İzmir'de Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Sorumlusu (17UY0299-5) MYK Belgesi

İzmir'de ikinci el araç ticareti yetki belgesi alabilmenin kişiye bağlı tek şartı, başvuruyu yapan alım satım sorumlusunun 17UY0299-5 Seviye 5 MYK Mesleki Yeterlilik Belgesine sahip olmasıdır (Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik md.6/1-(ç)-(5)). Bu kişi; gerçek kişi tacir ile esnaf ve sanatkârda işletme sahibinin kendisi, tüzel kişi tacirlerde ve şubelerde ise faaliyeti yürüten yetkili temsilcidir (md.4/1-(m)). Buca ve Gaziemir hattındaki galeri kümelenmesinden Kemalpaşa ve Torbalı'daki ticari araç satıcısına, Çeşme hattında sezon sonunda filo eriten işletmeye kadar herkes aynı maddeye tabidir. Yetki belgesi her bir işletme için ayrı düzenlendiğinden ve şubeler de bu kapsamda sayıldığından (md.5/4), şube açan İzmirli galericinin her adresinde ayrı bir Seviye 5 sorumlusu bulunmalıdır. İşletmede iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personeli ise Seviye 4 (17UY0298-4) Alım Satım Danışmanı belgesine tabidir (md.4/1-(l)). Başvuru mercii İzmir Ticaret İl Müdürlüğü, kanal ise Bakanlığın Bilgi Sistemi'dir.

İzmir'de araç ticareti nerede yoğunlaşıyor: Buca–Gaziemir hattı, ilçe pazarları ve Ege'nin sezonluk talebi

İzmir'de galericilik dağınık değil kümelenmiş bir iştir. Kentin ikinci el araç ticareti ağırlıklı olarak Buca ve Gaziemir hattı ile Bornova'nın sanayi-ticaret koridorunda toplanır; bu ilçeler birbirine komşu olduğu için pratikte tek bir alışveriş koridoru gibi çalışır ve alıcı bir öğleden sonrada onlarca galeriyi aynı hat üzerinde gezebilir. Aynı sokakta yan yana çalışan işletmelerin tamamı aynı yetki belgesi rejimine tabidir: belirleyici olan tabelanın büyüklüğü veya stok sayısı değil, işletmenin başında 17UY0299-5 Seviye 5 belgeli bir alım satım sorumlusunun bulunup bulunmadığıdır. Bu hatta dükkân devralan bir galericinin ilk işi kira sözleşmesi değil, kendi Seviye 5 belgesi ve ardından İzmir Ticaret İl Müdürlüğüne yapacağı yetki belgesi başvurusudur.

İzmirli galericinin ikinci temas noktası, çevre ilçelerde hafta sonları kurulan açık oto pazarlarıdır. Buralarda bireysel satıcı ile galerici aynı alanda buluşur ve el değiştiren araçların bir kısmı hiçbir tabelaya bağlı olmadan dolaşır. Kritik ayrım şudur: Yönetmelik md.5/1 uyarınca yetki belgesi olmadan ticari faaliyet kapsamında ikinci el motorlu kara taşıtı pazarlanamaz ve satılamaz; bir takvim yılında üçten fazla satış, aksi tespit edilmedikçe ticari faaliyet sayılır. Yani pazarda düzenli araç çevirdiği tespit edilen kişi, kapalı bir galeri dükkânı olmasa dahi yetki belgesiz faaliyet konumuna düşebilir. Yetki belgesinin ön şartı ise yine Seviye 5 mesleki yeterlilik belgesidir; pazarda çalışmak bu şarttan muafiyet sağlamaz.

Çeşme, Alaçatı, Urla, Seferihisar ve Foça hattındaki yaz turizmi, İzmir'e Türkiye'nin çoğu ilinde görülmeyen bir araç döngüsü kazandırır: sezonluk büyüyen kiralama filoları sonbaharda ikinci el piyasasına toplu araç bırakır. Bu, İzmir galericisini yılın belirli aylarında yoğun stok yenileyen bir aktöre dönüştürür ve md.26'daki güvenli ödeme yükümlülüğü ile md.17'deki satış sonrası garanti yükümlülüğünü kısa bir zaman aralığında çok sayıda işlemde uygulamak zorunda bırakır. Sezonluk hacim, uyum hatasının da katlanarak büyüdüğü dönemdir: on işlemde gözden kaçan bir ekspertiz raporu ile elli işlemde gözden kaçan aynı hata, il müdürlüğü denetiminde çok farklı sonuç doğurur.

Kemalpaşa Organize Sanayi Bölgesi'nin lojistik ve depo yoğunluğu, Torbalı'nın küçük ve orta ölçekli sanayisi ile Aliağa ve Alsancak liman hattı, İzmir'de hafif ticari araç talebini binek araç talebinden bağımsız bir kalem hâline getirir. Panelvan, kamyonet ve minibüs alım satımı bu ilde başlı başına bir uzmanlık alanıdır. Ancak yönetmeliğin ekspertiz (md.16) ve garanti (md.17) maddeleri, tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtlar üzerinden kurulmuştur; dolayısıyla hafif ticari araç ticareti yapan İzmirli işletme, otomobil satan galericiyle aynı ekspertiz ve garanti yükünü taşır. Ticari araç ağırlıklı çalışmak bu maddelerden muafiyet anlamına gelmez, araç sınıfı tescil belgesinden kontrol edilmelidir.

Ödemiş, Tire, Bergama, Kınık ve Bayındır gibi tarım ilçeleri, İzmir'in araç ticaretine traktör, tarım aracı ve arazi kullanımına uygun pickup talebi ekler; bu ilçelerde alıcı profili de satış mevsimi de kıyı ilçelerinden farklıdır. Buradaki ayrım şudur: ekspertiz ve garanti maddeleri yalnızca yukarıda sayılan araç sınıflarını kapsadığı için, bu sınıfların dışında kalan tarım araçlarında o iki madde işlemez. Buna karşılık yetki belgesi alma ve Seviye 5 alım satım sorumlusu bulundurma şartı, satılan taşıtın türüne göre değişmez. Ödemiş'te tarım aracı çeviren bir esnafla Gaziemir'de otomobil satan galericinin belge yükümlülüğü aynıdır; yalnızca satış sonrası yükümlülüklerin kapsamı ayrışır.

İzmir'de kurumsal muhataplar nettir: yetki belgesini veren, tadil ve yenileme başvurularını sonuçlandıran merci İzmir Ticaret İl Müdürlüğü'dür ve başvurular Bakanlığın Bilgi Sistemi üzerinden yapılır. Meslek örgütü tarafında ise gerçek kişi esnaf için ilin oto galericilerini temsil eden esnaf odası ve bağlı bulunduğu esnaf odaları birliği, şirket olarak çalışanlar için İzmir Ticaret Odası kaydı gündeme gelir. Hangi örgüte kayıtlı olduğunuz yetki belgesi şartını değiştirmez; oda kaydı yetki belgesi başvurusunun eki olan bir evraktır, alternatifi değildir. Seviye 5 belgesi olmadan hiçbir oda kaydı yetki belgesi başvurusunu kabul edilebilir hâle getirmez.

İzmir Ticaret İl Müdürlüğü kapısına gitmeden önce sırayı doğru kurun

İzmir'de yetki belgesi süreci çoğu galericinin sandığı sırayla işlemez. Önce dükkân tutulup sonra belge aranmaz; çünkü yetki belgesi başvurusunda bulunan alım satım sorumlusunun Seviye 5 mesleki yeterlilik belgesine sahip olması, Yönetmelik md.6/1-(ç)-(5) uyarınca başvurunun kabul şartıdır. Doğru sıra şudur: önce 17UY0299-5 sınavına girip belgeyi almak, ardından oda kaydı, vergi levhası, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile aranan diğer işletme evrakını tamamlamak, sonra Bakanlığın Bilgi Sistemi üzerinden başvuruyu yapmaktır. Başvuruyu sonuçlandıran merci işletmenin bulunduğu yerdeki il müdürlüğü olduğu için Buca, Gaziemir, Bornova, Karşıyaka veya Menderes fark etmeksizin muhatap İzmir Ticaret İl Müdürlüğü'dür. Öğrenim şartı tarafında da güncel bir değişiklik vardır: 29 Nisan 2026 tarihli ve 33238 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle yetki belgesi başvurusu yapan alım satım sorumlusu için aranan öğrenim düzeyi lise mezuniyetinden ilköğretim mezuniyetine indirilmiştir. Bu, yönetmeliğin yetki belgesi şartıdır; MYK ulusal yeterliliğinin sınava giriş şartı ayrı bir metinle düzenlenir ve başvuru öncesinde ayrıca teyit edilmelidir.

Buca'daki galeriye Gaziemir'de şube eklerseniz hesap ikiye katlanır

İzmir, çok şubeli galericiliğin yaygın olduğu illerdendir; Buca hattında bir dükkânı olan işletmenin Gaziemir'de veya Bornova yönünde ikinci bir noktaya açılması sık görülür. Burada iki ayrı yük birlikte doğar. Birincisi belge tarafıdır: Yönetmelik md.5/4 uyarınca yetki belgesi her bir işletme için ayrı ayrı düzenlenir ve devredilemez; şubeler de bu kapsamdadır ve şubede alım satım sorumlusu, o faaliyeti yürüten yetkili temsilci olarak tanımlanır (md.4/1-(m)). Yani merkezdeki Seviye 5 belgeniz şubeyi kapsamaz; her adres için ayrı bir yetki belgesi ve o adreste Seviye 5 belgeli bir sorumlu gerekir. Bu, ikinci şubeyi açmadan önce ikinci bir kişiyi sınava hazırlamanız gerektiği anlamına gelir ve takvim planlamasını doğrudan etkiler. İkincisi mali taraftır: yetki belgeleri için harç alınmasına ilişkin düzenlemede şubeler de ayrıca kapsanmakta, büyükşehir belediyesi bulunan illerde artırımlı uygulama öngörülmektedir. İzmir büyükşehir statüsünde olduğu için şube planı yapan galericinin güncel harç tutarını ve nüfusu düşük ilçelere ilişkin istisnanın kendi adresine uygulanıp uygulanmadığını İzmir Ticaret İl Müdürlüğünden yazılı olarak teyit etmesi yerinde olur.

Galerinin sahibi ile satış personeli aynı belgeye tabi değildir

İzmir'de en sık karıştırılan konu, hangi çalışanın hangi belgeye tabi olduğudur. Ayrım kartvizitteki unvanla değil hukuki konumla yapılır. Seviye 5 (17UY0299-5) Alım Satım Sorumlusu, Yönetmelik md.4/1-(m) uyarınca ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden gerçek kişi tacirler ile esnaf ve sanatkârların kendileri; ticaret şirketleri ile diğer tüzel kişi tacirlerde ve şubelerde ise bu faaliyetleri yürüten yetkili temsilcileridir. Seviye 4 (17UY0298-4) Alım Satım Danışmanı ise md.4/1-(l) uyarınca işletmede iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personelidir. Buca veya Gaziemir'deki bir galeride işletme sahibi Seviye 5, tezgâhtaki maaşlı satış elemanı Seviye 4 olur; muhasebe, yıkama veya lastik işi yapan personel bu tanımların dışındadır. Muafiyet kuralları da farklıdır: md.10/2 uyarınca alım satım sorumluları yalnızca yükseköğretim kurumlarının ilgili alanlarından mezunsa belge şartından muaf tutulur, alım satım danışmanları için ise ortaöğretim kurumlarının ilgili alanlarından mezuniyet de muafiyet sağlar. Bu nedenle ilgili alandan lise mezunu bir satış elemanı Seviye 4 için muaf sayılabilirken, aynı kişi işletmenin başına geçtiğinde Seviye 5 şartıyla yeniden karşılaşır.

Satış öncesi kısıtlamalar ve güvenli ödeme: İzmir'de her işlemde karşınıza çıkar

İzmir'in turizm ve açık pazar hacmi, satış öncesi kısıtlamaların en çok test edildiği alandır. Yönetmeliğin geçici maddeleriyle getirilen düzenleme uyarınca motosiklet, otomobil ve arazi taşıtları ilk tescilden itibaren belirli bir süre ve kilometre eşiği geçilmeden doğrudan veya dolaylı olarak pazarlanamaz ve satılamaz; ayrıca ikinci el taşıtın, üretici veya distribütörün tavsiye ettiği güncel satış fiyatının üzerinde bir fiyatla ilan verilerek pazarlanması yasaklanmıştır. Bu geçici maddelerin yürürlük tarihi bugüne kadar birden çok kez uzatıldığı için, ilan vermeden önce güncel yürürlük durumunu ve eşikleri İzmir Ticaret İl Müdürlüğünden ya da Bakanlığın güncel mevzuat metninden teyit etmek şarttır; eski bir tarihe göre hareket etmek işlemi noterde durdurabilir. Kısıtlama yalnız yetki belgesi sahiplerini değil, bir takvim yılında üç ve üzeri satış yapan tüm gerçek ve tüzel kişileri kapsar. Buna ek olarak md.26 uyarınca ikinci el taşıt satışında ödemenin nakit, havale veya EFT ile yapılan kısmı, taşıt mülkiyeti ile satış bedelinin eş anlı el değiştirmesini sağlayan elektronik sistem üzerinden yapılır. Açık pazarda el sıkışılan bireysel işlemler de bu rejimin dışında değildir.

Ekspertiz ve garanti: satıştan sonra işletmede kalan yük

İzmir'de galericinin satış sonrası riski iki maddede toplanır. Ekspertiz tarafında md.16 uyarınca tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtlar için satıştan önceki on gün içinde ekspertiz raporu alınır; rapor üç nüsha düzenlenir, iki nüshası satıcı işletmeye verilir ve hem satıcı işletme hem ekspertiz işletmesi raporu en az beş yıl saklar. Rapor ücreti kural olarak işletmeye aittir; satış alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmezse ücreti alıcı öder. Rapor satış sırasında notere ibraz edilir. Muafiyetler ise ilinde TSE hizmet yeterlilik belgeli ekspertiz işletmesi bulunmayan işletmeler ile model yılına göre belirli bir yaş veya kilometre eşiğinin üzerindeki taşıtlar için düzenlenmiştir. Garanti tarafında md.17, sayılan araç sınıflarında ve eşiğin altındaki taşıtlarda motor, şanzıman ile elektrik ve elektronik sistemler için satıştan itibaren üç ay veya beş bin kilometre garanti öngörür; üretici tarafından yenilenmiş taşıtta bu süre daha uzundur. Arızalar azami süre içinde ve masrafı işletmeye ait olmak üzere giderilir. Yaş ve kilometre ölçütü "veya" bağlacıyla kurulduğu için sınır durumlarda hangi eşiğin esas alınacağını işlemden önce İzmir Ticaret İl Müdürlüğüne teyit ettirmek doğru olur.

17UY0299-5 sınav yapısı ve İzmir'den hazırlığa başlama sırası

17UY0299-5 Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Sorumlusu yeterliliğinde A1 ve A2 zorunlu, B1 seçmeli birimdir. Teorik sınav dört seçenekli çoktan seçmeli sorulardan oluşur ve belgeyi almak için zorunlu birimlerin ikisinden de başarılı olmak gerekir; teorik sınav başarı barajı yüzde 70'tir. Performansa dayalı sınavda ise kritik adımların tamamının eksiksiz yerine getirilmesi ve sınav genelinden asgari yüzde 80 başarı aranır, yani teorik sınavı geçmek tek başına yeterli değildir. Belgenin geçerlilik süresi beş yıldır ve süre sonunda yeniden belgelendirme gerekir. Seviye 4 (17UY0298-4) tarafında zorunlu birim yalnızca A1'dir ve belge için A1 ile en az bir seçmeli birim yeterlidir; başarı barajları aynı mantıkla işler. İzmir'de doğru sıra şudur: önce hangi kişinin Seviye 5, hangi kişinin Seviye 4 kapsamına girdiğini md.4/1-(m) ve md.4/1-(l) üzerinden netleştirin, ardından muafiyet ihtimalinizi md.10/2 uyarınca kontrol edin, muafiyet yoksa sınav başvurusu yapın ve belge elinize geçtikten sonra yetki belgesi başvurusunu Bilgi Sistemi üzerinden tamamlayın. Sınav sonucu tamamen adayın sınav performansına bağlıdır; sonuca ilişkin hiçbir taahhüt verilmez.

Belge bilgileri

İzmir'e özel sorular

İzmir'de Buca veya Gaziemir'de galeri açmak için Seviye 4 belgesi yeterli mi?

Hayır. Yetki belgesi başvurusunda bulunan alım satım sorumlusunun Seviye 5 (17UY0299-5) mesleki yeterlilik belgesine sahip olması, Yönetmelik md.6/1-(ç)-(5) uyarınca zorunludur. Seviye 4 (17UY0298-4) Alım Satım Danışmanı belgesi, işletmede iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personeli için düzenlenmiştir; galeri açmanın ya da yetki belgesi almanın şartı değildir. Yani Buca veya Gaziemir hattında kendi dükkânını açacak kişinin Seviye 5, yanında maaşlı çalıştıracağı satış elemanının Seviye 4 belgesine ihtiyacı vardır. Yalnızca Seviye 4 belgesiyle İzmir Ticaret İl Müdürlüğünden yetki belgesi alınamaz.

Buca'daki galerimin yanına Gaziemir'de ikinci bir şube açarsam belge yükümlülüğüm nasıl değişir?

Yetki belgesi her bir işletme için ayrı ayrı düzenlenir ve devredilemez (md.5/4); şubeler de bu kapsamdadır. Şubede alım satım sorumlusu, o faaliyeti yürüten yetkili temsilci olarak tanımlandığı için (md.4/1-(m)) merkezdeki Seviye 5 belgeniz yeni şubeyi kapsamaz. Gaziemir'deki şube için ayrı bir yetki belgesi başvurusu yapılması ve o adreste Seviye 5 belgeli bir alım satım sorumlusunun bulunması gerekir. Pratik sonuç şudur: ikinci noktayı açmadan önce ikinci bir kişinin sınav ve belgelendirme takvimini planlamanız gerekir. Ayrıca yetki belgesi harcına ilişkin düzenleme şubeleri de kapsadığından ikinci adres mali açıdan da ayrı bir kalem doğurur; güncel tutarı il müdürlüğünden teyit edin.

İzmir'de yetki belgesi başvurusunda lise mezunu olma şartı kaldırıldı mı, artık ilköğretim yeterli mi?

Yetki belgesi tarafında evet. 29 Nisan 2026 tarihli ve 33238 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle Yönetmeliğin 6. maddesinde alım satım sorumlusu için aranan öğrenim düzeyi lise mezuniyetinden ilköğretim mezuniyetine indirilmiştir. Ancak burada iki ayrı kural olduğunu unutmayın: Yönetmelik yetki belgesinin şartını, MYK ulusal yeterliliği ise sınava giriş şartını düzenler ve bunlar farklı metinlerdir. Bu nedenle 17UY0299-5 sınavına başvurmadan önce yürürlükteki ulusal yeterlilik metnindeki giriş şartını ayrıca teyit ettirin; yönetmelikteki değişiklik tek başına sınava giriş şartını değiştirmiş sayılmaz.

Çeşme'de araç kiralama şirketim var, sezon sonunda filo araçlarını satarken yetki belgesi gerekir mi?

Bu sorunun cevabı tabelaya değil satış hacmine bağlıdır. Yönetmelik md.5/1 uyarınca yetki belgesi olmadan ticari faaliyet kapsamında ikinci el motorlu kara taşıtı pazarlanamaz ve satılamaz; bir takvim yılında üçten fazla satış, aksi tespit edilmedikçe ticari faaliyet sayılır. Çeşme, Alaçatı ve Urla hattında sezonluk büyüyen filoların yıl sonunda toplu olarak elden çıkarılması bu eşiği kolaylıkla aşabilir. Kiralama faaliyetinizin kendi filo satışları bakımından nasıl değerlendirileceğini, işleme girmeden önce İzmir Ticaret İl Müdürlüğüne yazılı olarak sormanızı öneririz. Ayrıca güvenli ödeme yükümlülüğü yalnız galerileri değil, kapsama giren tüm gerçek ve tüzel kişileri bağlar.

Ödemiş ve Tire'de tarım aracı ve pickup ticareti yapıyorum, ekspertiz raporu ve garanti bende de zorunlu mu?

Ekspertiz (md.16) ve garanti (md.17) yükümlülükleri, tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtlar üzerinden kurulmuştur. Bu sınıflara giren binek otomobil ve hafif ticari araçlarda yükümlülük doğar; bu sınıfların dışında kalan tarım araçları bakımından söz konusu iki madde işlemez. Buna karşılık yetki belgesi alma ve Seviye 5 alım satım sorumlusu bulundurma şartı, satılan taşıtın türüne göre değişmez. Ayrıca model yılına göre belirli bir yaş veya kilometre eşiğinin üzerindeki taşıtlar ile ilinde TSE hizmet yeterlilik belgeli ekspertiz işletmesi bulunmayan işletmeler için muafiyet öngörülmüştür; sınır durumlarda araç sınıfını tescil belgesinden kontrol edin.

İzmir'deki galerimin ticaret unvanı veya adres bilgisi değişirse yetki belgemi yenilemem gerekir mi?

Evet ve bunun için tanınan süre kısadır. Yönetmelik uyarınca yetki belgesi içeriğindeki bir bilginin değişmesi hâlinde belge tadil edilir; ticaret unvanı veya işletme adı değişikliğinde ise belge yenilenir. Başvuru Bakanlığın Bilgi Sistemi üzerinden yapılır ve il müdürlüğü tarafından sonuçlandırılır. Süresinde tadil veya yenileme başvurusu yapılmaması yetki belgesinin iptal sebepleri arasındadır. Buca içinde dükkân değiştiren, Gaziemir'e taşınan ya da şirket yapısını değiştiren İzmirli galericinin bu süreyi kaçırmaması kritiktir; güncel süreleri işlemden önce İzmir Ticaret İl Müdürlüğünden teyit edin.

İlgili sayfalar

• MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi nedir?
• MYK belgesi e-Devlet sorgulama ve doğrulama
• MYK belgesi yenileme (5 yıl sonra)
• MYK belgesi yurtdışında geçerli mi?

Diğer şehirler

Şanlıurfa · Tekirdağ · Van · Muğla · Erzurum · Elazığ

Bu sayfa, motorlu-kara-tasitlari-alim-satim-sorumlusu-belgesi belgesinin İzmir'e özel bağlamını anlatır. Belgenin tam rehberi ve başvuru →