Makine Montajcısı Sınav Soruları ve Cevapları (Seviye 4)
Kısa cevap: Makine Montajcısı MYK belgesi için zorunlu A1, A2 ve A3 birimlerinin üçünü de geçmek gerekir (seçmeli birim yok). Birimler: A1 İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite Yeterlilik Birimi (teorik sınavda en az 20 soru, baraj %60); A2 İş Organizasyonu ve Montaj Ön Hazırlığı Yeterlilik Birimi (teorik sınavda en az 15 soru, baraj %60); A3 Makine Montajı Yeterlilik Birimi (teorik sınavda en az 15 soru, baraj %60). Her birim ayrı değerlendirilir; geçmek için teorik sınavda soruların en az %60'ına doğru cevap vermeniz, performans sınavında en az %80 başarı ve tüm kritik adımları doğru yapmanız gerekir. Bu sayfada bu birimlerin konularından hazırlanmış 52 açıklamalı çalışma sorusu var. Sorular gerçek sınav sorusu değildir; ulusal yeterlilikteki bilgi maddelerinden ve yürürlükteki mevzuattan yazılmıştır.
Bilmeniz gerekenler
Sınav ve başvuru
- Sınav: teorik ve performans (uygulama) sınavı
- Belge geçerliliği: 5 yıl
- Ücret: 18.450 TL: 16.950 TL sınav ve belgelendirme ücreti (KDV dahil) + 1.500 TL MYK belge masrafı (2026; ödemede ayrı satırda gösterilir, belge düzenlenmezse iade edilir).
- Ücret ayrıntısı · Sınav hangi ilde, ne zaman? · Bilgi: 0543 113 17 44
Nasıl kullanılır: soruyu okuyun, cevabınızı seçin; doğru/yanlış anında görünür ve açıklama açılır. Önce kendiniz düşünün, sonra “Cevabı ve açıklamayı gör” satırını açın. Açıklamalar tipik yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır.
A1 · İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite Yeterlilik Birimi
Bu bölümde 15 çalışma sorusu var. Gerçek sınavda bu birimde teorik (çoktan seçmeli) sınavı yapılır; teorik sınavda en az 20 soru sorulur ve soruların en az %60'ına doğru cevap veren başarılı sayılır.
İSG kuralları ve koruyucu donanım
1. Montajı biten bir motor-redüktör ünitesinin kaplin muhafazası henüz depodan gelmemiştir, ancak ünitenin deneme çalıştırması bugün planlanmıştır. Montajcının vermesi gereken karar hangisidir?
- A) Muhafaza takılmadan deneme yapılmaz, plan ertelenir
- B) Kaplinin çevresine uyarı şeridi çekilip deneme kısa süre yapılır
- C) Ünite düşük devirde çalıştırılarak sıkışma riski azaltılır
- D) Kaplin bölgesine yalnız montajcı yaklaşacağı için deneme yapılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Muhafaza takılmadan deneme yapılmaz, plan ertelenir
Dönen kaplin gibi hareketli parçalarla temas riski olan yerlerde, tehlikeli bölgeye erişimi engelleyen koruyucu takılmadan ekipman çalıştırılamaz. Uyarı şeridi ya da düşük devir, el veya giysinin kapılmasını önlemez; bu yüzden deneme çalıştırması muhafaza takıldıktan sonra yapılır.
Dayanak: 12UY0105-4/A1 — BG.1; BG.9; İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yön. Ek-I md.2.8
2. Bir rulman, sıkı geçme ile mile takılabilmesi için indüksiyonlu rulman ısıtıcısında ısıtılacak ve sıcakken mile geçirilecektir. Bu iş için hazırlanması gereken kişisel koruyucu donanım hangisidir?
- A) Tek kullanımlık nitril eldiven ve toz maskesi
- B) Isıya dayanıklı eldiven ve koruyucu gözlük
- C) Kulak koruyucu ve ince pamuklu iş eldiveni
- D) Kesilmeye dayanıklı eldiven ve yüz siperi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Isıya dayanıklı eldiven ve koruyucu gözlük
Isıtılmış rulman ellerde yanığa yol açar; bu yüzden ısıya dayanıklı eldiven ve olası sıçramalara karşı koruyucu gözlük kullanılır. Nitril ya da ince pamuklu eldiven sıcak metale karşı koruma sağlamaz, kesilmeye dayanıklı eldiven de ısı yalıtımı için üretilmemiştir.
Dayanak: 12UY0105-4/A1 — BG.2
3. Montajı yapılan bir konveyörün operatör paneline acil durdurma butonu takılacaktır. Montajcının seçeceği buton ve yerleşimi hangisi olmalıdır?
- A) Yeşil gömme buton, beyaz zeminli, panelin yan yüzünde
- B) Kırmızı gömme buton, kapaklı kutuda, panelin arka yüzünde
- C) Siyah mantar buton, gri zeminli, kilitli bir kapak içinde
- D) Kırmızı mantar buton, sarı zeminli, kolay erişilir yerde
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Kırmızı mantar buton, sarı zeminli, kolay erişilir yerde
Acil durdurma butonu kırmızı, hemen arkasındaki zemin sarı olur; avuçla basılabilen mantar başlı tiptedir ve basılınca kendini kilitler. Makine Emniyeti Yönetmeliği bu düzeneğin açıkça tanınabilir, görülebilir ve hızla erişilebilir olmasını ister; kapaklı kutuya ya da panelin arkasına konan buton tehlike anında zaman kaybettirir, yeşil ve siyah ise başlatma ya da normal durdurma rengidir.
Dayanak: 12UY0105-4/A1 — BG.4; BG.5; Makine Emniyeti Yön. Ek-I 1.2.4.3; TS EN ISO 13850
Acil durumlar ve işaretler
4. Montaj hattına gelen parça paletleri, yer kalmadığı için geçici olarak atölyenin acil çıkış kapısının önüne istiflenmiştir. Montajcının yapması gereken nedir?
- A) Kapıya 'geçici istif' yazılı bir not asıp işe devam etmek
- B) Paletleri vardiya sonunda depoya taşımak üzere not almak
- C) Paletleri hemen kaldırıp çıkış ve kaçış yolunu açık tutmak
- D) Vardiyadaki çalışanlara başka bir çıkışı kullanmalarını söylemek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Paletleri hemen kaldırıp çıkış ve kaçış yolunu açık tutmak
Acil çıkışlar ve kaçış yolları her an kullanılabilir durumda ve engelsiz tutulmalıdır; yangın ya da tahliye anında birkaç saniyelik engel bile can kaybına yol açabilir. Not asmak veya işi vardiya sonuna bırakmak engeli ortadan kaldırmaz, istif alanı plana göre başka bir yerde oluşturulmalıdır.
Dayanak: 12UY0105-4/A1 — BG.3; BG.11
5. Montajı biten bir presin deneme alanında, çalışanların çarpabileceği alçak bir taşıyıcı kiriş ile zemindeki bir basamak kalıcı olarak işaretlenecektir. Engel ve tehlikeli yerlerin işaretlenmesi nasıl yapılmalıdır?
- A) Mavi ve beyaz renkte, dönüşümlü düz yatay şeritlerle
- B) Yeşil zemin üzerine beyaz oklu dikdörtgen levhayla
- C) Sarı-siyah dönüşümlü, yaklaşık 45° eğik şeritlerle
- D) Tek renk turuncu, kesintisiz ince bir zemin çizgisiyle
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Sarı-siyah dönüşümlü, yaklaşık 45° eğik şeritlerle
Yönetmeliğe göre çarpma, takılma ya da düşme tehlikesi olan engeller sarı-siyah veya kırmızı-beyaz dönüşümlü, yaklaşık 45 derece eğik ve eşit genişlikte şeritlerle işaretlenir; şeritlerin boyutu engelin büyüklüğüyle orantılı olur. Yeşil oklu dikdörtgen levha kaçış yolunu gösterir, mavi renk ise zorunluluk işaretlerinde kullanılır; ikisi de engel işaretlemesinin yerini tutmaz.
Dayanak: 12UY0105-4/A1 — BG.6; Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yön. Ek-5 md.1.1-1.3
6. Montaj atölyesinde ambalaj malzemelerinin bulunduğu bölümde çıkan yangın büyümüş, yangın söndürücülerle yapılan müdahale yetersiz kalmıştır. Montajcı hangi numarayı aramalıdır?
- A) 186 Elektrik Arıza Hattı
- B) 112 Acil Çağrı Merkezi
- C) 187 Doğalgaz Acil Hattı
- D) 170 ALO Çalışma Hattı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) 112 Acil Çağrı Merkezi
Yangın, yaralanma gibi anında giderilemeyen acil durumlarda itfaiye, ambulans ve kolluğa tek numaradan, 112 Acil Çağrı Merkezi üzerinden ulaşılır. 186 elektrik arızası, 187 doğalgaz kaçağı için kullanılır; 170 ise çalışma hayatıyla ilgili danışma hattıdır, yangına müdahale etmez.
Dayanak: 12UY0105-4/A1 — BG.10
Risk ve tehlike analizi
7. Montaj risk değerlendirmesinde, ünite sapanla kaldırılırken elin sapan ile yük arasında sıkışması için olasılık 2, şiddet 4 olarak puanlanmıştır. 5x5 matris (L tipi) yöntemine göre risk skoru kaçtır?
- A) 8
- B) 6
- C) 16
- D) 2
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) 8
L tipi matris yönteminde risk skoru, olasılık ile şiddetin çarpılmasıyla bulunur: 2 x 4 = 8. Puanları toplamak (6) ya da yalnız şiddetin karesini almak (16) bu yöntemde kullanılmaz; çıkan skor, işletmenin kabul ettiği risk sınıfı tablosuyla karşılaştırılıp önlem önceliği belirlenir.
Dayanak: 12UY0105-4/A1 — BG.7
8. Bir makine gövdesinin alt yüzündeki cıvatalar, montajcının askıdaki gövdenin altına girmesiyle takılmaktadır. Ezilme riskini azaltmak için önce hangi önlem tercih edilmelidir?
- A) Çalışana baret ve çelik burunlu ayakkabı vermek
- B) Askıdaki yükün altına uyarı levhası asmak
- C) Çalışmaya ilişkin talimatı çalışana imzalatmak
- D) Gövdeyi aparatla çevirip işi üstten yaptırmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Gövdeyi aparatla çevirip işi üstten yaptırmak
Risklerden korunmada önce riskten kaçınmak ve tehlikeyi kaynağında ortadan kaldırmak gelir; gövdeyi çevirerek işi üstten yaptırmak askıdaki yükün altına girme ihtiyacını kaldırır. Baret, levha ya da imzalı talimat ezilmenin kendisini önlemez, ancak kaynakta yapılan önlemlerden sonra tamamlayıcı olarak kullanılır.
Dayanak: 12UY0105-4/A1 — BG.8; 6331 sayılı İSG Kanunu md.5
Çevre koruma ve atıklar
9. Ambalajından çıkarılan bir ünitenin yanında karton kutu, streç film ve çelik çember atıkları birikmiştir. Bu atıklar geri dönüşüm için nasıl ayrılmalıdır?
- A) Karton kâğıda, film plastiğe, çember metal kabına ayrılır
- B) Hepsi aynı torbaya konup genel atık konteynerine atılır
- C) Karton ve film birlikte, çember ise genel atığa atılır
- D) Hepsi tehlikeli atık kabına konup lisanslı firmaya verilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Karton kâğıda, film plastiğe, çember metal kabına ayrılır
Temiz karton, plastik film ve metal çember geri dönüştürülebilen malzemelerdir; türüne göre ayrı kaplarda toplanırsa yeniden kullanılabilir. Karışık atığa atmak geri kazanımı engeller, tehlikeli madde bulaşmamış ambalajı tehlikeli atık kabına koymak da gereksiz bertaraf maliyeti yaratır.
Dayanak: 12UY0105-4/A1 — BG.13; BG.14
10. Montajda kullanılan, etiketinde tehlike piktogramı bulunan sıvı conta ve vida sabitleyici yapıştırıcıların boşalan tüp ve şişeleri biriktirilmiştir. Bu ambalajlar nasıl ayrıştırılmalıdır?
- A) Plastik oldukları için plastik geri dönüşüm kutusuna atılır
- B) Genel atık konteynerine atılır, ayrıca işlem yapılmaz
- C) Metal talaş kabına konup hurda ile birlikte gönderilir
- D) Tehlikeli atık olarak etiketli kapta ayrı toplanır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Tehlikeli atık olarak etiketli kapta ayrı toplanır
İçinde tehlikeli kimyasal kalıntısı kalan ya da böyle bir kimyasala bulaşmış ambalajlar tehlikeli atık sayılır ve etiketli tehlikeli atık kabında ayrı toplanır. Bu tüpleri plastik geri dönüşüm kutusuna atmak temiz atığı da kirletir; talaş kabına koymak ise hurdanın geri kazanımını bozar.
Dayanak: 12UY0105-4/A1 — BG.15; BG.16; Atık Yönetimi Yön. Ek-4 (15 01 10*)
11. Montaj tezgâhında, rulmanların ısıtıldığı indüksiyonlu ısıtıcının hemen yanındaki rafta yağ alma solventi ve pas sökücü sprey kutuları durmaktadır. Yanıcı malzemelerin güvenli depolanması için doğru uygulama hangisidir?
- A) Kutuların üzerini ıslak bir bezle örtüp rafta bırakmak
- B) Kutuları ısıtıcının altındaki kapalı çekmeceye koymak
- C) Kutuları ısıdan uzak yanıcı madde dolabına kaldırmak
- D) Kutuları ısıtıcı çalışırken kısa süre rafta tutmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Kutuları ısıdan uzak yanıcı madde dolabına kaldırmak
Sprey kutular ısındıkça içlerindeki basınç artar ve patlayabilir, solvent buharı da sıcak yüzeyde tutuşabilir; bu yüzden yanıcı ürünler ağzı kapalı olarak ısı ve kıvılcım kaynaklarından uzak, yanıcı madde dolabında tutulur. Isıtıcının altındaki çekmece ısı kaynağına yine yakındır, ıslak bez de kutunun ısınmasını güvenle önlemez.
Dayanak: 12UY0105-4/A1 — BG.17
12. Montajı biten bir hidrolik ünitenin tankı ilk kez yağla doldurulacak ve ünite basınç altında denenecektir. Çevreye yağ karışmasını önlemek için iş başlamadan önce ne hazırlanmalıdır?
- A) Ünitenin altına damlama tavası, yakınına dökülme kiti
- B) Dökülecek yağı seyreltip yıkamak için yakına su hortumu
- C) Dökülen yağı dağıtmak için basınçlı hava tabancası
- D) Dökülen yağı en yakın gidere yönlendirecek su kanalı
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Ünitenin altına damlama tavası, yakınına dökülme kiti
Doldurma ve ilk basınç denemesinde rakor ve contalardan yağ kaçabileceği için ünitenin altına damlama tavası konur, yanına emici ped ve bariyer içeren dökülme kiti hazırlanır. Yağı suyla gidere vermek toprak ve suyu kirletir; basınçlı havayla dağıtmak ise yağı daha geniş alana yayar ve toplanmasını zorlaştırır.
Dayanak: 12UY0105-4/A1 — BG.12; BG.18
13. Montaj hattındaki pnömatik tornavidalar, üreticinin önerdiği çalışma basıncının belirgin şekilde üstünde bir hat basıncıyla beslenmektedir. Kaynakların verimli kullanımı açısından doğru uygulama hangisidir?
- A) Hat basıncını daha da yükseltip sıkma süresini kısaltmak
- B) Basıncı regülatörle aletin önerilen değerine indirmek
- C) Fazla havayı istasyondaki tahliye vanasından dışarı atmak
- D) Basıncı yüksek bırakıp aletleri yalnız vardiya sonunda kapatmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Basıncı regülatörle aletin önerilen değerine indirmek
Gereğinden yüksek basınç, kompresörün boşa enerji harcamasına, kaçakların büyümesine ve aletin daha çabuk aşınmasına yol açar; basınç, regülatörle aletin kılavuzunda önerilen değere getirilir. Fazla havayı tahliye vanasından atmak üretilmiş basınçlı havayı boşa harcar, basıncı daha da yükseltmek ise kaybı büyütür.
Dayanak: 12UY0105-4/A1 — BG.19
Bakım ve kalite gereklilikleri
14. Montajcının kullandığı pnömatik somun sıkma tabancalarını besleyen şartlandırıcı (filtre, regülatör, yağlayıcı) için günlük koruyucu bakımda hangisi yapılır?
- A) Regülatör sökülüp her gün iç parçaları yenisiyle değiştirilir
- B) Hortum bağlantıları her gün uçlarından kesilip yeniden takılır
- C) Filtre kabındaki su boşaltılır, yağ seviyesine bakılır
- D) Filtre elemanı her gün su ile yıkanıp yerine takılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Filtre kabındaki su boşaltılır, yağ seviyesine bakılır
Şartlandırıcının filtre kabında havadaki nem yoğuşur; bu su boşaltılmazsa aletlere geçip paslanma ve aşınma yapar, yağlayıcıdaki yağ azalırsa da aletler kuru çalışır. Regülatörü her gün sökmek ya da hortumları kesmek bakım değil gereksiz müdahaledir ve sızdırmazlığı bozar.
Dayanak: 12UY0105-4/A1 — BG.20
15. İş talimatında güvenlik açısından kritik bir cıvatanın sıkma torku 45 N·m ±%10 olarak verilmiş ve ölçülen değerin kontrol formuna yazılması istenmiştir. Kontrolde 52 N·m ölçülmüştür. Doğru işlem hangisidir?
- A) Değer üst sınıra yakın olduğu için uygun kabul edip forma yazmak
- B) Formda değeri 49 N·m olarak düzeltip bağlantıyı onaylamak
- C) Fazla sıkmanın daha güvenli olduğunu düşünüp kontrolü bitirmek
- D) Tolerans dışı olarak forma işleyip talimata göre bildirmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Tolerans dışı olarak forma işleyip talimata göre bildirmek
45 N·m ±%10, 40,5–49,5 N·m aralığı demektir; 52 N·m bu aralığın dışındadır ve uygunsuzluk olarak kayda geçirilip talimattaki yola göre bildirilir. Fazla sıkma cıvatayı akma bölgesine götürüp zayıflatabilir; değeri formda değiştirmek ise kaydı sahte hâle getirir ve izlenebilirliği yok eder.
Dayanak: 12UY0105-4/A1 — BG.21; BG.22
A2 · İş Organizasyonu ve Montaj Ön Hazırlığı Yeterlilik Birimi
Bu bölümde 15 çalışma sorusu var. Gerçek sınavda bu birimde performans (uygulama) ve teorik (çoktan seçmeli) sınavı yapılır; teorik sınavda en az 15 soru sorulur ve soruların en az %60'ına doğru cevap veren başarılı sayılır.
Montaj dokümanları ve teknik resim
16. Montaja başlamadan önce montajcı, elindeki montaj resminin 'Rev. B', iş emrinde istenen resmin ise 'Rev. C' olduğunu görmüştür. Doğru davranış hangisidir?
- A) Farklar küçük olacağı için elindeki Rev. B resimle montaja başlamak
- B) Güncel Rev. C resmi teyit edip eski resimle montaja başlamamak
- C) Rev. B resmin üzerine iş emrindeki revizyon harfini elle yazmak
- D) İki resmi karşılaştırıp hangisi kolaysa ona göre montaj yapmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Güncel Rev. C resmi teyit edip eski resimle montaja başlamamak
Revizyon harfi, resimde ölçü, parça ya da montaj sırası değişikliği yapıldığını gösterir; montaj her zaman iş emrinin istediği güncel revizyona göre yapılır. Eski resimle çalışmak yanlış parça ya da ölçüyle montaja yol açar, revizyon harfini elle değiştirmek de doküman kontrolünü bozar.
Dayanak: 12UY0105-4/A2 — BG.1
17. Montaj dokümanları arasında, parçaların birbirinden ayrılmış olarak kendi takılma eksenleri boyunca dizildiği bir resim bulunmaktadır. Bu resim montajcıya öncelikle hangi bilgiyi verir?
- A) Parçaların imalatı için gereken tüm ölçü ve toleransları
- B) Parçaların birbirine göre konumunu ve takılma sırasını
- C) Ünitenin devreye almada ulaşması gereken çalışma değerlerini
- D) Parçaların hangi tedarikçiden ve hangi fiyata alınacağını
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Parçaların birbirine göre konumunu ve takılma sırasını
Patlatılmış (ayrıştırılmış) montaj resmi, parçaların birbirine göre konumunu ve hangi sırayla, hangi eksen boyunca takılacağını gösterir; parça listesiyle birlikte okunur. İmalat ölçü ve toleransları detay (parça) resminde, çalışma değerleri ise test ve devreye alma talimatında yer alır.
Dayanak: 12UY0105-4/A2 — BG.13
Takım ve aparatların hazırlığı
18. Bir rulman, iç bileziği mile sıkı geçecek şekilde soğuk olarak preslenerek takılacaktır. Montajcının bu iş için hazırlaması gereken araç hangisidir?
- A) Rulmanın dış bileziğine oturan çelik boru parçası
- B) Bileziklere doğrudan vurmak için çelik başlı çekiç
- C) Rulman kafesine (bilyelere) dayanan yumuşak takoz
- D) İç bileziğe tam oturan rulman takma burcu
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) İç bileziğe tam oturan rulman takma burcu
Sıkı geçen bilezik iç bilezik olduğu için takma kuvveti yalnız iç bileziğe, ona tam oturan bir takma burcuyla uygulanır. Kuvvet dış bilezikten ya da kafesten verilirse bilyeler üzerinden aktarılır ve yuvarlanma yollarında ezik oluşur; çelik çekiçle doğrudan vurmak da bileziği çatlatabilir.
Dayanak: 12UY0105-4/A2 — BG.2
19. Ünite taşımada kullanılacak polyester kuşak sapanın ön kontrolünde, üzerindeki kimlik etiketinin yırtılıp okunamaz hâle geldiği görülmüştür. Sapanın kendisinde gözle görülür hasar yoktur. Doğru karar hangisidir?
- A) Hasar olmadığı için sapanı yükü hafif ünitelerde kullanmak
- B) Sapanı kullanımdan ayırıp durumu yetkiliye bildirmek
- C) Sapanın rengine bakarak taşıma kapasitesini tahmin etmek
- D) Etiketin yerine kapasiteyi yazan bir kâğıt bantla sarmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Sapanı kullanımdan ayırıp durumu yetkiliye bildirmek
Kuşak sapanın etiketi çalışma yük sınırını ve izlenebilirlik bilgisini taşır; etiketi okunmayan sapanın kapasitesi doğrulanamaz, yetkili kişi inceleyip yeniden tanımlayana ya da hurdaya ayırana kadar kullanılmaz. Renk kodu yalnız yardımcı bir işarettir ve etiketin yerini tutmaz, elle yazılan bant da üreticinin verdiği bilginin yerine geçmez.
Dayanak: 12UY0105-4/A2 — BG.5; TS EN 1492-1; İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yön. Ek-I md.3.2.2.1
20. İş emrinde bir bağlantı için 30 N·m sıkma torku istenmektedir. Takım dolabında kalibrasyonu geçerli 20–100 N·m ve 60–340 N·m aralıklı iki tork anahtarı vardır. Hangisi seçilmelidir?
- A) 60–340 N·m anahtar, en düşük ayarına getirilerek
- B) 60–340 N·m anahtar, daha güçlü sıkabildiği için
- C) İki anahtarın ortalaması alınarak her biriyle bir kez
- D) 20–100 N·m anahtar, değer aralığında kaldığı için
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) 20–100 N·m anahtar, değer aralığında kaldığı için
Tork anahtarı, istenen değer kendi ölçüm aralığının içinde kalacak şekilde seçilir; 30 N·m, 20–100 N·m anahtarın aralığındadır. 60–340 N·m anahtarın en alt değeri bile 30 N·m'den büyüktür, bu anahtarla doğru sıkma yapılamaz; kalibrasyonun geçerli olması aralık dışındaki kullanımı doğru yapmaz.
Dayanak: 12UY0105-4/A2 — BG.7; BG.10
21. Etkin kol boyu 400 mm olan klik tipi tork anahtarının ucuna, ulaşılması zor bir somun için anahtarla aynı doğrultuda 100 mm uzatma yapan açık ağızlı adaptör (karga ayağı) takılmıştır. Somunda 50 N·m elde etmek için anahtar kaça ayarlanmalıdır?
- A) 40 N·m
- B) 50 N·m
- C) 62,5 N·m
- D) 37,5 N·m
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) 40 N·m
Aynı doğrultuda eklenen adaptör kolu uzatır; elle verilen aynı kuvvet somunda daha büyük tork oluşturur. Ayar değeri = istenen tork × L / (L + E) = 50 × 400 / 500 = 40 N·m olur. Anahtar 50 N·m'ye ayarlanırsa somun 62,5 N·m ile sıkılır; adaptör anahtara dik (90°) takılırsa kol boyu değişmediği için düzeltme yapılmaz.
Dayanak: 12UY0105-4/A2 — BG.11
22. Montaj hattında alyan anahtarlarının uçlarının kısa sürede yuvarlandığı ve vida başlarının ağzının bozulduğu görülmüştür. Bu yıpranmanın en olası nedeni hangisidir?
- A) Anahtarların kullanım sonrası yağlı bezle silinmesi
- B) Anahtarların ölçü sırasına göre kutusunda saklanması
- C) Anahtarın vida başına tam oturtulmadan kullanılması
- D) Anahtarın vidaları gevşetmek için de kullanılması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Anahtarın vida başına tam oturtulmadan kullanılması
Alyan anahtarı vida başındaki yuvaya tam dibine kadar oturtulmadan ya da bir ölçü küçük seçilerek döndürülürse kuvvet köşelere yığılır; anahtarın ucu ve vida başı kısa sürede yuvarlanır. Yağlı bezle silmek ve kutusunda düzenli saklamak ise aleti korur, yıpranma nedeni olamaz.
Dayanak: 12UY0105-4/A2 — BG.12
23. Talimatta yüksek sıkma torku verilen altı köşe başlı cıvatalar için lokma seçilecektir. Cıvata başının köşelerini yuvarlama riski en düşük olan lokma hangisidir?
- A) On iki köşe lokma, köşelerden kavradığı için
- B) Ağzı aşınmış lokma, başa kolayca geçtiği için
- C) Altı köşe lokma, yüzeylerden kavradığı için
- D) İnce cidarlı lokma, başı daha sıkı sardığı için
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Altı köşe lokma, yüzeylerden kavradığı için
Altı köşe lokma kuvveti cıvata başının düz yüzlerine geniş alanla aktarır; yüksek torkta köşe yuvarlanma riski en düşük olan budur. On iki köşe lokma dar yerde kolay takılır ama yükü köşelere yakın taşıdığından yüksek torkta başı yuvarlayabilir; ağzı aşınmış lokma da aynı hasarı verir ve kullanımdan ayrılır.
Dayanak: 12UY0105-4/A2 — BG.11
İş planı ve kayıtlar
24. Günlük iş planında, iki montaj grubunun aynı saatlerde aynı tavan vincine ihtiyaç duyacağı görülmüştür. Planı hazırlayan montajcının doğru yaklaşımı hangisidir?
- A) Vinç kullanımını saatlere bölüp arada vinçsiz işleri planlamak
- B) Her iki grubun vinci sırası geldikçe kendi aralarında paylaşmasına bırakmak
- C) Grupların iki yükü aynı anda tek kancaya asarak kaldırmasını istemek
- D) Vinci önce isteyen grubu öne alıp diğer grubun işini ertesi güne atmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Vinç kullanımını saatlere bölüp arada vinçsiz işleri planlamak
İş planında makine ve ekipman gibi ortak kaynaklar önceden görülüp zamana göre dağıtılmalı, bekleme süreleri kaldırma gerektirmeyen işlerle değerlendirilmelidir. Paylaşımı gruplara bırakmak çakışma ve acele kaldırma riskini doğurur; iki yükü tek kancaya asmak ise kaldırma güvenliğini bozar.
Dayanak: 12UY0105-4/A2 — BG.3
25. Montajcı, montaj kontrol formuna bir ölçüm değerini yanlış yazdığını fark etmiştir. Kayıt kurallarına uygun düzeltme nasıl yapılır?
- A) Yanlış değer daksille kapatılıp doğrusu üzerine yazılır
- B) Form yırtılıp yeni bir forma tüm değerler baştan yazılır
- C) Yanlış değerin üzeri karalanıp okunmaz hâle getirilir
- D) Tek çizgiyle çizilir, yanına doğrusu, tarih ve paraf yazılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Tek çizgiyle çizilir, yanına doğrusu, tarih ve paraf yazılır
Kalite kayıtlarında yanlış değer okunabilir kalacak şekilde tek çizgiyle çizilir; doğru değer, düzeltmeyi yapanın parafı ve tarihle yanına yazılır. Daksil, karalama ya da formu yeniden yazmak ilk kaydı yok eder; böylece kaydın güvenilirliği ve izlenebilirliği kaybolur.
Dayanak: 12UY0105-4/A2 — BG.4
26. Aynı tedarikçiden gelen dökme gövdelerin oturma yüzeylerinde, son bir ay içinde üçüncü kez çapak ve döküm hatası tespit edilmiştir. Montajcı bu noksanlığı nasıl raporlamalıdır?
- A) Gövdeleri her seferinde kendisi temizleyip kayıt tutmadan devam eder
- B) Yalnız son partiyi sözlü olarak bildirip önceki olayları kapatır
- C) Önceki kayıtlarla birlikte raporlayıp düzeltici faaliyet talep eder
- D) Tedarikçiye doğrudan telefon ederek gövdeleri geri gönderir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Önceki kayıtlarla birlikte raporlayıp düzeltici faaliyet talep eder
Tekrarlayan noksanlık, tek tek giderilmekle değil, kayıtlarıyla birlikte raporlanıp kök nedenine yönelik düzeltici faaliyet başlatılmasıyla çözülür. Kayıt tutmadan temizlemek sorunu gizler; tedarikçiyle doğrudan iş yapmak ise işletmenin kalite ve satın alma sürecini atlar.
Dayanak: 12UY0105-4/A2 — BG.8
Ölçme aletleri ve kalibrasyon
27. Sıkı geçme ölçüsü kontrol edilecek bir mil taşlama tezgâhından yeni gelmiştir ve ele alındığında hâlâ ılıktır. Mikrometreyle yapılacak kabul ölçümü için doğru uygulama hangisidir?
- A) Mil ve mikrometre ortam sıcaklığına gelince ölçüm yapılır
- B) Mil hemen ölçülür, ılıkken okunan değer forma yazılır
- C) Mil soğuk suyla hızla soğutulup hemen ardından ölçülür
- D) Okunan değerden göz kararı bir pay düşülerek forma yazılır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Mil ve mikrometre ortam sıcaklığına gelince ölçüm yapılır
Metaller ısınınca genleşir; teknik resimdeki ölçüler 20 °C referans sıcaklığına göre tanımlandığından ılık mil gerçekte olduğundan büyük ölçülür, uygun parça reddedilebilir ya da küçük parça kabul edilebilir. Mil ve mikrometre aynı ortamda bekletilip sıcaklıkları eşitlenince ölçülür; suyla hızlı soğutma sıcaklığı düzensiz bırakır, göz kararı düzeltme ise kaydı geçersiz kılar.
Dayanak: 12UY0105-4/A2 — BG.6; TS EN ISO 1
28. Montaj biriminin komparatör ve mikrometreleri dış bir laboratuvarda kalibre ettirilecektir. Kalibrasyon sonuçlarının kalite sistemi açısından geçerli sayılması için laboratuvarda aranacak temel koşul hangisidir?
- A) Aletleri en kısa sürede geri teslim edebilmesi
- B) Ölçümlerinin ulusal standartlara izlenebilir olması
- C) Aletleri üreten firmanın yetkili satıcısı olması
- D) Sertifika yerine aletlere yalnız uygun etiketi yapıştırması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Ölçümlerinin ulusal standartlara izlenebilir olması
ISO 9001 7.1.5.2, ölçme aletlerinin uluslararası ya da ulusal ölçüm standartlarına izlenebilir standartlarla kalibre edilmesini ister; Türkiye’de bu zincir TÜBİTAK UME’ye dayanır ve TÜRKAK’tan TS EN ISO/IEC 17025 akreditasyonu almış laboratuvarlar bunu sertifikayla gösterir. Hızlı teslim ya da satıcılık bu güvenceyi vermez; ölçüm sonuçlarını içeren sertifika olmadan yapıştırılan bir etiket de kalibrasyon kaydı yerine geçmez.
Dayanak: 12UY0105-4/A2 — BG.9; TS EN ISO 9001 md.7.1.5.2
Montaj öncesi hazırlık işlemleri
29. Bir gıda makinesinin bağlantısı için parça listesinde 'ISO 4017 M10×30 – A2-70' cıvata istenmiştir. Montajcı kutudaki cıvataların uygunluğunu kontrol ederken 'A2-70' işaretini nasıl yorumlamalıdır?
- A) Alaşımsız karbon çeliği, 2. kalite, en az 70 mm boyunda
- B) Galvaniz kaplı karbon çeliği, kaplama kalınlığı 70 µm
- C) Östenitik paslanmaz çelik, çekme dayanımı 700 N/mm²
- D) Alüminyum alaşımı, 2. seri, sertliği 70 HB olan malzeme
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Östenitik paslanmaz çelik, çekme dayanımı 700 N/mm²
Paslanmaz çelik bağlantı elemanlarında harf çelik grubunu (A: östenitik), yanındaki rakam alaşım türünü, tireden sonraki sayı da çekme dayanımının onda birini gösterir; A2-70 en az 700 N/mm² çekme dayanımlı östenitik paslanmaz cıvatadır. Gıda makinesinde korozyon dayanımı arandığı için yerine galvanizli karbon çeliği cıvata konulamaz.
Dayanak: 12UY0105-4/A2 — BG.14; TS EN ISO 3506-1
30. İşlenmiş bir hidrolik valf bloğu montaj hattına gönderilecektir. Bloğun montaja hazırlanmasında yapılması gereken ön işlem hangisidir?
- A) Kanallardaki talaş temizlenip ağızlar tapayla kapatılır
- B) Blok boyanıp kanalların içi koruyucu boyayla kaplanır
- C) Kanallar temizlenmeden blok yağa daldırılıp korunur
- D) Blok, talaşları montajda çıkarılmak üzere açık gönderilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kanallardaki talaş temizlenip ağızlar tapayla kapatılır
Hidrolik devrede kanallarda kalan talaş ve çapak valf sürgülerini sıkıştırır ve sızdırmazlık elemanlarını keser; bu yüzden blok montajdan önce temizlenir ve ağızları kapatılarak kirlenmeye karşı korunur. Kanalları temizlemeden yağa daldırmak talaşı içeride bırakır, kanal içini boyamak ise devreyi kirletir.
Dayanak: 12UY0105-4/A2 — BG.15
A3 · Makine Montajı Yeterlilik Birimi
Bu bölümde 22 çalışma sorusu var. Gerçek sınavda bu birimde performans (uygulama) ve teorik (çoktan seçmeli) sınavı yapılır; teorik sınavda en az 15 soru sorulur ve soruların en az %60'ına doğru cevap veren başarılı sayılır.
Yük kaldırma ve taşıma
31. Bir tarafında motor grubu bulunan ünitenin ağırlığı gövdeye eşit dağılmamıştır ve ünite iki kollu sapanla tavan vinciyle taşınacaktır. Kanca hangi noktaya göre konumlandırılmalıdır?
- A) Ünitenin geometrik orta noktasının tam üstüne
- B) Motor grubunun ters tarafındaki uca daha yakın
- C) Ünitenin ağırlık merkezinin düşey hizasına
- D) Sapan kollarının eşit boyda kalacağı noktaya
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Ünitenin ağırlık merkezinin düşey hizasına
Kanca ağırlık merkezinin tam üstünde değilse yük yerden kesildiği anda ağır tarafa doğru eğilir, sallanır ve sapandan kayabilir. Ağırlık dengesiz dağıldığında geometrik orta nokta ağırlık merkezi değildir; bu yüzden kollar gerekirse farklı boyda ayarlanır, eşit boy aramak yükü yatırır.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.1
32. Boyu yaklaşık 4 m olan ince ve esnek bir lineer kızak iki ucundan kaldırılacaktır. Sapan kolları tek kancada toplanınca aralarındaki açı çok büyümekte, kızak da ortadan sehim yapmaktadır. Bu taşımada kullanılması uygun donanım hangisidir?
- A) Kaldırma kirişi (travers) ve dik inen iki sapan
- B) Daha kısa kollu, iki kollu bir zincir sapan
- C) Kızağın ortasından bağlanan tek kollu kuşak sapan
- D) Kızağın uçlarına vidalanan mapalar ve aynı açılı sapan
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Kaldırma kirişi (travers) ve dik inen iki sapan
Kaldırma kirişi yükü birden çok noktadan taşır ve sapanların dik inmesini sağlar; büyük sapan açısının kollarda yarattığı ek kuvvet ile uzun parçanın eğilmesi böylece önlenir. Kısa kollu sapan açıyı daha da büyütür, ortadan tek noktadan bağlama ise uzun parçayı dengesiz bırakır. Kirişin kendi ağırlığı da kaldırılan yüke eklenerek vinç kapasitesi kontrol edilir.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.2
33. Vinçle taşınan bir redüktör gövdesi, sapanları gövdenin altından geçecek şekilde bağlanmıştır ve montaj alanında yere indirilecektir. İndirmeden sonra sapanların çıkarılabilmesi için doğru uygulama hangisidir?
- A) Gövde doğrudan zemine bırakılır, sapan vinçle çekilip çıkarılır
- B) Gövde önceden konan takozlara indirilir, sapan elle boşa çekilir
- C) Gövde birkaç santim havada tutulur, sapan altından elle çekilir
- D) Gövde zemine bırakılır, bir kenarı levyeyle kaldırılıp sapan alınır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Gövde önceden konan takozlara indirilir, sapan elle boşa çekilir
Altından geçen sapanı çıkarmak için yük, indirmeden önce yerleştirilen takozlara bırakılır; sapan sıkışmadan boşta kalır ve elle çekilerek alınır. Sapanı yükün altından vinçle çekmek yükü devirebilir ve sapanı yırtar; yük havadayken ya da levyeyle kaldırılmış kenarın altına el sokmak ise ezilme tehlikesi yaratır.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.3
34. Vinçle kaldırılan bir ünitenin alt yüzüne flanş bağlanması gerekiyor ve montajcının ünitenin altına uzanarak çalışması gerekecek. Ünite bu sırada nasıl tutulmalıdır?
- A) Vinç freni denenip ünite kancada asılı bırakılarak
- B) Ünite yalnız hidrolik krikoyla alttan desteklenerek
- C) Vinç operatörü kumandada hazır bekletilerek
- D) Ünite sabit destek sehpalarına indirilerek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Ünite sabit destek sehpalarına indirilerek
Askıdaki yükün ya da yalnız krikoyla tutulan ünitenin altına girilmez; fren kaçırması, sapan kopması veya kriko kaçağı yükü bir anda indirir. Ünite taşıma kapasitesi yeterli, sabit destek sehpalarına (takozlarına) alınıp sabitlenir; operatörün hazır beklemesi düşen yükü durduramaz.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.4
Hidrolik ve pnömatik elemanlar
35. Montajı yapılan bir kaldırma tablasında dikey silindirin, valf kapalıyken yük altında yavaş yavaş aşağı kaydığı görülmüştür. Silindir hattına konan ve yükü tutup ancak pilot basınç gelince inişe izin veren eleman hangisidir?
- A) Basınç düşürme valfi
- B) Pilot kumandalı çek valf
- C) Ayarlı kısma valfi
- D) Dönüş hattı filtresi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Pilot kumandalı çek valf
Pilot kumandalı çek valf, silindirdeki yağın geri kaçmasını keser ve yükü tutar; iniş için karşı hattan pilot basınç gelince açılır. Kısma valfi yalnız hızı ayarlar, yağın sızarak kaçmasını engellemez; basınç düşürme valfi de devrenin bir bölümüne giden basıncı sınırlar.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.5
36. Bir hidrolik preste ana devre yüksek basınçla çalışırken, parçayı tablaya bastıran bağlama silindirinin parçayı ezmemesi için daha düşük ve sabit bir basınçla çalışması istenmektedir. Devreye almada bu basınç, bağlama silindiri koluna konan hangi elemandan ayarlanır?
- A) Ana devredeki emniyet (basınç sınırlama) valfinden
- B) Akış kontrol (kısma) valfinin açıklığından
- C) Basınç düşürme (redüksiyon) valfinden
- D) Tank dönüş hattındaki filtrenin elemanından
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Basınç düşürme (redüksiyon) valfinden
Basınç düşürme valfi, kendinden sonraki kolda basıncı ana devre basıncından bağımsız olarak ayarlanan düşük değerde tutar; bağlama silindiri parçayı ezmeden sabit kuvvetle bastırır. Emniyet valfini düşürmek bütün presin basıncını düşürür; kısma valfi yalnız hızı değiştirir, silindir durunca basınç yine ana devre değerine çıkar.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.6
37. Hortum ve boru bağlantıları yeni yapılan hidrolik devrede, hatlardaki hava alınmadan çalıştırılan silindirin titrek ve sarsıntılı hareket ettiği görülmüştür. Bunun temel nedeni hangisidir?
- A) Yağın havayla karışınca kaynama sıcaklığının düşmesi
- B) Havanın yağdan ağır olup silindir dibinde toplanması
- C) Yağın soğukken sıkıştırılabilir hale gelmesi
- D) Havanın sıkışabilmesi, yağın ise neredeyse sıkışmaması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Havanın sıkışabilmesi, yağın ise neredeyse sıkışmaması
Sıvılar neredeyse sıkıştırılamaz, gazlar ise basınç altında hacim küçültür; hatta kalan hava yay gibi davranır ve silindir kesik kesik, süngerimsi hareket eder. Hava yağdan hafiftir, yükseğe toplanır; bu yüzden hava alma işlemi devrenin en yüksek noktalarından yapılır. Soğuk yağ koyulaşır ama sıkışabilir hale gelmez.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.13
38. Montajı biten pnömatik ünitenin deneme çalıştırmasında, ayarlı son konum yastıklamalı silindirin pistonunun strok sonunda kapağa sert çarptığı duyulmaktadır. Hangi elemanın ayarı kontrol edilmelidir?
- A) Hava hazırlama birimindeki yağlayıcının
- B) Egzoz çıkışındaki susturucunun
- C) Silindirdeki yastıklama ayar vidasının
- D) Kompresördeki basınç şalterinin
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Silindirdeki yastıklama ayar vidasının
Yastıklama, pistonun son kısmında egzoz havasını dar bir kanaldan geçirerek pistonu yavaşlatır; ayar vidası bu kanalın açıklığını belirler. Susturucu yalnız egzoz sesini azaltır, yağlayıcı da havaya yağ katar; ikisi strok sonundaki çarpmayı yumuşatmaz. Sert çarpma silindir kapağına ve bağlantılara zarar verir.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.14
39. Çift etkili bir pnömatik silindirin hızı, çek valfli akış kontrol valfleriyle ayarlanacaktır. Valfler genellikle silindirden çıkan (egzoz) havayı kısacak şekilde bağlanır. Bunun nedeni hangisidir?
- A) Silindire giden havanın basıncı artar, kuvvet katlanır
- B) Piston iki hava yastığı arasında daha düzgün ilerler
- C) Hava tüketimi yarıya iner, kompresör daha az çalışır
- D) Silindir keçeleri basınç görmez, daha geç aşınır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Piston iki hava yastığı arasında daha düzgün ilerler
Egzoz havası kısılınca pistonun önünde karşı basınç oluşur; piston iki taraftan havayla tutulduğu için yük değişse de kesik kesik değil düzgün hızla ilerler. Kısma, silindire giden basıncı artırmaz ve hava tüketimini yarıya indirmez. Tek etkili silindirlerde ise genellikle giren hava kısılır.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.15
Ölçme, test ve kontrol
40. Dişli kutusu montaj yerine konumlandırılırken bağlantı flanşının oturma yüzeyinde taşımadan kalma küçük bir darbe kabarıklığı fark edilmiştir. Montaja böyle devam edilirse beklenen hata hangisidir?
- A) Yüzey tam oturmaz; eksen açılı kayar, bağlantı kaçırabilir
- B) Cıvatalar sıkılınca kabarıklık ezilip yüzey kendiliğinden düzelir
- C) Kabarıklık yalnız görünüşü etkiler, ölçü ve ayarı değiştirmez
- D) Yalnız sızdırmazlık etkilenir; conta kalınlaştırılırsa sorun biter
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Yüzey tam oturmaz; eksen açılı kayar, bağlantı kaçırabilir
Oturma yüzeyindeki kabarıklık iki parçayı o noktadan ayırır; flanş eğik oturur, mil ekseni açısal kaçar ve conta düzgün sıkışmadığı için kaçak oluşur. Cıvata kuvvetiyle kabarıklığın düzeleceğini düşünmek yanlıştır, gövdeyi zorlar. Kabarıklık uygun yöntemle alınır, yüzey kontrol edilip sonra montaja geçilir.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.7
41. Montajı biten bir pnömatik hattın sızdırmazlığı, hat basınçlandırıldıktan sonra beslemesi kapatılarak manometreyle izlenecektir. Bu basınç tutma testinde kaçak olduğunu gösteren bulgu hangisidir?
- A) Besleme açıkken manometre ibresinin hafif titremesi
- B) Test boyunca basıncın aynı değerde sabit kalması
- C) Kompresörün test öncesinde devreye girip çıkması
- D) Besleme kapalıyken basıncın zamanla düşmesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Besleme kapalıyken basıncın zamanla düşmesi
Basınç tutma testinde hat basınçlandırılır, besleme vanası kapatılır ve sıcaklık dengelendikten sonra manometre belirli süre izlenir; basıncın düşmesi hatta kaçak olduğunu gösterir. Test kaçağın varlığını gösterir, yerini ayrıca aramak gerekir. Basıncın sabit kalması sızdırmazlığı, besleme açıkken ibrenin titremesi ise yalnız akış dalgalanmasını gösterir.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.16
42. Rulman yatağının Ø62 H7 deliği, geçer-geçmez tampon mastarla kontrol ediliyor. Geçer tarafı deliğe giriyor, geçmez tarafı da zorlamadan giriyor. Bu sonuç nasıl yorumlanmalıdır?
- A) Delik üst sınırı aşmıştır, gereğinden büyüktür
- B) Delik alt sınırın altındadır, gereğinden küçüktür
- C) Delik ölçüsü tolerans aralığının içindedir
- D) Ölçü yorumlanamaz, mastar yeniden sıfırlanmalıdır
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Delik üst sınırı aşmıştır, gereğinden büyüktür
Tampon mastarın geçer tarafı deliğin en küçük, geçmez tarafı en büyük sınır ölçüsündedir. Uygun delikte geçer taraf girer, geçmez taraf girmez; geçmez taraf da giriyorsa delik büyük işlenmiştir ve parça uygunsuzdur. Sabit mastarlar sıfırlanmaz, yalnız periyodik kalibrasyonla doğrulanır.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.7
43. Motor-redüktör grubunun bağlantıları tamamlanmıştır. Enerji vermeden önce kaplinden elle çevrilen mil, turun belli bir noktasında belirgin şekilde ağırlaşıp sıkışmaktadır. Montajcının doğru davranışı hangisidir?
- A) Motoru kısa çalıştırıp milin kendini alıştırmasını beklemek
- B) Yatağa fazladan gres basıp mili yeniden elle çevirmek
- C) Bağlantıları sırayla gevşetip sıkışmanın nedenini bulmak
- D) Sıkışan noktayı işaretleyip deneme çalıştırmasına geçmek
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Bağlantıları sırayla gevşetip sıkışmanın nedenini bulmak
Turun belli bir noktasında sıkışma; eksen kaçıklığı, eğik oturmuş flanş ya da yanlış sırayla sıkılmış cıvata gibi bir montaj hatasını gösterir. Bağlantılar sırayla gevşetilip mil yeniden çevrilerek hangi bağlantının sıkıştırdığı bulunur ve giderilir. Motorla çalıştırıp alışmasını beklemek yatağı ve dişlileri kısa sürede bozar.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.17
44. Montajı biten redüktörlü bir tahrik ünitesi ilk kez çalıştırılacaktır. Devreye alma talimatına uygun deneme çalıştırması nasıl yürütülmelidir?
- A) Doğrudan tam yükte uzun süre çalıştırılıp sonuçta bakılır
- B) Önce yüksüz kısa süre çalışır, izlenir, yük kademeli artırılır
- C) Yüksüz çalıştırma atlanır, ilk üretim partisiyle birlikte denenir
- D) Yalnız dönüş yönü kontrol edilip ünite üretime teslim edilir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Önce yüksüz kısa süre çalışır, izlenir, yük kademeli artırılır
Deneme çalıştırmasında ünite önce yüksüz ve kısa süre çalıştırılır; dönüş yönü, anormal ses, yatak ısınması, titreşim ve kaçak izlenir, sorun yoksa yük kademeli artırılır. Doğrudan tam yükle başlamak bir montaj hatasını büyük hasara çevirir. Ölçülen değerler kontrol formuna yazılır.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.16
Makine elemanları
45. Bir redüktör milinde karşılıklı takılan iki konik makaralı rulmanın eksenel boşluğu, mil ucundaki ayar somunuyla ayarlanacaktır. Somun sıkılırken milin birkaç tur döndürülmesinin amacı hangisidir?
- A) Somun kilit pulunun yuvasına kendiliğinden oturması
- B) Dış bileziklerin yuvada dönerek yerine alışması
- C) Mil yüzeyinin bilezikle sürtünüp parlatılması
- D) Makaraların omza oturup ayarın doğru alınması
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Makaraların omza oturup ayarın doğru alınması
Konik makaralı rulmanlarda mil döndürülmeden somun sıkılırsa makaralar bilezik omzuna tam yaslanmaz; sonradan oturduklarında boşluk açılır ve ayar kaçar. Bu yüzden ayar somunu sıkılırken mil döndürülür, ardından eksenel boşluk ya da ön yük talimattaki değere göre ölçülüp kilit elemanı takılır. Dış bileziğin yuvada dönmesi ise istenmeyen bir kayma hatasıdır.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.8
46. Bir dişli kutusunda kayar dişlinin mil üzerinde eksen boyunca kayarak yer değiştirmesi, aynı zamanda milden dönme momentini alması gerekmektedir. Bu bağlantıda kullanılan mekanik eleman hangisidir?
- A) Konik pim
- B) Segman (yaylı tespit halkası)
- C) Kamalı (yivli) mil
- D) Ayar (set) vidası
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: C) Kamalı (yivli) mil
Kamalı mildeki yivler göbekteki yivlere geçer; dönme momentini birçok yiv birlikte taşırken göbek mil boyunca kayabilir. Konik pim ve ayar vidası göbeği mile sabitler, kaymaya izin vermez; segman ise yalnız parçanın eksenel yönde yerinden çıkmasını önler, moment iletmez.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.11
47. Uzun bir milin iki ucundaki rulmanlardan biri yatağında eksenel yönde sabitlenmiş, diğerinin dış bileziğine ise yuvada eksenel kayma payı bırakılmıştır. Bu yataklama düzeninin görevi hangisidir?
- A) Milin ısıyla uzamasını rulmanları zorlamadan karşılamak
- B) Milin iki yönde de eksenel boşlukla serbest gezmesini sağlamak
- C) Serbest taraftaki rulmanın daha az yağla çalışmasını sağlamak
- D) Dönme momentini serbest yataktan gövdeye aktarmak
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Milin ısıyla uzamasını rulmanları zorlamadan karşılamak
Sabit (tutucu) yatak mili eksenel yönde konumlandırır ve eksenel kuvveti taşır; serbest (gezer) yatak ise milin çalışma sıcaklığında uzamasına izin verir. İki yatak da sıkıca sabitlenirse ısınan mil rulmanlara eksenel yük bindirir, rulmanlar ısınıp erken hasarlanır; montajda serbest taraftaki kayma payının kapanmadığı kontrol edilir.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.12
Geçmeler ve birleştirme
48. Bir montaj resminde dört farklı mil-delik geçmesi bulunmaktadır. ISO geçme sistemine göre bunlardan hangisi sıkı geçmedir ve parçanın pres ya da ısıl yöntemle takılmasını gerektirir?
- A) Ø40 H7/f7
- B) Ø40 H7/h6
- C) Ø40 H7/k6
- D) Ø40 H7/s6
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Ø40 H7/s6
Delik temelli sistemde H7 deliğe s6 mil seçildiğinde mil her zaman delikten büyük kalır; bu sıkı geçmedir ve parça presle ya da ısıtma/soğutma ile takılır. H7/f7 boşluklu, H7/h6 kayar (en az boşluk sıfır) geçmedir; H7/k6 ise ölçülere göre az boşluk ya da az sıkılık verebilen geçişli geçmedir.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.9; ISO 286
49. Resimde bir dişli göbeğinin deliği Ø50 H7 (50,000–50,025 mm), mili ise Ø50 s6 (50,043–50,059 mm) olarak verilmiştir. Bu geçmenin sıkılık aralığı hangisidir?
- A) 0,018 mm ile 0,059 mm arası sıkılık
- B) 0,025 mm ile 0,043 mm arası sıkılık
- C) 0,018 mm boşluk ile 0,059 mm sıkılık
- D) 0,043 mm ile 0,084 mm arası sıkılık
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) 0,018 mm ile 0,059 mm arası sıkılık
En az sıkılık, en küçük mil ile en büyük delik arasındaki farktır: 50,043 − 50,025 = 0,018 mm. En çok sıkılık, en büyük mil ile en küçük delik arasındaki farktır: 50,059 − 50,000 = 0,059 mm. Mil her durumda delikten büyük olduğu için aralıkta boşluk yoktur; sınır değerleri karıştırmak 0,025–0,043 gibi yanlış sonuç verir.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.9; ISO 286
50. Montaj talimatında bir bağlantı için 'ön sıkma 40 N·m, ardından 90° çevirme' yöntemi verilmiştir. Bu tork-açı yönteminin yalnız torkla sıkmaya göre üstünlüğü hangisidir?
- A) Cıvatanın hiçbir durumda akma sınırına yaklaşmaması
- B) Sürtünmeden daha az etkilenen, düzgün bir ön gerilme
- C) Sıkmanın tork anahtarı kullanılmadan yapılabilmesi
- D) Cıvatanın söküldükten sonra her zaman yeniden kullanılabilmesi
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: B) Sürtünmeden daha az etkilenen, düzgün bir ön gerilme
Yalnız torkla sıkmada torkun büyük kısmı diş ve baş altı sürtünmesine harcanır; sürtünme değiştikçe cıvatadaki ön gerilme de dağılır. Tork-açı yönteminde ön sıkmadan sonra verilen açı cıvatayı belirli bir miktar uzattığı için ön gerilme sürtünmeden daha az etkilenir. Bu yöntemle sıkılan cıvatalar çoğu zaman akma bölgesine yaklaşır; talimat izin vermiyorsa yeniden kullanılmaz.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.10; VDI 2230
Montaj ve hata raporlama
51. Bir ünitenin montajı yarıdayken vardiya bitmiştir; bazı cıvatalar takılmış ancak henüz torkuna getirilmemiştir. Montajcı işi devrederken nasıl raporlamalıdır?
- A) Biten ve bekleyen adımları forma yazar, torklanmamışları işaretler
- B) İşi sonraki vardiyaya sözlü anlatır, formu montaj bitince doldurur
- C) Takılan cıvataların hepsini torklanmış sayıp formu onaylatır
- D) Formu boş bırakır, sonraki montajcının baştan kontrol etmesini ister
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: A) Biten ve bekleyen adımları forma yazar, torklanmamışları işaretler
Yarım kalan montajda en büyük risk, torklanmamış bir bağlantının yapılmış sanılmasıdır; bu yüzden tamamlanan ve bekleyen adımlar forma yazılır, torklanmamış cıvatalar görünür biçimde işaretlenir. Sözlü devir unutulur, yapılmamış işi yapılmış göstermek ise hem güvenliği hem izlenebilirliği bozar.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.18
52. Montaj öncesi ölçümde bir milin rulman oturma çapının resimdeki üst sınırı 0,01 mm aştığı bulunmuştur. Ekip arkadaşı mili zımparalayıp takmayı önermektedir. Doğru uygulama hangisidir?
- A) Mil zımparalanır, ölçü tutunca forma uygun diye yazılır
- B) Fark küçük olduğu için mil kayıt düşmeden takılır
- C) Mil presle zorlanarak takılır, sapma sonra raporlanır
- D) Mil ayrılır, ölçüm sonucuyla raporlanıp karar beklenir
Cevabı ve açıklamayı gör
Doğru cevap: D) Mil ayrılır, ölçüm sonucuyla raporlanıp karar beklenir
Tolerans dışı parçanın kullanılması, düzeltilmesi ya da reddedilmesi montajcının tek başına vereceği karar değildir; parça uygunsuz olarak ayrılır, ölçülen değer ve parça bilgisiyle raporlanır, karar yetkiliye bırakılır. Elde zımparalamak yüzeyin yuvarlaklığını bozar; küçük fark diye kayıtsız takmak da hatanın kaynağını gizler.
Dayanak: 12UY0105-4/A3 — BG.19
Sonraki adım
- Deneme sınavı: 25 soruyla kendinizi ölçün, puanınızı görün.
- Makine Montajcısı belgesi rehberi: ücret, sınav yeri, başvuru ve belge süreci.
Makine Montajcısı sınavı için sizi arayalım
Ücreti, sınav takvimini ve size en yakın sınav yerini telefonda netleştirelim. Başvuru, sınav takvimi ve belge takibi Brodemy üzerinden yürür.
Sıkça sorulan sorular
Bu sayfadaki sorular gerçek sınav soruları mı?+
Hayır. MYK sınavlarının soru bankası kamuya açık değildir ve gerçek sınav soruları yayımlanmaz. Buradaki 52 soru, ulusal yeterlilikte sınavla ölçüleceği yazan bilgi maddelerinden ve yürürlükteki mevzuattan Brodemy tarafından yazılmıştır.
Kaç doğru yaparsam sınavı geçerim?+
Teorik sınavda her birimde soruların en az %60'ına doğru cevap vermeniz gerekir; yanlış cevap doğruyu götürmez. Performans sınavı olan birimlerde en az %80 başarı ve kritik olarak işaretli adımların tamamını doğru yapmak şarttır. Birimlerin ortalaması alınmaz; her birimden ayrı geçmek gerekir.
Soruları PDF olarak indirebilir miyim?+
Evet. Sayfanın başındaki “Yazdır / PDF olarak kaydet” düğmesi tüm cevapları açar ve yazdırma penceresini getirir; orada hedef olarak “PDF olarak kaydet”i seçin.
Son güncelleme: 2026-11-10. Resmî kapsam için myk.gov.tr. Bilgi: 0543 113 17 44.
Hangi belge, hangi ücret, ne zaman sınav? Birlikte netleştirelim.
Size uygun yeterliliği, sınav yapısını ve güncel ücreti anlatırız; başvurudan belgeye kadar süreci Brodemy yürütür.