Diyarbakır'da Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Sorumlusu (17UY0299-5) MYK Belgesi

Galerinizde birden çok çalışan mı var? Galeriler için toplu belgelendirme teklifi →

Diyarbakır'da Galerici Hangi Odaya Kaydolur, Yetki Belgesi Nereden Alınır

Diyarbakır'da yetki belgesi bir siteye ya da pazar alanına değil, işletmeye bağlıdır. Yönetmelik md.5/4 'yetki belgesi her bir işletme için ayrı ayrı düzenlenir ve devredilemez' dediği için, merkezde galerisi olup ilçede ya da şehrin başka bir yerinde ayrı bir işletme veya şube açan bir Diyarbakırlı galericinin iki belgesi ve iki Seviye 5 sorumlusu olmak zorundadır.

Diyarbakır'da 'oto galericiler odası' adını taşıyan ayrı bir esnaf odası bulunmuyor; Diyarbakır Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği'nin (DESOB) oda listesinde böyle bir oda yok. Esnaf statüsünde çalışan galericilerin meslek odası kaydı, DESOB çatısı altındaki Diyarbakır Şoförler ve Otomobilciler Odası'nda; ilçelerde ise Bismil, Çermik, Çınar, Ergani, Hazro ve Silvan Şoförler ve Otomobilciler Odaları'nda yürüyor. Limited veya anonim şirket olarak faaliyet gösterenler için muhatap Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası. Meslek odası kaydı yetki belgesi başvurusunun ön şartlarından biri olduğu için, hangi statüde olduğunuz belge sırasını doğrudan belirliyor.

Yetki belgesini düzenleyen merci Diyarbakır Ticaret İl Müdürlüğü'dür; başvuru İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticareti Bilgi Sistemi (İETTS) üzerinden, ietts.gtb.gov.tr adresinden e-Devlet şifresiyle yapılır ve müdürlüğe şahsen gitmeyi gerektirmez. Burada somut bir tuzak var: Diyarbakır Ticaret İl Müdürlüğü'nün sitesindeki 29 Aralık 2025 tarihli hizmet standardı tablosu, ikinci el motorlu taşıtlar yetki belgesi için istenen belgeler arasında hâlâ 'lise diploması'nı sayıyor. Oysa yürürlükteki Yönetmelik metni 29 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete değişikliğiyle bu şartı ilköğretime indirmiştir. Öğrenim şartında tablodaki eski ibareye değil, güncel Resmî Gazete metnine bakın.

2026'nın Diyarbakır galericisini en çok etkileyen kalem harçtır. 7566 sayılı Kanunla getirilen düzenleme uyarınca 1 Ocak 2026'dan itibaren ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesi, şubeler dâhil her yıl için harca bağlanmıştır; yıllık harç her yıl Ocak ayında ödenir; ilk yılın harcı ise belge verilmeden önce peşin ödenir. Büyükşehir belediyesi bulunan illerde, bir önceki takvim yılının son günü itibarıyla TÜİK'in yayımladığı son verilere göre nüfusu otuz bini geçen ilçelerde tutar bir kat artırımlı uygulanır; 2026 harcı için esas alınan veri ADNKS 2024'tür. Diyarbakır büyükşehir olduğundan Kayapınar, Bağlar, Yenişehir, Sur, Ergani, Bismil, Silvan, Çınar, Çermik, Dicle, Kulp ve Hani olmak üzere 12 ilçedeki işletmeler artırımlı kademeye girer; standart tutar yalnız nüfusu otuz binin altındaki beş ilçede, Çüngüş, Kocaköy, Hazro, Eğil ve Lice'de uygulanır.

Ekspertiz muafiyetine güvenmeden önce koşulunu doğru okumak gerekir. Yönetmelik, ilinde TSE hizmet yeterlilik belgeli (TS 13805) ekspertiz işletmesi bulunmayan işletmeleri ekspertiz raporu zorunluluğundan muaf tutar; ilde bu belgeye sahip bir ekspertiz işletmesi varsa bu muafiyete dayanılamaz. Belgeye dayanmayan bir muafiyet varsayımı, kapsama giren araç sınıflarında risklidir. Diğer muafiyet, model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin üzerindeki taşıtlardır.

Diyarbakır bir GAP ilidir ve araç parkında tarımın izi açıkça görülür: TÜİK'in Haziran 2026 verisine göre ildeki 196.871 taşıtın 27.239'u, yani yaklaşık yüzde 13,8'i traktördür; Türkiye genelinde bu pay yaklaşık yüzde 7'dir. Yönetmelikteki ekspertiz raporu ve garanti yükümlülüğü yalnızca tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtları kapsar; traktör, kamyon ve otobüs bu sınıfların dışında kalır. Yani Diyarbakır'da pikap ve panelvan çeviren bir galericinin yükümlülük tablosu, ağır ticari araç veya tarım aracı çeviren bir başkasınınkinden farklıdır. Seviye 5 sorumlusunun ilk yapması gereken, kendi stoğunu bu sınıflara göre ayırmaktır.

Diyarbakır'daki galeride kim Seviye 5, kim Seviye 4 alır

Bu ayrım kartvizitteki unvana değil, kişinin işletmeyle kurduğu hukuki ilişkiye bakar. Yönetmelik md.4/1-(m) alım satım sorumlusunu (Seviye 5) şöyle tanımlar: ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden gerçek kişi tacirler ile esnaf ve sanatkârların kendileri; ticaret şirketleri ve diğer tüzel kişi tacirler ile şubelerde ise bu faaliyetleri yürüten yetkili temsilcileri. Yani galerinin sahibi kendisi işin başındaysa Seviye 5 ona lazımdır; şirketse temsile yetkili ortak veya müdür bu belgeyi taşır. Seviye 4 (17UY0298-4, alım satım danışmanı) ise md.4/1-(l) uyarınca 'işletmede iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personelini' ifade eder. Ölçüt iki maddedir: (a) iş sözleşmesiyle çalışıyor olmak, (b) pazarlama-satış işi yapmak. Kartvizitinde 'satış müdürü' yazan maaşlı bir çalışan Seviye 4 kapsamındadır; buna karşılık muhasebeci, yıkamacı veya şoför bu kapsamda değildir. Aile işletmesi biçiminde yürüyen galerilerde bu ayrım dikkat ister. Galeri babanın vergi kaydı üzerindeyse Seviye 5 babanındır; dükkânda çalışan oğul iş sözleşmesiyle satış yapıyorsa onun Seviye 4 belgesi gerekir. Seviye 4 belgesi tek başına galeri açmaya ve yetki belgesi almaya yetmez; Seviye 5 ise yetki belgesinin olmazsa olmazıdır.

17UY0299-5 sınavı: birimler, barajlar ve geçerlilik süresi

Seviye 5 ulusal yeterliliğinde zorunlu birimler A1 ve A2, seçmeli birim ise B1'dir. Belgeyi alabilmek için A1 ve A2'nin her ikisinden de başarılı olmak şarttır; birinden kalıp diğerinden geçmek belge doğurmaz. Teorik sınav dört seçenekli çoktan seçmeli sorulardan oluşur ve soru sayısı birim bazında belirlenmiştir: A1 için en az 25, A2 için en az 15, B1 için en az 5 soru. Başarı barajları iki katmanlıdır. Teorik sınavda birim başına en az yüzde 70 gerekir. Performans sınavında ise kritik adımların tamamının doğru yapılması ve sınavın genelinden asgari yüzde 80 alınması aranır. Kritik adımlardan birinin atlanması, genel puan yüksek olsa bile o birimden başarısızlık anlamına gelir. Belgenin geçerlilik süresi 5 yıldır. Burada Diyarbakırlı adayların net bilmesi gereken bir ayrım var: MYK sınavına giriş şartı ile Yönetmeliğin yetki belgesi şartı aynı şey değildir. Yönetmelik 29 Nisan 2026'dan beri yetki belgesi için ilköğretim mezuniyetini yeterli sayar. Ulusal yeterlilik metninin resmî kaydında ise sınava giriş için lise mezuniyeti ifadesi bugün hâlâ görünmektedir. Bu iki kural farklı mercilerin düzenlediği farklı eşiklerdir; başvurudan önce güncel yeterlilik metnini kontrol ettirmek gerekir. Seviye 4 tarafında ise resmî kayıt 'giriş şartı bulunmamaktadır' der; birim yapısı ise Seviye 5 ile aynıdır: A1 ve A2 zorunlu, B1 seçmelidir.

Diyarbakır'da bir galerinin 2026 harç ve masraf tablosu

Maliyeti tek kalemde düşünmek Diyarbakır'da yanıltıcı olur, çünkü kalemler kişiye ve işletmeye ayrı ayrı bağlanır. İşletmeye bağlı asıl kalem yetki belgesi harcıdır. 7566 sayılı Kanunla yapılan değişiklik uyarınca 1 Ocak 2026'dan itibaren ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesi, şubeler dâhil her yıl için harca tabidir; yıllık harç her yıl Ocak ayında ödenir; ilk yılın harcı ise belge verilmeden önce peşin ödenir. Büyükşehir belediyesi bulunan illerde nüfusu otuz bini geçen ilçelerde tutar bir kat artırımlı tahsil edilir; 2026 için esas alınan nüfus verisi ADNKS 2024'tür. Diyarbakır büyükşehir olduğu için Kayapınar, Bağlar, Yenişehir ve Sur başta olmak üzere, Hani dahil nüfusu otuz binin üzerindeki 12 ilçede artırımlı kademe geçerlidir; standart tutar yalnız Çüngüş, Kocaköy, Hazro, Eğil ve Lice'de uygulanır. Kişiye bağlı kalem ise belgelendirme sürecinin kendi ücretidir ve kişi başına doğar. Galeride bir sahip ve iki satış personeli varsa üç ayrı belgelendirme söz konusudur; sahip için Seviye 5, personel için Seviye 4. Bu kalem, sınav ücreti ve MYK belge basım masrafı olarak ayrı ayrı hesaplanır. Bunlara başvuru evrakının kendi masrafları eklenir: meslek odası kaydı, adli sicil belgesi, faaliyet belgesi ve işyeri açma-çalışma ruhsatı. Mezuniyet muafiyeti Seviye 5'te dardır: yalnızca yükseköğretim kurumlarının motorlu kara taşıtı ticaretiyle ilgili alanlarından mezun olanlar belge şartından muaftır; lise veya meslek lisesi mezuniyeti Seviye 5 için muafiyet sağlamaz. Seviye 4'te ise ortaöğretim düzeyindeki ilgili alan mezuniyeti de muafiyet doğurur.

Ekspertiz, garanti ve Güvenli Ödeme Sistemi: sorumluluk kimde

Seviye 5 belgesi bir sınav başarısından ibaret değildir; belgeyi taşıyan kişi işletmenin uygulama sorumluluğunu da üstlenir. Üç yükümlülük Diyarbakır'daki günlük galeri işleyişini doğrudan biçimlendirir. Ekspertiz raporu (md.16): Tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 veya N1G olan taşıtlarda, satıştan önceki on gün içinde ekspertiz raporu alınır. Rapor üç nüsha düzenlenir, iki nüshası satıcı işletmeye verilir, bir nüshası satış esnasında alıcıya teslim edilir; satıcı işletme ve ekspertiz işletmesi raporu en az beş yıl saklar. Noter satış sözleşmesinde raporun tarih ve sayısı ile kilometre bilgisine yer verilir. Ücreti kural olarak işletme öder; satış alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmezse alıcı öder. Muafiyetler dardır: ilinde TSE hizmet yeterlilik belgeli ekspertiz işletmesi bulunmayan işletmeler ile model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar kapsam dışıdır. İlde TSE hizmet yeterlilik belgeli bir ekspertiz işletmesi varsa birinci muafiyete dayanılamaz; geriye yaş/kilometre muafiyeti kalır. Garanti (md.17): Model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin altında olan M1, M1G, N1, N1G sınıfı taşıtların motor ve şanzımanı ile elektrik ve elektronik sistemleri, satış tarihinden itibaren üç ay veya beş bin kilometre garanti kapsamındadır. Üretici tarafından yenilenmiş taşıtta bu süre bir yıl veya yirmi bin kilometredir. Arızalar azami kırk beş iş günü içinde giderilir, masraf işletmeye aittir ve aracın kullanılamadığı süre garanti süresine eklenir. Güvenli Ödeme Sistemi (md.26): İkinci el taşıt satışında ödemenin nakit, havale veya elektronik transferle yapılan kısmı, taşıt mülkiyeti ile bedelin eş anlı el değiştirmesini sağlayan elektronik sistem üzerinden ödenir. Bu zorunluluk yalnız galerileri değil, kapsama giren tüm gerçek ve tüzel kişileri bağlar.

Belgesiz faaliyetin ve belgesiz personel çalıştırmanın sonuçları

İki ayrı ihlal, iki ayrı sonuç doğurur ve Diyarbakır'da her ikisinin de karşılığı vardır. Birincisi yetki belgesiz faaliyettir. Seviye 5 belgesi olmadan yetki belgesi alınamayacağı için, Seviye 5'siz galericilik doğrudan belgesiz faaliyet anlamına gelir. Yönetmelik md.5/1 uyarınca yetki belgesi olmadan ticari faaliyet kapsamında ikinci el taşıt pazarlanamaz veya satılamaz; bir takvim yılı içinde doğrudan veya aracılık suretiyle üçten fazla satış yapılması halinde, aksi Bakanlıkça tespit edilmedikçe her bir satış ticari faaliyet kabul edilir. Bu eşik, açık oto pazarlarında araç alıp satan kişiler açısından da bağlayıcıdır — kendini galerici saymayan biri de kapsama girebilir. Yaptırım, 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun md.18'deki idari para cezalarıdır ve Bakanlıkça uygulanır. İkincisi belgesiz personel çalıştırmaktır. md.15/1-(a), mesleki yeterlilik belgesinin aranmayacağı haller hariç olmak üzere, belgesi olmayan kişileri alım satım sorumlusu veya danışmanı olarak istihdam etmeme yükümlülüğü getirir. Bu yükümlülüğün ihlali, Bakanlık uyarısına rağmen giderilmezse veya aynı takvim yılında tekrarlanırsa md.9/1-(ç) uyarınca yetki belgesinin iptali sonucunu doğurur. İptal hâlinde işletmeye ve sahiplerine bir yıl süreyle yeni yetki belgesi verilmez. Üçüncü bir risk kalemi de idari ihmaldir: yetki belgesindeki bilgilerden biri değişirse belge tadil, ticaret unvanı veya işletme adı değişirse yenileme gerektirir. Başvuru otuz gün içinde Bilgi Sistemi üzerinden yapılır; süresinde başvurulmaması da iptal sebebidir.

6 ay - 6.000 km kuralı ve ilan fiyat kısıtlaması

Yönetmeliğin geçici hükümleri Diyarbakır'daki galericinin envanter ve ilan stratejisini doğrudan sınırlar; bu kurallar yalnızca yetki belgesi sahiplerini değil, bir takvim yılında üçten fazla satış yapan tüm gerçek ve tüzel kişileri kapsar. Birinci kural: motosiklet, otomobil ve arazi taşıtları ilk tescil tarihinden itibaren altı ay geçmedikçe ve altı bin kilometre yol katedilmedikçe doğrudan veya dolaylı olarak pazarlanamaz ve satılamaz. Noterlikler bu kurala aykırı satışları engeller; yani sıfır kilometre bir aracı hemen çevirme pratiği hukuken kapalıdır. İkinci kural: ikinci el motorlu kara taşıtı, üretici veya distribütörün tavsiye ettiği güncel satış fiyatının üzerinde bir fiyattan ilan verilerek pazarlanamaz. Bu kısıtlama özellikle ilan girişini fiilen yapan satış personelini ilgilendirir, çünkü ihlal ilan ekranında doğar. Satışını ağırlıkla ilan üzerinden yapan bir galeri için ilan disiplini sadece bir uyum meselesi değil, ticari sürekliliğin şartıdır. Her iki kısıtlamanın uygulanma süresi defalarca uzatıldı. En son yapılan uzatmayla süre altı ay daha ileri alınarak 1 Ocak 2027'ye çekilmiştir; uzatma Ticaret Bakanlığı tarafından duyurulmuştur. Tarih uzatmaları kimi zaman Resmî Gazete'de yönetmelik değişikliğiyle (son olarak 27.12.2025/33120 ile 1 Temmuz 2026'ya), kimi zaman Bakanlığın altı aya kadar uzatma yetkisine dayanan kararla (Haziran 2026'da 1 Ocak 2027'ye) yapılmıştır. Seviye 5 sorumlusunun işi burada ilan metnini onaylamakla bitmez; ilan fiyatının referans aldığı güncel liste fiyatını da belgelemekle yükümlüdür.

İlgili sayfalar

• MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi nedir?
• MYK belgesi e-Devlet sorgulama ve doğrulama
• MYK belgesi yenileme (5 yıl sonra)
• MYK belgesi yurtdışında geçerli mi?

Diğer şehirler

Adana · Gaziantep · Manisa · Kayseri · Kocaeli · Konya