Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Danışmanı (Seviye 4) Mesleki Yeterlilik Belgesi — 17UY0298-4

Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Danışmanı Belgesi (17UY0298-4) Nedir?

Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Danışmanı (Seviye 4) Mesleki Yeterlilik Belgesi, 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu çerçevesinde hazırlanan 17UY0298-4 Ulusal Yeterliliğine göre düzenlenir. Belge, kişinin bu meslekte tanımlı bilgi, beceri ve yetkinliklere sahip olduğunu sınavla kanıtladığını gösterir.

Meslek, uluslararası standart meslek sınıflandırmasında 3322 (Ticari Satış Temsilcileri) altında yer alır.

Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Danışmanı Belgesi Zorunlu mu?

Evet. Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik (RG 27.08.2024/32645) md. 10/1: alım satım danışmanlarının Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesine sahip olması şarttır. Muafiyet (md. 10/2): ortaöğretim VEYA yükseköğretim kurumlarının motorlu kara taşıtı ticaretiyle ilgili alanlarından mezuniyet. ÇSGB tebliğ listesinde yer almaz.

Kısacası belge, ÇSGB tebliği yoluyla değil sektörün kendi yönetmeliği yoluyla zorunludur; güncel metin için Resmî Gazete esastır.

Yeterlilik Birimleri (2 zorunlu + 1 seçmeli)

• ✓A1 — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Koruma ve Kalite (T1 sınavı) · ZORUNLU
• ✓A2 — Motorlu Kara Taşıtı Alım–Satım İşlemleri (T1 + P1 sınavı) · ZORUNLU
• ✓B1 — Satış Öncesi ve Satış Sonrası Hizmetler (T1 + P1 sınavı) · seçmeli
• ✓Belgeyi almak için zorunlu birimlerin tamamından ve seçmeli birimlerden en az birinden başarılı olmak gerekir.

Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Danışmanı Sınavı Nerede Yapılır — 46 Yetkili Kuruluş, 15 İl

• ✓İstanbul: 19 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓Kocaeli: 4 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓Ankara: 4 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓Bursa: 3 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓Mersin: 2 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓İzmir: 2 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓Kahramanmaraş: 1 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓Ordu: 1 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓Gaziantep: 1 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓Hatay: 1 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓Antalya: 1 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓Batman: 1 yetkili belgelendirme kuruluşu (merkez adresine göre)
• ✓Diğer 3 ilde toplam 3 kuruluş

Sayılar kuruluşun MYK'ya kayıtlı MERKEZ adresine göredir; kuruluşlar merkezlerinin dışındaki illerde de sınav düzenler. İlinizin listede olmaması Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Danışmanı sınavına girilemeyeceği anlamına gelmez. Kaynak: MYK Portal yeterlilik kapsam ve tarife sorgusu.

A1 Birimi: İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Koruma ve Kalite — 3 Başarım Ölçütü

• ✓BG.9 — Tehlike oluşturabilecek durumları sıralar.
• ✓BG.10 — Anında giderilemeyecek türden tehlikeli durumlarla iletişime geçilmesi gereken ilgili kurumları eşleştirir.
• ✓BG.16 — Tehlikeli ve zararlı atıkları sıralar.

A2 Birimi: Motorlu Kara Taşıtı Alım–Satım İşlemleri — 13 Başarım Ölçütü

• ✓BG.4 — Motorlu kara taşıtlarının genel yapılarını açıklar.
• ✓BG.5 — Motorlu kara taşıtlarının güç üretim ve iletim sistemlerinin genel yapılarını ve çalışma şekillerini açıklar.
• ✓BG.15 — Garanti kapsamında iken arızalanan ikinci el otomobil ve arazi taşıtı için yapılması gerekenleri sıralar.

Sınav Nasıl Yapılır?

Teorik sınav (T1) 4 seçenekli çoktan seçmeli sorulardan oluşur. Yanlış cevaplar doğru cevapları götürmez. Performans sınavı (P1), adayın işi gerçeğe yakın koşullarda uygulamasıyla yapılır ve başarım ölçütlerinden oluşan kontrol listesiyle değerlendirilir. Teorik sınavda soruların en az %70'ına doğru cevap veren aday başarılı sayılır. Performans sınavında kritik adım uygulaması vardır: kritik olarak işaretlenen adımların tamamı doğru yapılmalıdır; biri kaçarsa genel puan yeterli olsa dahi birimden kalınır. Bir birimden kalan aday yalnız o birimi tekrarlar; geçilen birimlerin sonucu 2 yıl geçerlidir.

Sınavın online mı yüz yüze mi yapılacağı, sınavı yürüten yetkili belgelendirme kuruluşunun uygulamasına göre değişir.

Ulusal Yeterlilikte Ölçme ve Değerlendirme

8 a) Teorik Sınav Çoktan Seçmeli Sınav (T1): A1 birimine yönelik teorik sınav Ek A1-2’de yer alan “Bilgiler” kontrol listesine göre gerçekleştirilir. Teorik sınavda adaylara en az yirmi beş (25) soruluk 4 seçenekli çoktan seçmeli ve her biri eşit puan değerinde yazılı sınav (T1) uygulanmalıdır. Çoktan seçmeli sorularla düzenlenmiş sınavda yanlış cevaplandırılan sorulardan herhangi bir puan indirimi yapılmaz. Sınavda adaylara her soru için ortalama bir buçuk (1,5) dakika zaman verilir. Yazılı sınavda soruların en az %70’ine doğru yanıt veren aday başarılı sayılır. Sınav soruları, bu birimde teorik sınav ile ölçülmesi öngörülen tüm bilgi ifadelerini (Ek A1-2) ölçmelidir. İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Koruma ve Kalite 8 b) Performansa Dayalı Sınav Bu birime yönelik beceri ve yetkinlik ifadeleri diğer birimlerin beceri ve yetkinlik kontrol listelerinde tanımlanmış olup, bu kapsamda söz konusu beceri ve yetkinlik ifadelerinin ölçme ve değerlendirmesi yapılacaktır. 8 c) Ölçme ve Değerlendirmeye İlişkin Diğer Koşullar Adayın söz konusu birimden başarılı sayılması için T1 sınavından başarılı olması gerekir. Yeterlilik biriminin geçerlilik süresi b

Başvuru ve Ücret

1. 1Brodemy üzerinden başvuru: Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Danışmanı belgesi için başvuru, ödeme ve süreç takibi Brodemy üzerinden yapılır. Satış ve ödeme Brodemy üzerinden yürütülür.
2. 2Ücret: Sınav ve belgelendirme ücreti 9.750 TL'dir (KDV dâhil). MYK belge basım masrafı 1.500 TL, belge düzenlenirken ayrıca ödenir.
3. 3Evrak: Ulusal yeterlilikte özel bir eğitim, deneyim veya yaş şartı tanımlanmamıştır. Başvuruda kimlik, başvuru formu ve ödeme belgesi istenir.
4. 4Sınav: Sınav tarihi ve yeri, sınavı yürüten TÜRKAK akreditasyonlu kuruluş tarafından bildirilir.
5. 5Belge: Başarılı adayın belgesi MYK Belge Sahipleri Siciline işlenir ve e-Devlet üzerinden sorgulanabilir.

Belge Geçerliliği, Gözetim ve Yenileme

Gözetim: 5 yıllık geçerlilik süresinin sonunda belge sahibinin performansı, aşağıda tanımlanan yöntemlerden en az biri kullanılarak değerlendirmeye tabi tutulur; a) 5 yıl belge geçerlilik süresi içerisinde toplamda en az iki yıl veya son altı ay boyunca ilgili alanda çalıştığını gösteren kayıtları (hizmet dökümü, referans yazısı/mektubu, sözleşme, fatura, portfolyo, v

Geçerlilik süresi dolan belgeler için yeniden belgelendirme koşulları MYK mevzuatına ve ulusal yeterliliğin ilgili maddesine tabidir; güncel koşulları sınavı yürüten kuruluştan teyit edin.

Bu Belgeyi Kimler Almalı?

• ✓Bir galeride iş sözleşmesiyle çalışan, müşteri karşılama ve satış kapama işini fiilen yürüten pazarlama ve satış personeli
• ✓İkinci el otomobil satışına yeni giren, saha tecrübesi olsa da elinde resmî bir mesleki yeterlilik belgesi bulunmayan adaylar
• ✓Plaza ya da kurumsal filo/ikinci el departmanında satış temsilcisi olarak istihdam edilen çalışanlar
• ✓Kartvizitinde müdür, uzman veya danışman yazan ancak işi pazarlama-satış olduğu için belge kapsamına giren istihdamlı personel
• ✓İşvereninden "belgen olmadan seni satış tarafında çalıştıramam" uyarısı alan mevcut galeri çalışanları
• ✓Sınava giriş için öğrenim veya kayıt şartı aranmadığından doğrudan başvurabilecek, otomotiv satışında kariyer kurmak isteyen genç adaylar
• ✓Galeride yıkama, muhasebe veya evrak gibi satış dışı bir görevden pazarlama-satış tarafına geçmesi planlanan çalışanlar

Sınav yapısı: A1 zorunlu, bir seçmeli birim yeterli

17UY0298-4'ün yapısı Seviye 5'e göre daha esnektir. Zorunlu birim yalnızca A1'dir; belgeyi almak için A1 ile birlikte B1, B2 veya B3 seçmeli birimlerinden en az birinden başarılı olmak yeterlidir. Teorik sınavda soru sayısı birime göre değişir: A1 için en az on beş, B1 ve B2 için en az onar, B3 için en az beş çoktan seçmeli soru sorulur. Başarı ölçütü her iki seviyede de aynıdır; teorik sınavda yüzde 70 baraj, performans sınavında kritik adımların tamamının yerine getirilmesi ve genelden asgari yüzde 80 puan aranır. Belgenin geçerlilik süresi beş yıldır. Sınava başvuru tarafında Seviye 4'ün en belirgin kolaylığı, resmî yeterlilik kaydında giriş şartı bulunmadığının belirtilmiş olmasıdır; bu nedenle belirli bir mezuniyet düzeyi, işyeri kaydı ya da kıdem belgesi istenmez. Seçmeli birim tercihinizi yaptığınız işe göre belirlemek, performans sınavında anlattığınız uygulamanın gerçek çalışma pratiğinizle örtüşmesini sağlar.

Galeride çalışmaya başlarken: kimin neyden sorumlu olduğu

İşe girdiğinizde belgeniz sizin, yetki belgesi işletmenindir; ama günlük işte ikisi iç içe geçer. Satış görüşmesini yürüten, ilanı giren, aracı müşteriye anlatan kişi çoğunlukla danışmandır; dolayısıyla mevzuata aykırılık riskinin fiilen doğduğu yer de burasıdır. İlan tarafında geçici md.3, ikinci el bir taşıtın üretici veya distribütörün tavsiye ettiği güncel satış fiyatının üzerinde bir fiyatla ilan yoluyla pazarlanmasını yasaklar; geçici md.2 ise motosiklet, otomobil ve arazi taşıtlarının ilk tescilden itibaren altı ay ve altı bin kilometre dolmadan doğrudan veya dolaylı olarak pazarlanmasını ve satılmasını sınırlar. Ticaret Bakanlığı duyuruları ve il ticaret müdürlüğü sayfalarına göre bu kısıtlamaların süresi uzatılmıştır; tarihi işleme girmeden önce güncel duyurudan doğrulamak doğru olur. Satış anında ise ekspertiz raporunun alıcıya sunulması, garanti kapsamının doğru anlatılması ve bedelin güvenli ödeme sistemi üzerinden geçirilmesi süreçlerinde fiilen görev alırsınız. Bu yükümlülüklerin hukuki muhatabı işletme olsa da, müşteriye yanlış bilgi veren kişi olarak adınızın geçmesi hem işinizi hem işletmenin yetki belgesini etkiler.

Seviye 4 mü Seviye 5 mi: hangisi sizin belgeniz

Aynı sektörde iki ayrı belge var ve karışma buradan çıkıyor. Ayrımı yapan şey unvan değil, işletmeyle kurduğunuz hukuki bağdır. Maaşlı olarak, iş sözleşmesiyle çalışıp pazarlama ve satış yapıyorsanız Yönetmelik md.4/1-(l) sizi alım satım danışmanı sayar ve Seviye 4 belgesi yeterlidir. İşletmenin sahibi, esnaf olarak kendi adınıza faaliyet gösteren kişi ya da şirketi temsile yetkili yönetici iseniz md.4/1-(m) kapsamına girersiniz ve orada aranan belge Seviye 5'tir. İkisinin sonuçları da farklıdır: Seviye 4 belgesi bir işletmede çalışmanın önünü açar, tek başına yetki belgesi almanızı ve kendi galerinizi işletmenizi sağlamaz. Öğrenim tarafında da fark var; Yönetmelikte öğrenim şartı yalnızca yetki belgesi başvurusu yapan alım satım sorumlusu için düzenlenmiştir, danışman için böyle bir düzey şartı öngörülmemiştir. Bu nedenle 29.04.2026 tarihli değişikliğin (RG 33238) getirdiği lise-ilköğretim düzenlemesi Seviye 4 tarafında bir değişiklik yaratmaz. Geçmişten gelen bir denklik hükmü ise hâlâ yürürlüktedir: geçici md.1/2'ye göre 15/8/2020 tarihinden önce Seviye 5 sınavına giren veya Seviye 5 belgesini almış danışmanlarda, belgeleri iptal edilmediği sürece ayrıca Seviye 4 belgesi aranmaz.

Belge Ne İşe Yarar?

Seviye 4 Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Danışmanı belgesi (17UY0298-4), işletmenin değil çalışanın belgesidir. Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik md.4/1-(l) alım satım danışmanını tek cümleyle tarif eder: işletmede iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personeli. Kapsamı belirleyen iki ölçüt vardır; iş sözleşmesiyle çalışıyor olmak ve yapılan işin pazarlama-satış olması. Kartvizitteki unvan bu ölçütlerin yerini tutmaz: "satış müdürü" de "müşteri temsilcisi" de aynı kapsamdadır. Buna karşılık muhasebe, temizlik veya yıkama gibi satış dışı görevlerde çalışanlar bu belgeyi almak zorunda değildir.

Kariyer açısından bu belge, galeride çalışmanın giriş anahtarıdır. md.15/1-(a) yetki belgesi sahibi işletmelere, mesleki yeterlilik belgesi olmayan kişileri alım satım sorumlusu veya danışmanı olarak istihdam etmeme yükümlülüğü getirir. Yani belgesiz bir satış personelini işe almak, işverenin yetki belgesini md.9/1-(ç) kapsamında riske sokar. Bu yüzden pek çok işletme, işe alım görüşmesinde belgeyi doğrudan şart olarak sorar; belgesi hazır olan aday, işe başlama tarihi açısından bir adım öndedir.

Seviye 4'ün en pratik avantajı giriş kapısının açık olmasıdır. Resmî yeterlilik kaydında 17UY0298-4 için giriş şartı bulunmadığı belirtilmiştir; yani sınava başvurmak için belirli bir okul mezuniyeti, vergi kaydı veya oda kaydı aranmaz. Muafiyet tarafı da daha geniştir: md.10/2 uyarınca alım satım danışmanları için hem ortaöğretim hem yükseköğretim kurumlarının ilgili alanlarından mezuniyet muafiyet doğurabilir; muafiyet sağlayan alanlar Bakanlıkça belirlendiğinden, bölümünüzün kapsamda olup olmadığını başvurmadan önce teyit ettirmek gerekir.

Belge, teorik ve performans sınavlarında başarılı olan adaya düzenlenir; sonuç sınav performansına bağlıdır.

Sınava Nasıl Hazırlanılır?

1. 1Ulusal yeterlilik metnini birim birim okuyun: 17UY0298-4 şartnamesindeki 3 birimin başarım ölçütleri, sınav sorularının ve performans adımlarının doğrudan kaynağıdır.
2. 2Zorunlu birimlerden başlayın: Belgenin ön koşulu zorunlu birimlerdir: İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Koruma ve Kalite · Motorlu Kara Taşıtı Alım–Satım İşlemleri.
3. 3Seçmeli biriminizi erken seçin: Seçmeli birimler farklı uzmanlık alanlarıdır (Satış Öncesi ve Satış Sonrası Hizmetler). Hangi birimden sınava gireceğinizi baştan belirlemek çalışmayı odaklar.
4. 4Performans sınavına uygulama yaparak hazırlanın: P1 sınavı bilgi değil davranış ölçer: adımları sırayla, güvenlik kurallarına uyarak ve kayıt tutarak uygulamak esastır.
5. 5İSG ve çevre birimini hafife almayın: Neredeyse tüm ulusal yeterliliklerde iş sağlığı ve güvenliği ile çevre koruma ayrı bir zorunlu birimdir ve barajı ayrı hesaplanır.