri tekrarlayıp düşüğünü kaydetmek ise gelişmekte olan arızayı gizler. Duran makineden titreşim eğilimi izlenemez.
Dayanak: 10UY0002-5/B3 Kestirimci Bakım — titreşim ölçüm noktalarının belirlenmesi ve ölçüm koşullarının sabit tutulması
23. Bir redüktörden yağ analizi için numune alacaksınız. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Numuneyi karter dibinde çöken tortu tabakasından almak
- B) Makine çalışma sıcaklığındayken temiz kapla numune almak
- C) Yağ değişimi yapıldıktan hemen sonra numune alıp göndermek
- D) Numuneyi bir önceki analizde kullanılan kaba doldurmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Makine çalışma sıcaklığındayken temiz kapla numune almak
Yağ numunesi, makine çalışma sıcaklığındayken ve temiz bir kapla alınır; böylece numune sistemde dolaşan yağı ve içindeki aşınma parçacıklarını temsil eder. Karter dibindeki tortudan almak sonucu olduğundan kötü, yağ değişiminden hemen sonra almak ise olduğundan iyi gösterir; önceki analizin kabı da numuneyi kirleterek sonucu bozar.
Dayanak: 10UY0002-5/B3 Kestirimci Bakım — yağ numunesi alma, yağ ölçüm ve analiz yöntemleri
24. Termal kamera ile bir rulman yatağının sıcaklığını ölçüyorsunuz. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Parlak metal yüzeyden okunan değeri doğrudan esas almak
- B) Makine durduktan sonra ölçüp en yüksek değeri kaydetmek
- C) Yayınım (emissivite) ayarını yapıp aynı yükte kıyaslamak
- D) Farklı yüklerde çalışan iki makinenin değerini kıyaslamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Yayınım (emissivite) ayarını yapıp aynı yükte kıyaslamak
Termal ölçümde önce yüzeyin yayınım (emissivite) değeri cihazda ayarlanır ve karşılaştırma aynı yük ile aynı çalışma koşulundaki referansa göre yapılır. Parlak metal yüzeyden okunan değeri doğrudan kabul etmek yaygın bir hatadır; düşük yayınımlı parlak yüzey olduğundan düşük okunabilir ve ısınan yatak gözden kaçar. Duran makinede ise sıcaklık hızla düşer.
Dayanak: 10UY0002-5/B3 Kestirimci Bakım — sıcaklık ölçüm noktaları ile ölçüm ve analiz yöntemleri
25. Kestirimci bakım ölçümleri tamamlandı ve rapor hazırlanacak. Sonuçların değerlendirilmesinde doğru uygulama hangisidir?
- A) Yalnızca son ölçümü esas alarak parça değişimine karar vermek
- B) Sınırın altındaki ölçümleri kayda almadan geçip özet yazmak
- C) Değerleri eşiklerle ve önceki trendle karşılaştırmak
- D) Sınırı aşan değeri bir sonraki ölçüm periyoduna taşımak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Değerleri eşiklerle ve önceki trendle karşılaştırmak
Ölçüm sonuçları hem standart ve alarm eşikleriyle hem de makinenin kendi geçmiş trendiyle karşılaştırılarak değerlendirilir; eşiğin altında olsa bile yükselen bir trend gelişmekte olan arızayı gösterir. Yalnızca son ölçüme bakarak karar vermek veya sınır altındaki değerleri kayda almamak, trendi izlenemez hale getirdiği için bakım planı doğru kurulamaz.
Dayanak: 10UY0002-5/B3 Kestirimci Bakım — ölçüm sonuçlarının standart değerlerle karşılaştırılması ve raporlanması
İlgili sayfalar
Makine Bakımcı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.