Bursa'da Galerici Belgesi: Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Sorumlusu (17UY0299-5)

Galerinizde birden çok çalışan mı var? Galeriler için toplu belgelendirme teklifi →

Bursa'nın oto ticareti coğrafyası ve bu belgeye etkisi

Bursa'da ikinci el taşıt ticareti şehre eşit dağılmış değil; ağırlık merkezi Osmangazi'nin Soğanlı Mahallesi ve çevresidir. Soğanlı'da Bursa Oto Merkezi Galericiler Çarşısı'nın çevresinde galeri blokları sıralanır. Bursa Oto Galericileri Esnaf Odası da Soğanlı Mahallesi 109. Sokak'ta, yani esnafın içinde konumlanmıştır ve BESOB'a bağlıdır. İkinci küme Osmangazi'nin kuzeyinde, Panayır ve Altınova mahalleleri hattında Yeni Yalova Yolu üzerindeki OtoKoop galericiler sitesidir. Bu ikili yapı belge açısından şu anlama gelir: aynı kişinin Soğanlı'da bir, Yeni Yalova Yolu tarafında bir dükkânı varsa ve ikinci nokta ayrı işletme ya da şube olarak açılıyorsa, yetki belgesi her işletme için ayrı düzenlendiğinden (md.5/4) iki belge, dolayısıyla iki ayrı Seviye 5 sorumlusu gerekir. Merkezdeki belgeniz şubeyi kapsamaz.

Nilüfer'in Üçevler Mahallesi'ndeki Nilüfer Açık Oto Pazarı, NİLVAK tarafından işletilir ve yalnızca pazar günleri kurulur; satıcılar araçlarını cumartesi öğleden itibaren alana çekmeye başlar. Pazarda satış yapanlar için de kural aynıdır: Yönetmelik md.5/1'e göre bir takvim yılında üçten fazla satış, aksi tespit edilmedikçe ticari faaliyet sayılır ve ticari faaliyet kapsamında satış yetki belgesiz yapılamaz. Ayrıca Güvenli Ödeme Sistemi zorunluluğu yalnız galericileri değil kapsama giren tüm gerçek ve tüzel kişileri bağlar; bedel sisteme yatmadan noter devri yapılmaz. Pazarda üç aracı geçen bir hacim, dükkânsız da olsa yetki belgesi sorusunu doğurur.

Bursa aynı anda hem üretim hem satış şehridir ve bu, il içindeki ikinci el arzın karakterini belirler. TOFAŞ ile Oyak Renault'nun binek üretimi, Karsan'ın Nilüfer'deki Hasanağa Organize Sanayi Bölgesi'nde yer alan ve şehir merkezine yaklaşık 30 kilometre uzaklıktaki toplu taşıma ile elektrikli araç hattı, Bosch ve Coşkunöz gibi yan sanayi kuruluşları buradadır. Sıfır kilometreye yakın araçlarla çalışan bir galerici için, ilk tescilden itibaren altı ay ve 6.000 kilometre dolmadan satışı yasaklayan geçici düzenleme ile ikinci el taşıtın tavsiye edilen satış fiyatının üzerinde ilanla pazarlanamaması kuralı soyut bir hüküm değil, günlük bir işlem kısıtıdır.

Bursa'da otomobilin yanında büyük bir hafif ticari araç parkı vardır ve bu, ekspertiz ile garanti yükümlülüğünü doğrudan etkiler. TÜİK'in Haziran 2026 verilerinden aktarılan il kırılımına göre şehirde 741.097 otomobilin yanında 224.614 kamyonet bulunuyor; Bursa, trafiğe kayıtlı araç sayısında Türkiye'de ilk beş il arasında yer alıyor. Kamyonetlerin araç sınıfı tipik olarak N1'dir ve N1 ile N1G, Yönetmelik md.16 ekspertiz raporu ile md.17 garanti hükümlerinin saydığı sınıflar arasındadır. Sonuç pratiktir: tescil belgesinde N1 veya N1G yazan hafif ticari araçlar da binek otomobillerle (M1, M1G) aynı ekspertiz ve garanti yükümlülüğüne tabidir.

Traktör, il ekonomisinin tarım ayağı nedeniyle Bursa'da kayda değer bir kalemdir; TÜİK'in Haziran 2026 verilerinde 81.902 traktör görünür. Burada iki kuralı ayırmak gerekir: Yönetmeliğin ekspertiz (md.16) ve garanti (md.17) hükümleri açıkça araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtlar için düzenlenmiştir; traktör bu sınıflar arasında sayılmamıştır. Buna karşılık md.4/1-(j) lastik tekerlekli traktörü motorlu kara taşıtı sayar; ticari faaliyet kapsamında ikinci el traktör alıp satan işletme de yetki belgesi ve Seviye 5 sorumlusu şartına tabidir. Karma stok tutuyorsanız her aracın rejimini tescil belgesindeki araç sınıfından okuyun.

2026'nın en somut maliyet farkı Bursa gibi büyükşehirlerde ortaya çıkıyor. 7566 sayılı Kanun'la 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (8) sayılı Tarife yeniden düzenlendi ve 1 Ocak 2026'dan itibaren ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgeleri, şubeler dâhil her yıl için harca tabi hâle geldi; 2026 yılı için tutar 20.000 TL'dir. Büyükşehir belediyesi bulunan illerde, bir önceki takvim yılının son günü itibarıyla TÜİK tarafından yayımlanmış son verilere göre nüfusu 30.000'i geçen ilçeler için bu tutar bir kat artırımlı tahsil ediliyor. Bursa'da 2026 harcında esas alınan ADNKS 2024 verilerine göre 17 ilçenin 13'ü bu eşiği geçtiği için artırımlı tutar yalnız merkez ilçelerde değil, İnegöl, Gemlik ya da Mustafakemalpaşa gibi ilçelerde de uygulanır ve harç her şube için ayrı doğar. Nüfusu 30.000'i geçmeyen Büyükorhan, Harmancık, Keles ve Orhaneli'de ise artırım uygulanmaz.

Bursa'da yetki belgesi süreci: hangi kapı, hangi sıra

Yetki belgesini veren, tadil eden, yenileyen ve iptal eden merci işletmenin bulunduğu yerin ticaret il müdürlüğüdür; Bursa'daki işletmeler için bu Bursa Ticaret İl Müdürlüğü'dür. Başvurular Bakanlığın İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticareti Bilgi Sistemi (İETTS) üzerinden yapılır ve belge de bu sistem üzerinden düzenlenir. Sıralama pratikte şöyle işler: önce meslek odası ve vergi kaydınız düzgün olacak, iş yeri açma ve çalışma ruhsatınız ile mali sorumluluk sigorta poliçeniz hazır olacak, alım satım sorumlusunun Seviye 5 belgesi elinizde olacak, ardından yetki belgesi başvurusu açılacak. Sıra tersine çevrilemez, çünkü md.6/1-(ç)-(5) Seviye 5 belgesini başvurunun şartı sayar. Ruhsatı henüz çıkmamış işletmeler için il müdürlüklerinin taahhütname uygulaması bulunur; kendi dosyanız için güncel evrak listesini Bursa Ticaret İl Müdürlüğü'nden almak en sağlıklısıdır. 29 Nisan 2026 tarihli ve 33238 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklik, md.6/1-(ç)-(2)'deki 'lise' ibaresini 'ilköğretim' olarak değiştirdi; yani yetki belgesi başvurusu yapan alım satım sorumlusu için öğrenim şartı en az ilköğretim mezuniyetine indi ve buna bağlı geçici muafiyet fıkrası yürürlükten kaldırıldı. Mezuniyet muafiyeti tarafında Seviye 5 dar kapsamlıdır: md.10/2 uyarınca alım satım sorumluları yalnızca yükseköğretim kurumlarının motorlu kara taşıtı ticaretiyle ilgili alanlarından (veya denkliği kabul edilen yurt dışı kurumlarından) mezunsa belge şartından muaftır. Ortaöğretim mezuniyeti Seviye 5 için muafiyet doğurmaz; ortaöğretim muafiyeti yalnızca Seviye 4 alım satım danışmanları için söz konusudur. Belge alındıktan sonra iş bitmez: belge içeriğindeki bilgilerin değişmesi hâlinde tadil, ticaret unvanı veya işletme adı değişikliğinde yenileme gerekir ve başvurunun süresinde yapılmaması iptal sebebidir.

Soğanlı'daki bir galeride kim Seviye 5, kim Seviye 4 alır

Bu ayrım kartvizitteki unvanla değil hukuki konumla yapılır. Yönetmelik md.4/1-(m) alım satım sorumlusunu; ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden gerçek kişi tacirler ile esnaf ve sanatkârların kendileri, ticaret şirketleri ve diğer tüzel kişi tacirler ile şubelerde ise bu faaliyetleri yürüten yetkili temsilcileri olarak tanımlar. Yani Seviye 5'in ölçütü sahiplik ya da temsil yetkisidir. md.4/1-(l) ise alım satım danışmanını tek cümleyle tanımlar: işletmede iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personeli. Seviye 4'ün ölçütü istihdam biçimidir; 'satış müdürü' yazan bir kartvizit kişiyi Seviye 5'e taşımaz, temsil yetkisi taşır. Muhasebe, yıkama, temizlik gibi satış dışı personel bu kapsamda değildir. Bunun pratik sonucu şudur: Soğanlı'daki dükkânının yanında Yeni Yalova Yolu tarafında şube açan bir işletmede şubedeki yetkili temsilcinin de Seviye 5 belgesi olmalıdır, çünkü yetki belgesi her işletme için ayrı düzenlenir (md.5/4) ve her belgenin kendi sorumlusu vardır. 'Oğlum satışa bakıyor, benim belgem yeterli' yaklaşımı da bu ayrımla çatışır: satışa bakan kişi iş sözleşmesiyle çalışıyorsa Seviye 4, temsile yetkiliyse Seviye 5 tarafındadır. Yönetmelik md.15/1-(a), mesleki yeterlilik belgesi olmayan kişilerin sorumlu ya da danışman olarak istihdamını yasaklar; bu nedenle Bursa'da personel değişikliği olduğunda belge durumunu yeniden gözden geçirmek, sonradan gelen bir denetimde uyarı ve iptal riskini kapatır.

17UY0299-5 sınavı: birimler, soru sayıları ve barajlar

Seviye 5 yeterliliğinde A1 ve A2 zorunlu birimlerdir, B1 ise seçmeli birim olarak tanımlanmıştır. Belge alabilmek için A grubu yeterlilik birimlerinin tümünden, yani A1 ve A2'nin ikisinden de başarılı olmak zorunludur. Teorik sınav dört seçenekli çoktan seçmeli sorulardan oluşur ve birim başına asgari soru sayıları bellidir: A1 için en az 25, A2 için en az 15, seçmeli B1 için en az 5 soru. Teorik sınavda başarı barajı yüzde 70'tir. Performans sınavında ise iki şart birlikte aranır: kritik adımların tamamının başarılması ve sınav genelinden asgari yüzde 80. Kritik adımlardan birinin kaçırılması, genel puan yüksek olsa bile birimi başarısız kılar; bu yüzden hazırlıkta puan toplamaktan çok kontrol listesi mantığıyla çalışmak işe yarar. Başarılan birimlerin geçerlilik süresi 2 yıl, belgenin geçerlilik süresi 5 yıldır. Sınava giriş şartı konusunda dikkat edilmesi gereken bir ayrım var: Yönetmelik yetki belgesinin şartını düzenler, ulusal yeterlilik metni ise MYK sınavına girişin şartını. Bu iki düzenleme birbirinden bağımsızdır ve yeterlilik metninin revizyonuna göre değişebilir; bu nedenle başvurudan önce yürürlükteki revizyonun giriş şartını kontrol etmek gerekir. Sınav içeriği doğrudan sahadaki işleyişten türetilmiştir: taşıtın ekspertiz süreci, satış öncesi bilgilendirme, sözleşme ve fatura düzeni, noter devri, güvenli ödeme akışı, kayıt ve arşiv yükümlülükleri gibi başlıklar Soğanlı'daki ya da Yeni Yalova Yolu üzerindeki bir galeride her gün yapılan işlerdir. Ölçme ve değerlendirme resmî yeterlilik metnine göre uygulanır; başarı taahhüdü verilmez.

Belgeyi aldıktan sonra: Bursa galericisinin günlük yükümlülükleri

Seviye 5 belgesi bir bitiş değil, sorumluluğun başlangıcıdır; yetki belgesinin arkasındaki isim sizsiniz ve uygulamadan siz hesap verirsiniz. Ekspertiz: TSE hizmet yeterlilik belgesine sahip ekspertiz işletmesi bulunmayan illerde faaliyet gösterenler hariç olmak üzere, tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 veya N1G olan taşıtların satışından önceki on gün içinde ekspertiz raporu alınır. Bu istisna yalnızca ilde TSE hizmet yeterlilik belgeli ekspertiz işletmesi bulunmaması hâlinde uygulanır; böyle bir işletmenin bulunduğu ilde yükümlülük doğrudan üzerinizdedir. Rapor üç nüsha düzenlenir, iki nüshası satıcı işletmeye verilir, satıcı ve ekspertiz işletmesi raporu belirlenen süre boyunca saklar ve rapor satış sırasında notere ibraz edilir. Ücret kural olarak işletmeye aittir; satış alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmezse alıcı öder. Garanti: kapsama giren taşıtlarda motor ve şanzıman ile elektrik ve elektronik sistemler için satıştan itibaren üç ay veya 5.000 kilometre garanti verilir; üretici tarafından yenilenmiş taşıtta bu süre daha uzundur. Burada iki hükmü birlikte bilmek gerekir: model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar md.18 uyarınca garanti kapsamı dışındadır; md.16/3 uyarınca bu taşıtlar için ekspertiz raporu alınması da zorunlu değildir. Ekspertiz raporundaki arıza ve hasarlar da garanti dışıdır. Ödeme: ikinci el satışlarda bedelin nakit, havale veya EFT ile ödenen kısmı, mülkiyet ile bedelin eş anlı el değiştirmesini sağlayan Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden geçer. Personel tarafında ise mesleki yeterlilik belgesi olmayan kişinin sorumlu veya danışman olarak istihdamı yasaktır; ihlal uyarıya rağmen giderilmezse yetki belgesi iptali gündeme gelir.

2026'da Bursa galericisini ilgilendiren değişiklikler

Bu yıl üç başlık öne çıktı. Birincisi öğrenim şartı: 29 Nisan 2026 tarihli değişiklikle yetki belgesi başvurusu yapan alım satım sorumlusu için aranan lise mezuniyeti, en az ilköğretim mezuniyetine indirildi ve buna bağlı geçici muafiyet fıkrası kaldırıldı. İkincisi maliyet: 1 Ocak 2026'dan itibaren yetki belgesi yıllık harca tabi. Harç, şubeler dâhil her belge için ayrı doğar ve büyükşehir belediyesi bulunan illerde nüfusu 30.000'i geçen ilçeler için bir kat artırımlı uygulanır. Çok noktalı çalışan Soğanlı ve OtoKoop esnafı için bu, şube başına Seviye 5 sorumlusu ile şube başına harcın birlikte hesaplanması demektir; ikinci dükkân ayrı işletme ya da şube olarak açılıyorsa iki belge, iki sorumlu ve iki harç vardır. Harcın MYK belgesine değil, işletmenin yetki belgesine bağlı olduğunu da not etmek gerekir. Üçüncüsü piyasa kısıtları: motosiklet, otomobil ve arazi taşıtlarında ilk tescilden itibaren altı ay ve 6.000 kilometre dolmadan satış yasağı ile ikinci el taşıtın üretici veya distribütör tarafından belirlenen güncel tavsiye edilen satış fiyatının üzerinde ilanla pazarlanamaması kuralının 1 Ocak 2027'ye kadar sürdüğü Ticaret Bakanlığı tarafından duyuruldu. Bu kısıt yalnız yetki belgesi sahiplerini değil, bir takvim yılında üç ve üzeri satış yapan gerçek ve tüzel kişileri de kapsıyor; noterlikler aykırı satışları engelliyor. Sıfır kilometreye yakın araçlarla çalışan bir galerici için bu kural, stok planlamasını doğrudan etkileyen bir kısıttır. Tarihleri işleminizden önce Bursa Ticaret İl Müdürlüğü'nden teyit etmenizi öneririz.

İlgili sayfalar

• MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi nedir?
• MYK belgesi e-Devlet sorgulama ve doğrulama
• MYK belgesi yenileme (5 yıl sonra)
• MYK belgesi yurtdışında geçerli mi?

Diğer şehirler

Balıkesir · Denizli · Eskişehir · Diyarbakır · Adana · Gaziantep