Aşçı Ustalık Belgesi: MYK Belgesiyle İlişkisi ve Restoran Açarken Ne Gerekir?

17 Ekim 2026 · Brodemy Editör Ekibi · 7 dk okuma

Bu yazı aşçılıkta ustalık belgesi ile MYK belgesinin ilişkisini ve işyeri açma şartlarını anlatır. Mutfakta kariyer basamakları ve yurtdışı fırsatları için aşçılık ve mutfak kariyeri.

İki belge, iki ayrı sistem

"Aşçı belgesi" denince iki farklı belge kastedilebiliyor. Birincisi 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'na dayanan kalfalık ve ustalık belgeleridir; bunları Milli Eğitim Bakanlığı düzenler. İkincisi Mesleki Yeterlilik Kurumu'nun ulusal yeterliliklerine göre verilen MYK Mesleki Yeterlilik Belgesidir; bunu MYK'nın yetkilendirdiği belgelendirme kuruluşları sınavla düzenler.

3308 sayılı Kanun md. 28'e göre ustalık sınavını başarıyla tamamlayanlara ustalık belgesi verilir ve ustalık belgesi olmayanlar usta unvanıyla çalışamaz ve çalıştırılamaz. MYK belgesi ise bir unvan vermez; belirli bir yeterlilikteki bilgi ve beceriyi ölçülmüş olarak belgeler.

Aşçılıkta MYK belgesi zorunlu mu?

Hayır. 5544 sayılı Kanun Ek Madde 1, MYK belgesi zorunluluğunu tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup Bakanlık tebliğlerinde sayılan mesleklerle sınırlar. Aşçı yeterlilikleri MYK Portal'daki belge zorunluluğu listesinde yer almaz. Bu yüzden ustalık belgesi ya da diploma sahiplerine tanınan muafiyet sorusu da aşçılıkta doğmaz: zorunluluk olmadığı için muaf olunacak bir şart yoktur.

MYK'da aşçılık için iki yeterlilik bulunur: Aşçı Seviye 3 (22UY0499-3) ve Aşçı Seviye 4 (13UY0182-4). Belge 5 yıl geçerlidir ve e-Devlet'ten sorgulanabilir.

MYK belgesinden ustalık belgesine: "ilgili alan/dal" koşulu

MEB'in Önceki Öğrenmelerin Tanınması, Denklik ve Ölçme Değerlendirme Yönergesi md. 7/7, MYK belgesi olanlara kalfalık ya da ustalık sınavına giriş yolu açar: üçüncü seviye MYK belgesi olanlar kalfalık sınavına, dördüncü ve daha üst seviye MYK belgesi olanlar ustalık sınavına alınır. Belge kendiliğinden ustalık belgesine dönüşmez; sınav başarıyla tamamlandığında belge düzenlenir.

Burada belirleyici olan "ilgili alan/dal" eşleşmesidir. Hangi MYK yeterliliğiyle hangi alan ve daldan sınava girilebileceğini gösteren tablo, MYK'nın görüşü alınarak MEB Genel Müdürlüğünce hazırlanır ve güncellenir. Yani Aşçı Seviye 4 belgesi, yalnız tabloda eşleştirilen dalın ustalık sınavına giriş hakkı verir.

• Başvuru şartı: en az 22 yaşını bitirmiş olmak ve ilköğretim okulunu ya da ortaokulu bitirmiş olmak (Yönerge md. 6/1).
• Başvuru yeri: mesleki eğitim merkezi programı uygulayan okul veya kurum müdürlüğü; Ek-1 başvuru formuyla (md. 6/1-2).
• Başvuru zamanı: sınav döneminin başlangıcından en az bir ay önce; geç kalan başvuru bir sonraki döneme kalır (md. 6/2).
• Sınav dönemleri: her yıl şubat, mayıs, ağustos ve kasım (md. 10/1).

Restoran ya da lokanta açarken ne gerekir?

İşyeri açmak, belge sorusunun asıl önem kazandığı yerdir. Aşağıdaki şartlar birbirinin yerine geçmez; her biri ayrı bir mevzuattan gelir.

• Belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik).
• Ustalık belgesi ya da en az ön lisans diploması: 3308 md. 30'a göre Kanun kapsamına alınan il ve mesleklerde belediye, işyeri açılışında esnaf ve sanatkârlar ile tacirlerin kendilerinden ya da her meslek dalında çalıştırdıkları en az birer çalışanından bunu istemek zorundadır. MYK belgesi bu maddede sayılmaz.
• Gıda işletmesi kaydı: 5996 sayılı Kanun md. 30'a göre kayda tabi gıda işletmeleri, faaliyetlerine ilişkin kaydı Tarım ve Orman Bakanlığına yaptırır.
• Hijyen eğitimi belgesi: Hijyen Eğitimi Yönetmeliği gıda üretim ve perakende iş yerlerini kapsar (md. 2); belgesi olmayan kişi bu iş yerlerinde çalıştırılamaz, işyeri sahibi bizzat çalışıyorsa o da eğitimi alır (md. 5).

Hangi yol size uygun?

• Bir mutfakta çalışıyor, deneyiminizi belgelemek istiyorsanız: MYK Aşçı Seviye 3 ya da Seviye 4 belgesi.
• Kendi işyerinizi açmayı planlıyorsanız: ustalık belgesi ya da en az ön lisans diploması (kendinizde veya bir çalışanınızda). MYK Seviye 4 belgesi, MEB'deki ustalık sınavına giriş yollarından biridir.
• Usta unvanıyla çalışmak istiyorsanız: ustalık belgesi (3308 md. 28).

Başvurudan belgeye kadar MYK sürecini Brodemy yürütür: size uygun seviye ve ücret, sınav takvimi, evrak ve belge takibi tek yerden. Aşçı Seviye 4 (13UY0182-4) için sınav ve belgelendirme ücreti 28.125 TL, Aşçı Seviye 3 (22UY0499-3) için 16.500 TL; MYK belge masrafı belge düzenlenirken ayrıca ödenir. Size özel kesin tutarı ve en yakın sınav tarihini yazılı olarak iletiyoruz.

Aşçı Seviye 4 belge rehberi → · Aşçı Seviye 3 belge rehberi → · Hijyen belgesi rehberi →

Kaynaklar

1. 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu (md. 28-30: ustalık sınavı ve işyeri açma) (mevzuat.gov.tr)
2. MEB Önceki Öğrenmelerin Tanınması, Denklik ve Ölçme Değerlendirme Yönergesi (md. 6, 7/7, 10) (mevzuat.meb.gov.tr)
3. 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu Kanunu (Ek Madde 1: belge zorunluluğu ve muafiyet) (mevzuat.gov.tr)
4. 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (md. 30: işletmelerin kayıt ve onayı) (mevzuat.gov.tr)
5. Hijyen Eğitimi Yönetmeliği (md. 2 ve 5) (mevzuat.gov.tr)
6. MYK Portal: Aşçı ulusal yeterlilikleri (22UY0499-3, 13UY0182-4) (portal.myk.gov.tr)