Makine Montajcısı Belgesi Deneme Sınavı ve Çalışma Rehberi (12UY0105-3)
MYK Makine Montajcısı (12UY0105-3) belgesine hazırlananlar için 25 soruluk açıklamalı deneme sınavı. Sorular yeterliliğin başarım ölçütlerinden türetilmiştir; MYK'nın gerçek sınav soruları değildir.
Nasıl kullanılır: her soruyu önce kendiniz cevaplayın, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar yalnız doğru şıkkı değil, tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite
1. Montaj sırasında sıkışan pimi çekiç ve keski ile çıkaracak bir montajcı, kişisel koruyucu donanımını nasıl seçmelidir?
- A) Baret takılı olduğundan gözlüğü baret siperi sayar
- B) Elde hâkimiyet için eldivensiz, yalnız gözlükle çalışır
- C) Sıçrama riskine karşı koruyucu gözlük ve eldiven takar
- D) Kulak koruyucu takarak sıçramaya karşı korunduğunu varsayar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Sıçrama riskine karşı koruyucu gözlük ve eldiven takar
Çekiç ve keskiyle pim çıkarmada metal parçacık sıçraması en sık görülen göz yaralanması nedenidir; bu yüzden koruyucu gözlük ile el koruması birlikte kullanılır. Bareti gözlük yerine saymak sahada yaygın bir hatadır, çünkü baret siperi yandan gelen sıçramayı durdurmaz. Kulak koruyucu ise gürültüye karşıdır, sıçrayan parçacığa karşı koruma sağlamaz.
Dayanak: 12UY0105-3/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite Yeterlilik Birimi — kişisel koruyucu donanımın işe uygun seçilmesi ve kullanılması
2. Montaj hattında kaldırma kirişinde çatlak fark eden montajcı, bu durumu kendi yetkisiyle gideremeyeceğini görmüştür. Ne yapmalıdır?
- A) Çalışmayı durdurup amirine ve ilgili birime bildirir
- B) Kirişi kullanmayı sürdürüp vardiya sonunda not düşer
- C) Yükü azaltarak aynı kirişle taşımaya devam eder
- D) Çatlağı işaretleyip kendi imkânıyla kaynatmayı dener
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Çalışmayı durdurup amirine ve ilgili birime bildirir
Kaldırma kirişindeki çatlak, montajcının yetkisiyle giderilemeyecek türden bir tehlikedir; çalışma durdurulur, amire ve ilgili birime bildirilerek kayda alınır. Yükü azaltıp kullanmaya devam etmek sahada sık yapılan bir hatadır, çünkü çatlağın taşıma kapasitesini ne kadar düşürdüğü gözle kestirilemez. Kaynatarak onarım da yetki ve prosedür dışıdır.
Dayanak: 12UY0105-3/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite Yeterlilik Birimi — yetkisi dışındaki tehlike ve risklerin ilgililere bildirilmesi
3. Montaj işlemi sonrasında yağa bulanmış üstüpü ile boş yağ bidonları ortaya çıkmıştır. Bu atıklar için doğru uygulama hangisidir?
- A) Metal hurda kutusuna atarak geri dönüşüme yönlendirir
- B) Evsel çöp konteynerine sıkıştırarak hacmini küçültür
- C) Yağı süzüp üstüpüyü kâğıt atık kutusuna bırakır
- D) Tehlikeli atık kabında ayrı toplayıp kayda geçirir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Tehlikeli atık kabında ayrı toplayıp kayda geçirir
Yağa bulanmış üstüpü ve boş yağ bidonu tehlikeli atık sınıfındadır; ayrı kapta toplanır ve kaydı tutulur. Metal hurdaya atmak yaygın bir hatadır, çünkü bidon üzerindeki yağ kalıntısı hurda akışını ve geri kazanımı kirletir. Evsel çöpe veya kâğıt atığa bırakmak ise yağın kontrolsüz yayılmasına yol açar.
Dayanak: 12UY0105-3/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite Yeterlilik Birimi — tehlikeli ve geri dönüştürülebilir atıkların ayrı toplanması
4. Montajı süren bir makinenin hareketli grubunda ayar yapacak montajcı, işe başlamadan önce hangi uygulamayı yapar?
- A) Panodaki şalteri açık bırakıp arkadaşına haber verir
- B) Enerjiyi kesip kilitleme-etiketleme yaparak başlar
- C) Kumanda kolunu bantla sabitleyip ayarına devam eder
- D) Makineyi boşta döndürüp tehlikenin geçmesini bekler
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Enerjiyi kesip kilitleme-etiketleme yaparak başlar
Hareketli grupta çalışmadan önce makinenin enerjisi kesilir, kilitleme-etiketleme uygulanır ve hatta kalan artık enerji (basınç, yay, asılı yük) boşaltılır. Şalteri açık bırakıp yalnız sözlü uyarı yapmak sahada çok görülen bir hatadır; başka biri makineyi çalıştırabilir. Kumanda kolunu bantlamak da kalıcı ve güvenli bir emniyet sağlamaz.
Dayanak: 12UY0105-3/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite Yeterlilik Birimi — makinede çalışmadan önce enerjinin kesilmesi ve emniyete alınması
5. Teknik resimde mil çapı için bir tolerans aralığı verilmiştir. Ölçtüğü mil alt sınırın hemen altında çıkan montajcı ne yapmalıdır?
- A) Parçayı uygunsuz kabul edip ilgiliye bildirir
- B) Fark küçük olduğu için montaja aynen devam eder
- C) Yatağı zımparalayarak parçayı geçme uydurur
- D) Toleransı kendi kararıyla genişletip kayda geçer
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Parçayı uygunsuz kabul edip ilgiliye bildirir
Tolerans aralığının dışında kalan parça, sapma ne kadar küçük olursa olsun uygunsuzdur; montajcı parçayı ayırıp kaydını tutarak yetkiliye bildirir. Farkı küçük görüp devam etmek sahada en sık görülen hatadır ve montajda boşluk, titreşim veya erken aşınma olarak geri döner. Toleransı kendi kararıyla değiştirmek montajcının yetkisinde değildir.
Dayanak: 12UY0105-3/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite Yeterlilik Birimi — işlem sonuçlarının kalite gerekliliklerine göre değerlendirilmesi
6. Vardiya sırasında montaj presinde tekrarlayan bir kaçırma sesi duyulmaktadır. Kalite gerekliliklerine göre montajcı ne yapmalıdır?
- A) Sesi bastırmak için bağlantıları rastgele sıkar
- B) Vardiya değişiminde sözlü olarak aktarmakla yetinir
- C) Arızayı tanımlayıp forma işleyerek amirine iletir
- D) Presin devrini düşürerek sesin kesilmesini bekler
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Arızayı tanımlayıp forma işleyerek amirine iletir
Kalite gereklilikleri, saptanan hata ve arızanın tanımlanıp kayıt altına alınmasını ve ilgiliye iletilmesini gerektirir. Yalnızca sözlü aktarım sahada çok yapılan bir hatadır; kayıt olmadığı için tekrar eden arıza izlenemez ve kök nedene ulaşılamaz. Bağlantıları rastgele sıkmak da arızayı gizleyip daha büyük hasara yol açabilir.
Dayanak: 12UY0105-3/A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite Yeterlilik Birimi — hata ve arızaların tanımlanıp ilgililere bildirilmesi
A2 — İş Organizasyonu ve Montaj Ön Hazırlığı
7. Günlük iş emrindeki sıradaki montaj için gerekli ünitenin depoya henüz gelmediği görülmüştür. İş planına göre doğru davranış hangisidir?
- A) Sıradaki üniteyi bekleyip hattı boş çalıştırır
- B) Durumu bildirip plandaki uygun işe geçiş yapar
- C) Benzer ölçüdeki başka üniteyi yerine takmayı dener
- D) İş emrini kapatıp montajı tamamlanmış gösterir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Durumu bildirip plandaki uygun işe geçiş yapar
İş planında aksama olduğunda montajcı durumu bildirir ve plandaki uygun başka işe geçerek zamanı değerlendirir. Yerine benzer ölçüde başka ünite takmayı denemek sahada görülen ciddi bir hatadır, çünkü teknik dokümanla uyuşmayan parça montajın tamamını uygunsuz hâle getirir. İş emrini tamamlanmış göstermek ise kayıt güvenilirliğini bozar.
Dayanak: 12UY0105-3/A2 — İş Organizasyonu ve Montaj Ön Hazırlığı Yeterlilik Birimi — iş programının ve günlük iş emirlerinin izlenmesi
8. Çok parçalı bir redüktör grubunun montajına başlayan montajcı, işlem sırasını neye göre belirlemelidir?
- A) Depoya ilk gelen parçadan başlayarak sırayı kendi kurar
- B) En ağır parçayı en sona bırakacak biçimde sıralar
- C) Kolay takılan parçalarla başlayıp zorları sona bırakır
- D) Montaj resmi ve iş talimatındaki sıraya göre ilerler
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Montaj resmi ve iş talimatındaki sıraya göre ilerler
Montaj sırası, montaj resmi ve iş talimatında alt grup-ana grup ilişkisine ve erişilebilirliğe göre tanımlanmıştır; montajcı bu sırayı izler. Kolay parçalarla başlamak sahada sık yapılan bir hatadır, çünkü önden takılan bir parça sonraki parçanın veya sıkma takımının yolunu kapatarak sökümü zorunlu kılar. Depoya geliş sırası teknik sırayı belirlemez.
Dayanak: 12UY0105-3/A2 — İş Organizasyonu ve Montaj Ön Hazırlığı Yeterlilik Birimi — montaj işlem sırasının teknik dokümana göre belirlenmesi
9. Montaj öncesi bir pimin çapının 0,01 mm mertebesinde ölçülmesi istenmektedir. Montajcı hangi ölçme aletini seçmelidir?
- A) Mikrometre kullanarak ölçümü gerçekleştirir
- B) Çelik cetvel ile ölçüp gözle ara değer tahmin eder
- C) Şerit metre kullanıp değeri yuvarlayarak okur
- D) Kumpasın derinlik çubuğuyla çap ölçümü alır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Mikrometre kullanarak ölçümü gerçekleştirir
Bu mertebedeki bir dış çap ölçümü mikrometre ile yapılır; çelik cetvel ve şerit metrenin taksimatı bu hassasiyeti veremez. Kumpasın derinlik çubuğuyla çap ölçmeye çalışmak sahada rastlanan bir hatadır, çünkü o çubuk derinlik ve kademe ölçümü içindir. Gözle ara değer tahmini ölçüm değil kestirimdir ve kayıt değeri taşımaz.
Dayanak: 12UY0105-3/A2 — İş Organizasyonu ve Montaj Ön Hazırlığı Yeterlilik Birimi — ölçme aletlerinin işin gereğine uygun seçilmesi
10. Montajcı, kullanacağı kumpasın kalibrasyon etiketindeki geçerlilik tarihinin geçtiğini fark etmiştir. Doğru davranış hangisidir?
- A) Ölçümü iki kez tekrarlayıp ortalamasını kullanır
- B) Aleti kullanımdan çekip kalibrasyon için bildirir
- C) Bilinen bir mastarla karşılaştırıp kullanmayı sürdürür
- D) Etikete yeni tarih yazarak takibi kendi yapar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Aleti kullanımdan çekip kalibrasyon için bildirir
Kalibrasyon geçerliliği dolmuş ölçme aleti kullanımdan çekilir ve kalibrasyona gönderilmek üzere bildirilir. Ölçümü tekrarlayıp ortalama almak sahada sık görülen bir hatadır; tekrar yalnız okuma dağılımını azaltır, aletteki sistematik sapmayı düzeltmez. Etikete kendi eliyle yeni tarih yazmak ise kalibrasyon kaydını geçersiz kılar.
Dayanak: 12UY0105-3/A2 — İş Organizasyonu ve Montaj Ön Hazırlığı Yeterlilik Birimi — ölçme aletlerinin kalibrasyon durumunun kontrolü
11. İş emrinde cıvataların belirli bir sıkma momentiyle bağlanması istenmektedir. Takım hazırlığında montajcı ne yapmalıdır?
- A) Boru geçirip kolu uzatarak anahtarla sıkar
- B) Darbeli sıkacağı ayar yapmadan sonuna kadar kullanır
- C) Kurbağacık anahtarla elinin hissine göre sıkar
- D) Aralığa uygun tork anahtarı seçip kontrol eder
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Aralığa uygun tork anahtarı seçip kontrol eder
Belirli bir sıkma momenti istendiğinde, istenen değeri kapsayan ölçüm aralığına sahip tork anahtarı seçilir ve kullanıma uygunluğu kontrol edilir. Boru geçirip kol uzatmak sahada çok yapılan bir hatadır; uygulanan momenti ölçülemez hâle getirip cıvatayı kopma sınırına taşıyabilir. El hissiyle sıkmak da kişiden kişiye büyük fark üretir.
Dayanak: 12UY0105-3/A2 — İş Organizasyonu ve Montaj Ön Hazırlığı Yeterlilik Birimi — montajda kullanılacak el aleti ve takımların seçimi
12. Montaj resminde parçaların yanında daire içinde verilen pozisyon numaraları bulunmaktadır. Bu numaraların işlevi nedir?
- A) Parçaların montajdaki sıkma momentini belirtir
- B) Parçanın yüzey pürüzlülük değerini gösterir
- C) Parça listesindeki ilgili parçayı işaret eder
- D) Parçanın imalat resmindeki ölçeğini bildirir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Parça listesindeki ilgili parçayı işaret eder
Montaj resminde daire içindeki pozisyon numaraları, parça listesindeki ilgili satırı işaret eder; montajcı takacağı parçayı bu numarayla eşleştirir. Bu numaraları sıkma momenti ya da ölçek sanmak sahada görülen bir okuma hatasıdır ve yanlış parçanın takılmasına yol açar. Yüzey pürüzlülüğü ise resimde ayrı sembollerle gösterilir.
Dayanak: 12UY0105-3/A2 — İş Organizasyonu ve Montaj Ön Hazırlığı Yeterlilik Birimi — montaj resmi ve parça listesinin okunması
13. Anahtar ağzı 13 mm olan cıvata için elinin altında yalnızca 14 mm lokma bulunan montajcı ne yapmalıdır?
- A) Doğru ölçüde lokma temin edene kadar işi bekletir
- B) 14 mm lokmayı takıp boşluğu sacla besleyerek sıkar
- C) Boşluk küçük olduğundan 14 mm ile sıkmayı sürdürür
- D) Kurbağacık anahtarla ağzı sıkıştırıp cıvatayı çevirir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Doğru ölçüde lokma temin edene kadar işi bekletir
Bir ölçü büyük lokma cıvata başına boşluklu oturur; sıkma sırasında köşelere binen kuvvet başı yuvarlar ve cıvata sonradan sökülemez hâle gelir. Doğru ölçüde lokma temin edilene kadar iş bekletilir. Boşluğu sac parçasıyla beslemek sahada denenen bir hatadır ve kaymayı önlemez. Kurbağacık anahtar da ağzı açıldığı için başı ezer.
Dayanak: 12UY0105-3/A2 — İş Organizasyonu ve Montaj Ön Hazırlığı Yeterlilik Birimi — takım ve aparatların işe uygunluğunun kontrolü
14. Depodan gelen montaj parçalarının yüzeyinde pas önleyici koruyucu film ve işleme çapakları bulunmaktadır. Montaj öncesi doğru uygulama nedir?
- A) Çapakları cıvataları sıkarken yüzeye ezdirerek düzler
- B) Koruyucu filmi yağlayıcı sayıp yüzeyde olduğu gibi bırakır
- C) Yüzeyi taşlama taşıyla alarak parlaklık kazandırır
- D) Filmi uygun temizleyiciyle alıp çapakları giderir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Filmi uygun temizleyiciyle alıp çapakları giderir
Koruyucu film montaj öncesinde uygun temizleyiciyle alınır ve çapaklar giderilir; aksi hâlde oturma yüzeyleri tam temas etmez, bağlantı zamanla gevşer ve kopan çapak parçası sisteme karışır. Filmi yağlayıcı sanıp bırakmak sahada sık görülen bir hatadır. Yüzeyi taşlama taşıyla almak ise parçanın ölçüsünü ve geometrisini bozar.
Dayanak: 12UY0105-3/A2 — İş Organizasyonu ve Montaj Ön Hazırlığı Yeterlilik Birimi — montaj öncesi parçaların temizlik ve uygunluk kontrolü
15. Montaj ön hazırlığında kullanılacak conta ve O-ringler için yapılması gereken kontrol hangisidir?
- A) Sayısını sayıp doğrudan montaj hattına götürür
- B) Ölçü, tip ve miktarını dokümanla karşılaştırır
- C) Yakın ölçüdeki contayı kesip yerine uydurur
- D) Sertleşmiş contaları yağlayarak kullanmayı sürdürür
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Ölçü, tip ve miktarını dokümanla karşılaştırır
Conta ve O-ringlerde yalnız sayı değil ölçü ve tip de teknik dokümanla karşılaştırılır; yanlış tip sızdırmazlığı ilk basınç altında bırakır. Sadece sayıp hatta götürmek sahada yaygın bir hatadır. Yakın ölçüdeki contayı kesip uydurmak veya sertleşmiş contayı yağlayıp kullanmak kaçak riskini büyütür.
Dayanak: 12UY0105-3/A2 — İş Organizasyonu ve Montaj Ön Hazırlığı Yeterlilik Birimi — montaj malzemelerinin teknik dokümana göre hazırlanması
16. Montaj işlemi biten hattı bir sonraki vardiyaya devredecek olan montajcının yapması gereken nedir?
- A) Aletleri hattın üstünde toplu hâlde bırakır
- B) Artan parçaları makine altına istifleyip gider
- C) Alet ve donanımı temizleyip yerine kaldırır
- D) Talaş ve yağı basınçlı havayla ortama üfler
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Alet ve donanımı temizleyip yerine kaldırır
İş bitiminde kullanılan alet ve donanım temizlenip yerine kaldırılır, çalışma alanı bir sonraki işleme uygun şekilde bırakılır. Aletleri hat üzerinde bırakmak sahada çok görülen bir hatadır; makine çalıştığında fırlama ve sıkışma riski doğurur. Talaş ile yağı basınçlı havayla üflemek de kirliliği ve sıçramayı ortama yayar.
Dayanak: 12UY0105-3/A2 — İş Organizasyonu ve Montaj Ön Hazırlığı Yeterlilik Birimi — çalışma alanının düzeni ve iş bitimi teslim koşulları
A3 — Makine Montajı
17. Montaj alanına vinçle getirilecek bir ünite için sapan seçimi yapılırken hangi ölçüt esas alınır?
- A) Kancaya en çabuk takılan sapan tercih edilir
- B) Elin altındaki en kısa boylu sapan alınır
- C) Benzer işte daha önce kullanılan sapan seçilir
- D) Yükün ağırlığı ile sapan kapasitesine bakılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Yükün ağırlığı ile sapan kapasitesine bakılır
Sapan seçimi, kaldırılacak yükün ağırlığı ile sapanın etiketinde yazan taşıma kapasitesi karşılaştırılarak yapılır; bağlama biçimi ve kollar arasındaki açı da kapasiteyi düşürdüğü için hesaba katılır. En yakındaki ya da önceki işte kullanılan sapanı almak sahada sık yapılan bir hatadır, çünkü önceki yük çok daha hafif olabilir. Etiketi okunamayan sapan kullanılmaz.
Dayanak: 12UY0105-3/A3 — Makine Montajı Yeterlilik Birimi — kaldırma ve taşıma donanımının yüke göre seçilmesi
18. Bir ünite iki kollu sapanla kaldırılırken kanca alçaltılıp sapan kolları arasındaki açı büyütülmüştür. Bu değişikliğin sonucu ne olur?
- A) Sapan kollarındaki gerilme yükselir, kopma riski artar
- B) Sapan kollarındaki gerilme düşer, taşıma güvenli olur
- C) Yükün ağırlığı bölündüğü için gerilme değişmez kalır
- D) Yük dengelendiğinden sapan kapasitesi kendiliğinden büyür
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Sapan kollarındaki gerilme yükselir, kopma riski artar
Sapan kolları arasındaki açı büyüdükçe her kolda oluşan gerilme artar; aynı yük daha büyük kol kuvvetine dönüşür ve kopma riski yükselir. Sahada kancayı alçaltıp açıyı açmak pratik göründüğü için sık yapılır. Yükün ağırlığı değişmediği hâlde gerilmenin azaldığını ya da sabit kaldığını düşünmek temel bir hesap hatasıdır.
Dayanak: 12UY0105-3/A3 — Makine Montajı Yeterlilik Birimi — yükün bağlanması ve sapan açısının kapasiteye etkisi
19. Askıdaki ağır ünite montaj yuvasına yaklaştırılırken montajcı kendi konumunu nasıl belirlemelidir?
- A) Yükün altına girerek iki eliyle yuvaya oturtur
- B) Yükle duvar arasına geçip omzuyla iterek hizalar
- C) Yükün yanında durup kılavuz halatla yönlendirir
- D) Yükün üzerine çıkıp yuvayı yukarıdan gözler
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Yükün yanında durup kılavuz halatla yönlendirir
Askıdaki yük yönlendirilirken montajcı yükün yan tarafında, sıkışma hattının dışında durur ve kılavuz halatla yönlendirme yapar. Yükün altına girmek veya yükle sabit bir yüzey arasına geçmek sahada ağır sonuç veren hatalardır. Yükün üzerine çıkmak da dengeyi bozar ve düşme riski yaratır.
Dayanak: 12UY0105-3/A3 — Makine Montajı Yeterlilik Birimi — askıdaki yükün güvenli yönlendirilmesi (kritik adım)
20. Montaj yerine konumlandırılan hidrolik üniteyi montaja başlamadan önce montajcı hangi kontrolü yapar?
- A) Yalnız boya ve görünüm kusurlarına bakıp kabul eder
- B) Akışkan kaçağı ve gevşek bağlantı kontrolü yapar
- C) Etiket bilgisini kayda geçirmekle yetinerek başlar
- D) Ünitenin ağırlığını kantarda yeniden ölçtürür
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Akışkan kaçağı ve gevşek bağlantı kontrolü yapar
Montaj yerine konumlandırılan ünitede akışkan kaçağı ve gevşek bağlantı olup olmadığı kontrol edilir; bu kusurlar montaj ilerledikçe erişilmez hâle gelir. Yalnız boya ve görünüm kusuruna bakmak sahada yaygın bir hatadır ve işlevsel kusurları gözden kaçırır. Ağırlık doğrulaması ise bu kontrolün yerini tutmaz.
Dayanak: 12UY0105-3/A3 — Makine Montajı Yeterlilik Birimi — ünitenin montaj öncesi yerinde kontrol edilmesi
21. Dairesel bir flanş üzerindeki sekiz cıvata sıkılacaktır. Montajcı hangi sıkma sırasını izlemelidir?
- A) Karşılıklı çapraz sırayla kademeli olarak sıkar
- B) Saat yönünde sırayla tek seferde tam sıkar
- C) Önce bir yarısını tam sıkıp sonra diğerine geçer
- D) En kolay ulaşılan cıvatalardan başlayıp tamamlar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Karşılıklı çapraz sırayla kademeli olarak sıkar
Flanş cıvataları karşılıklı çapraz sırayla ve kademeli olarak sıkılır; böylece conta yüzeyine dengeli baskı gelir. Saat yönünde tek seferde tam sıkmak sahada çok yapılan bir hatadır ve flanşın bir tarafını kaldırarak kaçağa yol açar. Yarısını tam sıkıp diğerine geçmek de aynı çarpılmayı üretir.
Dayanak: 12UY0105-3/A3 — Makine Montajı Yeterlilik Birimi — cıvatalı bağlantıların sıkma sırası ve momenti
22. Elektrik motoru ile pompa arasındaki kaplin bağlantısında montajcının montaj sonunda doğrulaması gereken temel unsur nedir?
- A) Kaplin lastiğinin rengi ve üretici markası
- B) Kaplin cıvatalarının kafa çapı ve rengi
- C) Motor etiketindeki güç ve devir değerleri
- D) İki milin hizası ve eksenel boşluk değeri
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) İki milin hizası ve eksenel boşluk değeri
Kaplin montajında kritik kontrol, motor ile pompa millerinin hizasıdır; paralel ve açısal kaçıklık ile iki göbek arasındaki eksenel boşluk teknik dokümandaki değere getirilir. Kaçıklık rulman ve keçelerde erken hasara, titreşim ve ısınmaya yol açar. Lastiğin markasına ya da cıvata kafa çapına bakmak sahada görülen yüzeysel bir kontroldür.
Dayanak: 12UY0105-3/A3 — Makine Montajı Yeterlilik Birimi — kaplin bağlantısında hizalama ve boşluk kontrolü
23. Basınç altındaki bir hidrolik hatta sızıntıdan şüphelenen montajcı kaçağın yerini nasıl aramalıdır?
- A) Hattı bezle silip lekeyi izleyerek kaynağı bulur
- B) Basıncı boşalttıktan sonra karton ile tarar
- C) Yüzünü yaklaştırarak sızıntıyı gözle tarar
- D) Basınç altındayken parmakla bağlantıları yoklar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Basıncı boşalttıktan sonra karton ile tarar
Hidrolik kaçak araması basınç boşaltıldıktan sonra ve karton gibi bir aracı ile yapılır; iğne huzmesi hâlindeki yüksek basınçlı akışkan deriyi delip ciddi yaralanmaya yol açabilir. Elle yoklamak veya yüzü hatta yaklaştırmak sahada en sık görülen tehlikeli alışkanlıktır. Bezle silip lekeyi izlemek de basınç altında güvenli değildir.
Dayanak: 12UY0105-3/A3 — Makine Montajı Yeterlilik Birimi — hidrolik bağlantıların kaçak kontrolü ve güvenliği
24. Pnömatik hatta bağlı bir silindirin sökülüp yeniden takılması gerekmektedir. İşe başlamadan önce yapılması gereken nedir?
- A) Silindir kolunu elle tutarak sökümü yapar
- B) Hattı kesip basınçlı havayı üzerine boşaltır
- C) Hava beslemesini kesip basıncı tahliye eder
- D) Şartlandırıcıdaki yağ seviyesini yükselterek başlar
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Hava beslemesini kesip basıncı tahliye eder
Pnömatik bir eleman sökülmeden önce hava beslemesi kesilir ve hatta kalan basınç tahliye edilir; aksi hâlde bağlantı ayrılırken hortum kamçılayabilir veya parça fırlayabilir. Basıncı kendi üzerine boşaltmak sahada görülen tehlikeli bir hatadır. Şartlandırıcı yağ seviyesi bakım konusudur, sökme güvenliğini sağlamaz.
Dayanak: 12UY0105-3/A3 — Makine Montajı Yeterlilik Birimi — pnömatik elemanların sökülmesinde basınç tahliyesi
25. Montaj tamamlandıktan sonra işlem sırasında kullanılan kaldırma aparatı ve takımlar için montajcı ne yapmalıdır?
- A) Aparatları söküp takımları yerlerine kaldırır
- B) Makine üzerinde bırakıp deneme çalıştırmasına geçer
- C) Aparatı sökmeden makine altına iterek gizler
- D) Takımları hattın kenarına yığıp vardiyayı bitirir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Aparatları söküp takımları yerlerine kaldırır
Montaj bittiğinde kullanılan kaldırma aparatı ve özel takımlar makineden ayrılır ve yerlerine kaldırılır. Aparat sökülmeden deneme çalıştırmasına geçmek sahada ağır kazaya yol açan bir hatadır; dönen parçaya takılan aparat fırlayabilir. Takımları hattın kenarına yığmak da kaybolma ve takılıp düşme riski üretir.
Dayanak: 12UY0105-3/A3 — Makine Montajı Yeterlilik Birimi — montaj sonrası aparatların sökülüp ortamın toplanması
İlgili sayfalar
Makine Montajcısı belgesi tam rehberi · Maliyet hesaplayıcı ve baraj simülatörü · Tüm meslek belgeleri
Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Resmi kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.