İçeriğe geç

Hatay'da Kuyumcu Belgesi (MYK 21UY0441-4): Şartlar ve Başvuru

Kısa cevap: Hatay'da perakende kuyum ticareti yapan işletmede, sahibin ya da tam zamanlı çalışan en az bir kişinin mesleki belgesi olmalıdır. Bu şart üç yoldan biriyle karşılanır: MYK Kuyumcu (Perakende) Seviye 4 belgesi (21UY0441-4), 3308 sayılı Kanuna göre kuyumculuk ustalık belgesi ya da kuyumculukla ilgili ortaöğretim/yükseköğretim mezuniyeti. MYK yolunda zorunlu birimlerin (A1 + A2) sınav ve belgelendirme ücreti 9.750 – 11.100 TL, MYK belge basım masrafı 1.500 TL ayrıca ödenir; belge 5 yıl geçerlidir. Ayrıca işletme adına Ticaret Bakanlığından Kuyum Ticareti Yetki Belgesi alınır.

Antakya'nın İpek Yolu üzerindeki tarihi Uzun Çarşı'sında yer alan Kuyumcular Çarşısı ile liman kenti İskenderun'un kendi kuyumcu çarşısı, Hatay'da kuyum ticaretini iki merkezli bir yapıya oturtur. Bu perakende ağırlıklı işletmelerde Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik gereği işletme sahibi/yetkili temsilci ya da en az bir tam zamanlı çalışanın mesleki belge sahibi olması aranır; şart MYK Kuyumcu (21UY0441-4, Seviye 4) belgesi, 3308 sayılı Kanuna göre ustalık belgesi veya kuyumculuk alanından mezuniyet muafiyetiyle karşılanabilir. İşletmenize özel kesin durum için Hatay Ticaret İl Müdürlüğü'nden teyit alınması önerilir.

Hatay için sizi arayalım

Adınızı ve telefonunuzu bırakın; süreci, ücreti ve size uygun seviyeyi telefonda netleştirelim. Brodemy belge düzenlemez; sizi TÜRKAK akredite yetkili kuruluşa yönlendirir.

Hatay'da Kuyum Ticaretinin Yerel Görünümü

Hatay'da kuyum ticaretinin tarihsel kalbi, Antakya'nın kadim ticaret aksı Uzun Çarşı içindeki Kuyumcular Çarşısı'dır. İpek Yolu güzergâhında şekillenen ve İstanbul Kapalıçarşı'sı ile benzer bir mantıkla her ara sokağın ayrı bir esnaf koluna ayrıldığı bu çarşıda; çarşının kuyumculukta yoğunlaşması 1940'lı yıllara, neredeyse tamamının kuyumcuya dönüşmesi ise 1960'lı yıllara dayanır. O tarihten bu yana bölüm, altın ve gümüşün tek bir esnaf kolunun elinde el değiştirdiği, homojenliğini koruyan nadir çarşılardandır.

6 Şubat 2023 depremleri tarihi çarşıdaki kuyumcu esnafını doğrudan etkiledi; ağır hasarlı dükkânlar tahliye edilirken esnaf, Köprübaşı'nda Kemalpaşa Caddesi girişindeki Geçici Prefabrik Kuyumcular Çarşısı'na taşındı. TOKİ eliyle yürütülen Uzun Çarşı yenileme projesinin ilk etabında, Antakya mimarisine uygun biçimde yaklaşık 6.441 m²'lik alanda 3 ada içinde 131 dükkân ve iş yeri inşası planlandı; restorasyon 2026 itibarıyla sürüyor. Bu süreçte yer değiştiren veya yeniden açılan işletmelerde belge ve yetki belgesi gereklilikleri güncel bir konu hâline geldi.

Hatay'da kuyum ticareti tek merkezli değildir: Antakya'nın iç-bölge çarşı geleneğinin yanında, liman kenti İskenderun ilin ikinci önemli kuyum merkezidir. İskenderun'da da depremde zarar gören esnaf için Kurtuluş Mahallesi'nde, Şehit Pamir Caddesi üzerinde ahşap prefabriklerden oluşan yeni bir Kuyumcular Çarşısı kuruldu. Bu iki merkezli yapı, ildeki kuyum esnafının farklı ilçelerde ruhsat ve belge süreçlerini gündemde tutar.

İldeki kuyumcu ve sarraf esnafı, HESOB (Hatay Esnaf ve Sanatkârları Odaları Birliği) çatısı altındaki Hatay Kuyumcular ve Sarraflar Odası'nda örgütlüdür; oda aynı zamanda Türkiye Madeni Eşya Sanatkârları Federasyonu'na bağlıdır. Odanın merkezi Antakya'da Tüccar Çarşısı Parlar Pasajı'ndadır ve yetki belgesi başvurusunda istenen meslek odası kayıt belgesi bu oda üzerinden alınır.

Hatay'ın kuyum kimliği, ürün değil çarşı geleneği ve iki merkezli yapı üzerine kuruludur. Kahramanmaraş'ın 'Maraş Burma Bileziği' gibi Hatay'a özgü coğrafi işaret tescilli bir kuyum ürünü bulunmamaktadır; ildeki faaliyet ağırlıklı olarak perakende altın satışı ve sarraflık (altın alım-satımı) üzerinedir. Bu perakende karakter, Yönetmelikteki 'işletmede belgeli sahip/çalışan' şartını doğrudan ilgilendirir.

Antakya Uzun Çarşı'daki tarihi Kuyumcular Çarşısı

Hatay'da kuyumculuğun coğrafi ve kültürel merkezi, Antakya'nın kadim ticaret aksı Uzun Çarşı'dır. Uzun Çarşı, İpek Yolu üzerinde şekillenmiş, İstanbul'daki Kapalıçarşı ile benzer bir mantıkla kurulmuş bir çarşı bütünüdür: her ara sokak ve cadde ayrı bir esnaf koluna ayrılmış, kunduracılar, el işi ustaları, bakırcılar gibi kollar yan yana dizilmiş, Osmanlı dönemi lonca düzenini yansıtan bir iş bölümü oluşmuştur. Kuyumcular da bu düzen içinde kendi güzergâhında toplanmıştır. Kaynaklara göre çarşıda kuyumcu faaliyetinin belirginleşmesi 1940-45 yıllarına, çarşının neredeyse bütünüyle kuyumcuya dönüşmesi ise 1960'lı yıllara dayanır; o tarihten bu yana bölüm, altın ve gümüşün tek bir esnaf kolunun elinde alınıp satıldığı, homojenliğini koruyan sayılı çarşılardan biri olarak anılır. Bu köklü doku, altın ve sarraflık ticaretinin nesiller boyu usta-çırak ilişkisiyle sürdürüldüğü bir zemin yaratmıştır. 6 Şubat 2023 depremleri, Antakya'nın tarihi dokusuyla birlikte Kuyumcular Çarşısı'nı da ağır biçimde etkiledi. Hasarlı yapıların tahliyesinin ardından kuyumcu esnafı, faaliyetlerini sürdürebilmek için Köprübaşı mevkiinde, Kemalpaşa Caddesi girişinde kurulan Geçici Prefabrik Kuyumcular Çarşısı'na taşındı; esnaf bugün ağırlıklı olarak bu geçici çarşıda hizmet vermektedir. Tarihi çarşının aslına uygun restorasyonu ise TOKİ koordinasyonunda yürütülüyor: proje kapsamında Uzun Çarşı'nın ilk etabında, yaklaşık 6.441 m²'lik alanda 3 ada içinde, Antakya'nın özgün mimarisine uygun 131 dükkân ve iş yerinin inşa edilmesi öngörüldü. 2026 yılı itibarıyla çalışmalar sürüyor ve esnafın yeni iş yerlerine kavuşması bekleniyor. Bu geçiş döneminde yer değiştiren, kapanıp yeniden açılan veya adres değiştiren işletmeler için kuyum ticareti yetki belgesi ve mesleki belgelendirme, mevzuata uyum açısından yeniden öne çıkan bir başlık hâline gelmiştir.

İskenderun ve ilçelerde kuyum ticareti

Hatay'da kuyum ticareti yalnızca Antakya ile sınırlı değildir. Doğu Akdeniz'in önemli liman ve sanayi kentlerinden biri olan İskenderun, ilin ikinci büyük kuyum merkezidir. İskenderun'da da 6 Şubat 2023 depremlerinde iş yerleri zarar gören kuyumcu esnafı için yeni bir çözüm üretildi: Kurtuluş Mahallesi'nde, Şehit Pamir Caddesi üzerinde, ahşap prefabriklerden oluşan bir 'Yeni Kuyumcular Çarşısı' kuruldu ve esnaf buraya taşındı. Böylece Hatay'da kuyum ticareti; içeride Antakya'nın tarihî Uzun Çarşı geleneği, sahilde ise İskenderun'un liman ekonomisiyle beslenen kuyumcu çarşısı olmak üzere iki merkezli bir yapıya oturur. Bu iki merkezin dışında Dörtyol, Kırıkhan, Reyhanlı gibi ilçe merkezlerinde de perakende kuyumcu ve sarraf işletmeleri faaliyet gösterir. Hatay'ın kuyum kimliğini dürüstçe tanımlamak gerekirse: ilin ayırt ediciliği belirli bir ürün ya da teknikte değil, çarşı geleneğinde ve iki merkezli coğrafi yapıdadır. Örneğin komşu Kahramanmaraş'ın coğrafi işaret tescilli 'Maraş Burma Bileziği' gibi, Hatay'a özgü tescilli bir kuyum ürünü ya da telkari/savat türünden şehirle özdeşleşmiş bir üretim ekolü bulunmamaktadır. İldeki faaliyet ağırlıklı olarak perakende altın satışı ve sarraflık (altın alım-satımı, bozum, kâr-zarar üzerinden ticaret) üzerinedir; yoğun imalat/toptan üretim yerine tüketiciye dönük perakende satış baskındır. Bu perakende ve sarraflık ağırlıklı yapı, Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik'in 'işletmede en az bir belgeli kişi' şartını ve kuyum ticareti yetki belgesi zorunluluğunu Hatay'daki hemen her dükkân için doğrudan gündeme getirir. İşletmenin Antakya'da mı yoksa İskenderun, Dörtyol ya da Kırıkhan'da mı bulunduğuna bakılmaksızın yetki belgesi süreci aynı mevzuata tabidir; başvuru, işletmenin bulunduğu yerdeki ticaret il müdürlüğü tarafından incelenir.

Hatay Kuyumcular ve Sarraflar Odası ve esnaf örgütlenmesi

Hatay'daki kuyumcu ve sarraf esnafının mesleki örgütlenmesi, HESOB (Hatay Esnaf ve Sanatkârları Odaları Birliği) çatısı altındaki Hatay Kuyumcular ve Sarraflar Odası üzerinden yürür; oda yer yer 'Antakya Kuyumcular ve Sarraflar Odası' olarak da anılır. Oda, aynı zamanda ülke genelindeki kuyumcu odalarını bir araya getiren Türkiye Madeni Eşya Sanatkârları Federasyonu'na bağlıdır. Odanın merkezi Antakya'da, Tüccar Çarşısı Parlar Pasajı No:49 adresindedir ve iletişim numarası 0326 213 14 11'dir; oda başkanlığını Cemil Dökmeci yürütmektedir. Oda; günlük altın fiyatlarının belirlenmesi, esnaf arası koordinasyon, ayar ve ölçü standartlarına uyum ve üyelerin resmi işlemlerinde referans kurum olması gibi işlevler üstlenir. Mesleki oda kaydı, kuyum ticareti yetki belgesi süreci açısından da kritik öneme sahiptir. Ticaret Bakanlığı'nın Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi (KTBS) üzerinden yapılan yetki belgesi başvurularında, son üç ay içinde alınmış bir meslek odası kayıt belgesi istenmektedir; Hatay'daki perakende kuyum işletmeleri için bu belge Hatay Kuyumcular ve Sarraflar Odası'ndan temin edilir. Dolayısıyla işletmenin oda kaydını güncel tutması, hem mevzuata uyum hem de yetki belgesi başvurusunun sorunsuz sonuçlanması bakımından ilk adımlardan biridir. Oda, üyelerini MYK Kuyumcu Ulusal Yeterlilik Belgesi, 3308 sayılı Kanuna göre ustalık belgesi ve yetki belgesi gibi güncel yükümlülükler konusunda da yönlendirebilen yerel bir başvuru noktasıdır.

Hatay'da kuyumcu belgesi ve yetki belgesi: nereden, nasıl

Hatay'da perakende kuyum ticareti yapan işletmelerde iki ayrı ama bağlantılı yükümlülük vardır: (1) işletmede sahip/yetkili temsilci ya da en az bir tam zamanlı çalışanın mesleki belge sahibi olması ve (2) işletmenin kuyum ticareti yetki belgesi alması. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik (asıl Resmî Gazete 14.04.2021/31454; 19.03.2022/31783 değişikliğiyle MYK belgesi de kabul edilmektedir) uyarınca mesleki belge şartı üç yoldan biriyle karşılanabilir. Yetki belgesi süreci ise Ticaret Bakanlığı'nın KTBS sistemi üzerinden, işletmenin bulunduğu yerdeki ticaret il müdürlüğünce yürütülür. Aşağıdaki adımlar Hatay'daki işletmeler için genel çerçeveyi özetler; işletmenize özel kesin durum için resmi mercilere danışın.

Hatay'da yetkili kuruluş ve sınav coğrafyası

Mesleki Yeterlilik Kurumu kayıtlarına göre merkezi Hatay'da bulunan 4 aktif yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşu vardır. Bu sayı tüm yeterlilikleri kapsar; bir kuruluşun bu yeterlilik kapsamında yetkili olup olmadığını MYK Portal kuruluş kapsam sorgusundan doğrulayın. Hatay, büyükşehir statüsünde olup 15 ilçeden oluşur. Kuyum işletmeniz hangi ilçede olursa olsun yetki belgesi başvurusu il düzeyinde (Hatay İl Ticaret Müdürlüğü) yürür; MYK sınavı için de ilçe farkı yoktur.

Belge bilgileri

MYK Kodu21UY0441-4 (Seviye 4)
Zorunlu mu?Evet — Kuyum Ticareti Yönetmeliği (RG 31454, 14.04.2021; değişiklik RG 31783); MYK / ustalık / mezuniyet muafiyeti (3 yol)
SınavA1 (15 soru) + A2 (20 soru + performans); baraj %70
Geçerlilik5 yıl
2026 ücretleriSınav + belgelendirme 9.750 – 11.100 TL (KDV dâhil; 35 yetkilendirilmiş kuruluşun MYK'ya bildirdiği tarife, 30/06/2026 itibarıyla). MYK belge masrafı 1.500 TL ayrıca ödenir.
İŞKUR sınav iadesiUygulanmaz (yalnız tehlikeli/çok tehlikeli işler)

Brodemy belge düzenleyen bir kurum değildir; TS EN ISO/IEC 17024 kapsamında tarafsızlık ilkesiyle çalışan TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşlarına başvuru ve sınav sürecinde aracılık eder. MYK Kuyumcu (21UY0441-4, Seviye 4) sınavının yapılacağı yer yetkili belgelendirme kuruluşuna göre değişir; belirli bir şehirde ya da Hatay'da sınav yapılacağı garanti edilemez. Hangi belge yolunun (MYK belgesi, 3308 ustalık belgesi veya mezuniyet muafiyeti) işletmenize uygun olduğunu netleştirmek için Hatay İl Ticaret Müdürlüğü'ne danışmanız, süreç bilgisi ve yönlendirme için 0543 113 17 44 numaralı hattı aramanız önerilir.

Hatay'da resmi başvuru ve yerel kaynaklar

Hatay'a özgü coğrafi işaret tescilli bir kuyum ürünü (Maraş Burması benzeri) bulunmamaktadır; ilin farklılaşması ürün değil, tarihî Uzun Çarşı geleneği ve Antakya–İskenderun iki merkezli yapıdır. İşletme sayısı, ciro, istihdam gibi doğrulanamayan istatistikler bilinçli olarak verilmemiştir. Sınavın belirli bir şehirde/Hatay'da yapılacağı garanti edilemez; kesin durum Hatay Ticaret İl Müdürlüğü'nden teyit edilmelidir.

Hatay'a özel sorular

Hatay'da kuyumcu dükkânı işletmek için hangi belge gerekiyor?

Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik'e göre perakende kuyum ticareti yapan işletmede işletme sahibi/yetkili temsilci veya en az bir tam zamanlı çalışanın mesleki yeterlilik belgesine sahip olması gerekir. Bu şart; MYK Kuyumcu (21UY0441-4, Seviye 4) belgesi, 3308 sayılı Kanun kapsamındaki ustalık belgesi ya da kuyumculuk alanından mezuniyet muafiyetiyle karşılanabilir. Ayrıca işletmenin ayrıca kuyum ticareti yetki belgesi alması gerekir. İşletmenize özel kesin şartlar için Hatay Ticaret İl Müdürlüğü'ne başvurun.

MYK Kuyumcu belgesi sınavı Hatay'da mı yapılıyor?

Sınavın yeri yetkili TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna göre belirlenir ve Hatay'da yapılacağı garanti edilemez; kimi zaman yakın illerde gerçekleşebilir. Brodemy belge düzenlemez; başvuru ve sınav sürecinde akredite kuruluşa aracılık eder. Sınav yeri ve tarih seçenekleri için 0543 113 17 44 üzerinden bilgi alabilirsiniz.

Antakya'daki tarihi Kuyumcular Çarşısı depremden sonra açık mı?

6 Şubat 2023 depremlerinde ağır hasar gören tarihi Kuyumcular Çarşısı esnafı, Köprübaşı'nda Kemalpaşa Caddesi girişindeki Geçici Prefabrik Kuyumcular Çarşısı'na taşınmış ve faaliyetini burada sürdürmektedir. Tarihi çarşının aslına uygun restorasyonu TOKİ koordinasyonunda devam ediyor; ilk etapta Antakya mimarisine uygun 131 dükkân ve iş yeri inşası planlandı. Adres değişikliği yaşayan işletmelerin yetki belgesi bilgilerini güncel tutması önemlidir.

İskenderun'da kuyumcu belgesi ve yetki belgesi için nereye başvurulur?

İskenderun'daki kuyum işletmeleri de aynı mevzuata tabidir. Kuyum ticareti yetki belgesi başvurusu KTBS (ktbs.ticaret.gov.tr) üzerinden e-Devlet ile yapılır ve işletmenin bulunduğu il olan Hatay'ın Ticaret İl Müdürlüğü'nce (tel 0326 213 53 00) incelenir. Meslek odası kayıt belgesi Hatay Kuyumcular ve Sarraflar Odası'ndan alınır. İskenderun esnafı depremden sonra Kurtuluş Mahallesi, Şehit Pamir Caddesi'ndeki yeni Kuyumcular Çarşısı'nda hizmet vermektedir.

Hatay'da kuyum ticareti yetki belgesi nasıl alınır?

Yetki belgesi başvuruları, Ticaret Bakanlığı'nın Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi (KTBS – ktbs.ticaret.gov.tr) üzerinden T.C. vatandaşlarınca e-Devlet şifresiyle üyelik oluşturularak yapılır. Başvuruda vergi levhası, vergi borcu yoktur yazısı, son üç ay içinde alınmış meslek odası kayıt belgesi, çalışanın SGK tescil/hizmet dökümü, ustalık veya mezuniyet belgesi ve adli sicil kaydı gibi evraklar istenir. Başvuru, işletmenin bulunduğu yerdeki Hatay Ticaret İl Müdürlüğü tarafından incelenerek sonuçlandırılır.

Genel sorular (kuyumcu-belgesi)

Kuyumcu belgesi zorunlu mu?

Evet. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik (14.04.2021, RG 31454; 19.03.2022/31783 değişikliğiyle MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi de kabul edildi) gereği kuyum ticaretiyle iştigal eden işletmede sahip VEYA en az bir tam zamanlı çalışanın MYK belgesi, 3308 ustalık belgesi veya geçerli mezuniyet muafiyetine sahip olması zorunludur.

Belge için üç yol nedir; mezunlar muaf mı?

Şart üç yoldan biriyle karşılanır: (1) MYK Kuyumcu (Perakende) Seviye 4 belgesi, (2) 3308 ustalık belgesi, (3) kuyumculuk alanı ile ilgili orta veya yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar ustalık ve mesleki yeterlilik belgesi şartından muaftır (Yönetmelik Madde 6/2).

Kuyumcu belgesi sınavı nasıl yapılır?

İki zorunlu birim sınavı vardır. A1 — İSG, Çevre Koruma, Kalite ile İş Organizasyonu: yalnız teorik, en az 15 çoktan seçmeli soru. A2 — Altın ve Gümüş Takı Alış-Satış Uygulamaları: en az 20 çoktan seçmeli soru teorik + performansa dayalı sınav. Sorular 4 seçeneklidir, yanlış cevap puan götürmez ve soru başına asgari 1,5 dakika verilir. Performans sınavının süresi sabit değildir: yeterlilik metni "süre, belirlenen kapsamda gerçek uygulama şartlarındaki süreye karşılık gelmelidir" der. Her birimde geçme barajı %70; performansta ayrıca kritik adımların tamamından geçmek gerekir.

Kuyumcu belgesi ne kadar, ücreti nedir?

MYK belge basım masrafı 2026’da 1.500 TL’dir ve belge düzenlenirken ayrıca ödenir. Sınav ve belgelendirme ücreti ise yetkili kuruluşa göre değişir: belge için yeterli olan zorunlu birimlerde (A1 + A2) MYK’ya tarife bildiren 35 kuruluşun bandı 9.750 – 11.100 TL’dir (KDV dâhil, 30/06/2026 tarifesi). Seçmeli B1 (Mücevher Takı) birimini de alırsanız 7.875 TL eklenir. Net tutar için başvuracağınız kuruluşun güncel tarifesini esas alın.

Kuyumcu belgesinde devlet teşviki/sınav ücreti iadesi var mı?

İşsizlik Sigortası Fonu’ndan sınav ücreti iadesi yalnızca tehlikeli ve çok tehlikeli işler kapsamındaki mesleklere uygulanır. Kuyumcu (Perakende) bir ticaret/satış mesleği olduğundan bu kapsamda görünmemektedir; dolayısıyla bu iade kuyumcu için genel olarak uygulanmaz. Güncel durumu kuruluş/İŞKUR ile teyit edin.

İlgili sayfalar

Diğer şehirler

Kahramanmaraş · Malatya · Sivas · Erzurum · Van · Aydın

Bu sayfa, Kuyumcu (Perakende) (MYK Seviye 4) belgesinin Hatay'a özel bağlamını anlatır. Belgenin tam rehberi ve başvuru →

Editöryel inceleme: Brodemy Editör Ekibi · Belge ve mevzuat bilgileri MYK ulusal yeterlilik metni ve ilgili Resmî Gazete düzenlemelerinden doğrulanmıştır.

Son güncelleme: 18.07.2026 · Brodemy