Pastacı (Seviye 4) Mesleki Yeterlilik Belgesi — 13UY0183-4

Pastacı Belgesi (13UY0183-4) Nedir?

Pastacı (Seviye 4) Mesleki Yeterlilik Belgesi, 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu çerçevesinde hazırlanan 13UY0183-4 Ulusal Yeterliliğine göre düzenlenir. Belge, kişinin bu meslekte tanımlı bilgi, beceri ve yetkinliklere sahip olduğunu sınavla kanıtladığını gösterir.

Ulusal yeterliliğin kendi ifadesiyle amacı şudur: AMAÇ meslekte yeterliliğini, geçerli ve güvenilir bir belge ile kanıtlamasına olanak vermektir. Bu çalışma; aynı zamanda eğitim ile sınav ve belgelendirme kuruluşları için referans niteliğindedir.

Meslek, uluslararası standart meslek sınıflandırmasında 7512 (Fırıncılar, pastacılar ve şekerleme imalatçıları) altında yer alır.

Pastacı Belgesi Zorunlu mu?

Pastacı, ÇSGB tebliğleriyle belgesi zorunlu tutulan meslekler listesinde yer almaz. Ancak belge; işe alımlarda, kamu ve özel sektör ihalelerinde, İSG denetimlerinde ve yurt dışı iş başvurularında mesleki yeterliliğin resmî kanıtı olarak aranabilir.

Zorunluluk kapsamı tebliğlerle genişleyebilir; güncel durum için MYK'nın yayımladığı liste esastır.

Yeterlilik Birimleri (3 zorunlu + 5 seçmeli)

• ✓A1 — İş Sağlığı Güvenliği ve Çevre Koruma (T1 + P1 sınavı) · ZORUNLU
• ✓A2 — İş Organizasyonu ve Mesleki Gelişim (T1 + P1 sınavı) · ZORUNLU
• ✓A3 — Hijyen, Gıda Güvenliği ve Kalite (T1 + P1 sınavı) · ZORUNLU
• ✓B1 — Hamur Çeşitleri, Tatlı/Tuzlu Hamur Ürünleri Yapımı ve Sunumu (T1 + P1 sınavı) · seçmeli
• ✓B2 — Sütlü, Çikolatalı Tatlı ve Dondurma Yapımı (P1 sınavı) · seçmeli
• ✓B3 — Sos Yapımı, Meyveli, Tahıllı Tatlı Yapımı ve Sunumu (T1 sınavı) · seçmeli
• ✓B4 — Yaş Pasta Yapımı ve Sunumu (P1 sınavı) · seçmeli
• ✓B5 — Baklava ve Çeşitlerinin Yapımı (P1 sınavı) · seçmeli
• ✓Belgeyi almak için zorunlu birimlerin tamamından ve seçmeli birimlerden en az birinden başarılı olmak gerekir.

Sınavda Ölçülen Öğrenme Çıktıları

13UY0183-4 ulusal yeterliliği, adayın neyi bilmesi ve yapabilmesi gerektiğini birim birim öğrenme çıktılarıyla tanımlar. Teorik sınav soruları ve performans adımları doğrudan bu çıktılara bağlı başarım ölçütlerinden türetilir — hazırlık yaparken izlenecek yol haritası budur.

Öğrenme Çıktısı 1: Çalışma sahasında ve görev sürecinde İSG önlemlerini alır.

• ✓1.2 — Önlük, kep, pantolon ve uzun kollu gömlekten oluşan iş elbisesi, terlik veya iş ayakkabısı, maske

Öğrenme Çıktısı 2: Çalışma sahasında ve görev sürecinde çevre koruma önlemlerini alır.

• ✓2.1 — Ocaklar, fırınlar, bacalar, davlumbazlar, havalandırma sistemi vb. gibi çevreyi etkileme tehlikesi ve
• ✓2.2 — Külün (odunlu veya kömürlü ocak varsa), atık yağın, çöpün bertarafı.

Öğrenme Çıktısı 3: Pasta, tatlı üretimi ve servisinde kullanılan malzemelerin tedarik ve stok

• ✓3.1 — Un, yağ, şeker, yumurta, süt ve türevleri, yağlı tohumlar ve türevleri, tahıl çeşitleri ve türevleri, et ve

Öğrenme Çıktısı 3: Pasta, tatlı ve diğer hamur ürünleri üretim süreçlerinde ürün, gıda

• ✓3.4 — Bıçaklar, spatuller, kaplar, doğrama tahtaları, mikserler, öğütücüler, öğütücüler, ocaklar, fırınlar, vb.
• ✓3.5 — Tezgâhlar, lavabolar, duvarlar ve zeminler ve zemin giderleri, vb. çalışma alanları ile palet gibi depo
• ✓3.6 — Mutfaktaki kritik haşere riski taşıyan yer (ler) ve koşulları içeren periyodik ilaçlama uygulamaları

Öğrenme Çıktısı 1: Hamur ve hamur ürünleri yapımında kullanılan malzemeleri tanır.

• ✓1.1 — Hamur türlerine göre un çeşitleri, su, tuz, maya, yumurta, yağ, şeker, süt ve türevleri, vb.
• ✓1.2 — Tuzlu hamur ürünleri: börek, poğaça, çörek, pizza, vb; temel iç malzemeleri: peynir türleri, et ve

Öğrenme Çıktısı 1: Pasta ve tatlı yapımında kullanılan soslar ve şurupları açıklar.

• ✓1.3 — Şurup çeşitleri; ıslatma şurubu, hamurlu tatlı şurupları, meyveli tatlı şurubu, hoşaf ve komposto

Öğrenme Çıktısı 2: Tahıllı tatlı çeşitlerini hazırlar.

• ✓2.1 — Tahıllı tatlılar; helva, aşure, zerde, vb.

Öğrenme Çıktısı 4: Diğer baklava çeşidi tatlıları yapar.

• ✓4.1 — Baklava çeşidi tatlılar; bülbülyuvası, saray burma, fıstıklı sarma, şöbiyet, vb.

Pastacı Sınavı Nerede Yapılır — 13 Yetkili Kuruluş, 9 İl

• ✓Ankara: 3 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓İstanbul: 2 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓Bursa: 1 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓Gaziantep: 1 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓Antalya: 1 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓Aydın: 1 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓Mersin: 1 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓Kahramanmaraş: 1 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓Manisa: 1 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)

Sayılar kuruluşun MYK'ya kayıtlı MERKEZ adresine göredir; kuruluşlar merkezlerinin dışındaki illerde de sınav düzenler. İlinizin listede olmaması Pastacı sınavına girilemeyeceği anlamına gelmez. Kaynak: MYK Portal yeterlilik kapsam ve tarife sorgusu.

A2 Birimi: İş Organizasyonu ve Mesleki Gelişim — 3 Başarım Ölçütü

• ✓BG.10 — Pasta, tatlı ve diğer hamur ürünlerinde kullanılan malzemeler ve araç, gereçler ile ilgili verileri değerlendirir.
• ✓BG.11 — Pasta, tatlı ve diğer hamur ürünlerinde kullanılan malzemelerin, mönü ve olaylara göre sarfiyat değerlerini belirler. Ürünlerin sunum hazırlıklarını yapar
• ✓BY.2 — Sunulacak yiyeceği/ürünü uygun ısıda tutar.

A3 Birimi: Hijyen, Gıda Güvenliği ve Kalite — 10 Başarım Ölçütü

• ✓BG.2 — Yasal mevzuatına uygun olarak periyodik sağlık kontrollerinin içeriği ve işlevini açıklar.
• ✓BG.3 — Gıda güvenliğinde risk, tehlike, hijyen sanitasyon, kontaminasyon terimlerinin anlamlarını ayırt eder.
• ✓BG.4 — Yiyeceklerin hazırlanmasında işletme, personel ve besin kaynaklı sağlık risklerinin çeşitleri, oluşum koşulları ve etkilerini tanımlar.

B1 Birimi: Hamur Çeşitleri, Tatlı/Tuzlu Hamur Ürünleri Yapımı ve Sunumu — 1 Başarım Ölçütü

• ✓BY.9 — Pişirerek hazırlanan hamurla yapılan bir ürün çeşidini reçetesine göre hazırlar

B2 Birimi: Sütlü, Çikolatalı Tatlı ve Dondurma Yapımı — 4 Başarım Ölçütü

• ✓BY.7 — Malzemeleri devamlı karıştırarak dibine tutturmadan uygun kıvamda pişirir
• ✓BY.8 — Pişen dondurma özünü uygun ısı ve koşullarda soğuyana kadar dinlendirir
• ✓BY.9 — Dondurma özünü, çeşidine uygun katkı malzemeleri ile birlikte dondurma makinesine alarak ve uygun ısı/soğukluk ayarını yaparak (asgari -18 0C) dondurma haline getirir
• ✓BY.10 — Makinede hazırladığı dondurmayı, uygun araç-gereçleri kullanarak dinlenmeye alır

B5 Birimi: Baklava ve Çeşitlerinin Yapımı — 6 Başarım Ölçütü

• ✓BY.7 — Döşediği tepsideki yufka katlarını usulüne ve çeşidine uygun şekilde ve her dilim eşit ve düzgün olacak şekilde keserek baklava dilimleri oluşturur
• ✓BY.8 — Dilimlenmiş tepsiye reçetesine uygun oranda ve şekilde yağ verir
• ✓BY.9 — Tepsiyi uygun ısıdaki fırına koyarak, usulüne göre pişirir.

Sınav Nasıl Yapılır?

Teorik sınav (T1) çoktan seçmeli sorulardan oluşur. Yanlış cevaplar doğru cevapları götürmez. Performans sınavı (P1), adayın işi gerçeğe yakın koşullarda uygulamasıyla yapılır ve başarım ölçütlerinden oluşan kontrol listesiyle değerlendirilir.

Sınavın online mı yüz yüze mi yapılacağı, sınavı yürüten yetkili belgelendirme kuruluşunun uygulamasına göre değişir.

Ulusal Yeterlilikte Ölçme ve Değerlendirme

Teorik Değerlendirme: Yeterlilik birimlerinin teorik değerlendirmesi ayrı veya birlikte düzenlenen yazılı sınavla yapılır. Pastacı (Seviye 4) mesleği yeterlilik birimlerinin teorik değerlendirmesinde, yeterlilik birimlerinde belirtilen soru sayısı ve sürede, çoktan seçmeli ve her biri eşit puan değerinde olacak şekilde düzenlenmiş soruların yer aldığı ölçme aracı/araçları kullanılır. Performans Değerlendirmesi: Pastacı (Seviye 4) mesleğinde yeterliliğini belgelendirmek için başvuran adayın performans değerlendirilmesine yönelik sınav gerçek veya gerçeğine uygun olarak düzenlenmiş çalışma ortamında gerçekleştirilir. Performansa dayalı sorular; kritik koşulları içeren süreci ve sonucu ölçmeye yönelik uygulamalar ve ölçüte göre gerektiğinde kurgulanmış senaryolar olabilir. Sınav sırasında yeterlilik biriminin gerektirdiği öğrenme çıktıları ve başarım ölçütlerini karşılayacak; puanları, çıktıları, işlem basamakları, süreleri (gereken durumda) ve kritik edimleri tanımlanmış kontrol listeleri üzerinde gözlem, değerlendirme ve puanlama kayıtları tutulur. Adayların performans sınavı sırasında KKD kullanmaları sağlanır. Genel Koşullar: Teorik ve performans sınavlarında yeterlilikler, biriml

Başvuru ve Ücret

1. 1Brodemy üzerinden başvuru: Pastacı belgesi için başvuru, ödeme ve süreç takibi Brodemy üzerinden yapılır. Satış ve ödeme Brodemy üzerinden yürütülür.
2. 2Ücret: Sınav ve belgelendirme ücreti 21.000 TL'dir (KDV dâhil). MYK belge basım masrafı 1.500 TL, belge düzenlenirken ayrıca ödenir. Seçmeli birim tercihiniz ücreti değiştirebilir; net tutarı bilgi alarak öğrenebilirsiniz.
3. 3Evrak: Ulusal yeterlilikte özel bir eğitim, deneyim veya yaş şartı tanımlanmamıştır. Başvuruda kimlik, başvuru formu ve ödeme belgesi istenir.
4. 4Sınav: Sınav tarihi ve yeri, sınavı yürüten TÜRKAK akreditasyonlu kuruluş tarafından bildirilir.
5. 5Belge: Başarılı adayın belgesi MYK Belge Sahipleri Siciline işlenir ve e-Devlet üzerinden sorgulanabilir.

Belge Geçerliliği, Gözetim ve Yenileme

Ulusal yeterlilik metnine göre: Belgenin düzenlendiği tarihten itibaren beş (5) yıldır.

Gözetim: Beş (5) yıllık geçerlilik süresinin sonunda belge sahibinin performansı aşağıda tanımlanan yöntemlerden en az biri kullanılarak değerlendirmeye tabi tutulur; a) 5 yıl belge geçerlilik süresi içerisinde toplamda en az iki yıl veya son altı ay boyunca ilgili alanda çalıştığını gösteren kayıtları (hizmet dökümü, referans yazısı/mektubu, söz

Geçerlilik süresi dolan belgeler için yeniden belgelendirme koşulları MYK mevzuatına ve ulusal yeterliliğin ilgili maddesine tabidir; güncel koşulları sınavı yürüten kuruluştan teyit edin.

Bu Belgeyi Kimler Almalı?

• ✓Pastacı mesleğinde çalışan veya çalışmaya başlayacak kişiler.
• ✓Bu meslekte işe alım sürecinde yeterliliğini belgelemek isteyenler (ISCO 08: 7512).
• ✓Kamu veya özel sektör ihalelerinde belgeli personel şartı bulunan işletmelerin çalışanları.
• ✓İş sağlığı ve güvenliği denetimlerinde mesleki yeterliliğini kanıtlaması istenen personel.
• ✓Şu iş alanlarında çalışanlar: İş Sağlığı Güvenliği ve Çevre Koruma · İş Organizasyonu ve Mesleki Gelişim · Hijyen, Gıda Güvenliği ve Kalite · Hamur Çeşitleri, Tatlı/Tuzlu Hamur Ürünleri Yapımı ve Sunumu · Sütlü, Çikolatalı Tatlı ve Dondurma Yapımı.
• ✓Yurt dışında çalışmayı planlayıp mesleki yeterliliğini resmî belgeyle göstermek isteyenler.

Belge Ne İşe Yarar?

Pastacı mesleğinde belge yasal zorunluluk olmasa da yeterliliğin resmî kanıtıdır.

Bunun ötesinde belge; işe alım süreçlerinde ayırt edici olur, ihale şartnamelerinde aranan "belgeli personel" koşulunu karşılar, İSG denetimlerinde yeterlilik kanıtı sayılır ve MYK sicilinde kayıtlı olduğu için e-Devlet üzerinden herkesçe doğrulanabilir.

Belge 13UY0183-4 Ulusal Yeterliliğine göre düzenlendiği için içeriği ülke genelinde aynıdır; şehre veya kuruluşa göre kapsamı değişmez.

Sınava Nasıl Hazırlanılır?

1. 1Ulusal yeterlilik metnini birim birim okuyun: 13UY0183-4 şartnamesindeki 8 birimin başarım ölçütleri, sınav sorularının ve performans adımlarının doğrudan kaynağıdır.
2. 2Zorunlu birimlerden başlayın: Belgenin ön koşulu zorunlu birimlerdir: İş Sağlığı Güvenliği ve Çevre Koruma · İş Organizasyonu ve Mesleki Gelişim · Hijyen, Gıda Güvenliği ve Kalite.
3. 3Seçmeli biriminizi erken seçin: Seçmeli birimler farklı uzmanlık alanlarıdır (Hamur Çeşitleri, Tatlı/Tuzlu Hamur Ürünleri Yapımı ve Sunumu · Sütlü, Çikolatalı Tatlı ve Dondurma Yapımı · Sos Yapımı, Meyveli, Tahıllı Tatlı Yapımı ve Sunumu · Yaş Pasta Yapımı ve Sunumu …). Hangi birimden sınava gireceğinizi baştan belirlemek çalışmayı odaklar.
4. 4Performans sınavına uygulama yaparak hazırlanın: P1 sınavı bilgi değil davranış ölçer: adımları sırayla, güvenlik kurallarına uyarak ve kayıt tutarak uygulamak esastır.
5. 5İSG ve çevre birimini hafife almayın: Neredeyse tüm ulusal yeterliliklerde iş sağlığı ve güvenliği ile çevre koruma ayrı bir zorunlu birimdir ve barajı ayrı hesaplanır.