Galerici Sorumlusu mu Danışman mı? Seviye 4-5 Farkı

5 Temmuz 2026 · Güncelleme: 16 Ekim 2026 · Brodemy Editör Ekibi · 7 dk okuma

Belgeyle ilgili tüm adımlar tek sayfada: Galerici belgesi rehberi: Seviye 4 ve 5, sınav ve ücret.

Kısa cevap: işletme sahibi, esnaf/tacir veya tüzel kişide temsile yetkili kişiyseniz size gereken belge 17UY0299-5 Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Sorumlusu (Seviye 5); galeride pazarlama-satış personeli olarak çalışıyorsanız size gereken belge 17UY0298-4 Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Danışmanı (Seviye 4). İkisi ayrı ulusal yeterliliktir, birbirinin yerine geçmez.

Neden iki ayrı belge var

Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik, ikinci el araç alım satımı yapılan bir işletmede iki farklı rolü ayrı ayrı tanımlar: işletmenin hukuki ve idari sorumluluğunu taşıyan yetkili temsilci (gerçek kişi tacir, esnaf/sanatkâr veya ticaret şirketi/tüzel kişi tacirin temsile yetkili kişisi) ve günlük satış-pazarlama işlerini yürüten personel. Yönetmelik bu iki rolü farklı yeterlilik seviyeleriyle eşleştirir; dolayısıyla mesleki yeterlilik belgesi de tek tip değildir.

Seviye 5 Sorumlu kimin içindir

• Gerçek kişi tacir olarak galeri/oto galeri işleten esnaf
• Ticaret şirketi veya diğer tüzel kişi tacirlerde işi fiilen yürütmek üzere temsile yetkili kılınan kişi
• Şubesi olan işletmelerde şubeyi fiilen yöneten yetkili temsilci
• Yetki belgesi başvurusunda işletme adına sorumluluk üstlenen kişi

Seviye 4 Danışman kimin içindir

• Galeride pazarlama ve satış personeli olarak çalışan herkes
• Müşteriyle birebir görüşüp araç alım-satım işlemlerini yürüten satış danışmanları
• Sahibi olmayan, işletmede ücretli çalışan konumundaki personel

Karşılaştırma tablosu

• Yeterlilik kodu: Seviye 5 → 17UY0299-5 | Seviye 4 → 17UY0298-4
• Rol: Seviye 5 → işletme sahibi / yetkili temsilci (yönetim-hukuki sorumluluk) | Seviye 4 → satış-pazarlama personeli
• Odak: Seviye 5 → alım-satım işlemleri yönetimi + İSG/kalite yönetim sistemleri | Seviye 4 → İSG/çevre koruma/kalite temel bilgisi + satış süreci
• Yetki belgesi öğrenim şartı (29.04.2026 / RG 33238 değişikliği): Yönetmeliğin yetki belgesi başvurusuna ilişkin maddesinde alım satım sorumlusu (Seviye 5 ile ilişkili rol) için aranan öğrenim şartı 'lise'den 'ilköğretim'e indirildi. Yönetmelik Seviye 4 danışman için zaten bir öğrenim şartı aramaz; bu değişiklik yalnız sorumluyu ilgilendirir
• Kimin alması zorunlu: Seviye 5 → işletmede temsile yetkili en az bir kişi | Seviye 4 → işletmede çalışan pazarlama/satış personeli

Pratik özet: unvanınız 'sahip/ortak/yetkili temsilci' ise Seviye 5'e, unvanınız 'satış danışmanı/pazarlamacı' ise Seviye 4'e bakın. Emin değilseniz işletmenizin yetki belgesi başvuru evrakındaki rol tanımını esas alın.

Rol tanımı: yönetmelik kimi neye bağlıyor?

Ayrımın kaynağı Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'tir (RG 27.08.2024/32645). Md. 10/1 iki rolü ayrı ayrı sayar: alım satım sorumlularının Seviye 5 (17UY0299-5), alım satım danışmanlarının Seviye 4 (17UY0298-4) mesleki yeterlilik belgesine sahip olması şarttır. Alım satım sorumlusu, gerçek kişi tacir veya esnaf-sanatkârın kendisi ile tüzel kişilerde ve şubelerde faaliyeti fiilen yürüten yetkili temsilcidir. Alım satım danışmanı ise işletmede iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personelidir. Yani belgeyi mesleğiniz değil, işletmedeki konumunuz belirler.

Birim yapısı aynı — fark nerede?

Yaygın kanının aksine iki yeterliliğin birim iskeleti birebir aynıdır: her ikisinde de A1 (İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Koruma ve Kalite) ve A2 (Motorlu Kara Taşıtı Alım Satım İşlemleri) zorunlu, B1 (Satış Öncesi ve Satış Sonrası Hizmetler) seçmelidir. Fark, aynı adlı birimlerin başarım ölçütlerinin derinliğinde ve dayandıkları ulusal meslek standardındadır: Seviye 5 Pazarlama Sorumlusu, Satın Alma Sorumlusu ve Satış Sorumlusu (Seviye 5) standartlarına, Seviye 4 Pazarlama Elemanı, Satış Danışmanı ve Satın Alma Elemanı (Seviye 4) standartlarına dayanır.

Muafiyet kuralı iki rolde farklı işler

Yönetmelik md. 10/2 muafiyeti düzenler ve burada iki rol ayrışır. Alım satım sorumluları için muafiyet YALNIZCA yükseköğretim kurumlarının motorlu kara taşıtı ticaretiyle ilgili alanlarından mezuniyetle mümkündür. Alım satım danışmanlarında ise ortaöğretim kurumlarının ilgili alanlarından mezuniyet de muafiyet sağlar. Her iki durumda da bu kurumlara denkliği kabul edilen yurt dışındaki öğretim kurumlarından mezuniyet aynı sonucu doğurur. Hangi bölümlerin "ilgili alan" sayıldığını belirleyen kesin liste Ticaret Bakanlığındadır; diplomanızın muafiyet sağlayıp sağlamadığını başvurudan önce il ticaret müdürlüğünden yazılı olarak teyit edin.

Yanlış seviyeye ödeme yapmanın maliyeti

Seviye 4 ile Seviye 5 arasında otomatik geçiş veya yükseltme mekanizması yoktur; bunlar birbirinden bağımsız iki ulusal yeterliliktir ve Seviye 5 için Seviye 4 ön koşul değildir. Rolünüz sorumluluk gerektiriyorsa doğrudan Seviye 5 sınavına girmek, önce Seviye 4 alıp sonra doğrusunu da almak zorunda kalmaktan ucuzdur: Seviye 5 için sınav ve belgelendirme ücreti 12.000 TL, Seviye 4 için 9.750 TL'dir (KDV dâhil) ve her belge için ayrıca 1.500 TL MYK belge basım masrafı ödenir. İhtiyacınız yokken daha yüksek seviyeye yönlendirilmek de aynı ölçüde pahalıdır; kararı rolünüze göre verin.

Sorumlu değişirse işletme ne yapar?

Rol ayrımının en çok gözden kaçan pratik sonucu, personel hareketliliğidir. İşletmenin yetki belgesi, dayandığı sorumlunun Seviye 5 belgesi (ya da md. 10/2 muafiyeti) üzerinden ayakta durur. Sorumlu işten ayrıldığında ya da rolü değiştiğinde yerine Seviye 5 belgeli bir kişi konumlandırılıp bildirilmezse yetki belgesinin ön şartı boşa düşer. Buna karşılık bir satış danışmanının ayrılması işletmenin yetki belgesini etkilemez; yalnız o kişinin yerine gelen personelin Seviye 4 yükümlülüğü doğar.

Belge kimin malı? İki taraflı sonuç

MYK mesleki yeterlilik belgesi kişiye verilir ve o kişiyle kalır; iş değiştirdiğinizde sizinle taşınır ve e-Devlet üzerinden MYK Belge Sahipleri Sicilinden doğrulanabilir. Yetki belgesi ise işletmeye verilir ve her işletme ile şube için ayrı düzenlenir; işletmede kalır. Bu ayrım iki tarafı da ilgilendirir. Çalışan açısından belge kişisel bir varlıktır ve iş görüşmelerinde doğrudan avantajdır. İşveren açısından ise "belgeyi biz aldırdık" demek belgeyi işletmeye bağlamaz; sorumlu ayrılırsa belge de onunla gider.

Hangi rolde hangi maliyet doğar?

Rolünüze göre belge seçici · Galerici belgesi tam rehberi · Deneme sınavı (25 soru)

Kaynaklar

1. Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik (güncel konsolide metin) md. 4, 6 ve 10 (mevzuat.gov.tr)
2. MYK Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Sorumlusu (17UY0299-5) ve Danışmanı (17UY0298-4) ulusal yeterlilikleri (portal.myk.gov.tr)
3. Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelikte değişiklik (RG 29.04.2026/33238) (resmigazete.gov.tr)