Makine Bakımcı Sınav Soruları ve Cevapları (Seviye 5)
Kısa cevap: Makine Bakımcı MYK belgesi için zorunlu A1 ve A2 (makine kurulumu) birimleriyle seçmeli B1 (önleyici bakım), B2 (düzeltici bakım) ve B3 (kestirimci bakım) birimlerinden en az birini geçmek gerekir. Birimler: A1 İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite (teorik sınavda en az 20 soru, baraj %60); A2 Makine Kurulumu (teorik sınavda en az 10 soru, baraj %60); B1 Önleyici Bakım (teorik sınavda en az 25 soru, baraj %60); B2 Düzeltici Bakım (teorik sınavda en az 20 soru, baraj %60); B3 Kestirimci Bakım (teorik sınavda en az 20 soru, baraj %60). Her birim ayrı değerlendirilir; geçmek için teorik sınavda soruların en az %60'ına doğru cevap vermeniz, performans sınavında en az %80 başarı ve tüm kritik adımları doğru yapmanız gerekir. Bu sayfada bu birimlerin konularından hazırlanmış 67 açıklamalı çalışma sorusu var. Sorular gerçek sınav sorusu değildir; ulusal yeterlilikteki bilgi maddelerinden ve yürürlükteki mevzuattan yazılmıştır.
Bilmeniz gerekenler
Sınav ve başvuru
- Sınav: teorik ve performans (uygulama) sınavı
- Belge geçerliliği: 5 yıl
- Ücret: 17.700 TL: 16.200 TL sınav ve belgelendirme ücreti (KDV dahil) + 1.500 TL MYK belge masrafı (2026; ödemede ayrı satırda gösterilir, belge düzenlenmezse iade edilir).
- Ücret ayrıntısı · Sınav hangi ilde, ne zaman? · Bilgi: 0543 113 17 44
Nasıl kullanılır: soruyu okuyun, cevabınızı seçin; doğru/yanlış anında görünür ve açıklama açılır. Önce kendiniz düşünün, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
A1 · İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite
Bu bölümde 12 çalışma sorusu var. Gerçek sınavda bu birimde teorik (çoktan seçmeli) sınavı yapılır; teorik sınavda en az 20 soru sorulur ve soruların en az %60'ına doğru cevap veren başarılı sayılır.
İSG mevzuatı
1. Atölyede sabit kurulu bir hidrolik pres başka bir hole taşınıp yeniden kuruldu. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'ne göre pres üretimde kullanılmadan önce hangisi yapılmalıdır?
- A) Bir sonraki yıllık periyodik kontrol tarihini beklemek
- B) Üreticiden yeni bir CE uygunluk belgesi istemek
- C) Yetkili kişiye kontrol ettirip sonucu kayda almak
- D) Operatöre bir vardiya deneme üretimi yaptırmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Yetkili kişiye kontrol ettirip sonucu kayda almak
Yönetmeliğin 7. maddesine göre güvenliği kurulum koşullarına bağlı ekipman kurulduktan sonra ilk kullanımdan önce, seyyar olmayan ekipman da her yer değişikliğinde EKİPNET'e kayıtlı yetkili kişilerce kontrol edilir; sonuç ıslak ya da güvenli elektronik imzayla kayda alınır. Yıllık kontrol tarihini beklemek, taşımada bozulmuş olabilecek emniyet düzeneklerini kontrolsüz bırakır; CE belgesi ise piyasaya arz içindir, bu kontrolün yerini tutmaz.
Dayanak: 10UY0002-5/A1 — BG.1; İş Ekipmanları Yön. md.7/2-a, EK-III Tablo-4
Kişisel koruyucu donanım
2. Yeni makinenin beton temelinde ankraj delikleri kırıcı-delici matkapla kuru olarak açılacak. Bu işe en uygun kişisel koruyucu donanım takımı hangisidir?
- A) Uygun sınıf toz maskesi, gözlük ve kulak koruyucu
- B) Filtre camlı kaynak maskesi, deri önlük ve tozluk
- C) Kimyasal koruyucu tulum, yüz siperi ve PVC çizme
- D) Paraşüt tipi emniyet kemeri, baret ve yansıtıcı yelek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Uygun sınıf toz maskesi, gözlük ve kulak koruyucu
Betonu kuru delmek solunabilir kristal silika tozu, uçuşan parça ve yüksek gürültü çıkarır; bu yüzden uygun sınıf toz maskesi, gözlük ve kulak koruyucu birlikte kullanılır. Kaynak maskesi ve deri önlük ark ışınına ve sıçrantıya karşıdır, tozdan ve gürültüden korumaz.
Dayanak: 10UY0002-5/A1 — BG.2
İSG koruma ve müdahale araçları
3. Kurulumda ayar yapmak için makine gövdesi hidrolik krikoyla kaldırıldı ve altına girilecek. Gövdenin altına mekanik destek sehpası konmasının işlevi nedir?
- A) Krikonun kaldırma kapasitesini artırıp işi hızlandırmak
- B) Kriko basınç kaybetse bile yükün aşağı düşmesini önlemek
- C) Terazileme sırasında ölçülen sapmayı kendiliğinden düzeltmek
- D) Zemine geçen titreşimi sönümleyip gürültüyü azaltmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kriko basınç kaybetse bile yükün aşağı düşmesini önlemek
Hidrolik kriko kaçak, conta arızası ya da vanaya yanlışlıkla dokunulması yüzünden yükü bırakabilir; bu nedenle yükün altına girmeden önce uygun kapasitede mekanik destek konur. Sehpa krikonun kapasitesini artırmaz, yükü krikoya bağlı kalmadan güvenle taşır.
Dayanak: 10UY0002-5/A1 — BG.3
Kilitleme ve etiketleme
4. Büyük bir pres hattında altı enerji ayırma noktası vardır ve revizyonda beş kişilik bir ekip birlikte çalışacaktır. Kilitleme düzenini kuran bakım sorumlusu için doğru yöntem hangisidir?
- A) Tek ortak kilit takıp anahtarı vardiya amirine teslim etmek
- B) Her çalışanın yalnızca kendi çalıştığı noktaya kilit takması
- C) Noktaları etiketleyip kilit yerine uyarı levhasıyla yetinmek
- D) Noktaları kilitleyip anahtarı grup kilit kutusuna koymak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Noktaları kilitleyip anahtarı grup kilit kutusuna koymak
Çok noktalı ve çok kişili işlerde grup kilitleme kullanılır: sorumlu kişi tüm ayırma noktalarını kilitleyip anahtarları bir kilit kutusuna koyar, her çalışan kutuya kendi kişisel kilidini takar. Son kişi kilidini çıkarmadan anahtarlara ulaşılamaz, böylece içeride biri varken enerji verilemez. Yalnız kendi noktasını kilitlemek diğer kaynakları açık bırakır; tek ortak kilit ise çalışanın kendi güvenliğini denetlemesini ortadan kaldırır.
Dayanak: 10UY0002-5/A1 — BG.4
Uyarı işaret ve levhaları
5. Vinçle makine yerleştirilecek kurulum alanına 'askıda yük' uyarı levhası asılacak. Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği'ne göre uyarı levhasının biçimi ve rengi nasıldır?
- A) Sarı zeminli, siyah kenarlı üçgen ve siyah simge
- B) Mavi zeminli bir daire ve içinde beyaz renkli bir simge
- C) Beyaz zeminli, kırmızı çapraz çizgili bir daire
- D) Yeşil zeminli bir dikdörtgen ve beyaz bir simge
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Sarı zeminli, siyah kenarlı üçgen ve siyah simge
Uyarı işaretleri üçgen biçimlidir; sarı zemin üzerinde siyah simge ve siyah kenar bulunur. Mavi daire emredici (örneğin baret takınız), kırmızı çapraz çizgili daire yasaklayıcı, yeşil dikdörtgen ise acil çıkış ve ilk yardım işaretidir.
Dayanak: 10UY0002-5/A1 — BG.5; Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yön. Ek-2
Risk ve tehlike analizi
6. Atölyeye yeni bir robotlu kaynak hücresi kuruldu ve devreye alındı. Bakım şefi olarak risklerin belirlenmesi çalışmalarına katkınız açısından doğru davranış hangisidir?
- A) Bir sonraki periyodik değerlendirme tarihini beklemek
- B) Riskleri yalnız üreticinin kullanım kılavuzundaki uyarılara bırakmak
- C) Değişikliği İSG ekibine bildirip değerlendirmeyi yeniletmek
- D) Hücreyi ilk arıza ya da ramak kala olaya kadar izlemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Değişikliği İSG ekibine bildirip değerlendirmeyi yeniletmek
Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'ne göre işyerinde kullanılan teknoloji ve ekipmanda değişiklik olduğunda risk değerlendirmesi tamamen ya da kısmen yenilenir; periyodik tarih beklenmez. Bakım şefi, yeni hücrenin bakım işlerini ve enerji noktalarını bilen kişi olarak değişikliği bildirir ve çalışmaya katkı verir. Üretici kılavuzu girdi olsa da işyerindeki koşulları kapsamaz; ilk olayı beklemek önleyici yaklaşıma aykırıdır.
Dayanak: 10UY0002-5/A1 — BG.6; Risk Değerlendirmesi Yön. md.12
Risk faktörlerini azaltma
7. Yağ sızıntısı olan bir hidrolik ünitenin yakınındaki konsol kaynakla onarılacak (sıcak iş). İş izni sistemine göre doğru uygulama hangisidir?
- A) Sözlü onayla başlayıp izin formunu iş bitince doldurmak
- B) Yanıcıları kaldırıp söndürücü ve gözcüyle izinli çalışmak
- C) İzni pazartesi alıp aynı formla bütün hafta çalışmak
- D) Yangın riskini azaltmak için kaynağı yüksek akımla bitirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Yanıcıları kaldırıp söndürücü ve gözcüyle izinli çalışmak
Sıcak iş izni işe başlamadan önce düzenlenir; alandaki yanıcılar ve yağ bulaşıkları kaldırılır ya da yanmaz örtüyle kapatılır, söndürücü hazır tutulur, iş sırasında ve sonrasında yangın gözcüsü bulunur. Formu iş bitince doldurmak iznin amacını ortadan kaldırır; izin belirli bir iş ve süre için verilir, haftalık genel form olmaz.
Dayanak: 10UY0002-5/A1 — BG.7
Makineye özel acil durum
8. Hidrolik preste bir çalışanın eli kalıp arasında sıkıştı. Makineye özel acil durum talimatına göre ilk müdahale hangisidir?
- A) Basıncı hızla almak için hortum rakorunu gevşetmek
- B) Ana şalteri kapatıp açarak presi başa döndürmek
- C) Eli kalıp arasından zorla çekip ilk yardım çantasını getirmek
- D) Acil stopa basıp 112'ye haber verip talimatla kurtarmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Acil stopa basıp 112'ye haber verip talimatla kurtarmak
Önce acil stopla hareket durdurulur, 112'ye haber verilir ve koçun güvenle geri alınması makinenin acil durum talimatında tanımlanan yöntemle yapılır. Rakoru gevşetmek basınçlı yağ fışkırtır ve koçun kontrolsüz inmesine yol açabilir; şalteri kapatıp açmak ise beklenmedik bir hareket başlatabilir.
Dayanak: 10UY0002-5/A1 — BG.8
Çevresel riskler
9. Fabrikadaki soğutma grubunun (chiller) kompresörü onarım için açılacak; devrede florlu soğutucu akışkan bulunuyor. Çevresel risk açısından doğru planlama hangisidir?
- A) Akışkanı sertifikalı personelin geri kazanmasını sağlamak
- B) Akışkanı açık havada, yavaşça ve kontrollü atmosfere tahliye etmek
- C) Devreyi açıp kaçan akışkanı fanla dışarı süpürmek
- D) Akışkanı boş bir yağ varili içine boşaltıp saklamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Akışkanı sertifikalı personelin geri kazanmasını sağlamak
Florlu soğutucu akışkanlar güçlü sera gazlarıdır; Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik bunların atmosfere salınmasını yasaklar ve işlemlerin mesleki yeterlilik belgeli personelce yapılmasını ister. Bu nedenle onarım planına, akışkanın uygun cihazla geri kazanılması ve kayda alınması konur. Yavaşça tahliye etmek de salımdır; uygun olmayan kaba boşaltmak kaçağa ve karışıma yol açar.
Dayanak: 10UY0002-5/A1 — BG.10, BG.11; Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yön. (2024) md.6, md.16
İşlem dokümantasyonu
10. Bakım ekibinin sahada kullandığı talimatlardan aynı makine için farklı revizyonlar dolaşıyor. Kalite yönetim sistemine göre doğru uygulama hangisidir?
- A) Her bakımcının alıştığı revizyonla çalışmasına izin vermek
- B) Onaylı güncel revizyonu dağıtıp eskileri sahadan toplamak
- C) Eski revizyonları yedek olarak talimatların arkasına eklemek
- D) Revizyon numarasını silip yalnız basım tarihini bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Onaylı güncel revizyonu dağıtıp eskileri sahadan toplamak
ISO 9001 dokümante bilginin kontrolünü ister: kullanım yerinde yalnız onaylı ve güncel sürüm bulunmalı, geçersiz sürümler toplanmalı ya da açıkça işaretlenmelidir. Eski revizyonu yedek diye sahada tutmak, yanlış tork, ayar ya da sıra değerleriyle çalışılmasına yol açar.
Dayanak: 10UY0002-5/A1 — BG.14; ISO 9001 md.7.5.3
Kalite sağlama teknikleri
11. Bir makinenin bakımında iki pnömatik silindirin hortumları sökülüp takılırken son iki ayda iki kez ters bağlanmış ve silindirler ters hareket etmiştir. Hatayı kaynağında önleyen kalite tekniği hangisidir?
- A) Bakımcılara hatanın sonuçlarını anlatan bir duyuru asmak
- B) Hortum işini yalnız en deneyimli bakımcıya vermek
- C) Bağlantıları farklı çap ya da renk koduyla eşleştirmek
- D) Her bakım sonrası silindirleri tek tek elle denetlemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Bağlantıları farklı çap ya da renk koduyla eşleştirmek
Hata önleme (poka-yoke), yanlış montajı fiziksel olarak zorlaştıran ya da hemen fark ettiren düzenlemedir; farklı çaplı rakor, renkli hortum ve numaralı bağlantı bu amaçla kullanılır. Duyuru asmak ve işi deneyimli kişiye bırakmak insanın dikkatine dayanır, hata yine olabilir. Sonradan kontrol ise hatayı önlemez, yalnız yakalar.
Dayanak: 10UY0002-5/A1 — BG.15
Hata ve arıza giderme
12. Tekrarlayan bir rulman arızası için kök neden bulunup giderildi ve düzeltici faaliyet kapatılmak isteniyor. Kalite sistemine göre kapatmadan önce ne yapılmalıdır?
- A) Faaliyeti onarımın yapıldığı gün kapatıp arşive kaldırmak
- B) Arızalı rulmanı stoktaki en yakın muadille değiştirmek
- C) Benzer makinelerin bakım periyotlarını yarıya indirmek
- D) Etkinliğini izleyip arızanın tekrarlamadığını doğrulamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Etkinliğini izleyip arızanın tekrarlamadığını doğrulamak
ISO 9001, alınan düzeltici faaliyetin etkinliğinin gözden geçirilmesini ister; bu yüzden makine bir süre izlenir, titreşim ve sıcaklık gibi değerlerle arızanın tekrarlamadığı doğrulanır, sonra kayıt kapatılır. Onarım günü kapatmak, kök nedenin gerçekten giderilip giderilmediğini belirsiz bırakır.
Dayanak: 10UY0002-5/A1 — BG.16; ISO 9001 md.10.2.1
A2 · Makine Kurulumu
Bu bölümde 10 çalışma sorusu var. Gerçek sınavda bu birimde performans (uygulama) ve teorik (çoktan seçmeli) sınavı yapılır; teorik sınavda en az 10 soru sorulur ve soruların en az %60'ına doğru cevap veren başarılı sayılır.
Söküm ve tesisat ayırma
13. Başka bir fabrikaya taşınacak bir CNC tezgâhının söküm planını hazırlıyorsunuz. Kesilmesi gereken devre ve tesisatlar nasıl belirlenmelidir?
- A) Tüm enerji ve akışkan hatları şemadan tek tek listelenir
- B) Yalnız ana elektrik kesilir, diğer hatlar taşıma sırasında ayrılır
- C) Hatlar söküm sırasında göründükçe sırayla kesilir
- D) Yalnız operatörün bildirdiği hatlar önceden ayrılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Tüm enerji ve akışkan hatları şemadan tek tek listelenir
Makineye enerji ve akışkan getiren tüm hatlar (elektrik, basınçlı hava, hidrolik, soğutma suyu, yağlama ve kumanda/haberleşme kabloları) söküm öncesi şemadan ve sahadan tek tek belirlenip listelenir. Hatları göründükçe kesmek, gözden kaçan basınçlı bir hattın ya da enerjili bir kablonun söküm sırasında tehlike yaratmasına yol açar.
Dayanak: 10UY0002-5/A2 — BG.1
Güvenli taşıma ve yükleme
14. Sökülen bir freze tezgâhı kamyona yüklenecek. Taşıma sırasında hasarı önlemek için yüklemeden önce hangisi yapılmalıdır?
- A) Hareketli tabla ve kızakları taşıma kilitleriyle sabitlemek
- B) Kızakları serbest bırakıp sarsıntıyı sönümlemelerini sağlamak
- C) Ağırlık merkezini kamyonun arka kapağına yakın konumlamak
- D) Tezgâhı yalnız kendi ağırlığıyla kasada durmaya bırakmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Hareketli tabla ve kızakları taşıma kilitleriyle sabitlemek
Taşımada sarsıntı ve frenleme etkisiyle hareketli tabla, konsol ve kızaklar kayarak vidalı millere ve yataklara zarar verebilir; bu yüzden üreticinin taşıma kilitleri ya da sabitleme parçaları takılır ve yük kasaya spanzetle bağlanır. Kızakları serbest bırakmak sönüm sağlamaz, darbeyi doğrudan mil ve kızak yüzeyine aktarır.
Dayanak: 10UY0002-5/A2 — BG.2
Temel ve zemin hazırlığı
15. Darbeli çalışan ağır bir eksantrik pres için yeni temel yapılacak. Yakındaki hassas taşlama tezgâhlarını korumak için temel nasıl olmalıdır?
- A) Bina döşemesiyle tek parça dökülüp yükü döşemeye yaymalı
- B) Döşemeden derzle ayrılmış, bağımsız ve kütleli olmalı
- C) Temel inceltilip esnekliği artırılarak hafif yapılmalı
- D) Pres temel yapılmadan doğrudan döşemeye bağlanmalı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Döşemeden derzle ayrılmış, bağımsız ve kütleli olmalı
Darbeli makinelerin temeli, titreşimin döşeme üzerinden çevredeki makinelere geçmemesi için bina döşemesinden izolasyon derziyle ayrılır ve yeterli kütlede bağımsız yapılır. Döşemeyle tek parça dökülen temel ise darbeyi çevreye yayarak hassas tezgâhların ölçü doğruluğunu bozar.
Dayanak: 10UY0002-5/A2 — BG.3
Makine yerleşimi
16. Yeni bir makinenin atölyedeki yeri belirlenirken üreticinin yerleşim (layout) resmine göre öncelikle hangisi kontrol edilir?
- A) Makinenin olabildiğince duvara bitişik konabilmesi
- B) Makinenin elektrik panosuna en kısa mesafede olması
- C) Forkliftin makineyi en hızlı indirebileceği nokta
- D) Bakım, kapak açma ve operatör erişimi için boşluklar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Bakım, kapak açma ve operatör erişimi için boşluklar
Üretici yerleşim resminde kapakların açılması, parça sökme, talaş ve yağ boşaltma ile operatörün güvenli çalışması için gereken boşlukları verir; makinenin yeri önce bu boşluklara göre belirlenir. Makineyi duvara bitişik koymak ya da yalnız kablo kısalığına göre yerleştirmek sonradan bakımı ve güvenli erişimi engeller.
Dayanak: 10UY0002-5/A2 — BG.4
Terazileme
17. Bir torna tezgâhı ayar takozları üzerinde hassas makine terazisiyle terazilendi. Ankraj cıvataları sıkıldıktan sonra doğru uygulama hangisidir?
- A) Terazi değerini iki eksende yeniden ölçüp düzeltmek
- B) Sapmayı cıvataları farklı torklarla sıkarak gidermek
- C) Ölçümü yalnız tezgâhın boyuna ekseninde tekrarlamak
- D) Sapmanın çalışırken kendiliğinden oturacağını saymak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Terazi değerini iki eksende yeniden ölçüp düzeltmek
Ankraj cıvatalarının sıkılması gövdeyi çekip terazi değerini değiştirebilir; bu yüzden sıkmadan sonra ölçüm boyuna ve enine eksende tekrarlanır, sapma ayar elemanlarıyla düzeltilir. Cıvataları farklı torkla sıkarak teraziyi düzeltmek tezgâh yatağını burar ve ölçü hassasiyetini bozar.
Dayanak: 10UY0002-5/A2 — BG.5
Montaj işlem sırası
18. Ankraj ceplerine harçla sabitlenen bir makinenin kurulumunda doğru işlem sırası hangisidir?
- A) Konumlandırıp terazilemek, ankrajı sıkmak, sonra harç dökmek
- B) Konumlandırmak, harç dökmek, harç sertleşmeden terazileyip sıkmak
- C) Konumlandırıp terazilemek, harç dökmek, priz sonrası sıkmak
- D) Harç dökmek, hemen ankrajı sıkmak, sonra konumlandırmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Konumlandırıp terazilemek, harç dökmek, priz sonrası sıkmak
Makine ayar takozları üzerinde yerine konup terazilenir ve ankraj cepleri harçla doldurulur; cıvatalar ancak harç prizini alıp yeterli dayanıma ulaşınca sıkılır, ardından terazi yeniden kontrol edilir. Harç dökülmeden cıvata sıkılamaz, çünkü cepte serbest duran cıvatayı tutan bir şey yoktur; harç sertleşmeden ayar yapmak ya da sıkmak ise cıvatayı oynatıp harcı çatlatır.
Dayanak: 10UY0002-5/A2 — BG.6
Eksen ayarı
19. Sıcak su basan bir pompa ile motorunun lazerle eksen ayarı yapılacaktır. Üretici, soğukken ayarda milleri tam çakıştırmak yerine belirli bir kaçıklık hedefi vermiştir. Bunun nedeni hangisidir?
- A) Lazer cihazının soğukta hatalı ölçmesini telafi etmek
- B) Kaplinin elastik elemanına ön gerilme vermek
- C) Çalışma sıcaklığında ısıl büyümeyle eksenleri çakıştırmak
- D) Rulmanların ilk alıştırma süresinde aşınmasını dengelemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Çalışma sıcaklığında ısıl büyümeyle eksenleri çakıştırmak
Sıcak akışkan basan pompanın gövdesi ve yatakları çalışırken ısınıp genleşir, mil ekseni yükselir ya da kayar. Bu yüzden üretici soğuk ayarda bu büyümeyi hesaba katan bir hedef kaçıklık verir; makine çalışma sıcaklığına gelince eksenler çakışır. Soğukta tam çakıştırılan grup sıcakken kaçık çalışır; rulman ve kaplin erken hasarlanır.
Dayanak: 10UY0002-5/A2 — BG.7
Operatöre bilgi verme
20. Kurulumu tamamlanan bir makine operatöre teslim ediliyor. Operatöre verilmesi gereken bakım bilgisi hangisidir?
- A) Ankraj cıvatalarının torkunu kendisinin yeniden ayarlaması
- B) Günlük kontrol noktaları ve anormal durumda yapılacaklar
- C) Pano kapağını açıp sigortaları kendisinin değiştirmesi
- D) Emniyet anahtarlarını gerektiğinde köprüleme yöntemi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Günlük kontrol noktaları ve anormal durumda yapılacaklar
Operatöre yağ seviyesi, basınç göstergeleri, sızıntı ve anormal ses gibi günlük kontrol noktaları ile anormal bir durumda makineyi durdurup bakıma haber vermesi anlatılır. Tork ayarı ve pano içi müdahale bakım ve elektrik yetkilisinin işidir; emniyet anahtarını köprülemek ise hiçbir koşulda öğretilmez.
Dayanak: 10UY0002-5/A2 — BG.8
Amire bilgi verme
21. Devreye alma sırasında eksen ayarı tolerans içinde çıktı, ancak bir yatağın sıcaklığı sürekli yükseliyor. Amirinize bilgi verirken doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Makine çalıştığı için amire yalnız 'teslim edildi' bilgisi vermek
- B) Sorunu operatöre anlatıp amire iletmesini istemek
- C) Yatağa fazla gres basıp durumu kayda yazmamak
- D) Ölçülen değerleri, olası nedeni ve öneriyi yazılı bildirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Ölçülen değerleri, olası nedeni ve öneriyi yazılı bildirmek
Amire verilecek bilgi ölçüme dayanmalıdır; yatak sıcaklığının seyri, olası nedenler (yağlama, ön yük, eksen) ve önerilen takip yazılı bildirilir ki karar ve iş planı buna göre yapılsın. Fazla gres basmak sıcaklığı daha da artırabilir; sorunu kayda geçirmeden kapatmak arızanın izini kaybettirir.
Dayanak: 10UY0002-5/A2 — BG.9
Kontrol kartı kayıtları
22. Kurulumu biten bir motor-pompa grubunda lazerle eksen ayarı yapıldı. Makine bakım kontrol kartına tarih ve imzanın yanında işlenmesi gereken eksen ayarı bilgisi hangisidir?
- A) Yalnız ayar başlamadan önce ölçülen ilk kaçıklık değerleri
- B) Ayar sonrası kaçıklık değerleri, tolerans ve şim düzeni
- C) 'Eksen ayarı yapıldı, uygundur' şeklinde kısa bir not
- D) Kaplinin markası, tipi ve depoda kalan yedek kaplin sayısı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Ayar sonrası kaçıklık değerleri, tolerans ve şim düzeni
Kontrol kartına ayar sonrası dikey ve yatay kaçıklık değerleri, kabul toleransı ve ayaklara konan şimler işlenir; böylece sonraki bakımda ya da bir arıza incelemesinde makinenin hangi değerlerle teslim edildiği bilinir. Yalnız ayar öncesi değerleri yazmak teslim durumunu göstermez; 'uygundur' notu da ölçüme dayanmadığı için sonradan doğrulanamaz.
Dayanak: 10UY0002-5/A2 — BG.10
B1 · Önleyici Bakım
Bu bölümde 18 çalışma sorusu var. Gerçek sınavda bu birimde performans (uygulama) ve teorik (çoktan seçmeli) sınavı yapılır; teorik sınavda en az 25 soru sorulur ve soruların en az %60'ına doğru cevap veren başarılı sayılır.
Bakım kontrol kartları ve kayıt analizi
23. Bir vidalı kompresörün son üç aylık bakım kartlarına göre makine, arıza duruşları hariç toplam 1.800 saat çalışmış ve bu sürede 4 arıza duruşu yaşanmıştır. Arıza duruşlarının toplamı 20 saattir. Kompresörün MTBF değeri (arızalar arası ortalama çalışma süresi) kaçtır?
- A) 5 saat
- B) 7.200 saat
- C) 450 saat
- D) 360 saat
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) 450 saat
MTBF, arızasız çalışılan toplam sürenin arıza sayısına bölünmesiyle bulunur: 1.800 ÷ 4 = 450 saat. 5 saat, 20 saatlik onarımın 4 arızaya bölünmesidir; yani MTTR'dir, MTBF ile karıştırılmamalıdır.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 — BG.14, BG.37; TS EN 13306
24. Bir enjeksiyon makinesinin bakım kayıtlarından MTBF 190 saat, MTTR 10 saat olarak hesaplanmıştır. Bu makinenin kullanılabilirlik oranı yüzde kaçtır?
- A) %94,7
- B) %95
- C) %5
- D) %90
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) %95
Kullanılabilirlik = MTBF ÷ (MTBF + MTTR) = 190 ÷ 200 = 0,95, yani %95'tir. %94,7, onarım süresini çalışma süresinden düşüp yine 190'a bölmekten çıkan yanlış bir sonuçtur; %5 ise makinenin arızada geçirdiği süre payıdır.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 — BG.14; TS EN 13306
25. Son üç ayın bakım kayıtları şöyle: A makinesi 12 arıza ve toplam 18 saat duruş; B makinesi 3 arıza ve toplam 42 saat duruş; C makinesi 7 arıza ve toplam 14 saat duruş. Hattın kullanılabilirliğini en çok düşüren makine ve gerekçesi hangisidir?
- A) A makinesi, çünkü arıza sayısı en yüksek olandır
- B) B makinesi, çünkü toplam duruş süresi en yüksektir
- C) C makinesi, çünkü ortalama onarım süresi en kısadır
- D) Üç makine eşit etkiler, çünkü hepsi aynı hatta çalışır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) B makinesi, çünkü toplam duruş süresi en yüksektir
Kullanılabilirliği belirleyen, makinenin toplamda ne kadar süre durduğudur; B makinesi 42 saatle en çok duruşa yol açmıştır. A en sık arızalanan makinedir ama arızaları kısa sürdüğü için toplam kaybı 18 saatte kalmıştır; yalnızca arıza sayısına bakmak iyileştirme önceliğini yanlış belirler.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 — BG.14
26. Bakım kontrol kartlarından ileride MTBF ve MTTR hesaplanabilmesi için her arıza kaydında mutlaka bulunması gereken bilgi hangisidir?
- A) Bakımı yapan teknisyenin adı, sicil numarası ve imzası
- B) Kullanılan sarf malzemesinin birim fiyatı ve toplam tutarı
- C) Arızayı bildiren operatörün vardiyası ve çalıştığı hat
- D) Duruşun başladığı ve makinenin devreye alındığı zaman
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Duruşun başladığı ve makinenin devreye alındığı zaman
MTTR duruş sürelerinden, MTBF de duruşlar arasındaki çalışma sürelerinden hesaplanır; ikisi için de duruşun başlangıç ve bitiş zamanı kaydedilmelidir. Teknisyen adı ve malzeme tutarı da karta yazılır, ancak bu bilgilerle arızalar arası süre ya da onarım süresi hesaplanamaz.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 — BG.37
Yedek parça ve sarf malzemeleri
27. Bir dolum hattında MTBF son yılda iyileşmiş, ancak MTTR yüksek kalmıştır. Kayıtlarda MTTR, duruşun başladığı andan makinenin devreye alındığı ana kadar hesaplanıyor ve bu sürenin büyük kısmı parça beklemekle geçiyor. MTTR'yi düşürmek için ilk yapılacak iyileştirme hangisidir?
- A) Sık arızalanan kritik parçaları stokta hazır tutmak
- B) Önleyici bakımı mevcut plandakinin iki katı sıklıkta yapmak
- C) Arızaya daha fazla sayıda teknisyen göndermek
- D) Hattın daha düşük hızda çalıştırılmasını istemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Sık arızalanan kritik parçaları stokta hazır tutmak
Burada MTTR'yi büyüten şey onarım işçiliği değil parça beklemesidir; kritik parçanın depoda hazır olması bu bekleme süresini doğrudan kısaltır. Bakım periyodunu sıklaştırmak arıza sıklığını (MTBF'yi) etkiler, parça yokken ekibi büyütmek de onarımı hızlandırmaz.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 — BG.17
28. Hattaki pompalarda kullanılan bir rulman tipinden ayda ortalama 4 adet tüketilmektedir. Tedarik süresi 2 ay, belirlenen emniyet stoğu 3 adettir. Stok kaç adede düştüğünde yeni sipariş verilmelidir?
- A) 8 adet
- B) 14 adet
- C) 7 adet
- D) 11 adet
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) 11 adet
Yeniden sipariş noktası, tedarik süresi boyunca harcanacak miktar ile emniyet stoğunun toplamıdır: (4 × 2) + 3 = 11 adet. 8 adet emniyet stoğunu unutur; 7 adet ise yalnızca bir aylık tüketimi hesaba katar, parça gelene kadar stok tükenir.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 — BG.17
29. Depoda aynı ölçüde nitril (NBR) O-ringlerden üretim tarihleri farklı iki parti bulunuyor. Önleyici bakımda kullanım ve depolama açısından doğru uygulama hangisidir?
- A) Önce yeni tarihli partiyi kullanıp eskiyi yedekte tutmak
- B) Önce eski partiyi kullanıp raf ömrünü kontrol etmek
- C) İki partiyi aynı kutuda birleştirip sırasız kullanmak
- D) O-ringleri gün ışığı alan rafta askıya asarak saklamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Önce eski partiyi kullanıp raf ömrünü kontrol etmek
Kauçuk sızdırmazlık elemanları zamanla sertleşip çatlayabildiği için raf ömrü olan sarf malzemesidir; ilk giren ilk çıkar mantığıyla üretim tarihi eski olan parti önce kullanılır ve raf ömrünün dolmadığı kontrol edilir. Işık, ozon ve asılı durma kauçuğu yaşlandırıp biçimini bozar; partileri karıştırmak da tarih takibini imkânsız kılar.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 — BG.31
30. Hidrolik ünite için seçilecek filtre elemanının kataloğunda 'β10(c) = 200' yazmaktadır. Bu değer filtre hakkında neyi gösterir?
- A) 10 µm ve üstü parçacıkların %90'ını tuttuğunu
- B) 200 saat çalışmada 10 µm boyuta kadar tıkandığını
- C) 10 bar basınç farkında dakikada 200 litre süzdüğünü
- D) 10 µm ve üstü parçacıkların %99,5'ini tuttuğunu
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) 10 µm ve üstü parçacıkların %99,5'ini tuttuğunu
Beta oranı, filtreye giren belirli boyuttaki parçacık sayısının filtreden çıkan sayıya oranıdır (ISO 16889). β = 200 ise her 200 parçacıktan biri geçer; tutma verimi (1 − 1/200) × 100 = %99,5 olur. %90 verim β = 10'a karşılık gelir; oran basınç, debi ya da çalışma süresi bilgisi vermez.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 — BG.30; ISO 16889
31. Kayıtlara göre bir elektronik kontrol kartı, yaşı ve çalışma süresiyle ilişkisiz biçimde rastgele zamanlarda arızalanıyor. Bu kartı belirli aralıklarla yenisiyle değiştirmenin etkisi nedir?
- A) Arızayı tamamen önler; değişim aralığı kısaldıkça risk sıfırlanır
- B) Arıza riskini azaltır; kart her ay değişirse hiç arıza çıkmaz
- C) Arızayı geciktirir; kartın ömrü değişim sayısıyla birlikte uzar
- D) Arıza olasılığını düşürmez; yedek tutup durumu izlemek uygundur
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Arıza olasılığını düşürmez; yedek tutup durumu izlemek uygundur
Zaman bazlı değişim yalnızca yaşlandıkça aşınan parçalarda işe yarar; arızası rastgele olan parçada yeni kartın bozulma olasılığı eskisinden farklı değildir, hatta montaj hatası riski eklenir. Bu tür parçalar için yedeği hazır tutmak ve izlenebilen belirtileri takip etmek daha doğru bir bakım yaklaşımıdır.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 — BG.32
Bakım faaliyetlerine yönelik iş planlama
32. Üretici, bir vidalı kompresörde yağ ve yağ filtresi değişimini çalışma saatine bağlamıştır. Kompresör bazı aylar tek, bazı aylar üç vardiya çalışıyor. Periyodik bakım planı nasıl kurulmalıdır?
- A) Değişimi her ayın sabit bir gününe takvimle bağlayarak yapmak
- B) Yağın rengi koyulaştığında değişimi hemen planlamak
- C) Vardiya sayısına bakmadan yılda bir kez değişim yapmak
- D) Saat sayacını izleyip değişimi kılavuzdaki saatte yapmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Saat sayacını izleyip değişimi kılavuzdaki saatte yapmak
Üretici aralığı çalışma saatine bağladıysa plan da saat sayacına göre kurulur; TS EN 13306'daki önceden belirlenmiş bakım, zaman ya da kullanım birimine göre yapılan bakımdır. Sabit takvim, yoğun aylarda değişimi geciktirir, sakin aylarda gereksiz değişime yol açar; yağ rengi ise güvenilir bir ölçüt değildir.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 — BG.10; TS EN 13306
33. Günlük bakım planlamasında bekleyen iş emirlerini önceliklendirdiniz. İşleri ekibe dağıtmadan önce yapılması gereken adım hangisidir?
- A) İşleri teknisyenlerin kendi seçimine bırakıp başlatmak
- B) Önce en kısa süren işleri bitirip listeyi kısaltmak
- C) Parça, takım ve duruş izninin hazır olduğunu teyit etmek
- D) Öncelik sırasını bozmadan tüm işleri tek bir teknisyene vermek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Parça, takım ve duruş izninin hazır olduğunu teyit etmek
Önceliklendirmeden sonra her iş için parça, takım, kişi ve üretimden alınacak duruş zamanı netleştirilir; aksi hâlde ekip makinenin başına gidip parça ya da izin bekler. Kısa işleri öne almak belirlenen önceliği bozar, işleri teknisyenin seçimine bırakmak da planlamayı ortadan kaldırır.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 — BG.11
34. Sabah bakım planına üç talep düştü: bir presin iki el kumandasından biri çalışmıyor ve operatör tek butonla çalıştırıyor; paketleme makinesinde hafif kayış sesi var; depo kapısının menteşesi gevşek. Doğru öncelik hangisidir?
- A) Presi hemen durdurup kumandayı ilk sırada onarmak
- B) Üretim aksamasın diye presi vardiya sonuna bırakmak
- C) Önce kayış sesini gidermek, presi ertesi güne almak
- D) Talepleri geliş sırasına göre tek tek ele almak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Presi hemen durdurup kumandayı ilk sırada onarmak
İki el kumandası operatörün ellerini kalıp bölgesinden uzak tutan bir güvenlik düzeneğidir; devre dışı kalması ezilme ve uzuv kaybı riski demektir, bu yüzden makine durdurulur ve iş ilk sıraya alınır. Kayış sesi ve menteşe beklemeye alınabilir; üretim kaygısıyla presi çalıştırmaya devam etmek ise kabul edilemez.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 — BG.11, BG.22
35. Bir ayda 40 önleyici bakım iş emri planlanmıştır. Bunların 34'ü planlanan tarihte, 4'ü gecikmeyle tamamlanmış, 2'si hiç yapılamamıştır. Planlanan tarihte tamamlanma oranı yüzde kaçtır?
- A) %95
- B) %90
- C) %85
- D) %15
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) %85
Planlanan tarihte tamamlanan iş sayısı toplam plana bölünür: 34 ÷ 40 = 0,85, yani %85. %95 sonucu gecikmeli 4 işi de zamanında sayar; bu, planın uygulanma durumunu olduğundan iyi gösterir. Geciken ve yapılamayan işler ayrıca nedenleriyle raporlanmalıdır.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 — BG.12
36. Tesisteki makineler için yağlama çizelgesi hazırlıyorsunuz. Her yağlama noktası için çizelgede bulunması gereken bilgi grubu hangisidir?
- A) Nokta, yağlayıcı tipi, miktar, periyot ve uygulama yöntemi
- B) Nokta, yağlayıcı markasının fiyatı ve son satın alma tarihi
- C) Nokta ve periyot; yağlayıcı tipini sahadaki teknisyen seçer
- D) Yağlayıcı tipi ve miktarı; periyot arıza görülünce belirlenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Nokta, yağlayıcı tipi, miktar, periyot ve uygulama yöntemi
Yağlama çizelgesi, kim uygularsa uygulasın aynı işin yapılmasını sağlamalıdır; bu yüzden her nokta için yağlayıcı tipi, miktarı, periyodu ve yöntemi yazılır. Tipi teknisyene bırakmak uyumsuz gres karışımına, periyodu arızaya bağlamak da önleyici bakımın amacını ortadan kaldırmaya yol açar.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 — BG.24
Kalite gereklilikleri
37. Ekipteki ölçü aletlerinin kalibrasyon raporlarında bir kumpas grubu üç dönemdir sapmasız çıkarken, bir tork anahtarı iki dönem üst üste sınırda çıkmıştır. Kalibrasyon takibinde doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Sınırda çıkanın aralığını kısaltıp sonuçlara göre güncellemek
- B) Aralıkları üreticinin ilk önerdiği değerde hep sabit tutmak
- C) Sınırda da olsa geçtiği için tork anahtarını aynı aralıkta tutmak
- D) Sapmasız çıkan kumpasları bir daha kalibrasyona göndermemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Sınırda çıkanın aralığını kısaltıp sonuçlara göre güncellemek
Kalibrasyon aralığı sabit bir kural değildir; aletin geçmiş kalibrasyon sonuçlarına göre gözden geçirilir. İki kez sınırda çıkan tork anahtarı kayma eğilimi gösterdiği için aralığı kısaltılır; kararlı aletlerde aralık gerekçesiyle korunabilir ya da uzatılabilir. Kalibrasyonu tamamen bırakmak ise ölçümlerin izlenebilirliğini ortadan kaldırır.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 — BG.21; ILAC-G24
Makinelerin temel tesisat bağlantıları
38. Atölyedeki pnömatik makinelerin bakım öncesi hava ayırma düzeni standart hâle getirilecek. Her makinenin girişine konacak en uygun ayırma elemanı hangisidir?
- A) Basıncı sıfıra ayarlanabilen bir hava regülatörü
- B) Kilitlenebilen, kapanınca hattı tahliye eden vana
- C) Elektrik kesilince kapanan tek bir solenoid hava valfi
- D) Yağlayıcı çıkışına konan sıradan bir küresel vana
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Kilitlenebilen, kapanınca hattı tahliye eden vana
Bakımda kullanılan ayırma elemanı kapalı konumda kilitlenebilmeli ve kapanınca arkadaki hatta kalan havayı tahliye etmelidir; böylece kimse açamaz ve hapsolan basınç işe başlamadan boşalır. Regülatör ayırma elemanı değildir, kilitlenemez; solenoid valf kaçırabilir ve elle kilitlenemez. Tahliyesiz küresel vana ise arkasında basınç bırakır.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 — BG.23; TS EN ISO 14118
Bakım sonrası son işlemler
39. Önleyici bakım sonrasında bir hidrolik ünitenin manometre kadranına normal çalışma basıncı aralığını gösteren yeşil bir bant yapıştırdınız. Operatöre bu konuda vereceğiniz bilgi hangisidir?
- A) Bandın yalnız bakım ekibinin ölçüm yaptığı yer olduğu
- B) İbre yeşil bandın dışına çıkarsa bakıma bildirmesi
- C) İbre bant dışındaysa regülatörle bandın içine alması
- D) Bandın ünitenin en yüksek emniyet basıncını gösterdiği
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) İbre yeşil bandın dışına çıkarsa bakıma bildirmesi
Manometreye işlenen normal aralık, operatörün günlük kontrolde anormalliği hemen görmesini sağlayan görsel bir yönetim aracıdır. Operatöre, ibre bu aralığın dışına çıktığında durumu bakıma bildirmesi öğretilir. Basıncı kendisinin ayarlaması arızanın nedenini gizler ve yetkisi dışındadır; bant emniyet ventilinin ayar değerini değil normal çalışma aralığını gösterir.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 — BG.35
40. Haftalık önleyici bakım sonuçlarını üretim müdürüne raporlayacaksınız. Üretim planına ilişkin kararlarını en çok destekleyecek içerik hangisidir?
- A) Ekipte kimin kaç saat fazla mesai yaptığının ayrıntılı dökümü
- B) Kullanılan her takımın adı ve depodan alınma saatlerinin listesi
- C) Ertelenen işler ve nedenleri, riskli bulgular, gereken duruşlar
- D) Yalnızca tamamlanan iş sayısı, diğer işlerin rapordan çıkarılması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Ertelenen işler ve nedenleri, riskli bulgular, gereken duruşlar
Üretim müdürü, hangi makinenin ne zaman durdurulması gerektiğine ve ertelenen işlerin yarattığı riske göre plan yapar; rapor bu bilgiyi açıkça vermelidir. Yalnızca tamamlanan işleri göstermek riskleri gizler, takım ve mesai dökümleri ise üretim planı kararına katkı sağlamaz.
Dayanak: 10UY0002-5/B1 — BG.36, BG.14
B2 · Düzeltici Bakım
Bu bölümde 14 çalışma sorusu var. Gerçek sınavda bu birimde performans (uygulama) ve teorik (çoktan seçmeli) ve teorik (çoktan seçmeli) sınavı yapılır; teorik sınavda en az 20 soru sorulur ve soruların en az %60'ına doğru cevap veren başarılı sayılır.
Çalışma ortamı ve tesisat güvenliği
41. Arızalı bir redüktörün parçaları solventle yıkanacak; birkaç metre ötede başka bir ekip kaynak yapıyor. Ekibi yönlendiren bakımcının doğru kararı hangisidir?
- A) Yıkamayı kaynaktan uzak, havalandırmalı bir yere almak
- B) Solvent kabını kapalı tutup yıkamayı aynı yerde yapmak
- C) Kaynakçının önüne perde kurdurup yıkamaya devam etmek
- D) Yanına yangın söndürücü koyup yıkamaya hemen başlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yıkamayı kaynaktan uzak, havalandırmalı bir yere almak
Solvent buharı yanıcıdır; kaynak kıvılcımı birkaç metre öteye sıçrayıp buharı tutuşturabilir. Bu yüzden risk kaynağında ayrılır: yıkama, kaynaktan uzak ve havalandırmalı bir alana taşınır. Perde ya da söndürücü yalnızca destekleyici önlemdir; buhar ile kıvılcımın aynı ortamda bulunması sorununu çözmez.
Dayanak: 10UY0002-5/B2 — BG.5
42. Bir hidrolik presin ana şalteri kapatılıp kilitlendi ve hidrolik pompa durdu. Bakıma başlamadan önce "sıfır enerji" durumu nasıl doğrulanmalıdır?
- A) Pompanın sesinin kesildiğini duyunca işe başlamak
- B) Şalterin kapalı konumda durduğunu bir kez gözle kontrol etmek
- C) Kilit üzerindeki etiket bilgilerini okuyup onaylamak
- D) Çalıştırmayı deneyip manometrede sıfır basıncı doğrulamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Çalıştırmayı deneyip manometrede sıfır basıncı doğrulamak
Kilitlemeden sonra makinenin gerçekten enerjisiz olduğu denenerek doğrulanır: çalıştırma butonuna basılır, makinenin çalışmadığı görülür ve hidrolik devredeki basıncın sıfıra indiği manometreden okunur. Pompanın susması ya da şalterin konumu, devrede kalan basıncı ve yanlış hatta takılmış bir kilidi ortaya çıkarmaz. Tablanın düşme riski varsa ayrıca mekanik destekle sabitlenir.
Dayanak: 10UY0002-5/B2 — BG.21
Bakım iş planlaması
43. Günlük düzeltici bakım planındaki iş emirlerinden ikisi, parça gelmediği için gün içinde tamamlanamadı. Günlük planlamanın kapanış aşamasında doğru işlem hangisidir?
- A) İş emirlerini kapatıp parça gelince her biri için yeni emir açmak
- B) Durumunu 'parça bekliyor' diye güncelleyip yeniden planlamak
- C) İş emirlerini silip işleri teknisyenin sözlü notuna bırakmak
- D) Parçayı beklemeden işleri muadil parçayla bitirmeye zorlamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Durumunu 'parça bekliyor' diye güncelleyip yeniden planlamak
Günlük planlama talepleri toplama, önceliklendirme, kaynak hazırlığı, dağıtım ve gün sonu takibinden oluşur. Kapanışta biten işler kapatılır, bitmeyenlerin durumu (parça bekliyor gibi) güncellenip parça gelişine göre yeniden planlanır; böylece iş kaybolmaz ve geçmişi korunur. Kapatıp yeniden açmak bekleme süresini ve nedenini kayıttan siler; muadil parçaya zorlamak da teknik uygunluğu riske atar.
Dayanak: 10UY0002-5/B2 — BG.10
44. Ekipteki teknisyen, kaplini değiştirilen motor-pompa grubunu "bitti" diye bildirdi. İşin teknik uygunluğunu onaylamadan önce ekip sorumlusu ne yapmalıdır?
- A) Teknisyenin deneyimine güvenip iş emrini doğrudan kapatmak
- B) Yalnızca iş planındaki süreye uyulup uyulmadığına bakmak
- C) Eksen ayarı ve tork ölçüm kayıtlarını yerinde doğrulamak
- D) Grubun temizliğini ve boyasını kontrol edip onaylamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Eksen ayarı ve tork ölçüm kayıtlarını yerinde doğrulamak
Teknik uygunluk, işin talimattaki değerlere göre yapıldığının ölçümle gösterilmesidir. Kaplin değişiminde eksen kaçıklığı ve cıvata torku ölçülüp kaydedilmeli, sorumlu da bu kayıtları yerinde kontrol etmelidir. Süreye uyulması ya da görünüşün düzgün olması işin teknik olarak doğru yapıldığını göstermez.
Dayanak: 10UY0002-5/B2 — BG.12
45. Sık arızalanan eski bir redüktör için yönetime "onarım mı, yenileme mi" önerisi hazırlanıyor. Karar için doğru karşılaştırma hangisidir?
- A) Yalnızca bu seferki onarım faturasını yeni redüktör fiyatıyla kıyaslamak
- B) Redüktörün yaşına bakıp her durumda yenilemeyi önermek
- C) Ekibin bu redüktörü onarma deneyimine göre karar vermek
- D) Onarım ve duruş maliyetini yenilemenin toplam maliyetiyle kıyaslamak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Onarım ve duruş maliyetini yenilemenin toplam maliyetiyle kıyaslamak
Onarım kararı tek bir faturaya göre verilmez; tekrarlayan onarımlar, üretim duruşunun maliyeti ve parça temin süresi yenilemenin toplam maliyetiyle birlikte değerlendirilir. Arıza kayıtları bu karşılaştırmanın temel verisidir. Yalnızca yaşa ya da ekibin alışkanlığına göre karar vermek gereksiz harcamaya veya süregelen duruşlara yol açabilir.
Dayanak: 10UY0002-5/B2 — BG.14
Arıza tespit yöntemleri
46. Bir konveyör rulmanı yağsız kalıp yandı. Ekiple yapılan "5 Neden" analizinde sorgulamayı ne zaman bitirmek doğrudur?
- A) Düzeltilince arızayı önleyecek sistem nedenine inince
- B) Rulmanın yağsız kalmasının fiziksel nedeni ortaya çıkınca
- C) Hatayı yapan kişi belirlenip tutanağa geçirilince
- D) Tam beş soru sorulup beşinci cevap alınınca
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Düzeltilince arızayı önleyecek sistem nedenine inince
5 Neden yönteminde amaç, düzeltildiğinde arızanın tekrarlamasını önleyen kök nedene inmektir; bu genellikle eksik yağlama planı ya da kontrol adımı gibi bir sistem nedenidir. "Yağsız kaldı" yalnızca ilk fiziksel nedendir ve orada durulursa arıza tekrarlar. Beş sayısı bir yol göstericidir; kişiyi suçlamak ise kök nedeni gizler.
Dayanak: 10UY0002-5/B2 — BG.22
47. Yedekte bekleyen ve aylardır çalıştırılmayan bir pompa, yanındaki çalışan pompanın titreşimine maruz kalmıştır. Devreye alınınca gürültü yapan rulmanında, bilya aralıklarıyla dizilmiş parlak çukurcuklar görülüyor. En olası neden ve önlem hangisidir?
- A) Gres fazlalığı; yatağa talimattan az gres basmak
- B) Mil akımı; motor gövdesini topraklamak
- C) Aşırı eksenel yük; daha büyük seri rulman seçmek
- D) Durma hâlinde titreşim; mili periyodik çevirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Durma hâlinde titreşim; mili periyodik çevirmek
Rulman dururken dışarıdan gelen titreşim, bilyaların yuvarlanma yolunda hep aynı noktalara sürtünmesine ve bilya aralığıyla dizilmiş çukurcuklar (sahte brinelleme) oluşmasına yol açar. Önlem, yedek makinelerin milini belirli aralıklarla çevirmek ya da kısa süre çalıştırmak ve titreşimi yalıtmaktır. Mil akımı çamaşır tahtası gibi sık oluklar bırakır; bu görüntü durma hâlindeki titreşime özgüdür.
Dayanak: 10UY0002-5/B2 — BG.23
48. Bir dişli çiftinde boyayla temas izi kontrolü yapıldı. İz, diş genişliğine yayılmak yerine dişlerin yalnızca bir ucunda toplanmış. Bu bulgu neyi gösterir?
- A) Dişli yağının viskozitesinin yüksek olduğunu
- B) Dişli millerinin birbirine paralel olmadığını
- C) Dişlilerin alıştırmayı başarıyla tamamladığını
- D) Diş boşluğunun tam değerinde ayarlı olduğunu
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Dişli millerinin birbirine paralel olmadığını
Doğru montajda temas izi dişin genişliği boyunca dengeli dağılır. İzin bir uçta toplanması, millerin paralel olmadığını ya da yatak gövdesinde açısal kaçıklık bulunduğunu gösterir; bu durumda yük dişin küçük bir bölümüne biner ve erken çukurlaşma ile kırılma görülür. Yağ viskozitesi ya da alıştırma bu iz biçimini açıklamaz.
Dayanak: 10UY0002-5/B2 — BG.26
Arıza kayıtları ve raporlama
49. Yönetim, yeni kurulan önleyici ve kestirimci bakım programının işe yarayıp yaramadığını aylık bakım raporundan izlemek istiyor. Rapora konacak en anlamlı gösterge hangisidir?
- A) Ay içinde depodan çıkan sarf malzemesinin adedi
- B) Plansız bakım saatinin toplam bakım saatine oranı
- C) Bakım ekibinin ay içinde yaptığı toplam fazla mesai
- D) En çok arıza bildirimi yapan operatörlerin isim listesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Plansız bakım saatinin toplam bakım saatine oranı
Önleyici ve kestirimci bakım iyi işliyorsa arızalar planlı işe dönüşür ve plansız (arıza) bakımın toplam bakım içindeki payı zamanla düşer; bu oran bakım performans göstergelerinde (TS EN 15341) yaygın kullanılır. Sarf malzeme adedi ve fazla mesai iş yükünü gösterir ama programın etkisini doğrudan ölçmez. Operatör listesi ise bir performans göstergesi değildir.
Dayanak: 10UY0002-5/B2 — BG.13; TS EN 15341
50. Bir hattın arıza raporu hazırlanıyor. Hat 3 saat durmuş; saatlik üretim kaybının maliyeti 4.000 TL, onarım işçiliği 1.500 TL, kullanılan parçalar 2.500 TL'dir. Rapora yazılacak toplam arıza maliyeti kaç TL'dir?
- A) 4.000 TL
- B) 12.000 TL
- C) 16.000 TL
- D) 13.500 TL
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) 16.000 TL
Arıza maliyeti yalnız onarım harcaması değildir; duruşun yol açtığı üretim kaybı da rapora girer: 3 saat × 4.000 TL = 12.000 TL kayıp, buna 1.500 TL işçilik ve 2.500 TL parça eklenince toplam 16.000 TL olur. Yalnız işçilik ve parçayı yazmak (4.000 TL) arızanın gerçek etkisini küçük gösterir ve onarım ya da yenileme kararlarını yanıltır.
Dayanak: 10UY0002-5/B2 — BG.13
51. Orijinal keçe gelene kadar pompa, muadil bir keçeyle geçici olarak çalıştırıldı. Amire verilecek onarım bilgisinde mutlaka yer alması gereken hangisidir?
- A) Pompanın üretime verildiği ve iş emrinin tamamen kapatıldığı bilgisi
- B) Çözümün geçici olduğu, izleme sıklığı ve kalıcı onarım planı
- C) Kullanılan muadil keçenin fiyatı ve satın alındığı firma
- D) Arızayı ilk fark eden operatörün adı ve vardiya bilgisi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Çözümün geçici olduğu, izleme sıklığı ve kalıcı onarım planı
Geçici onarım, amir bilmezse kalıcı sanılır ve takibi unutulur. Bu yüzden bilgide çözümün geçici olduğu, kalıcı parçanın ne zaman takılacağı ve o zamana kadar sızıntının hangi sıklıkla kontrol edileceği açıkça yer almalıdır. İşin kapandığını bildirmek, gerçekte açık olan bir riski kayıttan siler.
Dayanak: 10UY0002-5/B2 — BG.31
Sızdırmazlık elemanı arızaları
52. Uzun süredir çalışan bir hidrolik kapaktan sökülen O-ringin karşılıklı iki yüzü düzleşmiş, kesit yuvarlak hâline geri dönmüyor ve kapaktan sızıntı başlamıştır. Bu arıza hangisidir?
- A) Kalıcı sıkışma; malzeme esnekliğini yitirmiş
- B) Boşluğa sıkışma; kenarı ısırılıp kopmuş
- C) Kimyasal şişme; akışkan malzemeyi yumuşatmıştır
- D) Montaj kesiği; keskin kenar O-ringi yarmış
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kalıcı sıkışma; malzeme esnekliğini yitirmiş
Kalıcı sıkışmada (compression set) O-ring uzun süre ısı ve baskı altında kaldığı için esnekliğini yitirir; sıkıştırıldığı iki yüzde düzleşir ve geri dönmez, bu yüzden yuvaya baskı yapamaz. Neden çoğunlukla yüksek sıcaklık, aşırı sıkıştırma ya da yaşlanmadır; çözüm uygun malzeme ve yuva ölçüsüyle yenilemektir. Boşluğa sıkışmada kenar ısırılır, kimyasal şişmede ise O-ring büyür ve yumuşar.
Dayanak: 10UY0002-5/B2 — BG.25
Arıza giderme yöntemleri
53. Bir santrifüj pompadan çakıl taşı sesine benzer bir ses geliyor; sökülen çarkın kanat girişlerinde süngerimsi oyuklar var ve emme süzgecinin yarı tıkalı olduğu görülüyor. Arızayı kalıcı gidermek için doğru işlem hangisidir?
- A) Emme vanasını biraz kısarak pompanın debisini düşürmek
- B) Çarkı daha büyük çaplı bir çarkla değiştirmek
- C) Süzgeci temizleyip emmedeki basınç kaybını azaltmak
- D) Motor devrini artırıp pompanın emişini güçlendirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Süzgeci temizleyip emmedeki basınç kaybını azaltmak
Çakıl sesi ve çarktaki süngerimsi oyuklar kavitasyonun belirtisidir: emme tarafında basınç sıvının buhar basıncının altına düşer, oluşan kabarcıklar çarkta çökerek yüzeyi oyar. Kalıcı çözüm emmedeki kaybı azaltmaktır (süzgeç temizliği, emme vanasının tam açık olması, emme hattının düzeltilmesi). Emme vanasını kısmak ya da devri artırmak emmedeki basıncı daha da düşürüp kavitasyonu artırır.
Dayanak: 10UY0002-5/B2 — BG.28
Yedek parça ve sarf malzemeleri
54. Bakım deposu için kritik yedek parça listesi hazırlanıyor. Hangi özellikteki parça bu listeye öncelikle alınmalıdır?
- A) Arızası hattı durduran ve temin süresi uzun olan parça
- B) Fiyatı düşük olan ve piyasada kolay bulunan parça
- C) Katalogda en çok model çeşidi bulunan sarf parça
- D) Hiç arıza kaydı olmayan, yedekli sistemdeki parça
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Arızası hattı durduran ve temin süresi uzun olan parça
Kritik yedek parça, arızalandığında üretimi durduran ve tedariki uzun süren parçadır; stokta bulunmazsa duruş günlerce uzar. Kolay bulunan ucuz parçalar gerektiğinde hızla temin edilebildiği için kritik listede öncelik taşımaz. Liste, arıza kayıtları ve parça temin süreleri birlikte değerlendirilerek güncellenir.
Dayanak: 10UY0002-5/B2 — BG.29
B3 · Kestirimci Bakım
Bu bölümde 13 çalışma sorusu var. Gerçek sınavda bu birimde performans (uygulama) ve teorik (çoktan seçmeli) sınavı yapılır; teorik sınavda en az 20 soru sorulur ve soruların en az %60'ına doğru cevap veren başarılı sayılır.
Çalışma alanının İSG kontrolü
55. Çalışan bir pompanın yatak gövdesinden titreşim ve sıcaklık ölçümü yapılacak. Doğru İSG uygulaması hangisidir?
- A) Daha net veri için kaplin koruyucusunu söküp kaplin üzerinden ölçmek
- B) Sensörü mıknatısla tutturmak yerine elle mil ucuna bastırarak ölçmek
- C) Koruyucular takılıyken ölçüp kablo ve giysiyi dönen parçadan uzak tutmak
- D) Cihazın uyarı sesini duymak için kulak koruyucuyu ölçümde çıkarmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Koruyucular takılıyken ölçüp kablo ve giysiyi dönen parçadan uzak tutmak
Kestirimci ölçümler makine çalışırken yapıldığı için dönen parçalara kaptırma riski vardır. Ölçüm, koruyucular yerindeyken erişilebilen yatak noktalarından yapılır; sensör kablosu, bol giysi ve takılar dönen kısımlardan uzak tutulur. Koruyucuyu sökmek ya da sensörü elle dönen mile bastırmak hem kaza riski yaratır hem de ölçümü bozar.
Dayanak: 10UY0002-5/B3 — BG.1
Ölçüm hazırlığı ve operatör bilgisi
56. Operatör, bir pompanın yalnızca tam yükte çalışırken titrediğini bildiriyor. Kestirimci ölçüm planında bu bilgi nasıl kullanılmalıdır?
- A) Ölçümü düşük yükte alıp sonucu tam yüke uyarlamak
- B) Bilgiyi not edip ölçümü rutin rotadaki gibi yapmak
- C) Operatörün bilgisini doğrulamak için makineyi durdurmak
- D) Ölçümü tam yükte alıp çalışma koşulunu kayda yazmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Ölçümü tam yükte alıp çalışma koşulunu kayda yazmak
Operatörden alınan bilgi, arızanın hangi koşulda ortaya çıktığını gösterir ve ölçüm o koşulda yapılmalıdır. Titreşim yalnızca tam yükte görülüyorsa ölçüm de tam yükte alınır ve yük durumu rapora yazılır; böylece sonraki ölçümlerle karşılaştırma yapılabilir. Düşük yükte alınan ölçüm sorunu hiç göstermeyebilir.
Dayanak: 10UY0002-5/B3 — BG.6
Yağ ölçüm ve analizi
57. Bir redüktör için iki dişli yağı karşılaştırılıyor; birinin viskozite indeksi (VI) belirgin şekilde daha yüksek. Bu fark neyi gösterir?
- A) Viskozitesinin sıcaklıkla daha az değiştiğini
- B) Yağın her sıcaklıkta daha koyu olduğunu
- C) Yağın içinde daha az su bulunduğunu
- D) Yağın daha düşük sıcaklıkta tutuştuğunu
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Viskozitesinin sıcaklıkla daha az değiştiğini
Viskozite indeksi, yağın akışkanlığının sıcaklıkla ne kadar değiştiğini gösterir; indeks yükseldikçe yağ soğukta ve sıcakta birbirine daha yakın viskozitede kalır. Bu, sıcaklığı geniş aralıkta değişen redüktörlerde yağ filminin korunmasına yardım eder. VI, yağın kendi viskozite sınıfını, su içeriğini ya da parlama noktasını göstermez.
Dayanak: 10UY0002-5/B3 — BG.7
58. Hidrolik yağ analiz raporunda temizlik seviyesi "ISO 4406: 18/16/13" olarak verilmiştir. Bu üç sayı neyi gösterir?
- A) Yağın 40, 60 ve 100 °C sıcaklıklardaki viskozite değerlerini
- B) Mililitredeki 4, 6 ve 14 mikron ya da daha büyük partikül sayılarının kodlarını
- C) Yağdaki su, aşınma metali ve katkı maddesi oranlarının yüzde cinsinden değerini
- D) Yağdaki partiküllerin mikron cinsinden en büyük üç boyutunu
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Mililitredeki 4, 6 ve 14 mikron ya da daha büyük partikül sayılarının kodlarını
ISO 4406, bir mililitre yağdaki 4, 6 ve 14 mikrona eşit ya da daha büyük partikül sayılarını üç ayrı kod numarasıyla verir; sayılar gerçek adet değil, adet aralığını gösteren kademelerdir. Kod bir kademe yükseldiğinde partikül sayısı yaklaşık iki katına çıkar. Bu yüzden trendde kodların artması, filtre ya da sızdırmazlık sorununa işaret eder.
Dayanak: 10UY0002-5/B3 — BG.8
Sıcaklık ve ses ölçümü
59. Aynı yükte çalışan iki eş pompadan birinin rulman yatağı termal kamerada diğerinden belirgin şekilde sıcak görünüyor. Bu karşılaştırmalı ölçüm nasıl yorumlanmalıdır?
- A) Ortam sıcaklığından kaynaklanır; ölçüm tekrarlanmadan kayda geçilir
- B) Sıcak olan pompanın gresi hemen değiştirilir ve ölçüm sonlandırılır
- C) Anormallik işaretidir; titreşim ve yağlama kontrolüyle nedeni araştırılır
- D) Gövde sıcaklığı üretici sınırının altında kaldığı sürece fark kayda geçirilmez
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Anormallik işaretidir; titreşim ve yağlama kontrolüyle nedeni araştırılır
Karşılaştırmalı termografide aynı koşulda çalışan eş ekipmanlar birbiriyle kıyaslanır; belirgin sıcaklık farkı, mutlak sınır aşılmasa bile bir sorunun erken işaretidir. Neden yağlama, eksen kaçıklığı ya da rulman hasarı olabileceği için titreşim ve yağlama kontrolleriyle doğrulanır. Nedeni bilmeden gresi değiştirmek sorunu gizleyebilir.
Dayanak: 10UY0002-5/B3 — BG.10
60. Bir rulman yatağı, ultrasonik dinleme cihazıyla izlenerek greslenmektedir. Gres basıldıkça ses seviyesi önce düştü, sonra yeniden yükselmeye başladı. Doğru davranış hangisidir?
- A) Ses düşene kadar basmayı sürdürmek
- B) Gresi daha hızlı basmaya geçmek
- C) Cihazı yatağın öbür yanına taşımak
- D) Gres basmayı durdurmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Gres basmayı durdurmak
Ultrason seviyesi, rulmandaki sürtünmeyi gösterir: yeterli gres ulaştığında sürtünme ve ses azalır. Ses yeniden yükselmeye başlıyorsa yatak dolmuş ve fazla gres çalkalanmaya başlamıştır; bu noktada basmak bırakılır. Basmaya devam etmek ısınmaya ve keçenin zorlanmasına yol açar.
Dayanak: 10UY0002-5/B3 — BG.12
Titreşim ölçüm ve analizi
61. Bir motor-fan grubunda periyodik titreşim ölçüm noktaları belirlenecek. Doğru seçim hangisidir?
- A) Yatak gövdelerinin rijit kısmı; yatay, düşey ve eksenel yön
- B) Koruyucu sac kapakların en kolay erişilen düz yüzeyleri
- C) Yataklardan uzak, şasenin orta bölgesindeki ince sac
- D) Motor fan kapağının üst yüzeyi; yalnızca düşey yönde tek bir ölçüm
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yatak gövdelerinin rijit kısmı; yatay, düşey ve eksenel yön
Titreşim, kuvvetin makine gövdesine aktarıldığı rulman yataklarına en yakın ve rijit noktadan ölçülür. Yatay ve düşey ölçümler dengesizlik ve gevşeklik gibi radyal sorunları, eksenel ölçüm ise eksen kaçıklığı gibi sorunları ortaya çıkarır. İnce sac ya da kapak yüzeyleri kendi titreşimini ekleyerek yanıltıcı sonuç verir.
Dayanak: 10UY0002-5/B3 — BG.13
62. Kaplinle bağlı bir motor-pompa grubunun titreşim spektrumunda 1X'in yanında belirgin bir 2X tepesi var ve kaplinin iki yanındaki yataklarda eksenel titreşim yüksek çıkıyor. En olası neden hangisidir?
- A) Pompa çarkında tek düzlemde kütle dengesizliği
- B) Motor ve pompa arasındaki eksen kaçıklığı
- C) Rulman dış bileziğinde başlamış yorulma hasarı
- D) Pompa emişinde düşük debiye bağlı akış sorunu
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Motor ve pompa arasındaki eksen kaçıklığı
Eksen kaçıklığı tipik olarak 1X ile birlikte belirgin bir 2X tepesi ve özellikle açısal kaçıklıkta yüksek eksenel titreşim üretir; bu yüzden kaplinin iki yanındaki ölçümler karşılaştırılır. Dengesizlik ağırlıkla radyal yönde 1X verir, eksenel titreşim düşük kalır. Rulman yüzey hasarı ise dönme frekansının tam katı olmayan rulman frekanslarında ve zarf spektrumunda görünür.
Dayanak: 10UY0002-5/B3 — BG.14
63. Titreşim analizinde kullanılan zarf (envelope, demodülasyon) yöntemi öncelikle hangi sorunun erken teşhisinde işe yarar?
- A) Düşük devirde dönen büyük bir rotorun kütle dengesizliğinin
- B) Motor sargılarında başlayan yalıtım zayıflamasının
- C) Rulmanda tekrarlayan darbe oluşturan yüzey hasarlarının
- D) Yağlama yağının viskozitesindeki değişimlerin
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Rulmanda tekrarlayan darbe oluşturan yüzey hasarlarının
Rulman yuvarlanma yollarındaki küçük bir çatlak ya da çukur, her geçişte kısa ve yüksek frekanslı darbeler üretir. Zarf yöntemi bu darbelerin tekrarlanma frekansını ayıklayarak hasarı genel titreşim değeri artmadan önce gösterir. Dengesizlik düşük frekanslı normal spektrumda zaten görülür; sargı yalıtımı ve viskozite başka yöntemlerle ölçülür.
Dayanak: 10UY0002-5/B3 — BG.14
Raporlama ve bakım planı
64. Bir pompanın titreşim değeri, ISO 20816 değerlendirmesinde C bölgesine düştü. Bu sonuç nasıl yorumlanmalıdır?
- A) Yeni devreye alınmış makineler için olağan kabul edilen bir seviyedir
- B) Makine hasar görecek seviyededir; derhâl ve her koşulda durdurulur
- C) Sınırsız süre çalışılabilir; ölçüm yalnızca yıllık planda tekrarlanır
- D) Uzun süreli çalışmaya uygun değil; planlı düzeltme yapılmalı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Uzun süreli çalışmaya uygun değil; planlı düzeltme yapılmalı
ISO 20816 değerlendirmesinde A yeni makineleri, B sınırsız uzun süreli çalışmayı, C ise uzun süreli sürekli çalışmaya uygun olmayan durumu gösterir. C bölgesindeki makine uygun bir fırsat çıkana kadar sınırlı süre çalıştırılabilir, ama düzeltici iş uygun ilk duruşa planlanmalı ve ölçüm sıklaştırılmalıdır. Hasar verecek kadar şiddetli titreşim D bölgesine karşılık gelir.
Dayanak: 10UY0002-5/B3 — BG.15; ISO 20816-1
65. Bir kestirimci bakım planında ölçüm aralığı belirlenirken P-F aralığı (arızanın ilk fark edilebildiği an ile işlevini yitirdiği an arasındaki süre) nasıl kullanılır?
- A) Ölçüm aralığı P-F aralığından belirgin şekilde kısa seçilir
- B) Ölçüm aralığı P-F aralığına tam olarak eşit seçilir
- C) Ölçüm aralığı maliyeti düşürmek için P-F aralığından uzun seçilir
- D) Ölçüm aralığı yalnızca yağ değişim periyoduna göre seçilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Ölçüm aralığı P-F aralığından belirgin şekilde kısa seçilir
Kestirimci bakımın amacı arızayı ilk fark edilebildiği noktadan sonra, ama makine işlevini yitirmeden önce yakalamaktır. Ölçüm aralığı P-F aralığına eşit ya da daha uzun olursa arıza iki ölçüm arasında başlayıp bitebilir. Bu yüzden aralık, bulguyu yakaladıktan sonra parça ve ekip hazırlamaya zaman kalacak kadar kısa seçilir.
Dayanak: 10UY0002-5/B3 — BG.16
66. Yeni kurulan bir pompa grubu kestirimci bakım planına alınıyor. Sonraki ölçümlerin trendinin sağlıklı yorumlanabilmesi için plana ilk eklenecek ölçüm hangisidir?
- A) İlk arıza onarıldıktan sonra alınan ilk titreşim ölçümü
- B) Devreye almadan sonra normal yükte referans ölçüm
- C) Üretici kataloğundaki tipik değerlerin bir kopyası
- D) Kurulumdan önce depoda dururken alınan ölçüm
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Devreye almadan sonra normal yükte referans ölçüm
Trend, makinenin sağlıklı hâldeki değerine göre değişimi izler; bu yüzden devreye alma ve kısa alıştırmadan sonra normal yük ve devirde, belirlenen noktalardan bir referans (taban) ölçüm alınır. Katalog değeri o makinenin kendi koşullarını yansıtmaz; ilk arızayı beklemek erken dönem sorunlarını gözden kaçırır. Depoda dururken alınan ölçüm çalışma titreşimini göstermez.
Dayanak: 10UY0002-5/B3 — BG.16
67. Kestirimci bakım raporunu alan planlama biriminin iş emri açabilmesi için her bulguda mutlaka hangisi bulunmalıdır?
- A) Yalnızca ölçüm cihazının marka, model ve seri numarası
- B) Hiçbir açıklama yazılmadan rapora eklenen ham spektrum grafikleri
- C) Ölçüm koşulu, değer, önerilen işlem ve aciliyet derecesi
- D) Yalnızca ölçümü yapan kişinin adı, tarih ve imzası
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Ölçüm koşulu, değer, önerilen işlem ve aciliyet derecesi
Rapor, okuyanın karar vermesi için yazılır; her bulguda ölçüm koşulu, ölçülen değer ve trend, önerilen işlem ve bunun ne kadar acil olduğu yer almalıdır. Planlama birimi ancak bu bilgilerle işi önceliklendirip parça ve duruş planlayabilir. Açıklamasız grafikler ya da yalnızca kimlik bilgileri bir iş emrine dönüştürülemez.
Dayanak: 10UY0002-5/B3 — BG.17
Sonraki adım
- Deneme sınavı: 25 soruyla kendinizi ölçün, puanınızı görün.
- Makine Bakımcı belgesi rehberi: ücret, sınav yeri, başvuru ve belge süreci.
Makine Bakımcı sınavı için sizi arayalım
Ücreti, sınav takvimini ve size en yakın sınav yerini telefonda netleştirelim. Başvuru, sınav takvimi ve belge takibi Brodemy üzerinden yürür.
Sıkça sorulan sorular
Bu sayfadaki sorular gerçek sınav soruları mı?+
Hayır. MYK sınavlarının soru bankası kamuya açık değildir ve gerçek sınav soruları yayımlanmaz. Buradaki 67 soru, ulusal yeterlilikte sınavla ölçüleceği yazan bilgi maddelerinden ve yürürlükteki mevzuattan Brodemy tarafından yazılmıştır.
Kaç doğru yaparsam sınavı geçerim?+
Teorik sınavda her birimde soruların en az %60'ına doğru cevap vermeniz gerekir; yanlış cevap doğruyu götürmez. Performans sınavı olan birimlerde en az %80 başarı ve kritik olarak işaretli adımların tamamını doğru yapmak şarttır. Birimlerin ortalaması alınmaz; her birimden ayrı geçmek gerekir.
Soruları PDF olarak indirebilir miyim?+
Evet. Sayfanın başındaki “Yazdır / PDF olarak kaydet” düğmesi tüm cevapları açar ve yazdırma penceresini getirir; orada hedef olarak “PDF olarak kaydet”i seçin.
Son güncelleme: 2026-11-10. Resmî kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.
Hangi belge, hangi ücret, ne zaman sınav? Birlikte netleştirelim.
Size uygun yeterliliği, sınav yapısını ve güncel ücreti anlatırız; başvurudan belgeye kadar süreci Brodemy yürütür.