İmar Kanunu, Yapı Denetimi ve Kentsel Dönüşüm Soruları
16 açıklamalı çalışma sorusu; her sorunun altında doğru cevap, açıklama ve dayanak (kanun, tebliğ ya da standart maddesi). Mevzuat 11 Kasım 2026 itibarıyla.
İmar Kanunu ve ilgili yönetmelikler
1. Düzenlemeye tabi tutulan 2.000 m² yüzölçümlü bir parselin 400 m²'lik kısmının kamulaştırılması gerekmiştir. Bu düzenlemede düzenleme ortaklık payı oranı %40 olarak uygulanacaktır. 3194 sayılı İmar Kanunu'na göre düzenleme sonunda bu parselin maliklerine tahsis edilecek alan kaç m² olur?
- A)800 m²
- B)880 m²
- C)960 m² ✓ doğru cevap
- D)1.200 m²
- E)1.360 m²
Cevap C. Bir parselden bir miktar sahanın kamulaştırılması gerekiyorsa düzenleme ortaklık payı, kamulaştırmadan arta kalan saha üzerinden ayrılır: 2.000 − 400 = 1.600 m²; DOP = 1.600 × 0,40 = 640 m²; tahsis edilecek alan 1.600 − 640 = 960 m². 1.200 m², kamulaştırmayı yok sayıp DOP'u 2.000 m² üzerinden düşmekle; 1.360 m² ise kamulaştırılan kısmı tahsisten düşmemekle bulunur. DOP oranı düzenlemeden önceki yüzölçümün %45'ini geçemez.
Dayanak: 3194 sayılı İmar Kanunu md. 18/2; 3194 sayılı İmar Kanunu md. 18/6 · Brodemy çalışma sorusu, gerçek sınav sorusu değildir.
2. 3194 sayılı İmar Kanunu'na göre yapı ruhsatının hükümsüz sayılmaması için yapıya başlama ve yapıyı bitirme süreleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A)Ruhsattan itibaren 1 yıl içinde başlama; başlama süresiyle birlikte 3 yıl içinde bitirme
- B)Ruhsattan itibaren 1 yıl içinde başlama; başlama süresiyle birlikte 5 yıl içinde bitirme
- C)Ruhsattan itibaren 2 yıl içinde başlama; başlama süresiyle birlikte 4 yıl içinde bitirme
- D)Ruhsattan itibaren 2 yıl içinde başlama; başlama süresiyle birlikte 5 yıl içinde bitirme ✓ doğru cevap
- E)Ruhsattan itibaren 3 yıl içinde başlama; başlama süresiyle birlikte 6 yıl içinde bitirme
Cevap D. Yapıya başlama süresi ruhsat tarihinden itibaren iki yıldır. Bu sürede yapıya başlanmazsa veya başlanıp da başlama süresiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmezse ruhsat hükümsüz sayılır ve yeniden ruhsat alınması gerekir. Başlanmış inşaatlarda müktesep haklar saklıdır; ruhsat yenilenmesinde ayrıca harç alınmaz.
Dayanak: 3194 sayılı İmar Kanunu md. 29 · Brodemy çalışma sorusu, gerçek sınav sorusu değildir.
3. 3194 sayılı İmar Kanunu'na göre belediye sınırları içinde belediye meclisince onaylanan imar planlarının ilanı ve bu planlara itiraz ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A)Planlar on beş gün ilan edilir; itirazları valilik otuz gün içinde kesin karara bağlar.
- B)Planlar iki ay ilan edilir; itirazları belediye encümeni otuz gün içinde kesin karara bağlar.
- C)Planlar bir ay ilan edilir; itirazları Bakanlık altmış gün içinde kesin karara bağlar.
- D)Planlar ilan edilmeden yürürlüğe girer; plana karşı yalnızca bir yıl içinde dava açılabilir.
- E)Planlar bir ay ilan edilir; itirazları belediye meclisi on beş gün içinde kesin karara bağlar. ✓ doğru cevap
Cevap E. Belediye meclisince onaylanan planlar, onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca belirlenen ilan yerlerinde ve idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı ilan edilir. Bir aylık ilan süresinde yapılan itirazları belediye meclisi on beş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar. Kesinleşen imar planlarına veya parselasyon planlarına karşı kesinleşme tarihinden itibaren her hâlde beş yıl içinde dava açılabilir.
Dayanak: 3194 sayılı İmar Kanunu md. 8/1-b · Brodemy çalışma sorusu, gerçek sınav sorusu değildir.
4. Düzenlemeden önceki yüzölçümü 1.600 m² olan bir parselden, imar uygulaması sonucunda 1.200 m² net imar parseli oluşmuştur. Uygulama imar planında TAKS 0,35 ve KAKS (emsal) 1,50 olarak belirlenmiştir. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'ne göre bu parselde izin verilecek en fazla taban alanı ve emsale esas toplam kat alanı aşağıdakilerden hangisidir?
- A)420 m² taban alanı ve 1.800 m² emsale esas alan ✓ doğru cevap
- B)420 m² taban alanı ve 2.340 m² emsale esas alan
- C)560 m² taban alanı ve 1.800 m² emsale esas alan
- D)560 m² taban alanı ve 2.400 m² emsale esas alan
- E)630 m² taban alanı ve 1.800 m² emsale esas alan
Cevap A. Taban alanı ve emsal hesabı net imar parseli alanı üzerinden yapılır. TAKS, taban alanının imar parseli alanına; KAKS ise inşa edilen tüm kat alanları toplamının parsel alanına oranıdır: 1.200 × 0,35 = 420 m², 1.200 × 1,50 = 1.800 m². Düzenleme öncesi 1.600 m² üzerinden hesap (560 / 2.400) yanlıştır. Emsal harici alanlar emsale esas alanın %30'unu aşamaz; bu sınır emsale esas alana eklenmez (2.340 m² yanlıştır).
Dayanak: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md. 4/1 (tt) ve (cccc); Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md. 5/5, 5/8 · Brodemy çalışma sorusu, gerçek sınav sorusu değildir.
5. 3194 sayılı İmar Kanunu'na göre ruhsata aykırı yapıldığı ilgili idarece tespit edilen bir yapı hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A)Yapı mühürlenmez; yapı sahibine aykırılığı gidermesi için bir yıllık süre verilir ve inşaat sürer.
- B)Aykırılık bilgisi tapuya bildirilmez; yalnızca belediyenin kendi yapı kayıtlarında tutulur.
- C)Durdurma kararı, ancak noter aracılığıyla yapı sahibine bizzat tebliğ edildiğinde hüküm doğurur.
- D)Yıkım masrafı belediye bütçesinden karşılanır ve yapı sahibinden hiçbir şekilde tahsil edilemez.
- E)Yapı mühürlenir; bir ayda ruhsata uygun hâle getirilmezse ruhsat iptal edilir ve yapı yıktırılır. ✓ doğru cevap
Cevap E. Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapı tespit edilince inşaat durumu tespit edilir, yapı mühürlenerek inşaat durdurulur; durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla tebliğ edilmiş sayılır. Aykırılık bilgisi en geç yedi gün içinde tapu kayıtlarının beyanlar hanesine işlenmek üzere tapu dairesine bildirilir. Yapı sahibi en çok bir ay içinde yapıyı ruhsata uygun hâle getirmezse ruhsat iptal edilir, yapı encümen kararıyla yıktırılır ve masraf yapı sahibinden tahsil edilir.
Dayanak: 3194 sayılı İmar Kanunu md. 32/1-5 · Brodemy çalışma sorusu, gerçek sınav sorusu değildir.
6. 3194 sayılı İmar Kanunu'na göre belediyelerin imar programlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A)Belediyeler, imar planlarının yürürlüğe girmesinden en geç 3 ay içinde 5 yıllık imar programlarını hazırlar. ✓ doğru cevap
- B)Belediyeler, imar planlarının yürürlüğe girmesinden en geç 1 yıl içinde 10 yıllık imar programlarını hazırlar.
- C)İmar programları valilik onayıyla kesinleşir; belediye meclisinde görüşülmeleri gerekmez.
- D)Program kapsamındaki kamu hizmet alanlarını ilgili kamu kuruluşları süre sınırı olmaksızın kamulaştırır.
- E)İmar programındaki yerlerde kamulaştırma yapılana kadar malikin diğer kanunlardan doğan hakları sona erer.
Cevap A. Belediyeler, imar planlarının yürürlüğe girmesinden en geç üç ay içinde planı uygulamak üzere beş yıllık imar programlarını hazırlar; programlar belediye meclisinde kabul edilince kesinleşir. Program sınırları içindeki kamu hizmet tesislerine ayrılan yerleri ilgili kamu kuruluşları program süresi içinde kamulaştırır. Kamulaştırma veya projeler gerçekleşinceye kadar bu yerlerle ilgili diğer kanunlarla verilen haklar devam eder.
Dayanak: 3194 sayılı İmar Kanunu md. 10 · Brodemy çalışma sorusu, gerçek sınav sorusu değildir.
İskân Kanunu ve uygulama yönetmeliği
7. 5543 sayılı İskân Kanunu'na göre bu Kanun uyarınca borçlandırılarak hak sahibine verilen taşınmazlar hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Temlikten itibaren borcun tamamı ödenmeden satılamaz, bağışlanamaz, rehnedilemez ve haczolunamaz. ✓ doğru cevap
- B)Temlikten itibaren bir yıl geçtikten sonra, borç ödenmemiş olsa bile serbestçe satılabilir.
- C)Borcun tamamı ödense bile temlik tarihinden itibaren on beş yıl dolmadan satılamaz.
- D)Taşınmaz üzerinde yalnızca özel bankalar lehine ipotek kurulabilir; Hazine lehine ipotek kurulmaz.
- E)Borçlandırma bedelleri, piyasa faiz oranı üzerinden faiziyle birlikte tahsil edilir.
Cevap A. Kanuna göre verilen taşınmazlar, temlik tarihinden itibaren borcun tamamı ödenmeden satılamaz, bağışlanamaz, rehnedilemez, satış vaadi şerhi konulamaz ve haczolunamaz; bu durum beyanlar hanesinde belirtilir. Temlikten itibaren beşinci yılın sonunda başlamak üzere borcun tamamını ödeyenlerin belirtmesi kaldırılır. Taşınmazlara ait borçlandırma bedelleri faizsiz tahsil edilir ve verilen taşınmazlarda Hazine lehine birinci derece ve birinci sırada ipotek tesis edilir.
Dayanak: 5543 sayılı İskân Kanunu md. 21/1; 5543 sayılı İskân Kanunu md. 27/3, 27/6 · Brodemy çalışma sorusu, gerçek sınav sorusu değildir.
8. 5543 sayılı İskân Kanunu'na göre Türk soyundan ve Türk kültürüne bağlı olup, yerleşmek amacıyla tek başına veya toplu hâlde Türkiye'ye gelen ve Devlet eliyle iskân edilmelerini istememek şartıyla yurda kabul edilen kişilere ne ad verilir?
- A)İskânlı göçmen
- B)Serbest göçmen ✓ doğru cevap
- C)Toplu göçmen
- D)Münferit göçmen
- E)Göçebe
Cevap B. Kanun, Devlet eliyle iskân edilmeyi istememek şartıyla yurda kabul edilen göçmenleri “serbest göçmen” olarak tanımlar. İskânlı göçmen, özel kanunlarla yurt dışından getirilip Kanun hükümlerine göre taşınmaz verilerek iskânı sağlanan kişidir. Münferit göçmen bir aile olarak, toplu göçmen ise iki ülke arasındaki anlaşmaya göre toplu olarak gelen ailelerdir.
Dayanak: 5543 sayılı İskân Kanunu md. 3/1-e, 3/1-f, 3/1-g, 3/1-ğ · Brodemy çalışma sorusu, gerçek sınav sorusu değildir.
Belediye Kanunu ve ilgili yönetmelikler
9. 5393 sayılı Belediye Kanunu'na göre belediye meclisi kararıyla ilan edilecek kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanının büyüklüğü hangi aralıkta olmalıdır?
- A)En az 1, en çok 100 hektar
- B)En az 2, en çok 250 hektar
- C)En az 5, en çok 500 hektar ✓ doğru cevap
- D)En az 10, en çok 750 hektar
- E)En az 50, en çok 1.000 hektar
Cevap C. Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanının büyüklüğünün en az 5, en çok 500 hektar arasında olması gerekir ve bu hususun takdiri münhasıran belediye meclisine aittir. Toplamı 5 hektardan az olmamak kaydıyla proje alanıyla ilişkili birden fazla yer tek bir dönüşüm alanı olarak belirlenebilir. Kamunun mülkiyetindeki veya kullanımındaki yerlerde ilan için belediyenin talebi ve Cumhurbaşkanı kararı gerekir.
Dayanak: 5393 sayılı Belediye Kanunu md. 73/1-2 · Brodemy çalışma sorusu, gerçek sınav sorusu değildir.
10. 5393 sayılı Belediye Kanunu'na göre belediye kurulmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A)Nüfusu 2.000 ve üzerinde olan her yerleşim biriminde belediye kurulması zorunludur.
- B)Nüfusu 5.000 ve üzerindeki yerlerde kurulabilir; il ve ilçe merkezlerinde kurulması zorunludur. ✓ doğru cevap
- C)Nüfusu 10.000'in altında olan yerlerde, il veya ilçe merkezi olsalar bile belediye kurulamaz.
- D)Meskûn sahası kurulu bir belediyeye 5.000 metreden yakın yerleşim yerlerinde de belediye kurulabilir.
- E)İl ve ilçe merkezlerinde belediye kurulması, nüfusa bakılmaksızın valinin takdirine bağlıdır.
Cevap B. Nüfusu 5.000 ve üzerinde olan yerleşim birimlerinde belediye kurulabilir; il ve ilçe merkezlerinde belediye kurulması zorunludur. İçme ve kullanma suyu havzaları, sit ve diğer koruma alanlarında ve meskûn sahası kurulu bir belediyenin sınırlarına 5.000 metreden daha yakın olan yerleşim yerlerinde belediye kurulamaz.
Dayanak: 5393 sayılı Belediye Kanunu md. 4/1-2 · Brodemy çalışma sorusu, gerçek sınav sorusu değildir.
Büyükşehir Belediyesi Kanunu
11. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'na göre büyükşehir belediyesinin imar planlarına ilişkin görev ve yetkileri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A)Çevre düzeni planına uygun olarak 1/5.000 ile 1/25.000 arası her ölçekte nazım imar planı yapar. ✓ doğru cevap
- B)İlçe belediyelerinin hazırladığı uygulama imar planları, büyükşehir belediyesinin onayına tabi değildir.
- C)İlçe belediyelerinin parselasyon planlarını yalnızca aynen onaylayabilir; değiştirerek onaylayamaz.
- D)Büyükşehir sınırlarındaki nazım imar planları, ilgili ilçe belediye meclislerince onaylanarak yürürlüğe girer.
- E)Nazım imar planlarını çevre düzeni planına uygun olma şartı aranmaksızın dilediği ölçekte yapabilir.
Cevap A. Büyükşehir belediyesi, çevre düzeni planına uygun olmak kaydıyla büyükşehir sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar planını yapar, yaptırır, onaylayarak uygular. İlçe belediyelerinin nazım plana uygun hazırlayacağı uygulama imar planlarını, değişikliklerini ve parselasyon planlarını aynen veya değiştirerek onaylar ve uygulanmasını denetler.
Dayanak: 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu md. 7/1-b · Brodemy çalışma sorusu, gerçek sınav sorusu değildir.
12. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'na göre nazım imar planının yürürlüğe girmesinden sonra uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını belirli süre içinde yapmayan ilçe belediyesi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Altı ay içinde yapmayan ilçe belediyesinin bu planlarını valilik yapar veya yaptırır.
- B)Bir yıl içinde yapmayan ilçe belediyesinin planlarını büyükşehir belediyesi yapar. ✓ doğru cevap
- C)İki yıl içinde yapmayan ilçe belediyesinin bu planlarını Bakanlık resen yapar.
- D)Üç yıl içinde yapmayan ilçe belediyesinin plan yetkisi il özel idaresine geçer.
- E)Kanunda süre öngörülmemiştir; büyükşehir belediyesi ilçe planlarını yalnızca onaylar.
Cevap B. Büyükşehir belediyesi, nazım imar planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmayan ilçe belediyelerinin bu planlarını yapar veya yaptırır. Ayrıca ilçe belediyelerinin nazım plana uygun hazırlayacağı uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını aynen veya değiştirerek onaylar ve uygulanmasını denetler.
Dayanak: 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu md. 7/1-b · Brodemy çalışma sorusu, gerçek sınav sorusu değildir.
Yapı Denetimi Hakkında Kanun ve uygulama yönetmeliği
13. Nüfusu 5.000'in üzerinde olan bir belediyenin sınırları içinde yapılacak aşağıdaki yapılardan hangisi, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un kapsamı dışında kalır?
- A)Bodrum katı dışında iki katlı, yapı inşaat alanı toplam 180 m² olan müstakil konut ✓ doğru cevap
- B)Bodrum katı dışında üç katlı, yapı inşaat alanı toplam 180 m² olan müstakil konut
- C)Bodrum katı dışında iki katlı, yapı inşaat alanı toplam 260 m² olan müstakil konut
- D)Aynı parselde yer alan ve toplam inşaat alanı 320 m² olan iki müstakil konut
- E)Beş katlı ve kat mülkiyetine konu olacak on bağımsız bölümlü apartman
Cevap A. Bodrum katı dışında en çok iki katlı ve yapı inşaat alanı toplam 200 m²'yi geçmeyen müstakil yapılar Kanun kapsamı dışındadır; bu yapılarda fennî mesuliyeti İmar Kanunu'na göre mimar ve mühendisler üstlenir. Üç katlı yapı ile 200 m²'yi aşan yapı kapsama girer. Birden fazla müstakil yapının bulunduğu parsellerde toplam yapı inşaat alanı 200 m²'yi geçerse Kanun uygulanır.
Dayanak: 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun md. 1/2-b · Brodemy çalışma sorusu, gerçek sınav sorusu değildir.
14. 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'a göre yapı denetim kuruluşlarının yapı hasarından doğan sorumluluğunun süresi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A)Yapı kullanma izninden itibaren taşıyıcı sistemde 10 yıl, diğer kısımlarda 1 yıl
- B)Yapı kullanma izninden itibaren taşıyıcı sistemde 10 yıl, diğer kısımlarda 2 yıl
- C)Yapı kullanma izninden itibaren taşıyıcı sistemde 15 yıl, diğer kısımlarda 2 yıl ✓ doğru cevap
- D)Yapı kullanma izninden itibaren taşıyıcı sistemde 15 yıl, diğer kısımlarda 5 yıl
- E)Yapı kullanma izninden itibaren taşıyıcı sistemde 20 yıl, diğer kısımlarda 5 yıl
Cevap C. Yapı denetim kuruluşları; denetçi mimar ve mühendisler, proje müellifleri, laboratuvar görevlileri ve yapı müteahhidiyle birlikte, yapının ruhsat ve eklerine ve fen kurallarına aykırı yapılmasından doğan yapı hasarından yapı sahibine ve ilgili idareye karşı kusurları oranında sorumludur. Sorumluluk süresi yapı kullanma izninin alındığı tarihten itibaren taşıyıcı sistemde on beş yıl, taşıyıcı olmayan kısımlarda iki yıldır.
Dayanak: 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun md. 3/2 · Brodemy çalışma sorusu, gerçek sınav sorusu değildir.
Afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi (6306)
15. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'a göre riskli yapının bulunduğu parselde yapının yeniden yaptırılması, payların satışı veya kat karşılığı uygulama gibi kararlar hangi çoğunlukla alınır?
- A)Bütün paydaşların oybirliğiyle
- B)Hisseleri oranında paydaşların en az beşte dördüyle
- C)Hisseleri oranında paydaşların en az üçte ikisiyle
- D)Hisse oranına bakılmaksızın paydaşların sayıca salt çoğunluğuyla
- E)Hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğuyla ✓ doğru cevap
Cevap E. Riskli yapıların bulunduğu parsellerde uygulamaya ilişkin kararlar, yapının paydaşı olup olmadıklarına bakılmaksızın sahip oldukları hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğuyla alınır. Bu oran 7/11/2023 tarihli ve 7471 sayılı Kanunla “en az üçte iki”den “salt” çoğunluğa indirilmiştir. Karara katılmayanların arsa payları, rayiç değerden az olmamak üzere anlaşan diğer paydaşlara açık artırmayla satılır.
Dayanak: 6306 sayılı Kanun md. 6/1 (7471 sayılı Kanunla değişik) · Brodemy çalışma sorusu, gerçek sınav sorusu değildir.
16. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'a göre riskli yapı tespitine karşı malikler veya kanuni temsilcileri hangi süre içinde itiraz edebilir?
- A)7 gün
- B)10 gün
- C)15 gün ✓ doğru cevap
- D)30 gün
- E)60 gün
Cevap C. Riskli yapı tespitlerine karşı malikler veya kanuni temsilcileri on beş gün içinde itiraz edebilir. İtirazlar, üniversitelerce ilgili meslek disiplini öğretim üyeleri arasından görevlendirilen dört kişi ile Bakanlıkta veya Başkanlıkta görevli üç kişiden oluşan teknik heyetlerce incelenip karara bağlanır. Riskli yapılar, tespit tarihinden itibaren en geç on iş günü içinde beyanlar hanesine işlenmek üzere tapu müdürlüğüne bildirilir.
Dayanak: 6306 sayılı Kanun md. 3/1-2 (7471 sayılı Kanunla değişik) · Brodemy çalışma sorusu, gerçek sınav sorusu değildir.
Bilgi: Brodemy çalışma sorusu, gerçek sınav sorusu değildir. Sınavları Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu (SPL) düzenler; Brodemy'nin SPK ya da SPL ile bağı yoktur. Sorular özgündür; mevzuat 11 Kasım 2026 itibarıyla. Sınav kurallarının kaynağı: SPL Elektronik Lisanslama Sınavları Kılavuzu (Ocak 2026).
8 deneme sınavına git (25 soru, 45 dakika)